Τα σενάρια για τους αγωγούς και τα κοιτάσματα σε Κρήτη και Ιόνιο

H απόφαση για απε­ξάρ­τηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο κατέ­στησε ανα­γκαία την όσο το δυνατόν ταχύ­τερη μετα­φορά αερίου από τα κοι­τά­σματα της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου, ενώ ταυ­τό­χρονα ανα­ζω­πύ­ρωσε το ενδια­φέ­ρον για τους υδρο­γο­νάν­θρα­κες της Κρήτης και του Ιονίου.

Η Αγκυρα δήλωσε θορυ­βω­δώς «παρούσα» για τη μετα­φορά του ισραη­λι­νού αερίου στην Ε.Ε. μέσω Τουρ­κίας. Πιο αθόρυβα, η Αθήνα επε­ξερ­γά­ζε­ται σχέδιο ενός «εναλ­λα­κτι­κού» EastMed, που θα μετα­φέ­ρει αέριο από το Ισραήλ μέσω Αιγύ­πτου και Ελλάδας στην Ιταλία και στην υπό­λοιπη Ευρώπη.

Ολα τα σχέδια που θα βρεθούν στο τραπέζι το επόμενο διά­στημα έχουν πλε­ο­νε­κτή­ματα και μειο­νε­κτή­ματα, οικο­νο­μικά, γεω­πο­λι­τικά και τεχνικά. Επι­πλέον, η Αθήνα προ­χω­ρεί με ταχείες δια­δι­κα­σίες την επα­νεκ­κί­νηση των ερευνών σε τρία «οικό­πεδα» με πιθανά μεγάλα κοι­τά­σματα υδρο­γο­ναν­θρά­κων

Πόλεμος αγωγών για το αέριο της Μεσο­γείου

Η ταχεία απε­ξάρ­τηση της Ε.Ε. από το ρωσικό αέριο σημαί­νει ότι θα πρέπει να φτάσει το ταχύ­τερο δυνατό στις ευρω­παϊ­κές αγορές και το αέριο από τα κοι­τά­σματα της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου. Ενδει­κτικό της σημα­σίας που απο­κτούν πλέον τα κοι­τά­σματα αυτά είναι ότι η Τουρκία, αμέσως μετά την επί­σκεψη του Ισραη­λι­νού προ­έ­δρου και του Γερ­μα­νού καγκε­λα­ρίου στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, έσπευσε να «πλα­σά­ρει» διά του Τύπου σχέδια για έναν αγωγό που θα μετα­φέ­ρει τα ισραη­λινά κοι­τά­σματα στην Τουρκία και θα φτάνει στην Ευρώπη μέσω των υφι­στά­με­νων αγωγών ΤΑΝAP και ΤAP.

Ωστόσο, ρόλο δια­με­τα­κο­μι­στή διεκ­δι­κούν κι άλλες χώρες, έστω και λιγό­τερο θορυ­βω­δώς, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, η οποία, αξιο­ποιώ­ντας και τις υφι­στά­με­νες και νέες υπο­δο­μές επί των εδαφών της (αγωγοί ΤΑΡ και ΙGB, FSRU Ρεβυ­θού­σας, τα δύο νέα FSRU Αλε­ξαν­δρού­πο­λης και της Κορίν­θου), μπορεί να μετα­τρα­πεί σε hub στην περιοχή της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Ευρώπης. Μέσω της Ελλάδας μπορεί να φτάσει στην Ευρώπη αέριο από την Κασπία, την Ανα­το­λική Μεσό­γειο και LNG από διά­φο­ρες πηγές, καλύ­πτο­ντας, σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις αρμό­διων παρα­γό­ντων, το 20% των ποσο­τή­των που εισάγει σήμερα η Ευρώπη από τη Ρωσία (160 δισ. κ.μ. το 2021). Οι ειδικοί «βλέπουν» τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κές δια­δρο­μές, με τα δικά της η καθεμία οικο­νο­μικά, τεχνικά και γεω­πο­λι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα και μειο­νε­κτή­ματα.

