Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: Νέα εποχή στις χρηματοδοτήσεις των νησιών

• Γιώργος Χατζη­μάρ­κος: «Η δρα­στική αύξηση των δια­θέ­σι­μων οικο­νο­μι­κών πόρων, μας κάνει ακόμα πιο αισιό­δο­ξους για το μέλλον των νησιών μας»

• Επι­τέ­λους βγήκε η θηλιά του Στόχου 1 • Στον Στόχο 2 τα νησιά

Μια νέα σελίδα προ­κλή­σεων, ευκαι­ριών και δυνα­το­τή­των, με στόχο την ενί­σχυση της προ­ο­πτι­κής ανά­πτυ­ξης των νησιών του Νοτίου Αιγαίου, ανοίγει με την έγκριση στις 29/8/2022 από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, του Περι­φε­ρεια­κού Προ­γράμ­μα­τος Νοτίου Αιγαίου 2021-2027.

Ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του νέου Προ­γράμ­μα­τος ανέρ­χε­ται σε 285,4 εκ. ευρώ, ποσό σημα­ντικά αυξη­μένο σε σχέση με την προη­γού­μενη περίοδο, που το Πρό­γραμμα είχε εγκρι­θεί με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 168,2 εκ. ευρώ, απόρ­ροια της επί­μο­νης και τεκ­μη­ριω­μέ­νης διεκ­δί­κη­σης της Περι­φε­ρεια­κής Αρχής, για την τρο­πο­ποί­ηση – επι­και­ρο­ποί­ηση από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή των κρι­τη­ρίων κατη­γο­ριο­ποί­η­σης των Περι­φε­ρειών και κατα­νο­μής των πόρων. Το 50% των πόρων του Περι­φε­ρεια­κού Προ­γράμ­μα­τος Νοτίου Αιγαίου 2021-2027 προ­έρ­χε­ται από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης (105,8 εκ. ευρώ) και το Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Ταμείο+ (36,9 εκ. ευρώ) και το υπό­λοιπο 50% από το ελλη­νικό δημόσιο.

Η δια­δι­κα­σία κατάρ­τι­σης του νέου Προ­γράμ­μα­τος που θα δώσει ανα­πτυ­ξιακή ώθηση στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, με έργα και δράσεις που βελ­τιώ­νουν την ποιό­τητα ζωής όλων των νησιω­τών, ξεκί­νησε πριν από δύο περίπου χρόνια. Έγινε μακρά δια­βού­λευση -μέσα στις δύσκο­λες συν­θή­κες που δημιούρ­γησε η πανδημία- με κεντρι­κούς και περι­φε­ρεια­κούς φορείς, αλλά και με την κοι­νω­νία των πολιτών. Η δια­δι­κα­σία αυτή κατέ­ληξε σε ένα σχέδιο που, συμπλη­ρω­μα­τικά με τα Τομεακά Προ­γράμ­ματα, αντι­με­τω­πί­ζει τις ανάγκες και τις προ­κλή­σεις της Περι­φέ­ρειας μέχρι το 2029.

Κεντρι­κοί στόχοι του Προ­γράμ­μα­τος είναι:

• η ενί­σχυση και δια­φο­ρο­ποί­ηση του παρα­γω­γι­κού συστή­μα­τος της Περι­φέ­ρειας, με την υιο­θέ­τηση μιας στρα­τη­γι­κής δια­φο­ρο­ποί­η­σης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος,

• η δια­σφά­λιση της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και της αει­φο­ρίας των πόρων και

• η ενί­σχυση της χωρικής και κοι­νω­νι­κής συνοχής προς όφελος των κατοί­κων και των επι­σκε­πτών της.

Ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, δήλωσε για το νέο αυτό χρονικό ορόσημο της ανα­πτυ­ξια­κής πορείας του Νοτίου Αιγαίου:

“Της σημε­ρι­νής υπέ­ρο­χης είδησης, προη­γή­θη­καν δύο χρόνια προ­ε­τοι­μα­σίας και σκληρής δου­λειάς. Σχε­δια­σμός, δια­βού­λευση, δια­πραγ­μά­τευση, καθο­ρι­σμός στόχων και οτι­δή­ποτε χρειά­στηκε για να ενι­σχύ­σουμε την προ­ο­πτική των νησιών μας, έγινε με επιμονή και αφο­σί­ωση. Θέλω να ευχα­ρι­στήσω την πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης, τον γ. γραμ­μα­τέα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων Δημήτρη Σκάλκο και στο πρόσωπο του προϊ­στά­με­νου Αντώνη Βου­τσί­νου, όλα τα στελέχη της Ειδικής Υπη­ρε­σίας Δια­χεί­ρι­σης Νοτίου Αιγαίου. Η δρα­στική αύξηση των δια­θέ­σι­μων οικο­νο­μι­κών πόρων, μας κάνει ακόμα πιο αισιό­δο­ξους για το μέλλον των νησιών μας”.

