Oμιλία Κρεμαστινού στην Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ

Η Κεντρική Επι­τροπή του ΠΑΣΟΚ κατέ­ληξε στην απόφαση να προ­χω­ρή­σει σε συνέ­δριο Δημο­κρα­τι­κής Συμπα­ρά­τα­ξης, ενώ η πρόταση του Πολι­τι­κού Συμ­βου­λίου ήταν ιδρυ­τικό συνέ­δριο της Δημο­κρα­τι­κής Παρά­τα­ξης. Αυτό σημαί­νει ότι το ΠΑΣΟΚ θα δια­τη­ρή­σει την αυτο­τέ­λειά του και θα επι­φυ­λα­χθεί έως ότου δει τις θέσεις των άλλων κομ­μά­των που θα συμ­με­τά­σχουν στη Συμπα­ρά­ταξη. Σημειω­τέον ότι αυτή ήταν εξαρχής και η θέση του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου καθη­γητή Δημήτρη Κρε­μα­στι­νού.

Στην ομιλία του στην Κεντρική Επι­τροπή του ΠΑΣΟΚ ο καθη­γη­τής Δημή­τρης Κρε­μα­στι­νός έθιξε τα εξής θέματα:

1. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει πρω­τί­στως να προ­χω­ρή­σει σε ένα συνέ­δριο το οποίο θα ξεκα­θα­ρί­σει τι κοινά σημεία έχει με τα άλλα κόμματα που θα συμ­με­τά­σχουν στη Δημο­κρα­τική Παρά­ταξη αλλά και τι δια­φο­ρές το χωρί­ζουν στο απραγ­μα­το­ποί­ητο των θέσεων και του προ­γράμ­μα­τος των άλλων κομ­μά­των. Να διευ­κρι­νι­στεί εάν θα πρό­κει­ται για μια προ­ε­κλο­γική σύμπραξη ή για τη δημιουρ­γία ενός νέου σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού κόμ­μα­τος.

2. Το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να καλέσει τα μέλη και τους οπαδούς του σε διάλογο, με συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις, για το είδος της ανά­πτυ­ξης που πρέπει να επι­διω­χθεί άμεσα (δηλ. ευρω­παϊ­κού τύπου και όχι τρι­το­κο­σμι­κού τύπου ανά­πτυξη που ειση­γού­νται οι δανει­στές) και για την πηγή εξεύ­ρε­σης των πόρων για την ανα­συ­γκρό­τηση του κοι­νω­νι­κού κράτους, την υγεία και την παιδεία, σε περίοδο μεγάλης οικο­νο­μι­κής κρίσης. Εξυ­πα­κού­ε­ται ότι οι προ­τά­σεις αυτές θα πρέπει να είναι υλο­ποι­ή­σι­μες και συγκε­κρι­μέ­νες και όχι γενι­κό­λο­γες και ομι­χλώ­δεις, όπως συμ­βαί­νει στα προ­γράμ­ματα όλων των κομ­μά­των προ­ε­κλο­γικά.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, ο κ. Κρε­μα­στι­νός τόνισε:

«Σήμερα, η Κεντρική Επι­τροπή του ΠΑΣΟΚ καλεί­ται να απο­φα­σί­σει κατά πόσον θα οδη­γη­θούμε σε ένα ιδρυ­τικό συνέ­δριο της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης, μετά από εισή­γηση του Πολι­τι­κού Συμ­βου­λίου.

Το πρώτο ερώτημα όμως που θα πρέπει η Κεντρική Επι­τροπή να απα­ντή­σει, είναι το γιατί υπήρξε η ιστο­ρική ανάγκη να γεν­νη­θεί το ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή, το πρώτο σοσια­λι­στικό κόμμα που έφερε στην εξουσία τη δημο­κρα­τική παρά­ταξη.

Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ, μαζί με τους συνερ­γά­τες του, οι οποίοι την εποχή εκείνη δεν ήταν τα γνωστά πολι­τικά ονόματα, απο­φά­σι­σαν την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ με τη δια­κή­ρυξη της 3ης του Σεπτέμ­βρη.

