Πώς η Τήλος μεταμορφώνεται στο πρώτο νησί μηδενικών αποβλήτων

Ήδη το 86% των απορ­ριμ­μά­των του νησιού ανα­κυ­κλώ­νε­ται και το υπό­λοιπο 14% προ­ω­θεί­ται για ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση

Σε case study για την κυκλική οικο­νο­μία εξε­λίσ­σε­ται η Τήλος, το νησί του νοτίου Αιγαίου με τους περίπου 400 κατοί­κους, που πρω­τα­γω­νι­στεί στην «πράσινη» και­νο­το­μία. Με κατα­γε­γραμ­μένη εμπει­ρία στην υιο­θέ­τηση έργων βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, η Τήλος έχει βάλει πλώρη από τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο για ένα μέλλον με μηδε­νικά από­βλητα, στο πλαίσιο του έργου κυκλι­κής δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των Just Go Zero Tilos.

Το έργο απο­τε­λεί μία σύμπραξη της Polygreen και του δήμου του νησιού και έχει στόχο να μετα­σχη­μα­τί­σει την Τήλο στο πρώτο νησί μηδε­νι­κών απο­βλή­των. Η πρω­το­βου­λία, η επίσημη παρου­σί­αση της οποίας θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το από­γευμα στο νησί, παρου­σία του υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστα Σκρέκα και του υπουρ­γού Επι­κρα­τείας Άκη Σκέρ­τσου, έχει να επι­δεί­ξει ήδη εντυ­πω­σιακά απο­τε­λέ­σματα: πλέον το 86% των απορ­ριμ­μά­των του νησιού ανα­κυ­κλώ­νε­ται, ποσοστό που μέρα με τη μέρα μεγα­λώ­νει και ανα­μέ­νε­ται να αγγίξει το 90% στο τέλος του καλο­και­ριού.

Η «ταυ­τό­τητα» του έργου

Πώς επι­τυγ­χά­νο­νται τα παρα­πάνω; Κάθε από­βλητο που παρά­γε­ται, συλ­λέ­γε­ται και αξιο­ποιεί­ται με βάση τις αρχές της κυκλι­κής οικο­νο­μίας, με στόχο να μην αφήνει απο­τύ­πωμα στο φυσικό περι­βάλ­λον. Αυτό ουσια­στικά σημαί­νει 100% εκτροπή από την ταφή των απο­βλή­των.

Το εγχεί­ρημα δεν ήταν ούτε εύκολο, ούτε ανέφελο, καθώς η υλο­ποί­ησή του έπρεπε να υπερβεί μία σειρά από προ­κλή­σεις και απαιτεί τη συστρά­τευση τόσο των κατοί­κων και των επι­χει­ρη­μα­τιών, όσο και των επι­σκε­πτών του νησιού. Έχοντας στο επί­κε­ντρο της φιλο­σο­φίας της το «Μηδέν Άγαν», που εκφρά­ζει την πεποί­θηση ότι τίποτε δεν πρέπει να θεω­ρεί­ται περιττό, η Polygreen σχε­δί­ασε ένα πρότυπο σύστημα κυκλι­κής δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των απο­μα­κρύ­νο­ντας τους δημό­σιους κάδους από τους δρόμους. Αφού ενη­μέ­ρωσε και εκπαί­δευσε τους κατοί­κους και τους επι­χει­ρη­μα­τίες του νησιού στον δια­χω­ρι­σμό των απορ­ριμ­μά­των που παρά­γουν, ξεκί­νησε τη συλλογή των απο­βλή­των πόρτα – πόρτα.

