Μόνο το 3% των εμπρηστών καταδικάζεται

Σπανίως κατα­δι­κά­ζο­νται οι εμπρη­στές δασών – αλλά και ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σεων και κατοι­κιών, κυρίως για είσπραξη ασφα­λί­στρων. Από τους αρχικώς κατη­γο­ρου­μέ­νους για κατα­στρε­πτι­κές πυρ­κα­γιές στα δάση μόνο το 3% κατα­δι­κά­ζε­ται τελικώς. Αντί­στοιχα για εμπρη­σμούς σε σπίτια, εται­ρείες κτλ. κατα­δι­κά­ζε­ται ένας στους 172 (περί το 0,6%). Τις πταίει; Κυρίως τα πλημ­μελή στοι­χεία που παρου­σιά­ζουν στο δικα­στή­ριο οι περισ­σό­τε­ροι αρμό­διοι ερευ­νη­τές της Πυρο­σβε­στι­κής.

Αυτά είναι τα συμπε­ρά­σματα εκτε­νούς μελέτης του πρώην υπαρ­χη­γού του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, νομικού και ειδικού ερευ­νητή κ. Ανδρια­νού Γκουρ­μπά­τση σχετικά με τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης για την αντι­με­τώ­πιση των εγκλη­μά­των εμπρη­σμού. Τα συμπε­ρά­σματα αυτά απο­κτούν ιδιαί­τερη σημασία εν όψει του καλο­και­ριού και της νέας αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ιδιαί­τερα «προ­βλη­μα­τική» λόγω και των ελλεί­ψεων στα εναέρια μέσα και στον υλι­κο­τε­χνικό εξο­πλι­σμό. Είναι μάλιστα αξιο­ση­μεί­ωτο ότι ενώ στην Αττική παρου­σιά­ζο­νται οι περισ­σό­τε­ροι εμπρη­σμοί, είναι η ίδια περιοχή όπου παρου­σιά­ζε­ται περιέρ­γως το μεγα­λύ­τερο ποσοστό τελικής ατι­μω­ρη­σίας των δραστών.

Η έρευνα στην οποία συνε­κτι­μώ­νται και τα τελικά στοι­χεία του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης αφορά την ενδε­κα­ε­τία 2000-2010. Αυτό το διά­στημα στην Ελλάδα εκδη­λώ­θη­καν συνο­λικά 341.693 πυρ­κα­γιές από τις οποίες οι 224.708 ήταν αστικές (65,8%) και οι 116.985 αγρο­το­δα­σι­κές (34,2%). Στην ύπαιθρο συνο­λικά κάηκαν 6.145.817,3 στρέμ­ματα αγρο­το­δα­σι­κών εκτά­σεων (δάση, δασικές εκτά­σεις, άλση, αγρο­τι­κές και γεωρ­γι­κές καλ­λιέρ­γειες).

Δεν κατέστη δυνατόν να εξα­κρι­βω­θούν τα αίτια πρό­κλη­σης στις 202.367 πυρ­κα­γιές (59,22%), από τον συνο­λικό αριθμό. Από τις υπό­λοι­πες οι 85.954 (25,15%) οφεί­λο­νται σε αμέλεια, ενώ οι 30.107 (8,81%) προ­κλή­θη­καν με πρόθεση. Από τη διε­ρεύ­νηση των αιτίων των πυρ­κα­γιών από τους αρμό­διους ανα­κρι­τι­κούς υπαλ­λή­λους του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος αλλά και της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, στη Δικαιο­σύνη παρα­πέμ­φθη­καν την ίδια περίοδο συνο­λικά 116.061 κατη­γο­ρού­με­νοι, φερό­με­νοι ως εμπρη­στές και εμπρη­στές σε δάση (με πρόθεση και από αμέλεια).

Παρα­πέμ­φθηκε το 33,96% εξ αυτών και τελικά κατα­δι­κά­στη­καν συνο­λικά 2.233 άτομα, από τα οποία οι 2.002 άνδρες (89,7%) και οι 231 γυναί­κες (10,3%). Η ηλι­κιακή ομάδα μάλιστα με τη μεγα­λύ­τερη «συμ­με­τοχή» σε εμπρη­σμούς – ανέρ­χε­ται στο 25,3% – είναι εκείνη μεταξύ 45-59 ετών.