Ερώτημα προς απά­ντηση: Γιατί ο Ανδρέας Παπαν­δρέου δεν δέχθηκε την προ­ε­δρία της ΕΔΗΚ, η οποία ήταν ουσια­στικά ο κορμός της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης και είχε τότε ποσοστό περί το 30%;

Διότι απλού­στατα είχε την εμπει­ρία της Ένωσης Κέντρου, η οποία ήταν ουσια­στικά η συνέ­νωση όλων των μικρών κομ­μά­των και κομ­μα­τι­δίων της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης της εποχής εκείνης υπό τον Γεώργιο Παπαν­δρέου, ο οποίος ήταν και πατέρας του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. Γνώριζε λοιπόν καλύ­τερα από τον καθένα, ότι όλοι αυτοί οι αρχηγοί και αρχη­γί­σκοι της εποχής εκείνης ενδια­φε­ρό­ντου­σαν μόνο για την προ­σω­πική τους πολι­τική επι­βί­ωση και την κατά­ληψη ενός υπουρ­γι­κού θώκου. Οι καθη­με­ρι­νές δια­φω­νίες και οι έριδες μεταξύ τους δημιουρ­γού­σαν ένα δια­λυ­τικό κλίμα στην Ένωση Κέντρου όταν το κόμμα αυτό κυβερ­νούσε τον τόπο. Η κατά­ληξη; Η κατά­ληξη ήταν η απο­στα­σία. Τα γεγο­νότα της εποχής εκείνης τραυ­μά­τι­σαν ψυχικά και καίρια τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος δεν ήθελε καν να ακούσει για συμπρά­ξεις με στελέχη της ΕΔΗΚ μετά τη μετα­πο­λί­τευση.

Ποιο ήταν το τέλος της ΕΔΗΚ; Η ΕΔΗΚ που περι­λάμ­βανε όλα τα στελέχη της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης της εποχής εκείνης αυτο­δια­λύ­θηκε, ενώ το ΠΑΣΟΚ ανδρώ­θηκε σαν ενιαίο σοσια­λι­στικό κόμμα με συγκε­κρι­μένο πρό­γραμμα και ανήλθε στην εξουσία. Έφερε σημα­ντι­κές τομές στην πολι­τική ζωή του τόπου, ίδρυσε το κοι­νω­νικό κράτος, ανα­μόρ­φωσε την παιδεία και κυρίως έκανε ανα­κα­τα­νομή του εθνικού εισο­δή­μα­τος υπέρ των οικο­νο­μικά αδυ­νά­των και πέτυχε την εθνική συμ­φι­λί­ωση, την οποία τόσο πολύ είχε ανάγκη ο τόπος για να προ­κό­ψει.

Όμως, όπως με όλα τα κόμματα που έχουν κυβερ­νή­σει ακόμα και σε ολι­γαρ­χικά καθε­στώτα παρου­σιά­ζουν αδυ­να­μίες, λάθη και αμαρ­τίες, έτσι συνέβη και με το ΠΑΣΟΚ.

Σήμερα, αντί να γίνει αυτο­κρι­τική και ανα­γνώ­ριση των λαθών – για να μη χρη­σι­μο­ποι­ήσω τη λέξη αυτο­κά­θαρση – προ­σπα­θούμε να κινη­θούμε όχι προς τα εμπρός αλλά προς τα πίσω. Να δια­πρά­ξουμε δηλαδή τα λάθη που διέ­πρα­ξαν οι επί­γο­νοι του Ελευ­θέ­ριου Βενι­ζέ­λου και τελικά οδη­γή­θη­καν σε μια πολυ­δια­σπα­σμένη δημο­κρα­τική παρά­ταξη. Το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που τα τελευ­ταία 30 χρόνια εξέ­φρασε την δημο­κρα­τική παρά­ταξη, με πολυ­συλ­λε­κτικό και δημο­κρα­τικό τρόπο, με αντι­προ­σώ­πευση όλων των τάσεων, από την κεντρο­α­ρι­στερά μέχρι τις παρυφές της κεντρο­δε­ξιάς, του παλιού λεγο­μέ­νου Κέντρου. Δεν πρέπει, κατά συνέ­πεια, να δια­πρά­ξουμε το λάθος που διέ­πρα­ξαν τα τότε δημο­κρα­τικά κόμματα της μετά Ελευ­θέ­ριο Βενι­ζέλο εποχής.

