Μητσοτάκης: Να διώξουμε το στίγμα που συνοδεύει τις ψυχικές διαταραχές

«Αυτό το οποίο σίγουρα πρέπει να κάνουμε … είναι να ενθαρ­ρύ­νουμε όλους να ζητούν βοήθεια όταν αισθά­νο­νται ότι βρί­σκο­νται σε κάποιο αδιέ­ξοδο. Να διώ­ξουμε επι­τέ­λους το στίγμα που συνο­δεύει τις ψυχικές δια­τα­ρα­χές. Και όπως δεν ντρέ­πε­ται κάποιος να απευ­θυν­θεί στον ορθο­πε­δικό αν έχει χτυ­πή­σει το πόδι του, έτσι δεν πρέπει να νιώθει κανείς άσχημα όταν χτυπάει την πόρτα ενός ψυχιά­τρου ή ενός ψυχο­λό­γου» δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης ο οποίος μίλησε το από­γευμα της Δευ­τέ­ρας (10/10) στο κλεί­σιμο των εργα­σιών του πρώτου Wellbeingr Forum, στο Ζάππειο Μέγαρο, που διορ­γα­νώ­θηκε με αφορμή τη σημε­ρινή Παγκό­σμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας.

«Θέλω να σας μιλήσω λίγο περισ­σό­τερο για τα ζητή­ματα που αφορούν στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων και να μοι­ρα­στώ μαζί σας μία πάρα πολύ έντονη ανη­συ­χία που έχω, όχι μόνο ως απο­τέ­λε­σμα της παν­δη­μίας, αλλά και ως απο­τέ­λε­σμα του τρόπου με τον οποίον τα παιδιά κινού­νται, κυρίως, στις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης» είπε ο Πρω­θυ­πουρ­γός και πρό­σθεσε «φοβάμαι ότι βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μία νέα παν­δη­μία η οποία αφορά την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Και, δυστυ­χώς, τα στοι­χεία τα οποία συλ­λέ­γουμε επι­βε­βαιώ­νουν αυτόν τον φόβο μας: έξι στους δέκα εφήβους στη χώρα μας παρου­σιά­ζουν σημάδια εξάρ­τη­σης από το δια­δί­κτυο. Κατά κανόνα είναι οι ίδιοι έφηβοι που εκδη­λώ­νουν θυμό, εσω­στρέ­φεια, χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση. Ένα στα πέντε παιδιά -κι αυτό με συγκλό­νισε ίσως το περισσότερο- εκδη­λώ­νει σημάδια πλήρους παραί­τη­σης από καθη­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τες. Κολ­λη­μένα μπροστά σε μία οθόνη, πρα­κτικά δεν αθλού­νται, κοι­μού­νται λίγο, ακα­τά­στατα, δεν τρέ­φο­νται σωστά. Είναι ευρή­ματα εξαι­ρε­τικά ανη­συ­χη­τικά που χτυπούν ένα μεγάλο καμπα­νάκι κιν­δύ­νου».

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η ομιλία του κ. Μητσο­τάκη:

«Κύριε Υπουργέ, κυρία Ανα­πλη­ρώ­τρια Υπουργέ, κυρία Υφυ­πουργέ, κύριε Υφυ­πουργέ, κύριε Περι­φε­ρειάρχα, κύριοι Δήμαρ­χοι,

Κατ’ αρχάς επι­τρέψτε μου να συγχαρώ από καρδιάς τους διορ­γα­νω­τές αυτού του σημα­ντι­κού πρώτου συνε­δρίου που γίνεται με αυτόν τον τίτλο, με αυτήν την θεμα­το­λο­γία, στην Αθήνα και να ευχηθώ να έχει ανάλογη συνέ­χεια, καθώς το θέμα το οποίο είχατε την ευκαι­ρία να πραγ­μα­τευ­τείτε σήμερα είναι εξαι­ρε­τικά σύνθετο, εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρον και τολμώ να πω και εξαι­ρε­τικά “προ­κλη­τικό” από πλευράς και­νο­τό­μων δημό­σιων πολι­τι­κών.

Σήμερα είναι η Παγκό­σμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας -αυτό εξάλλου συμ­βο­λί­ζει και αυτός ο μικρός πρά­σι­νος φιόγκος τον οποίον όλοι μας φοράμε- και μου δίνεται η ευκαι­ρία σήμερα να μοι­ρα­στώ μαζί σας λίγες σκέψεις για ένα ζήτημα το οποίο είναι εξαι­ρε­τικά επί­καιρο, εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητο, μία δια­χρο­νική πρό­κληση η οποία στην εποχή μας οξύ­νε­ται, καθώς την καθη­με­ρι­νό­τητα του ανθρώ­που δυστυ­χώς πολιορ­κούν πολλές δια­φο­ρε­τι­κές δοκι­μα­σίες.

