Προτείνεται η δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Προορισμού

Με ενδια­φέ­ρον ανα­μέ­νε­ται η σημε­ρινή συνε­δρί­αση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου Νοτίου Αιγαίου που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, δια ζώσης (ύστερα από δύο χρόνια λόγω παν­δη­μίας) στις 14:30 στη Σύρο, στην αίθουσα συνε­δριά­σεων του Ξενο­δο­χείου ΕΡΜΗΣ (Πλατεία Κανάρη-Ερμούπολη). Στη συνε­δρί­αση από τα θέματα ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης, ξεχω­ρί­ζει η λήψη από­φα­σης για την ίδρυση Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμού (DMO) της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Στην σχετική εισή­γησή του, ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Κυκλά­δων κ. Γεώρ­γιος Λεο­ντα­ρί­της ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων τα εξής:

1. Η ανάγκη θωρά­κι­σης του Του­ρι­σμού στο Νότιο Αιγαίο

Η κρίση που βιώνει στα τελευ­ταία δύο χρόνια η παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία λόγω της παν­δη­μίας, και ως απο­τέ­λε­σμα και η ελλη­νική οικο­νο­μία, πρέπει όχι μόνο να μας κάνει πιο δυνα­τούς, αλλά κυρίως να απο­τε­λέ­σει κατα­λύτη αλλαγών που θα θωρα­κί­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα μιας βιο­μη­χα­νίας που στη­ρί­ζει το 97% του ΑΕΠ των νησιών μας. Σημα­ντικό κομμάτι αυτής της θωρά­κι­σης απο­τε­λεί η εκ βάθρων αλλαγή και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός της οργα­νω­τι­κής δομής του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, και της δια­χεί­ρι­σης του κάθε του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού. Χρεια­ζό­μα­στε ευέ­λι­κτες, τεχνο­κρα­τι­κές, αλλά ταυ­τό­χρονα και πολυ­συλ­λε­κτι­κές δομές, ικανές αφενός να αντι­κα­το­πτρί­ζουν την πολυ­σύν­θετη φύση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος δηλαδή της εμπει­ρίας που βιώνει ο επι­σκέ­πτης μας, αφε­τέ­ρου να μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν στις συνε­χείς αλλαγές της συμπε­ρι­φο­ράς των κατα­να­λω­τών και της ζήτησης.

2. Η Πρω­το­βου­λία Του­ρι­σμού ως επι­τυ­χη­μένο παρά­δειγμα (μέρους ενός DMO)

Η απόλυτα επι­τυ­χη­μένη λει­τουρ­γία της Πρω­το­βου­λίας για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο, απέ­δειξε σε όλους μας έμπρα­κτα τα οφέλη και τις συνέρ­γειες που δημιουρ­γού­νται όταν το σύνολο των εμπλε­κο­μέ­νων (stakeholders) που συν­θέ­τουν το του­ρι­στικό προϊόν συστρα­τεύ­ο­νται κάτω από μια ενιαία ομπρέλα.

Ποια ήταν η ανάγκη δημιουρ­γίας της Ομάδας αυτής; Μέσα από έναν τεχνο­κρα­τικά δομη­μένο μηχα­νι­σμό δια­χεί­ρι­σης να δια­σφα­λι­στεί μία και ενιαία φωνή η οποία θα εκφρά­ζει επίσημα το Νότιο Αιγαίο. Δηλαδή, η αποφυγή πολλών δια­φο­ρε­τι­κών φωνών που μη τεκ­μη­ριω­μένα και μη τεχνο­κρα­τικά θα ήταν πιθανό να τραυ­μα­τί­σουν την εικόνα του προ­ο­ρι­σμού. Η λει­τουρ­γία εστίασε: (1) Στον έγκαιρο εντο­πι­σμό, την πρόληψη, την δια­χεί­ριση κρίσεων επι­κοι­νω­νίας που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρνη­τική δημο­σιό­τητα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο, και (2) στην προ­ώ­θηση θετικών ειδή­σεων προς συγκε­κρι­μένα κοινά-στόχους που συν­δρά­μουν καθο­ρι­στικά στην εξέλιξη της ζήτησης για τον προ­ο­ρι­σμό. Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι η Ομάδα λει­τούρ­γησε άτυπα ως μέρος ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμού (DMMO), αφού τότε δεν υπήρχε ακόμα το νομικό πλαίσιο που θα μας έδινε τη δυνα­τό­τητα να δημιουρ­γή­σουμε και να την εντά­ξουμε σε μια τέτοια δομή. Ο πρό­σφα­τος Νόμος 4875/2021 μας δίνει πλέον την δυνα­τό­τητα η Περι­φέ­ρεια να προ­χω­ρή­σει στην δημιουρ­γία ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού, πάντα λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Περι­φέ­ρειας μας.

