Γρ. Τάσιος, Πρόεδρος Π.Ο.Ξ.: «Απαιτείται επαναπροσδιορισμός του τουριστικού προϊόντος»

Κύριε πρόεδρε, η του­ρι­στική περί­ο­δος πλη­σιά­ζει προς το τέλος. Θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε τη συνέ­ντευξη από την απο­τί­μηση της σεζόν. Η ανά­καμψη του ελλη­νι­κού Του­ρι­σμού έπειτα από τη διετή παν­δη­μική κρίση, ήταν η προσ­δο­κώ­μενη;

Ο κόσμος μετά από δύο χρόνια περιο­ρι­σμών ήθελε να ταξι­δέ­ψει και o ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, με την προ­σπά­θεια όλων των εμπλε­κο­μέ­νων, κατά­φερε να αξιο­ποι­ή­σει πολύ θετικά αυτό το momentum. Έτσι, σε επίπεδο αφίξεων επι­σκε­πτών πράγ­ματι επα­λη­θεύ­τη­καν οι προσ­δο­κίες μας, όμως η εκτί­ναξη του λει­τουρ­γι­κού κόστους διέ­ψευσε τις ελπίδες για ανά­καμψη στα ταμεία των επι­χει­ρή­σεων.

Ανα­φέ­ρατε πρό­σφατα ότι τα του­ρι­στικά έσοδα έχουν ήδη προ­σεγ­γί­σει αυτά του 2019. Πόσο ικα­νο­ποι­η­τικά είναι όμως -λόγω των τρε­χου­σών συνθηκών- τα απο­τε­λέ­σματα σε επίπεδο κερ­δο­φο­ρίας;

Πράγ­ματι, τα έσοδα έφτασαν αυτά του 2019. Όμως δεν ζούμε στο 2019. Είχαμε ένα επι­πλέον λει­τουρ­γικό κόστος εξαι­τίας της ενέρ­γειας και της ακρί­βειας στα προ­ϊ­ό­ντα που υπο­λο­γί­ζε­ται σε 40% ανά δωμάτιο-διανυκτέρευση. Και από την άλλη, η ανα­προ­σαρ­μογή στις τιμές μας μεσοσταθμiκά δεν κινή­θηκε πάνω από 10%. Άρα υπάρχει ένα κενό που μειώνει ως και μηδε­νί­ζει τα περι­θώ­ρια κέρδους για τη σεζόν του ’22.

Ποια είναι τα μηνύ­ματα για τη σεζόν του 2023; Η ενερ­γειακή …κρίση, σε ποιο βαθμό μπορεί να επη­ρε­ά­σει τον Του­ρι­σμό;

Για το ‘23 θα μπο­ρέ­σουμε να μιλή­σουμε γύρω στον Μάρτιο, όταν θα έχουμε περισ­σό­τερα δεδο­μένα στη διάθεσή μας. Υπάρχει μια ουσια­στική διαφορά στην κουλ­τούρα των επι­σκε­πτών ανάλογα με την αγορά προ­έ­λευ­σης. Στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη έχουμε μια πιο επι­φυ­λα­κτική στάση λόγω των ανη­συ­χιών που προ­κα­λεί ο πόλεμος στην ανα­το­λική Ευρώπη, στην Ουκρα­νία. Μιλάμε για αγορές όπως η σκαν­δι­να­βική, η πολω­νική, η ρου­μά­νικη. Όλοι αυτοί θα απο­φα­σί­σουν αφού πρώτα δουν π;vς θα πάει ο χει­μώ­νας. Αντί­θετα, η αγορά της Μ. Βρε­τα­νίας κινεί­ται πολύ δια­φο­ρε­τικά. Σπεύ­δουν να προ­α­γο­ρά­σουν του­ρι­στικά πακέτα σε συμ­φέ­ρου­σες τιμές, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τις δια­κο­πές τους για το ’23.

Μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις για την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία φέτος, ήταν η έλλειψη εργα­ζό­με­νων. Πιστεύ­ετε ότι θα εξο­μα­λυν­θεί η κατά­σταση το 2023 και με ποιο τρόπο θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί αυτό;

Πράγ­ματι, φάνηκε πως υπήρχε έλλειψη σε ένα 10% περίπου του οργα­νο­γράμ­μα­τος κάθε ξενο­δο­χείου. Μάλιστα, είναι πολύ χαρα­κτη­ρι­στικό ότι σε κάποιες περι­πτώ­σεις ξενο­δο­χείων μέσα στον Οκτώ­βριο στα­μά­τη­σαν οι πωλή­σεις, ακριβώς εξαι­τίας της μη επάρ­κειας του προ­σω­πι­κού. Για το ’23 κατα­γρά­φο­νται πανελ­λα­δικά ανάγκες σε τετρα­ψή­φιο αριθμό, ειδικά σε ειδι­κό­τη­τες που αφορούν στην κουζίνα και στην καθα­ριό­τητα. Λύση θα μπο­ρούσε να είναι η πρό­σκληση εργα­ζο­μέ­νων τρίτων χωρών, ανα­μέ­νο­ντας ταυ­τό­χρονα το ενδε­χό­μενο να υπάρξει κάποια μετα­στροφή στο εγχώριο δυνα­μικό. Μια δύσκολη χει­με­ρινή περί­ο­δος στο χώρο των καφέ και της εστί­α­σης, ίσως προ­σα­να­το­λί­σει περισ­σό­τε­ρους εργα­ζό­με­νους προς τα ξενο­δο­χεία μετά την άνοιξη.