Βασικό εργα­λείο του Just Go Zero Tilos είναι η ειδικά σχε­δια­σμένη μπλε τσάντα, την οποία έχει προ­μη­θεύ­σει η εται­ρεία σε κάθε σπίτι του νησιού. Σε αυτή ενα­πο­θέ­τουν οι κάτοι­κοι όλα τα ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά, αφού προη­γου­μέ­νως τα έχουν πλύνει. Η τσάντα αυτή φέρει μάλιστα QR για να κατα­γρά­φε­ται η ποσό­τητα των υλικών όταν ζυγί­ζε­ται – κατά τη συλλογή -και να μπορεί να παρα­κο­λου­θεί το κάθε νοι­κο­κυ­ριό το ποσοστό ανα­κύ­κλω­σης που επι­τυγ­χά­νει. Σε ξεχω­ρι­στή, βιο­δια­σπώ­μενη σακούλα, κατα­λή­γουν τα οργα­νικά από­βλητα, ενώ σε άλλη σακούλα συγκε­ντρώ­νο­νται τα μη ανα­κυ­κλώ­σιμα από­βλητα. Τα υπο­λείμ­ματα τσι­γά­ρων (γόπες) συγκε­ντρώ­νο­νται και αυτά σε μεταλ­λικά δοχεία, ενώ η εται­ρεία έχει αρχίσει να εφαρ­μό­ζει πιλο­τικό πρό­γραμμα ώστε να ανα­κυ­κλώ­νο­νται και οι βρε­φι­κές πάνες

Το επόμενο στάδιο είναι η συλλογή. Ειδικά δια­μορ­φω­μένα οχήματα περνούν από κάθε σπίτι και επι­χεί­ρηση του νησιού για να συγκε­ντρώ­σουν και να ζυγί­σουν τα από­βλητα και να τα μετα­φέ­ρουν στο Κέντρο Κυκλι­κής Και­νο­το­μίας.

Η μετα­μόρ­φωση του ΧΥΤΑ

NAFTEMPORIKI.GR

Το παλιό σημείο ταφής απορ­ριμ­μά­των απο­τε­λεί πια παρελ­θόν για το νησί. Ο χώρος έχει καθα­ρι­στεί και ανα­μέ­νε­ται να μετα­τρα­πεί σε πάρκο.

Το παλιό σημείο ταφής απο­τε­λεί πια παρελ­θόν για το νησί. Ο χώρος καθα­ρί­στηκε εξο­πλί­στηκε και πλέον λει­τουρ­γεί σαν Κέντρο Κυκλι­κής Και­νο­το­μίας. Εκεί μετα­φέ­ρο­νται τα από­βλητα για να ταξι­νο­μη­θούν. Τα μεν ανα­κυ­κλώ­σιμα δια­χω­ρί­ζο­νται περαι­τέρω και οδη­γού­νται προς αξιο­ποί­ηση, τα δε βιο­α­πό­βλητα μετα­τρέ­πο­νται σε εδα­φο­βελ­τιω­τικό και τα υπό­λοιπα υλικά οδη­γού­νται για επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση ή ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση. Έτσι τίποτε δεν πάει χαμένο στην Τήλο.

Κάθε νοι­κο­κυ­ριό στην Τήλο μπορεί να δει ανά πάσα στιγμή και σε πραγ­μα­τικό χρόνο πώς γίνεται η κυκλική δια­χεί­ριση των απο­βλή­των που παράγει, σε ποσοστά βιο­α­πο­βλή­των, ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών και μη.

Παράλ­ληλα, μέσα από την εφαρ­μογή Zero app, που έχει ανα­πτύ­ξει η Polygreen, κάθε νοι­κο­κυ­ριό στην Τήλο μπορεί να δει ανά πάσα στιγμή και σε πραγ­μα­τικό χρόνο πώς γίνεται η κυκλική δια­χεί­ριση των απο­βλή­των που παράγει, σε ποσοστά βιο­α­πο­βλή­των, ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών και μη. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να θέσει νέους στόχους και να βελ­τιώ­σει τις επι­δό­σεις του.