Εναλ­λα­κτι­κός EastMed. Μια υπο­θα­λάσ­σια δια­δρομή θα συνδέει τα κοι­τά­σματα του Ισραήλ και της Κύπρου με την Αίγυπτο. Από εκεί, με έναν υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό 380 χιλιο­μέ­τρων που θα ακο­λου­θεί τη δια­δρομή του ηλε­κτρι­κού καλω­δίου θα φτάνουν στην Κρήτη και στη συνέ­χεια στην Πελο­πόν­νησο και από εκεί στην Ιταλία και στην υπό­λοιπη Ευρώπη.

Πλε­ο­νε­κτή­ματα: Η εναλ­λα­κτική αυτή όδευση του EastMed δεν εµπίπτει σε γεω­πο­λι­τι­κές συµπληγάδες, γεγονός που εγγυά­ται την ταχεία ολο­κλή­ρωσή της.

Μειο­νε­κτή­ματα: Αφήνει εκτός διαδροµής την Κύπρο, καθι­στώ­ντας το όλο ζήτηµα δύσκολα διαχειρίσιµο για την ελλη­νική κυβέρ­νηση σε πολι­τικό επίπεδο. Επι­πλέον, η λύση αυτή απαιτεί μεγάλες ποσό­τη­τες αερίου για να υπο­στη­ρί­ξουν οικο­νο­μικά τις απαι­τού­με­νες υπο­δο­μές.

Αγωγός Ισραήλ – Τουρ­κίας: Το σχέδιο που επα­να­φέ­ρει η Τουρκία, παράλ­ληλα με τη βελ­τί­ωση των σχέσεών της με το Ισραήλ, προ­βλέ­πει τη μετα­φορά των κοι­τα­σμά­των του Ισραήλ μέσω ενός υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού στην Τουρκία μήκους 500 χιλιο­μέ­τρων, που θα παρα­κάμ­πτει τις ΑΟΖ της Συρίας και του Λιβάνου και θα φτάνει στον κόλπο της Αλε­ξαν­δρέτ­τας. Από εκεί, μέσω του δικτύου αγωγών ΤΑΝΑP και ΤΑP θα φτάνει μέσω της Ελλάδας στην Ευρώπη.

Πλε­ο­νε­κτή­ματα: Είναι η οικονοµικότερη λύση σε σχέση µε τις άλλες εναλ­λα­κτι­κές οδεύ­σεις. Το κόστος συντη­ρη­τικά υπο­λο­γί­στηκε το 2016, που η Τουρκία εμφά­νισε για πρώτη φορά αυτό το σχέδιο, σε 2 δισ. δολάρια (τιμές 2014).

Μειο­νε­κτή­ματα: Είναι η πλέον επι­σφα­λής γεω­πο­λι­τικά λύση, καθώς ενι­σχύει σηµαντικά την εξάρ­τηση της Ευρώπης από την Τουρκία ως δια­με­τα­κο­μι­στή αερίου. Σήμερα, μέσω της Τουρ­κίας και των αγωγών TurkStream και TΑΡ φτάνει στη Νοτιο­α­να­το­λική Ευρώπη τόσο το ρωσικό αέριο όσο και το αζερικό. Μετά το «πάθημα» της εξάρ­τη­σης από τη Ρωσία, η Ευρώπη θα πρέπει να σκεφτεί πολύ για το εάν θα παρα­δώ­σει τις στρό­φιγ­γες του αερίου της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου στην Τουρκία.

Η Ελλάδα, αξιο­ποιώ­ντας υφι­στά­με­νες και νέες υπο­δο­μές αερίου, μπορεί να μετα­τρα­πεί σε hub στην περιοχή της ΝA Ευρώπης.

Ισραήλ – Αίγυ­πτος και µε πλοία LNG στην Ε.Ε. Mέσω μιας υπο­θα­λάσ­σιας όδευσης το αέριο από τα κοι­τά­σματα του Ισραήλ θα φτάνει στους τερ­μα­τι­κούς σταθ­μούς LNG της Αιγύ­πτου και από εκεί θα μετα­φέ­ρε­ται με πλοία στην Ευρώπη.

Πλε­ο­νε­κτή­ματα: Η λύση αυτή αξιο­ποιεί πλήρως τη δυναµικότητα των τερµατικών σταθμών της Αιγύ­πτου, Ντα­μιέτα και Ιντκου, προ­σφέ­ρο­ντας µια οικονοµικά απο­δο­τική λύση για την εξαγωγή του αερίου από την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Ηδη εισά­γεια­έ­ριο από τα κοι­τά­σματα του Ισραήλ και το 2021 εξήγαγε ένα μέρος αυτών στις αγορές της Ασίας και της Ευρώπης.