Στα τέλη του 2022 εκπνέει… η ισχύ­ουσα Συλ­λο­γική Σύμβαση Εργα­σίας στον κλάδο του επισιτισμού-τουρισμού. Ποιες είναι οι εξε­λί­ξεις γύρω από την υπο­γραφή της νέας σύμ­βα­σης; Θα μπο­ρούσε η νέα τοπική σύμβαση της Ρόδου να λει­τουρ­γή­σει ως «οδηγός»;

Βρι­σκό­μα­στε ήδη σε ανοιχτό διάλογο με την επι­τροπή δια­πραγ­μά­τευ­σης της ΠΟΕΕΤ. Έχουν γίνει μέχρι σήμερα τρεις συνα­ντή­σεις σε θετικό κλίμα, αλλά δεν έχουμε βρει ακόμη τη χρυσή τομή. Τώρα σε ό,τι αφορά στις τοπικές κλα­δι­κές συμ­βά­σεις είναι προ­φα­νές ότι έχουν τοπικά χαρα­κτη­ρι­στικά, εκ των οποίων κάποια είναι κοινά και για άλλες περιο­χές κάποια όμως δεν είναι, όπως για παρά­δειγμα η μισθο­δο­σία μικρών ξενο­δο­χείων, ξενο­δο­χεία ορεινού όγκου κ.λπ. Έτσι, η δια­πραγ­μά­τευση πρέπει να πετύχει το δύσκολο στόχο να είναι όλες οι πλευρές ικα­νο­ποι­η­μέ­νες και αυτό να ισχύει πανελ­λα­δικά.

Έχετε δηλώσει, κύριε Τάσιο, ότι απαι­τεί­ται επα­να­προσ­διο­ρι­σμός του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος… Σε ποιους τομείς θα πρέπει να δοθεί έμφαση και ποιες συνέρ­γειες απαι­τού­νται για τη μετά­βαση στην νέα εποχή του eλληνικού Του­ρι­σμού;

Μέχρι και πριν την παν­δη­μία η ελλη­νική φιλο­ξε­νία ήταν υπο­τι­μη­μένη, μέσα από το μοντέλο του μαζικού του­ρι­σμού. Η τιμο­λο­γιακή πολι­τική ήταν το βασικό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα. Όμως, είναι ανα­γκα­στι­κές πλέον οι αυξή­σεις και οι ανα­προ­σαρ­μο­γές προς τα πάνω στις τιμές κι αυτό ισχύει και για το ’23 και ενδε­χο­μέ­νως και για το ’24, εξαι­τίας της αύξησης του λει­τουρ­γι­κού κόστους. Αυτό λοιπόν που θα μετρή­σει πολύ περισ­σό­τερο από δω και πέρα είναι η ανα­βάθ­μιση του προ­ϊ­ό­ντος μας. Κι αυτό σημαί­νει υπο­δο­μές. Σύγ­χρο­νες, λει­τουρ­γι­κές και προ­σαρ­μο­σμέ­νες στα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά και τη φυσιο­γνω­μία του κάθε προ­ο­ρι­σμού. Ο επα­να­προσ­διο­ρι­σμός του προ­ϊ­ό­ντος μας πάνω στον χάρτη της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγοράς μπορεί και πρέπει να γίνει με όρους ανα­βαθ­μι­σμέ­νης ποιό­τη­τας. Ξεκι­νώ­ντας από την ποιό­τητα στην ίδια την καθη­με­ρι­νό­τητα, μονίμων κατοί­κων και επι­σκε­πτών. Σε αυτή την κατεύ­θυνση απαι­τού­νται συνερ­γα­σίες και συνέρ­γειες μεταξύ του δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα. Απαι­τεί­ται επίσης η θετική συμβολή της Αυτο­διοί­κη­σης πρώτου και δεύ­τε­ρου βαθμού. Οι ευκαι­ρίες υπάρ­χουν. Υπάρ­χουν πόροι ;opvw το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και έχουμε ένα νέο ΕΣΠΑ ως το 2027 που καλύ­πτει όλο το διά­στημα της πεντα­ε­τούς θητείας των νέων αυτο­διοι­κη­τι­κών αρχών που θα εκλε­γούν το 2023 και έτσι θα μπορούν να εργα­στούν με μια συνέ­χεια και χωρίς τις καθυ­στε­ρή­σεις που επι­φέ­ρουν συνήθως οι εναλ­λα­γές στην τοπική εξουσία. Σημα­ντικό είναι επίσης να αξιο­ποι­η­θούν όλες οι δυνά­μεις κάθε τόπου, Επι­με­λη­τή­ρια, Ενώσεις, κ.λπ., ώστε όλοι μαζί να κοιτούν προς την ίδια κατεύ­θυνση και να μην έχει ο καθένας μια δική του ατζέντα. Ο του­ρι­σμός είναι ομαδικό άθλημα, καθώς από τα καλά απο­τε­λέ­σματά του ωφε­λού­νται όλοι.