Από πού πήραν την ονομασία τους ελληνικά νησιά

Το ότι έπαιξε η αρχαία ιστορία ρόλο στην ονο­μα­σία των ελλη­νι­κών νησιών δεν μας κάνει εντύ­πωση. Μαθαί­νουμε ότι ο Νάξος ήταν ο… θρυ­λι­κός ηγε­μό­νας των πρώτων αποίκων του ομώ­νυ­μου νησιού. Το ίδιο ήταν και ο Πάρος, για την Πάρο, ο Θάσος για την Θάσο, ο Ζάκυν­θος για την Ζάκυνθο και ο Κέφαλος για την Κεφα­λο­νιά. Επίσης ότι η Κρήτη ονο­μα­ζό­ταν μία από τις νύμφες των Εσπε­ρί­δων, που φύλαγαν τα χρυσά μήλα στον κήπο των θεών, στη χώρα του Άτλαντα. Η δε Σύμη ήταν μία άλλη νύμφη, συζύγου του Γλαύκου, πρώτου κάτοι­κου του νησιού, ενώ ο Φολέ­γαν­δρος ήταν γιος του Μίνωα.

Περισ­σό­τερο ενδια­φέ­ρον, όμως, παρου­σιά­ζουν πολλά ελλη­νικά νησιά που οφεί­λουν το όνομά τους στη μορφή και στο σχήμα τους, καθώς και στις πρώτες επαγ­γελ­μα­τι­κές ασχο­λίες των κατοί­κων τους. Όπως των παρα­κάτω, που παρου­σιά­ζει το in2life:

Σύρος: Το όνομα Σύρος προ­έρ­χε­ται από τους πρώτους κατοί­κους του νησιού, τους Φοί­νι­κες. Σήμερα υπάρ­χουν δύο εκδοχές για την ονο­μα­σία αυτή. Σύμφωνα με την πρώτη, το όνομα προ­έρ­χε­ται από τη λέξη «ουσύρα» που σημαί­νει ευτυχής, ενώ σύμφωνα με τη δεύτερη, προ­έρ­χε­ται από το «συρ» που σημαί­νει βράχος.

Σκύρος: Το νησί πήρε την ονο­μα­σία του από το άγριο πετρώ­δες έδαφός του. «Σκίρον» ή «σκύρον» σημαί­νει «συντρίμ­μια πέτρας».

Ανάφη: Η Ανάφη δια­τή­ρησε αναλ­λοί­ωτο το όνομά της από την αρχαιό­τητα και μάλιστα από την αρχαία μυθο­λο­γία. Σύμφωνα με αυτήν, οι Αργο­ναύ­τες επι­στρέ­φο­ντας στη πατρίδα τους από την Κολχίδα έπεσαν σε καται­γίδα και παρα­σύρ­θη­καν στο ανοικτό πέλαγος, όπου ναυαγοί πλέον στη θάλασσα άρχισαν να εκλι­πα­ρούν τον θεό Απόλ­λωνα να τους σώσει. Ο Απόλ­λω­νας αντα­πο­κρι­νό­με­νος στις εκκλή­σεις τους διέχυσε φως υπό μορφή κεραυ­νού οπότε είδαν μπροστά τους να ξεπρο­βά­λει από τη θάλασσα ολό­κληρο νησί το οποίο κατά­φε­ραν να προ­σεγ­γί­σουν. Εκεί οι Αργο­ναύ­τες ανή­γει­ραν βωμό προς τιμή του Απόλ­λωνα του «Αιγλήτη» (= αυτού που λάμπει, Αίγλη) και ονό­μα­σαν το νησί Ανάφη (εκ του ρήματος ανα­φαίνω).

Μύκονος: Η ονο­μα­σία Μύκονος, γνωστή από αρχαία νομί­σματα και επι­γρα­φές, απο­δό­θηκε από την παρά­δοση στον επώνυμο ήρωα Μύκονο, απόγονο του μυθικού βασιλιά της Δήλου Ανίου, γιου του Απόλ­λω­νος και της νύμφης Ροιούς, κόρης του Διο­νύ­σου.

Σαντο­ρίνη: Το όνομα της νήσου «Θήρα» προ­έρ­χε­ται από τον αρχαίο Σπαρ­τιάτη Θήραν που αποί­κησε πρώτος το νησί. Το δε όνομα «Σαντο­ρίνη», όμως, προ­έρ­χε­ται από τους διερ­χό­με­νους Φρά­γκους Σταυ­ρο­φό­ρους οι οποίοι κατά το πέρασμα τους στέ­κο­νταν για ανε­φο­δια­σμό κοντά σε εκκλη­σία της Αγίας Ειρήνης (Σάντα Ειρήνη) η οποία υπήρχε στο νησί.

Ικαρία: Υπάρ­χουν διά­φο­ρες θεωρίες για την προ­έ­λευση της ονο­μα­σίας του νησιού. Μία από αυτές ανα­φέ­ρε­ται στην φοι­νι­κική ρίζα «-καρ» και στον λαό των Κάρων, της Μικράς Ασίας. Σύμφωνα με την ελλη­νική μυθο­λο­γία, όμως, το νησί ονο­μά­ζε­ται Ικαρία από τον μύθο του θρυ­λι­κού Ικάρου, που με τον θάνατό του εκεί έδωσε το όνομά του στο Ικάριο πέλαγος.