3. To γενικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας με βάση τις οδηγίες του UNWTO

Οι DMMO απο­τε­λούν διεθνώς μια επι­τυ­χη­μένη και δια­δε­δο­μένη δομή. Λει­τουρ­γούν αυστηρά τεχνο­κρα­τικά με ιδιωτικο-οικονομικά κρι­τή­ρια, δια­σφα­λί­ζουν την εμπλοκή και τον συντο­νι­σμό όλων όσων δια­μορ­φώ­νουν το του­ρι­στικό προϊόν, είναι ευέ­λι­κτοι στις απο­φά­σεις, δια­χει­ρί­ζο­νται το προϊόν, παρα­κο­λου­θούν συστη­μα­τικά με νέα σύγ­χρονα εργα­λεία τις αλλαγές στις τάσεις της αγοράς, τις γεω­γρα­φι­κές αγορές, τον αντα­γω­νι­σμό, και τις καλές διεθνώς πρα­κτι­κές.

Η διεθνής πρα­κτική αλλά και η θεσμική περι­γραφή του πλαι­σίου ενός DMMO ανα­λύ­ε­ται από τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Του­ρι­σμού (UNWTO) σε εξει­δι­κευ­μένο οδηγό “UNWTO Guidelines for Institutional Strengthening of Destination Management Organizations (DMOs) – Preparing DMOs for new challenges (UNWTO, 2019). Ο οδηγός παρα­πέ­μπει σε έναν πολυ­συμ­με­το­χικό οργα­νι­σμό ο οποίος βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο του προ­ο­ρι­σμού και επι­δει­κνύει ικα­νό­τη­τες σε τρείς βασι­κούς άξονες: (1) Στρα­τη­γική Ηγεσία, (2) Απο­τε­λε­σμα­τική λει­τουρ­γία, και (3) Απο­δο­τική Δια­κυ­βέρ­νηση. Καθο­ρι­στικό σημείο θεω­ρεί­ται η οργα­νω­τική δομή του, που περι­κλείει δια­φο­ρε­τι­κούς φορείς και κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους καλύ­πτο­ντας όλο το οικο­σύ­στημα των εμπλε­κο­μέ­νων του προ­ο­ρι­σμού (stakeholders) και συνάμα διευ­κο­λύ­νει συνέρ­γειες στην κατεύ­θυνση του συλ­λο­γι­κού ορά­μα­τος και της βιώ­σι­μης στρα­τη­γι­κής ανά­πτυ­ξης για τον τόπο.

4. Οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και ο στρα­τη­γι­κός ρόλος του DMMO της Περι­φέ­ρειας