Η περαι­τέρω ανάλυση είναι εντυ­πω­σιακή. Η Αττική από όλες τις περι­φέ­ρειες της χώρας παρου­σιά­ζει τον μεγα­λύ­τερο αριθμό εγκλη­μά­των εμπρη­σμού, δείκτη εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας εμπρη­σμών (210 ανά 100.000 κατοί­κους) καθώς και τον μεγα­λύ­τερο αριθμό αστικών πυρ­κα­γιών (224 ανά 100.000 κατοί­κους). Παρ’ όλα αυτά εμφα­νί­ζει από τα μικρό­τερα ποσοστά κατα­δι­κα­σθέ­ντων, ήτοι 0,2 άτομα ανά 100.000 κατοί­κους, για τα εγκλή­ματα «αστικού» εμπρη­σμού και 0,5 άτομα ανά 100.000 κατοί­κους για τα εγκλή­ματα εμπρη­σμού σε δάση.

Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό κατα­δι­κα­σθέ­ντων για εγκλή­ματα εμπρη­σμού εμφα­νί­ζε­ται στα Ιόνια Νησιά, στη Στερεά Ελλάδα και σε Πελο­πόν­νησο, Ηπειρο και Θράκη.

Σύμφωνα λοιπόν με τα συμπε­ρά­σματα της ανα­λυ­τι­κής μελέτης του κ. Γκουρ­μπά­τση, στους 172 κατη­γο­ρου­μέ­νους για έγκλημα εμπρη­σμού (με πρόθεση και από αμέλεια), ένας κατα­δι­κά­ζε­ται. Αυτό μετα­φρά­ζε­ται ως εξής: για κάθε 714 αστικές πυρ­κα­γιές που εκδη­λώ­νο­νται στην Ελλάδα, ένας κατα­δι­κά­ζε­ται, ενώ σε κάθε 61 αγρο­το­δα­σι­κές πυρ­κα­γιές μόνο ένας.

Επι­πλέον προ­κύ­πτει ότι ενώ ο μέσος αριθμός των πυρ­κα­γιών (αστικών και αγρο­το­δα­σι­κών) μειώ­νε­ται, αντι­θέ­τως δια­πι­στώ­νε­ται αυξη­τική τάση στις εκ δόλου πυρ­κα­γιές.

Οσον αφορά την ατι­μω­ρη­σία των εμπρη­στών, στη μελέτη του ο κ. Γκουρ­μπά­τσης σημειώ­νει: «Το προ­σω­πικό του αρμό­διου διω­κτι­κού μηχα­νι­σμού, ως φαί­νε­ται, δεν είναι όσο θα έπρεπε ειδικά και κατάλ­ληλα εκπαι­δευ­μένο στο εξει­δι­κευ­μένο συγκε­κρι­μένο έργο και φυσικά δεν δια­θέ­τει την απαι­τού­μενη εμπει­ρία. Βέβαια, για τα εγκλή­ματα εμπρη­σμού και εμπρη­σμού σε δάση σε βαθμό κακουρ­γή­μα­τος, μερίδιο ευθύνης μπορεί να υπάρχει και στους τακτι­κούς ανα­κρι­τές, δεδο­μέ­νου ότι μετά την προ­α­νά­κριση διε­νερ­γεί­ται από αυτούς υπο­χρε­ω­τικά κύρια ανά­κριση και οι δικο­γρα­φίες δεν είναι αρκετά δεμένες με εκείνο το ανα­γκαίο απο­δει­κτικό υλικό που θα οδη­γή­σει το Συμ­βού­λιο Πλημ­με­λειο­δι­κών στην έκδοση παρα­πεμ­πτι­κού βου­λεύ­μα­τος για τους κατη­γο­ρου­μέ­νους αυτών των εγκλη­μά­των».

Επι­πλέον σημειώ­νε­ται ότι «ο πολύ μικρός αριθμός κατα­δι­κα­σθέ­ντων για κάποιο από τα εγκλή­ματα εμπρη­σμού στη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία του κατα­δι­κά­στηκε για πλημ­με­λη­μα­τι­κού χαρα­κτήρα πράξεις, και γι’ αυτές όμως η πλειο­νό­τητα των ποινών που επι­βλή­θη­καν από το αρμόδιο δικα­στή­ριο ήταν οι ελά­χι­στες».

Σταθερή παρα­μέ­νει η εικόνα του πολύ υψηλού ποσο­στού των «ψυχικά υγιών» εμπρη­στών και έτσι καταρ­ρί­πτε­ται φυσικά ο μύθος για τη σχετική αντί­ληψη της κοι­νω­νίας για τους εμπρη­στές, ότι δηλαδή «τις πυρ­κα­γιές κυρίως προ­κα­λούν ψυχικά ασθε­νείς» και πυρο­μα­νείς…

Πηγή Το Βήμα