Από την πρό­σφατη παν­δη­μία που τόσο δρα­μα­τι­κές -τώρα το διαπιστώνουμε- επι­πτώ­σεις είχε στην ψυχική υγεία όλων των κοι­νω­νιών, αλλά κυρίως των παιδιών και των εφήβων, μέχρι την οικο­νο­μική κρίση, τις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής ανα­τρο­πής, τις αντι­φά­σεις που μπορεί να υπάρ­χουν στις δια­προ­σω­πι­κές σχέσεις.

Και οι έρευνες είναι δυστυ­χώς αμεί­λι­κτες: ένας στους έξι πολίτες, ένα στα τέσσερα παιδιά ή έφηβοι στην Ευρώπη, κατα­γρά­φουν κάποιο ψυχικό πρό­βλημα. Είναι τα υψη­λό­τερα ποσοστά από ποτέ. Αυτή είναι η μία όψη της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, η άλλη είναι ότι έχουμε προ­χω­ρή­σει πολύ περισ­σό­τερο στη διά­γνωση και στην ευαι­σθη­το­ποί­ηση, στον εντο­πι­σμό ψυχικών παθή­σεων.

Όμως αυτό το οποίο μας ανη­συ­χεί περισ­σό­τερο δεν είναι μόνο η ποιό­τητα του προ­βλή­μα­τος, αλλά και η ποσό­τητά του. Κάθε περί­πτωση είναι, δυστυ­χώς, ξεχω­ρι­στή και δύσκολα μία γενική επιλογή απέ­να­ντι σε ένα τέτοιο μαζικό πρό­βλημα μπορεί να βρει μία εξα­το­μι­κευ­μένη εφαρ­μογή. Αυτή, όμως, είναι η πρό­κληση την οποία έχουμε απέ­να­ντί μας.

Μαγικές συντα­γές δεν υπάρ­χουν και γενι­κό­λο­γες πολι­τι­κές δια­κη­ρύ­ξεις δεν χωρούν εδώ. Χρειά­ζο­νται συγκε­κρι­μέ­νες πολι­τι­κές και σίγουρα αυτό το οποίο απαι­τεί­ται είναι να μπο­ρέ­σουμε να ανα­δεί­ξουμε τα ζητή­ματα της ψυχικής υγείας αλλά και της ευεξίας -θα έρθω σε λίγο στο πώς στο μυαλό μου συν­δέ­ο­νται αυτές οι δύο έννοιες- ως κεντρι­κές επι­λο­γές, πολι­τι­κές επι­λο­γές προ­τε­ραιό­τη­τας. Εξάλλου γι’ αυτό και ανα­δεί­ξαμε τα ζητή­ματα της ψυχικής υγείας σε αυτο­τελή τομέα πολι­τι­κής σε επίπεδο Υφυ­πουρ­γείου. Και θέλω να συγχαρώ συνο­λικά την ηγεσία του Υπουρ­γείου Υγείας, γιατί έχουμε κάνει μια σημα­ντική δουλειά, να βάλουμε τη χώρα μας στον παγκό­σμιο χάρτη του WHO ως μία χώρα η οποία απο­δί­δει μεγάλη σημασία σε αυτές τις πολι­τι­κές και τολμά να και­νο­το­μεί και να δοκι­μά­ζει λύσεις οι οποίες ξεφεύ­γουν από τις πεπα­τη­μέ­νες οδούς.

Γι’ αυτό και πιστεύω ακρά­δα­ντα ότι όταν μιλάμε για ζητή­ματα ψυχικής υγείας ευρύ­τερα αυτά δεν πρέπει να περιο­ρί­ζο­νται στο στενό ορί­ζο­ντα της ιατρι­κής ατζέ­ντας. Όπως είπε σωστά η κα Υφυ­πουρ­γός, η ψυχική υγεία, η ευεξία είναι κάτι πολύ περισ­σό­τερο, κάτι πολύ ευρύ­τερο, από την ψυχική νόσο. Γι’ αυτό εξάλλου και ο ίδιος ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας ορίζει την ψυχική υγεία -και διαβάζω τον ορισμό, που θεωρώ ότι είναι πολύ εύστοχος- ως την κατά­σταση ευεξίας κατά την οποία κάθε άτομο αντι­με­τω­πί­ζει με επι­τυ­χία τα προ­βλή­ματα της ζωής, εργά­ζε­ται παρα­γω­γικά και συμ­με­τέ­χει στον κοι­νω­νικό του κύκλο.