Σκιάθος: Το όνομα της Σκιάθου, φημο­λο­γεί­ται ότι προ­έρ­χε­ται από τις λέξεις «σκιά» και «Άθως», καθώς το νησί βρί­σκε­ται γεω­γρα­φικά -και μεταφορικά- στην σκιά του Αγίου Όρους.

Αλόν­νη­σος: Το όνομα Αλόν­νη­σος δόθηκε επί Όθωνα, το 1838, με πρόταση του τότε Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών σε αντι­κα­τά­σταση του προη­γου­μέ­νου ονό­μα­τος Λια­δρό­μια ή Ηλιο­δρό­μια, καθώς έτσι ανα­φε­ρό­ταν στη Διοι­κη­τική διαί­ρεση της Ελλάδας του 1828. Από μετέ­πειτα έρευνα αυτό δια­πι­στώ­θηκε ως λάθος, δεδο­μέ­νου ότι κατά την αρχαιό­τητα η Αλόν­νη­σος ήταν άλλο νησί (άγνωστο το ποιο). Παρά ταύτα το όνομα παρα­μέ­νει ως έχει για το νησί, το οποίο κατά τους αρχαί­ους Έλληνες λέγο­νταν «Ίκος».

Λήμνος: Η λέξη Λήμνος κατά μία εκδοχή -των φοινικιστών- είναι φοι­νι­κική και σημαί­νει λευκή, άσπρη, λαμπερή. Όμως ουδεμία σχέση μπορεί να έχουν αυτές οι ονο­μα­σίες με το ηφαι­στειο­γε­νές νησί. Άλλες εκδοχές υπο­στη­ρί­ζουν πως το όνομα Λήμνος προ­έρ­χε­ται είτε από την ομηρική λέξη «λήιον», που προσ­διο­ρί­ζει το σπαρ­μένο χωράφι, τον αγρό, ή από τις αρχαίες ελλη­νι­κές λέξεις «ληίς» (που σημαί­νει κοπάδι) + «μήλο» (που σημαί­νει πρόβατο), δηλαδή νήσος κοπα­διών αιγο­προ­βά­των. Η τελευ­ταία αυτή εκδοχή φέρεται και η επι­κρα­τέ­στερη, επειδή η Λήμνος είναι το πεδι­νό­τερο νησί του Αιγαίου με μεγάλη παρα­γωγή αγρο­τι­κών και κτη­νο­τρο­φι­κών προ­ϊ­ό­ντων, ήδη από την αρχαιό­τητα.

Λέρος: Το μεγα­λύ­τερο μέρος της Λέρου είναι σχετικά επίπεδο και με χαμηλά βουνά (το υψη­λό­τερο σημείο είναι το Κλειδί 320 μ.). Για αυτό το νησί πήρε το όνομά του από την αρχαία ελλη­νική λέξη «λέρος» που σημαί­νει ομαλός, επί­πε­δος.

Ρόδος: Από την αρχαία εποχή έχει επι­κρα­τή­σει ο συσχε­τι­σμός του ονό­μα­τος με το ομώνυμο λου­λούδι, ιερό στον θεό Ήλιο. Γι’αυτό και τα νομί­σματα της Ρόδου παρί­στα­ναν από το ένα μέρος του κεφάλι του Ήλιου και από το άλλο το Ρόδον.

Κέρκυρα: Σύμφωνα με πολλούς μελε­τη­τές το όνομα οφεί­λε­ται στην νύμφη Κέρκυρα, κόρη του ποταμού Ασώπου. Ο θεός Ποσει­δώ­νας αγάπησε την όμορφη κοπέλα, την έφερε στο νησί και του έδωσε το όνομά της. Από τον έρωτά τους έφερε στη ζωή τον Φαίακα, τον μυθικό γενάρχη των Φαιάκων. Πολλοί μελε­τη­τές πιστεύ­ουν ότι ο μύθος της νύμφης Κέρ­κυ­ρας συν­δέ­ε­ται ετυ­μο­λο­γικά με την λέξη «κορυφώ» από την ακρό­πολη που βρί­σκε­ται απέ­να­ντι από το σημε­ρινή πρω­τεύ­ουσα. Από την λέξη «κορυφώ» προήλθε στην συνέ­χεια η λατι­νο­γε­νής ονο­μα­σία Corfu, με την οποία είναι γνωστό το νησί στο εξω­τε­ρικό.

Κύθηρα: Αρκετές φορές τα Κύθηρα άλλαξαν ονο­μα­σία. Οι κατά καιρούς ηγε­μό­νες του νησιού του προ­σέ­δι­δαν διάφορα ονόματα. Τον μεσαί­ωνα λεγόταν Κυθου­ρία και Τσερίγο ή Τσιρίγο, όνομα που του έδωσαν οι Ενετοί ναυ­τι­κοί. Λεγόταν και Φοι­νι­κού­ντα κάποτε, γιατί πολύ παλιά υπήρξαν τα Κύθηρα αποικία των Φοι­νί­κων. Η ονο­μα­σία «Κύθηρα» τους δόθηκε από την Αφρο­δίτη, την προ­στά­τιδα του νησιού κατά την αρχαιό­τητα, που εδώ την έλεγαν Κυθήρια ή Κυθέ­ρεια, από το ρήμα «κεύθω», το οποίο σημαί­νει «κρύπτω τον έρωτα στην κοιλία».