Προ­σω­πικά πιστεύω πως η ανα­συ­γκρό­τηση της παρά­τα­ξης πρέπει να γίνει άμεσα. Να διο­ρι­στούν νομαρ­χια­κές επι­τρο­πές από παλιά και νέα στελέχη που να έχουν ευρεία αποδοχή και κύρος, οι οποίες θα δημιουρ­γή­σουν τους πρώτους πυρήνες, που θα οδη­γή­σουν μέχρι το φθι­νό­πωρο σε εσω­κομ­μα­τι­κές εκλογές και εν συνε­χεία σε γνήσιο αντι­προ­σω­πευ­τικό συνέ­δριο. Στελέχη με τα χαρα­κτη­ρι­στικά που ανέφερα, θα πρέπει να προ­τεί­νουν τα μέλη της Κεντρι­κής Επι­τρο­πής και ιδιαί­τερα οι βου­λευ­τές και οι δήμαρ­χοι που εκλέ­χτη­καν με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ και οι οποίοι έχουν άμεση καθη­με­ρινή επαφή με τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Προ­τείνω δηλαδή να πρά­ξουμε ό,τι έπραξε μετά το 1974 ο Ανδρέας Παπαν­δρέου όταν ίδρυσε το ΠΑΣΟΚ. Αυτό πρέπει να επα­να­λά­βουμε και σήμερα. Για την επα­νί­δρυση ενός κόμ­μα­τος το οποίο εάν για οποιον­δή­ποτε λόγο ορι­σμέ­νοι δεν θέλουν να λέγεται ΠΑΣΟΚ, μπορούν να το ονο­μά­σουν Ελλη­νικό Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικό Κόμμα, ονο­μα­σία δηλαδή ανάλογη του Ευρω­παϊ­κού Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος που υπάρχει στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο και στο οποίο ανή­κουμε.

Έτσι και ανα­νέ­ωση μπορεί να γίνει και η ιστορία της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης να συνε­χι­στεί. Δεν θα πρέπει κανένας να ξεχνά σε αυτόν τον χώρο ότι ο Ανδρέας Παπαν­δρέου ήταν αυτός που εκ του μηδενός δημιούρ­γησε το σοσια­λι­στικό κόμμα σε αυτή τη χώρα, το έφερε στην εξουσία με 48% και το παρέ­δωσε σε μας πάλι με ποσοστό 48%, για να το κατε­βά­σουμε τελικά στο 8%.

Κανένας πολι­τι­κός σε αυτή τη χώρα, μηδέ του Ελευ­θε­ρίου Βενι­ζέ­λου εξαι­ρου­μέ­νου, δεν κατά­φερε να τον ‘αποχαιρετήσει’ ο λαός με το ίδιο ποσοστό που τον έφερε στην εξουσία. Παρά τα ανθρώ­πινα λάθη του, η ελλη­νική ιστορία θα ανα­γνω­ρί­σει στον Ανδρέα Παπαν­δρέου ότι κατά­φερε να συγκι­νή­σει και να ταυ­τι­στεί με την ψυχή του ελλη­νι­κού λαού μέχρι σήμερα. Γι΄αυτό πιστεύω ότι το κόμμα του, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ, πρέπει να ακο­λου­θή­σει τα πολι­τικά του βήματα αν θέλει να επι­βιώ­σει.

Τώρα, εάν θέλουμε συμ­μα­χίες ή συνερ­γα­σίες, μόνον ένα ισχυρό και δημο­κρα­τικά δομη­μένο σύγ­χρονο σοσια­λι­στικό κόμμα, θα μπορεί να είναι ένας αξιό­πι­στος συνο­μι­λη­τής με άλλα συγγενή κόμματα και όχι με άτομα που ηγού­νται ανύ­παρ­κτων κοι­νο­βου­λευ­τικά κομ­μά­των. Τα άτομα, εάν δεν δια­φο­ρο­ποιού­νται ιδε­ο­λο­γικά, έχουν ασφαλώς θέση σε ένα ενιαίο σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικό κόμμα, το οποίο θα απο­τε­λέ­σει την πεμ­πτου­σία της Δημο­κρα­τι­κής Παρά­τα­ξης.»