Με άλλα λόγια, το νέο ζητού­μενο είναι μια έννοια η οποία μας είναι γνωστή από την αρχαιό­τητα. Και ανα­φέ­ρο­μαι φυσικά σε αυτό το οποίο ο Αρι­στο­τέ­λης απο­κα­λούσε ευδαι­μο­νία, θεω­ρώ­ντας την αρετή ως τον καλό δαίμονα, δηλαδή τον καλό Θεό των ανθρώ­πων.

Και νομίζω ότι αυτήν την αρετή, αυτήν την έννοια της ευδαι­μο­νίας θα την συνα­ντή­σουμε ξανά όταν αξιο­λο­γή­σουμε συνο­λικά το πλαίσιο των συμπε­ρι­φο­ρών μας, τις βασικές μας προ­τε­ραιό­τη­τες, τους κώδικες αξιών που μας επι­τρέ­πουν να ζούμε σε ισορ­ρο­πία με τη φύση. Τη μεγάλη σημασία την οποία πρέπει να απο­δί­δουμε στην ποιό­τητα των ανθρώ­πι­νων σχέσεων, τη σχέση μας με τον πολι­τι­σμό αλλά και τον τρόπο με τον οποίον αντι­με­τω­πί­ζουμε μεγάλες πληγές της σύγ­χρο­νης πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, όπως η μοναξιά, ένα φαι­νό­μενο πολύ έντονο, ειδικά στις μεγα­λου­πό­λεις μας.

Μπορεί όλα αυτά να ακού­γο­νται ολίγον αφη­ρη­μένα, σας δια­βε­βαιώνω όμως ότι πρέπει να μπουν στο επί­κε­ντρο των δημό­σιων πολι­τι­κών κάθε πολι­τείας. Διότι αν ανα­λο­γι­στεί κανείς συνο­λικά το κόστος το οποίο επω­μι­ζό­μα­στε από την ψυχική υγεία, αυτό σίγουρα μπορεί να μετρη­θεί οικο­νο­μικά.

Διάβαζα κάπου ότι μπορεί η μειω­μένη παρα­γω­γι­κό­τητα από ψυχικές ασθέ­νειες να αγγίζει το 1 τρισ. δολάρια το χρόνο. Τερά­στιο ποσό. Αλλά βέβαια το μεγα­λύ­τερο κόστος αφορά τον ίδιο τον πόνο των ανθρώ­πων οι οποίοι αισθά­νο­νται ότι βρί­σκο­νται, πολλές φορές, σε έναν σκο­τεινό κόσμο, σε ένα σκο­τεινό δωμάτιο από το οποίο δεν μπορούν να ξεφύ­γουν. Δεν μπορούν να ανα­πτύ­ξουν στο μέγιστο τις δυνα­τό­τη­τές τους και ανα­ζη­τούν απε­γνω­σμένα μια βοήθεια και από κάπου να πια­στούν.

Δεν θα αναφέρω ανα­λυ­τικά όλα όσα έχουμε κάνει ως Υπουρ­γείο Υγείας στον τομέα της ψυχικής υγείας: τις πολλές νέες δομές οι οποίες έχουν ιδρυθεί σε όλη την επι­κρά­τεια. Τα κέντρα ημέρας για την υπο­στή­ριξη παιδιών και εφήβων, ενη­λί­κων και ηλι­κιω­μέ­νων, εργα­ζο­μέ­νων, ανέργων, προ­σφύ­γων. Τις υπη­ρε­σίες για προ­βλή­ματα αυτι­σμού. Τη νέα ανά­δειξη των δια­τρο­φι­κών δια­τα­ρα­χών, ειδικά των εφήβων, ειδικά των κορι­τσιών, ως μια κεντρική προ­τε­ραιό­τητα, ως παθή­σεις οι οποίες επι­βάλ­λε­ται να δια­γνω­στούν σε πρώιμο στάδιο. Την έγκαιρη παρέμ­βαση -και θέλω να σταθώ ιδιαί­τερα σε αυτό- στις ψυχώ­σεις των εφήβων, ένα μεγάλο πρό­βλημα στο οποίο οι προ­λη­πτι­κές δράσεις και η ποιο­τική διά­γνωση μπορούν πραγ­μα­τικά να απο­δει­χθούν σωτή­ριες.