Μειο­νε­κτή­ματα: Η εξαγωγή αερίου από την ανα­κά­λυψη νέων κοιτασµάτων στο Ισραήλ, στην Κύπρο αλλά και στην Αίγυπτο δεν μπορεί να καλυ­φθεί από την υφι­στά­μενη δυνα­μι­κό­τητα των τερ­μα­τι­κών σταθμών LNG της Αιγύ­πτου. Οι πρό­σθε­τες υπο­δο­μές ανε­βά­ζουν σημα­ντικά το κόστος της συγκε­κρι­μέ­νης δια­δρο­μής.

Ο αρχικός EastMed: Ο αγωγός σχε­διά­στηκε για να μετα­φέ­ρει αρχικά 10 δισ. κ.μ. αερίου ετησίως –ποσό­τη­τες που θα διπλα­σια­στούν στα­διακά– κατά μήκος 1.872 χιλιο­μέ­τρων, εκ των οποίων περίπου 1335 χλμ. υπο­θα­λάσ­σιο τμήμα και 537 χλμ. χερσαίο. Θα συνδέει τα κοι­τά­σματα του Ισραήλ και της Κύπρου μέσω μιας υπο­θα­λάσ­σιας δια­δρο­μής που θα επε­κτεί­νε­ται υπο­θα­λάσ­σια στην Κρήτη και από εκεί στην Πελο­πόν­νησο για να δια­σχί­σει στη συνέ­χεια τη Δυτική Ελλάδα και να συνα­ντή­σει στη Θεσπρω­τία τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό Ελλάδας – Ιταλίας (Ποσει­δών).

Πλε­ο­νε­κτή­ματα: Ενι­σχύει τη γεω­στρα­τη­γική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου στην ευρύ­τερη περιοχή και φέρνει πιο κοντά χώρες με κοινά συμ­φέ­ρο­ντα, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και η Ιταλία, και περιο­ρί­ζει τον ρόλο της Τουρ­κίας.

Μειο­νε­κτή­ματα: Το υψηλό κόστος ύψους 6 δισ. δολα­ρίων, σύµφωνα µε τις µελέτες της κοι­νο­πρα­ξίας των ∆ΕΠΑ – Εdison που είναι και οι φορείς υλο­ποί­η­σής του.

Οι τεχνι­κές δυσκο­λίες, καθώς ο αγωγός διέρ­χε­ται από πολύ μεγάλα βάθη που φτάνουν σε κάποια σημεία ακόμη και στα 3.200 μέτρα. Πρό­κει­ται για τον μεγα­λύ­τερο σε μήκος και βάθος αγωγό παγκο­σμίως. Οι αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας, καθώς θα διέρ­χε­ται τις κυπρια­κής ΑΟΖ, στις οποίες προ­στέ­θη­καν προ­σφά­τως και οι αμε­ρι­κα­νι­κές ενστά­σεις με τη μορφή non paper.