Η δημιουρ­γία ενός DMMO όχι μόνο θα ανα­δια­μορ­φώ­σει στην πράξη την οργα­νω­τική δομή του του­ρι­σμού στην Περι­φέ­ρεια μας, αλλά μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμα θα ενδυ­να­μώ­σει τη θέση των νησιών μας στην παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά. Ταυ­τό­χρονο όμως, ο σχε­δια­σμός, η δομή, και οι λει­τουρ­γίες του πρέπει να αντι­κα­το­πτρί­ζουν την ιδιαι­τε­ρό­τητα που έχει το Νότιο Αιγαίο ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Ένας περι­φε­ρεια­κός προ­ο­ρι­σμός που δια­θέ­τει έναν μεγάλο αριθμό ήδη κατα­ξιω­μέ­νων διεθνώς νησιώ­τι­κων του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών με ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στην παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά. Τα brands των νησιών μας είναι ήδη γνωστά και κατα­ξιω­μένα στο μυαλό των κατα­να­λω­τών και απο­τε­λεί ευθύνη όλων μας να συνε­χί­σουν να είναι. Με δεδο­μένο ότι ο Νόμος δίνει τη δυνα­τό­τητα σε κάθε Δήμο να προ­χω­ρή­σει στην δημιουρ­γία DMMO είναι προ­φα­νές ότι ο Περι­φε­ρεια­κός DMMO θα πρέπει, ως προς την σχέση του με τους δημο­τι­κούς DMMO, να έχει έναν δια­κριτά ξεκά­θαρο επι­τε­λικό αλλά και υπο­βοη­θη­τικό ρόλο. Αν και η ορι­στι­κο­ποί­ηση των λει­τουρ­γιών του Περι­φε­ρεια­κού DMMO θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο εξει­δι­κευ­μέ­νης μελέτης, εκτι­μάμε σε αυτή τη φάση, ότι ο ρόλος του θα πρέπει να κινηθεί στους παρα­κάτω άξονες:

• Δημιουρ­γία και παροχή στα νησιά τεχνο­γνω­σίας αλλά και νέων εργα­λείων ανά­λυ­σης, παρα­κο­λού­θη­σης της αγοράς, και προ­σέγ­γι­σης νέων αγορών.

• Υλο­ποί­ηση έργων ψηφια­κού ανα­σχη­μα­τι­σμού προς χρήση από κάθε νησί.

• Εκπό­νηση στρα­τη­γι­κού σχεδίου βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

• Τεχνο­κρα­τική συν­δρομή στην ανά­πτυξη νέων του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

• Δημιουρ­γία μηχα­νι­σμών έγκαι­ρου εντο­πι­σμού, πρό­λη­ψης, δια­χεί­ρι­σης κρίσεων επι­κοι­νω­νίας που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρνη­τική δημο­σιό­τητα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο, αλλά και η προ­ώ­θηση θετικών ειδή­σεων προς συγκε­κρι­μένα κοινά-στόχους που συν­δρά­μουν καθο­ρι­στικά στην εξέλιξη της ζήτησης για τον προ­ο­ρι­σμό. Εδώ εντάσ­σε­ται στον DMMO η λει­τουρ­γία της Ομάδας Πρω­το­βου­λίας για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο.

• Επι­στη­μο­νική, συμ­βου­λευ­τική και τεχνική υπο­στή­ριξη της Περι­φέ­ρειας αλλά και των επι­μέ­ρους δημο­τι­κών DMMO σε θέματα προ­βο­λής και προ­ώ­θη­σης στην του­ρι­στική αγορά.

• Προ­σέγ­γιση φορέων του ιδιω­τι­κού τομέα για υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των συν­δια­φή­μι­σης με τους εκά­στοτε DMMO κάθε νησιού.

• Ο συντο­νι­σμός και η δημιουρ­γία συνέρ­γειας σε διά­φο­ρες δράσεις προ­ώ­θη­σης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει ξεκά­θαρο ότι η ευθύνη προ­ώ­θη­σης αφορά το κάθε νησί ξεχω­ρι­στά. Ο ρόλος της περι­φέ­ρειας σε αυτό το θέμα είναι ξεκά­θαρα επι­τε­λι­κός, τεχνο­κρα­τι­κός και συμ­βου­λευ­τι­κός. Θα δώσει τεχνο­γνω­σία και κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές, αλλά και μέσα από την δική της καμπά­νια (η οποία εστιά­ζει σε νησιά και όχι γενικά στο Νότιο Αιγαίο) θα δημιουρ­γή­σει συνέρ­γειες αυξά­νο­ντας την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά της προς τον τελικό κατα­να­λωτή.

Ο Νόμος δίνει τη δυνα­τό­τητα η Κ2 ως Ανα­πτυ­ξια­κός Οργα­νι­σμός του άρθρου 2 του ν. 4674/2020 (Α’ 53) να λει­τουρ­γή­σει και ως Οργα­νι­σμός Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού μετά από απόφαση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου και στη συνέ­χεια με τρο­πο­ποί­ηση του κατα­στα­τι­κού της σκοπού με απόφαση της γενικής συνέ­λευ­σης των μετόχων της.