Τα «μυστικά» του εγχει­ρή­μα­τος

Σύμφωνα με τον ιδρυτή και διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο της Polygreen, Αθα­νά­σιο Πολυ­χρο­νό­πουλο, το μυστικό του εγχει­ρή­μα­τος είναι η εκπαί­δευση. «Εκπαι­δεύ­ουμε τους κατοί­κους πώς να μην παρά­γουν από­βλητα» επι­σή­μανε στη διάρ­κεια ξενά­γη­σης στο Κέντρο Ενη­μέ­ρω­σης Zero Point που βρί­σκε­ται στην πλατεία, στο λιμάνι της Τήλου, τονί­ζο­ντας πως το Just Go Zero είναι «ένα σύστημα που απευ­θύ­νε­ται από τον άνθρωπο στον άνθρωπο».

Ο ιδρυτής και διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Polygreen, Αθα­νά­σιος Πολυ­χρο­νό­που­λος, στο Κέντρο Κυκλι­κής Και­νο­το­μίας.

Το προ­σω­πικό που απα­σχο­λεί­ται στη δια­δι­κα­σία της συλ­λο­γής απο­τε­λεί­ται από κατοί­κους του νησιού, γεγονός που – όπως εξήγησε ο κ. Πολυ­χρο­νό­που­λος – ενι­σχύει τη δια­φά­νεια στο πρό­γραμμα και την εμπι­στο­σύνη των πολιτών στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των. «Είναι ένα ανθρω­πο­κε­ντρικό σύστημα. Βάζουμε ξανά τις δια­προ­σω­πι­κές σχέσεις στο επί­κε­ντρο. Η βάση του όλου εγχει­ρή­μα­τος είναι ο πολι­τι­σμός και η εκπαί­δευση. Είναι όλοι δεσμευ­μέ­νοι σε αυτόν τον στόχο» υπο­γράμ­μισε.

Το «απο­τύ­πωμα» της επέν­δυ­σης

Το έργο δημιουρ­γεί μία αλυσίδα από οφέλη, τόσο σε περι­βαλ­λο­ντικό, όσο και σε κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό επίπεδο για τους κατοί­κους του ακρι­τι­κού νησιού. Προ­στα­τεύει το φυσικό περι­βάλ­λον, συμ­βάλ­λει στον πράσινο μετα­σχη­μα­τι­σμό της Τήλου, καθώς και στην επί­τευξη των εθνικών και περι­φε­ρεια­κών στόχων για την κυκλική οικο­νο­μία και τη δια­χεί­ριση απο­βλή­των.

Σύμφωνα με την Polygreen, χάρη στο νέο σύστημα έχει επι­τευ­χθεί 52% μείωση CO2 σε σχέση με το προη­γού­μενο σύστημα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των.

Επι­πλέον το έργο καθιστά την Τήλο προ­ο­ρι­σμό βιώ­σι­μου του­ρι­σμού, δημιουρ­γώ­ντας ένα θετικό παρά­δειγμα που μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί και σε άλλες περιο­χές.

Έντονο ενδια­φέ­ρον από δήμους – επι­χει­ρή­σεις

Σύμφωνα με τους ιθύ­νο­ντες της εται­ρείας, ήδη το πρό­γραμμα έχει προ­σελ­κύ­σει το ενδια­φέ­ρον και άλλων δήμων που επι­θυ­μούν να ακο­λου­θή­σουν το παρά­δειγμα της Τήλου, ενώ έντονο ενδια­φέ­ρον κατα­γρά­φε­ται και από επι­χει­ρή­σεις και οργα­νι­σμούς.

«Μέχρι σήμερα η δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των ήταν μία απόφαση με πολι­τικό κόστος. Με το σύστημα Just Go Zero είναι μία απόφαση με πολι­τική ωφέλεια» παρα­τή­ρησε ο κ. Πολυ­χρο­νό­που­λος, καλώ­ντας μας να ορα­μα­τι­στούμε το σύνολο των νησιών του Αιγαίου με μηδε­νικά από­βλητα και την προ­στι­θέ­μενη αξία που θα δημιουρ­γούσε κάτι τέτοιο για το του­ρι­στικό προϊόν της χώρας.

Πηγή naftemporiki.gr

Της Αλεξίας Σωτη­ρίου