Μεγάλες προσ­δο­κίες για τα κοι­τά­σματα αερίου

Στο προ­σκή­νιο επα­να­φέ­ρει τους ελλη­νι­κούς υδρο­γο­νάν­θρα­κες η στρα­τη­γική απε­ξάρ­τη­σης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, που επι­σπεύ­δε­ται μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία και παράλ­ληλα η παρά­ταση ζωής που πήρε το φυσικό αέριο ως καύσιμο – γέφυρα για την ενερ­γειακή μετά­βαση, με την ανα­γνώ­ρισή του ως πράσινη επέν­δυση.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έκανε σαφή από το βήμα της Βουλής την απόφαση της κυβέρ­νη­σης να διε­ρευ­νή­σει τις υπο­θα­λάσ­σιες περιο­χές της Κρήτης (νότια και νοτιο­δυ­τικά) και του Ιονίου ώστε να υπάρξει για πρώτη φορά μια ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα των πιθα­νο­λο­γού­με­νων κοι­τα­σμά­των φυσικού αερίου και να προ­χω­ρή­σει στη συνέ­χεια η εκμε­τάλ­λευσή τους, εφόσον αξιο­λο­γη­θεί ότι η δυνα­μι­κό­τητά τους μπορεί να έχει ένα ισχυρό απο­τύ­πωμα στην ελλη­νική οικο­νο­μία και να τη μετα­σχη­μα­τί­σει. Μέσα στην εβδο­μάδα μάλιστα, όπως ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός προ­α­νήγ­γειλε, ανα­μέ­νο­νται σχε­τι­κές ανα­κοι­νώ­σεις, οι οποίες σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες θα αφορούν απο­φά­σεις και συγκε­κρι­μένα χρο­νο­δια­γράμ­ματα για την εκκί­νηση των ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών στις δύο περιο­χές της Κρήτης που έχουν παρα­χω­ρη­θεί σε κοι­νο­πρα­ξία των Τotal – ExxonΜobil – EΛΠΕ και του Ιονίου που έχει παρα­χω­ρη­θεί στα ΕΛΠΕ.

Οι σει­σμι­κές έρευνες και οι ερευ­νη­τι­κές γεω­τρή­σεις που θα ακο­λου­θή­σουν θα δείξουν εάν επι­βε­βαιώ­νο­νται οι ενδεί­ξεις βάσει γεω­φυ­σι­κών – γεω­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων για περισ­σό­τε­ρους από 30 στόχους στις τρεις περιο­χές. Μελέτη της Ελλη­νι­κής Δια­χει­ρι­στι­κής Εται­ρείας Υδρο­γο­ναν­θρά­κων (ΕΔΕΥ) που έγινε για την περιοχή νοτίως της Κρήτης, με τα πιο σύγ­χρονα γεω­φυ­σικά δεδο­μένα, έχει ανα­δεί­ξει νέες δομές οι οποίες μοιά­ζουν με τα δύο γνωστά γεω­λο­γικά μοντέλα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, δηλαδή τύπου Λεβιά­θαν (Ισραήλ) και Ζορ (Αίγυ­πτος). Πρό­κει­ται για τα μεγάλα κοι­τά­σματα φυσικού αερίου που ανα­κα­λύ­φθη­καν στις ΑΟΖ Ισραήλ και Αιγύ­πτου αντί­στοιχα και άλλαξαν τα γεω­πο­λι­τικά δεδο­μένα στην περιοχή της νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου. Σύμφωνα με στοι­χεία που είχε παρου­σιά­σει το 2019 στέ­λε­χος των ΕΛΠΕ σε κλειστή συνά­ντηση για τους υδρο­γο­νάν­θρα­κες, η ανάλυση των σει­σμι­κών δεδο­μέ­νων της περιο­χής της Κρήτης δείχνει κοί­τα­σμα 280 δισ. κ.μ. αερίου, το οποίο εάν επι­βε­βαιω­θεί θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της εγχώ­ριας αγοράς για σχεδόν 50 χρόνια. Η συνο­λική αξία των ελλη­νι­κών κοι­τα­σμά­των υπο­λο­γί­ζε­ται από την ΕΔΕΥ στα 250 δισ. ευρώ.

Οι πιθανοί στόχοι στην Κρήτη βρί­σκο­νται σε πετρώ­ματα θαμμένα βαθιά κάτω από τον βυθό της θάλασ­σας, σε βάθη που ξεπερ­νούν κατά πολύ τα 1.500 μέτρα.

Τα δύο «οικό­πεδα» δυτικά και νοτιο­δυ­τικά της Κρήτης, που έχουν παρα­χω­ρη­θεί στην κοι­νο­πρα­ξία των Τotal – ExxonΜobil – EΛΠΕ έπειτα από διεθνή δια­γω­νι­σμό το 2017 που προ­κά­λε­σαν οι ίδιες, εκτεί­νο­νται σε μία έκταση 40.000 τετρα­γω­νι­κών χιλιο­μέ­τρων (όσο περίπου η έκταση της Πελο­πον­νή­σου). Αντί­στοιχα το οικό­πεδο βορειο­δυ­τικά του Ιονίου που παρα­χω­ρή­θηκε στα ΕΛΠΕ εκτεί­νε­ται σε 6.671 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα και οι γεω­λο­γι­κές δομές του προ­σο­μοιά­ζουν με αυτές στην περιοχή της Αδρια­τι­κής όπου έχουν εντο­πι­στεί εκμε­ταλ­λεύ­σιμα κοι­τά­σματα.