Γι’ αυτό και έχουμε προ­σπα­θή­σει, στο μέτρο του εφικτού, να ενι­σχύ­σουμε και το Εθνικό Σύστημα Υγείας με περισ­σό­τε­ρους ψυχιά­τρους, με περισ­σό­τε­ρους παι­δο­ψυ­χιά­τρους, με εξει­δι­κευ­μέ­νους νοση­λευ­τές. Βέβαια, εγκαι­νιά­σαμε και την πρώτη μονάδα ψυχο­γε­νούς ανο­ρε­ξίας και μία ειδική κλινική ειδικά για εφήβους.

Συνε­χί­ζουμε τη μάχη κατά των ναρ­κω­τι­κών. Στην Αθήνα λει­τουρ­γεί πλέον -όπως είχαμε δεσμευτεί- ο πρώτος Χώρος Επο­πτευό­με­νης Χρήσης. Μέσα στις φυλακές Κορυ­δαλ­λού ιδρύ­θηκε ειδική μονάδα για εξαρ­τη­μέ­νους κρα­τού­με­νους. Αλλά ξέρετε ότι η μάχη αυτή είναι διαρκής και όλο αυτό το οποίο σας περιέ­γραψα είναι μόνο η αφε­τη­ρία, είναι το πρώτο βήμα σε έναν μακρύ δρόμο.

Θέλω να σας μιλήσω λίγο περισ­σό­τερο για τα ζητή­ματα που αφορούν στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων και να μοι­ρα­στώ μαζί σας μία πάρα πολύ έντονη ανη­συ­χία που έχω, όχι μόνο ως απο­τέ­λε­σμα της παν­δη­μίας αλλά και ως απο­τέ­λε­σμα του τρόπου με τον οποίον τα παιδιά κινού­νται, κυρίως, στις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης.

Φοβάμαι ότι βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μία νέα παν­δη­μία η οποία αφορά την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Και, δυστυ­χώς, τα στοι­χεία τα οποία συλ­λέ­γουμε επι­βε­βαιώ­νουν αυτόν τον φόβο μας: έξι στους δέκα εφήβους στη χώρα μας παρου­σιά­ζουν σημάδια εξάρ­τη­σης από το δια­δί­κτυο. Κατά κανόνα είναι οι ίδιοι έφηβοι που εκδη­λώ­νουν θυμό, εσω­στρέ­φεια, χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση. Ένα στα πέντε παιδιά -κι αυτό με συγκλό­νισε ίσως το περισσότερο- εκδη­λώ­νει σημάδια πλήρους παραί­τη­σης από καθη­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τες. Κολ­λη­μένα μπροστά σε μία οθόνη, πρα­κτικά δεν αθλού­νται, κοι­μού­νται λίγο, ακα­τά­στατα, δεν τρέ­φο­νται σωστά. Είναι ευρή­ματα εξαι­ρε­τικά ανη­συ­χη­τικά που χτυπούν ένα μεγάλο καμπα­νάκι κιν­δύ­νου.

Και δεν σας κρύβω ότι έχω έναν μεγάλο φόβο, ότι το ανθρώ­πινο μυαλό, ως προϊόν μίας εξε­λι­κτι­κής δια­δι­κα­σίας εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων ετών, δεν είναι προ­σαρ­μο­σμένο ώστε να μπορεί να αντι­λαμ­βά­νε­ται ταυ­τό­χρονα την πραγ­μα­τι­κό­τητα σε συν­δυα­σμό με την ψηφιακή πραγ­μα­τι­κό­τητα με την οποία έρχο­νται σε επαφή, κυρίως νεαρά παιδιά τα οποία βρί­σκο­νται ακόμα στη φάση της ανά­πτυ­ξής τους. Και δεν έχουμε ιδέα ακόμα, φοβάμαι, για το πόσο προ­βλη­μα­τι­κές μπορεί να είναι αυτές οι συνή­θειες των παιδιών και των εφήβων, κυρίως ως προς την επαφή τους με τον ψηφιακό κόσμο και τις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης.