Το Πρό­γραμμα διαρ­θρώ­νε­ται σε 8 Προ­τε­ραιό­τη­τες, που περι­λαμ­βά­νουν τις παρα­κάτω ενδει­κτι­κές δράσεις:

1. Ενί­σχυση αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και παρα­γω­γι­κού δυνα­μι­κού (23 εκ. €)

• ενί­σχυση ερευ­νη­τι­κών υπο­δο­μών

• συνερ­γα­σία μεταξύ επι­χει­ρή­σεων και ερευ­νη­τι­κών φορέων

• ανά­πτυξη ψηφια­κών εφαρ­μο­γών στους τομείς του πολι­τι­σμού και του­ρι­σμού και τηλεϊ­α­τρι­κής

• ενί­σχυση επεν­δύ­σεων για τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό επι­χει­ρή­σεων

• ενί­σχυση ίδρυσης και λει­τουρ­γίας μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων

2. Αει­φο­ρική ανά­πτυξη και βιώσιμη δια­χεί­ριση των πόρων (64 εκ. €)

• ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση δημό­σιων κτηρίων

• έργα αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας

• έργα προ­στα­σίας από τη διά­βρωση ακτών

• ολο­κλή­ρωση υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων για οικι­σμούς Γ΄ Προ­τε­ραιό­τη­τας

• δίκτυα απο­χέ­τευ­σης, εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων

• δίκτυα ύδρευ­σης, μονάδες αφα­λά­τω­σης

3. Βελ­τί­ωση της περι­φε­ρεια­κής προ­σβα­σι­μό­τη­τας και ενί­σχυση της κινη­τι­κό­τη­τας (32,8 εκ. €)

• ανα­βάθ­μιση λιμε­νι­κών υπο­δο­μών

• βελ­τί­ωση εθνικού και επαρ­χια­κού οδικού δικτύου

• οδική ασφά­λεια

4. Ανά­πτυξη και βελ­τί­ωση κοι­νω­νι­κών υπο­δο­μών (40 εκ. €)

• υπο­δο­μές και εξο­πλι­σμός εκπαί­δευ­σης

• υπο­δο­μές προ­σχο­λι­κής αγωγής και φρο­ντί­δας

• υπο­δο­μές και εξο­πλι­σμός υγείας

• υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού

• προ­στα­σία και αξιο­ποί­ηση της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς

5. Ανθρώ­πινο Δυνα­μικό και Κοι­νω­νική Ένταξη (72,2 εκ. €)

• δράσεις προ­ώ­θη­σης της απα­σχό­λη­σης

• επι­χο­ρή­γηση φορέων Κοι­νω­νι­κής και Αλλη­λέγ­γυας Οικο­νο­μίας

• δράσεις ένταξης στην αγορά εργα­σίας υπηκόων τρίτων χωρών και υπη­ρε­σίες δια­πο­λι­τι­σμι­κής μεσο­λά­βη­σης

• δράσεις για την ισότιμη πρό­σβαση και συμπε­ρί­ληψη ΑμεΑ στην εκπαί­δευση

• δράσεις για την κοι­νω­νική ένταξη των Ρομά

• Κέντρα Κοι­νό­τη­τας και δομές αντι­με­τώ­πι­σης φτώ­χειας

• δομές παροχής υπη­ρε­σιών φρο­ντί­δας και στέ­γα­σης ευά­λω­των ατόμων

• πρό­γραμμα προ­σω­πι­κού βοηθού ΑμεΑ

• ενί­σχυση υπη­ρε­σιών πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας (κινητές μονάδες, ιατρική φρο­ντίδα στο σπίτι)

• μονάδες ψυχικής υγείας

• μονάδες αντι­με­τώ­πι­σης εξαρ­τή­σεων

• δομές φιλο­ξε­νίας αστέγων

• υλο­ποί­ηση σχεδίων αποϊ­δρυ­μα­το­ποί­η­σης

• υπο­στή­ριξη παιδιών σε ανάγκη και προ­ώ­θηση θεσμού ανα­δο­χής

6. Ολο­κλη­ρω­μένη και βιώσιμη ανά­πτυξη περιο­χών (48 εκ. €)

• δράσεις βιώ­σι­μης αστικής ανά­πτυ­ξης πόλεων με μόνιμο πλη­θυ­σμό άνω των 5.000 κατοί­κων και

• δράσεις ολο­κλη­ρω­μέ­νης χωρικής ανά­πτυ­ξης των μικρών νησιών της Περι­φέ­ρειας, με πλη­θυ­σμό μικρό­τερο των 3.100 κατοί­κων

7. Τεχνική Βοήθεια ΕΤΠΑ (3,7 εκ. €)

8. Τεχνική Βοήθεια ΕΚΤ+ (1,6 εκ. €)

Το επόμενο διά­στημα θα γίνει η συγκρό­τηση της Επι­τρο­πής Παρα­κο­λού­θη­σης του Προ­γράμ­μα­τος, η οποία θα συνε­δριά­σει το φθι­νό­πωρο για να εγκρί­νει τα κρι­τή­ρια και τις δια­δι­κα­σίες για την αξιο­λό­γηση και επιλογή των πράξεων. Μετά την εξει­δί­κευση των δράσεων το Πρό­γραμμα θα μπει στη φάση υλο­ποί­η­σης πριν το τέλος του έτους με τη δημο­σιο­ποί­ηση των πρώτων προ­σκλή­σεων για υποβολή προ­τά­σεων προς ένταξη. Προ­τε­ραιό­τητα θα δοθεί σε δράσεις που υπάρ­χουν μετα­φε­ρό­μενα έργα, έργα δηλαδή που ξεκί­νη­σαν στο πλαίσιο της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου 2014-2020, καθώς και ώριμα έργα.

Τέλος προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται άμεσα η δημο­σιο­ποί­ηση πρό­σκλη­σης για την υποβολή Σχεδίων Βιώ­σι­μης Αστικής Ανά­πτυ­ξης, καθώς και η ανάθεση για την εκπό­νηση των σχεδίων Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Χωρικής Ανά­πτυ­ξης για τα μικρά νησιά της Περι­φέ­ρειας.