Και ως πατέρας ο ίδιος -τα παιδιά μου είναι μεγα­λύ­τερα αλλά πρέπει να σας πω ότι ανησυχώ πάρα πολύ- θεωρώ ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να τύχει αντι­κεί­μενο ενδε­λε­χούς έρευνας. Και δεν θα εκπλαγώ αν κάποια στιγμή δεν ανα­γκα­στούμε, όχι μόνο σε εθνικό, σε ευρω­παϊκό, ενδε­χο­μέ­νως και σε παγκό­σμιο επίπεδο, να παρέμ­βουμε ρυθ­μι­στικά για να μπο­ρέ­σουμε να μειώ­σουμε την έκθεση ειδικά των παιδιών και των εφήβων στον ψηφιακό αυτό κόσμο.

Αυτό το οποίο σίγουρα πρέπει να κάνουμε πριν φτά­σουμε σε αυτό το σημείο -και πιστεύω ότι μια από τις χρη­σι­μό­τη­τες της ανά­δει­ξης των θεμάτων ψυχικής υγείας έχει και ακριβώς αυτή την διάσταση- είναι να ενθαρ­ρύ­νουμε όλους να ζητούν βοήθεια όταν αισθά­νο­νται ότι βρί­σκο­νται σε κάποιο αδιέ­ξοδο. Να διώ­ξουμε επι­τέ­λους το στίγμα που συνο­δεύει τις ψυχικές δια­τα­ρα­χές. Και όπως δεν ντρέ­πε­ται κάποιος να απευ­θυν­θεί στον ορθο­πε­δικό αν έχει χτυ­πή­σει το πόδι του, έτσι δεν πρέπει να νιώθει κανείς άσχημα όταν χτυπάει την πόρτα ενός ψυχιά­τρου ή ενός ψυχο­λό­γου.

Όμως, για να κάνω και τη σύνδεση μεταξύ των στενών θεμάτων της ψυχικής υγείας και της ευρύ­τε­ρης έννοιας της ευεξίας, πιστεύω ότι ο προ­βλη­μα­τι­σμός μας εδώ θα πρέπει να είναι ευρύ­τε­ρος στο πώς θα μπο­ρέ­σουμε να δια­μορ­φώ­σουμε εκείνες τις συν­θή­κες που θα απο­τρέ­πουν, θα μειώ­νουν την πιθα­νό­τητα να προ­κύ­ψουν αυτές οι ανι­σορ­ρο­πίες. Εγκα­θι­στώ­ντας έναν νέο, έναν δια­φο­ρε­τικό τρόπο ζωής με περισ­σό­τερο σεβασμό για το περι­βάλ­λον, με περισ­σό­τερο σεβασμό για την ίδια τη φύση του ανθρώ­που, από την οποία συχνά απο­μα­κρυ­νό­μα­στε.

Και αυτή είναι μία -θα έλεγα- κατεύ­θυνση που μπο­ρούμε να ακο­λου­θή­σουμε μέσα από πολλούς δρόμους. Έχουμε την τύχη να έχουμε μια χώρα η οποία προ­σφέ­ρει ένα θαυ­μά­σιο φυσικό περι­βάλ­λον, μια πλούσια πολι­τι­στική παρά­δοση. Μια ανοιχτή χώρα που δίνει έμφαση στις δια­προ­σω­πι­κές σχέσεις, μια χώρα στην οποία ακόμα η οικο­γέ­νεια, ως “κύτταρο” κοι­νω­νι­κής συνοχής, παίζει έναν σημα­ντικό ρόλο. Και μια χώρα η οποία μπορεί να δει την έννοια της ευεξίας όχι απλά ως μια πρό­κληση για την αντι­με­τώ­πιση προ­βλη­μά­των ψυχικής υγείας, αλλά και ως μία μεγάλη ανα­πτυ­ξιακή ευκαι­ρία, καθώς ολοένα και περισ­σό­τερο θα ανα­ζη­τεί­ται παγκό­σμια αυτή η σχέση ισορ­ρο­πίας για την οποία τόσο όμορφα μίλησε ο Αρι­στο­τέ­λης πριν από 2.300 χρόνια.

Έχουμε λοιπόν τη δυνα­τό­τητα και θα σας ενθάρ­ρυνα, φίλες και φίλοι και τους διορ­γα­νω­τές του συνε­δρίου, ακριβώς αυτή την πτυχή της ευεξίας -ως μιας ανα­πτυ­ξια­κής ευκαι­ρίας για τη χώρα, ως μια ευκαι­ρία να ταυ­τι­στεί η Ελλάδα με αυτή την και­νούρ­για έννοια, αυτές τις επι­λο­γές οι οποίες ακόμα βρί­σκο­νται στα σπάργανα- να μπο­ρούμε να τις διε­ρευ­νή­σουμε με μεγα­λύ­τερη συστη­μα­τι­κό­τητα.

Αγγί­ζουν πολλά πεδία δημό­σιων επι­λο­γών, όμως θεωρώ ότι απο­τε­λούν μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα πρό­κληση για τη χώρα μας: να είμαστε και­νο­τό­μοι, να τολμάμε σε εφαρ­μο­γές δημό­σιων πολι­τι­κών που μπορούν να δουν το μέλλον μέσα από ένα τελείως δια­φο­ρε­τικό οπτικό πρίσμα, όπως καλή ώρα κάναμε με την πολι­τι­στική συντα­γο­γρά­φηση. Και θέλω να συγχαρώ τους δύο συναρ­μό­διους Υφυ­πουρ­γούς, για την ιδέα δηλαδή ότι για να αντι­με­τω­πί­σουμε ψυχο­λο­γι­κές νόσους, ψυχο­λο­γικά προ­βλή­ματα, μπορεί η ίδια η έκθεση στον πολι­τι­σμό να βοη­θή­σει ενδε­χο­μέ­νως όσο μία κλασική φαρ­μα­κευ­τική αγωγή. Όλα αυτά είναι σημα­ντικά πράγ­ματα, είναι σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες οι οποίες πιστεύω ότι αξίζουν να ανα­δει­χθούν ολοένα και περισ­σό­τερο.

Κλείνω, λοιπόν, με τη σκέψη ότι ο αρχαίος ελλη­νι­κός όρος “ευεξία”, “wellbeing”, κάτι πολύ περισ­σό­τερο -τονίζω- από το “wellness” -το “wellness” πολλές φορές το ταυ­τί­ζουμε με την έννοια του “πηγαίνω κάπου και βρίσκω ένα ωραίο spa και κάνω κάποιες θερα­πείες”. Όχι δεν μιλάμε για αυτό, μιλάμε για κάτι πολύ μεγα­λύ­τερο, πολύ ευρύ­τερο. Αυτός, λοιπόν, ο όρος ευεξία που επέλεξε ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας για να ορίσει την ψυχική υγεία, δηλώνει από μόνος του πολλά.

Γιατί προ­έρ­χε­ται -να μην το ξεχνάμε- από τις λέξεις “ευ”, δηλαδή “καλός”, και “έξις” που σημαί­νει “συνή­θεια”. Παρα­πέ­μπει έτσι ευθέως στις συμπε­ρι­φο­ρές μας ως κρί­σι­μους ρυθ­μι­στές της ισορ­ρο­πίας του ψυχικού μας κόσμου. Μας καλεί, λοιπόν, να την προ­σεγ­γί­σουμε, αυτή την έννοια της ευεξίας, με πολύ πιο ανοιχτό μυαλό. Με κεραίες ευαί­σθη­τες, στραμ­μέ­νες στις μικρές ρωγμές που όμως αν αφεθούν μπορούν να γίνουν πολύ μεγάλες παγίδες.

Και αυτόν τον νέο δρόμο, τον οποίον τώρα αρχί­ζουμε να τον διε­ρευ­νούμε, είμαι σίγου­ρος ότι φωτίζει και η δική σας συνά­ντηση στην Αθήνα. Εξάλλου η πολι­τική -και ειδικά η πολι­τική όπως την εφαρ­μό­ζουμε εμείς- οφείλει να βρί­σκε­ται πάντα σε διάλογο με την επι­στήμη και τις προ­τά­σεις των ειδικών. Και να τρο­φο­δο­τεί­ται και με τις ανα­ζη­τή­σεις της ίδιας της κοι­νω­νίας των πολιτών.

Γι’ αυτό και εύχομαι κάθε επι­τυ­χία στο συνέ­δριό σας. Θα αναμένω με ενδια­φέ­ρον όλα τα συμπε­ρά­σματα. Νομίζω ότι κάνατε μια πολύ καλή αρχή και εύχομαι του χρόνου να είναι ακόμα πιο εμπλου­τι­σμένο και ακόμα πιο δυνα­μικό, διότι αυτά τελικά θα ανι­χνεύ­σουν την αληθινή βιώσιμη ζωή, ένα στοί­χημα του καιρού μας, αλλά και της κοινής μας καθη­με­ρι­νό­τη­τας.

Και πάλι συγ­χα­ρη­τή­ρια. Ευχα­ρι­στώ πολύ».

Πηγή: Reporter.gr