Για την περαι­τέρω διε­ρεύ­νηση των τριών υπο­θα­λάσ­σιων περιο­χών απαι­τού­νται σει­σμι­κές έρευνες και ερευ­νη­τι­κές γεω­τρή­σεις, ένα πρό­γραμμα διάρ­κειας 2,5 ετών του­λά­χι­στον. Από απόψεως επεν­δύ­σεων θα απαι­τη­θούν περί τα 3 εκατ. δολάρια ανά περιοχή για τις γεω­φυ­σι­κές έρευνες και περί τα 80-120 εκατ. δολάρια για κάθε ερευ­νη­τική γεώ­τρηση, που για κάποιες δύσκο­λες τεχνικά περι­πτώ­σεις –που επι­βάλ­λουν λόγοι περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας– μπορεί να φτάσει και τα 150 εκατ. δολάρια. Οι πιθανοί στόχοι στην περιοχή της Κρήτης, σύμφωνα με την ΕΔΕΥ βρί­σκο­νται σε πετρώ­ματα θαμμένα βαθιά κάτω από τον βυθό της θάλασ­σας, σε βάθη που ξεπερ­νούν κατά πολύ τα 1.500 μέτρα. Ο μέσος όρος βάθους νερού σε αυτές τις περιο­χές ξεπερ­νάει τα 2.500 μέτρα και σε πολλές περι­πτώ­σεις φτάνει τα 3.500 μέτρα, παρά­γο­ντας που ανε­βά­ζει το κόστος των επεν­δύ­σεων. Μια πλήρης διε­ρεύ­νηση των τριών περιο­χών προ­ϋ­πο­θέ­τει, σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις αρμο­δίων παρα­γό­ντων, πέντε με έξι ερευ­νη­τι­κές γεω­τρή­σεις.

Η κυβέρ­νηση ανα­μέ­νε­ται να δώσει το επόμενο διά­στημα ένα ισχυρό σήμα απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας προς τις ανά­δο­χες εται­ρείες, που δεν το είχαν το προη­γού­μενο διά­στημα, απόρ­ροια του γενι­κό­τε­ρου αρνη­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος που δια­μόρ­φωσε η κατρα­κύλα των τιμών πετρε­λαίου και φυσικού αερίου τη διετία 2019 και 2020 και η στρα­τη­γική απο­ε­πέν­δυ­σης των πετρε­λαϊ­κών εται­ρειών. Στην περί­πτωση που οι ανά­δο­χες εται­ρείες δεν κινη­το­ποι­η­θούν, πλη­ρο­φο­ρίες φέρουν την κυβέρ­νηση να τις αντι­κα­θι­στά με εται­ρείες που μάλιστα έχει βρει ήδη. Για να κερ­δη­θεί το στοί­χημα απαι­τεί­ται σε κάθε περί­πτωση ισχυρή πολι­τική βούληση και σταθερό και μακρο­χρό­νιο θεσμικό πλαίσιο που να καλύ­πτει τον μακρύ ορί­ζο­ντα ανά­πτυ­ξης επεν­δύ­σεων σε έρευνα και εκμε­τάλ­λευση (πάνω από δεκα­ε­τία).

Το σχέδιο για να έχουμε αέριο τον επόμενο χειμώνα

Σχέδιο για να εξα­σφα­λί­σει επάρ­κεια φυσικού αερίου τον χειμώνα του 2022-2023, ακόμη κι αν η Ρωσία δια­κό­ψει την παροχή προς τη χώρα μας, επε­ξερ­γά­ζο­νται οι αρμό­διες ελλη­νι­κές αρχές. Το σχέδιο προ­βλέ­πει τα εξής:

Πρώτον, την προ­σθήκη μιας τέταρ­της δεξα­με­νής απο­θή­κευ­σης LNG στη Ρεβυ­θούσα, με την αγκυ­ρο­βό­ληση μόνιμα στον προ­βλήτα του νησιού ενός ειδικά δια­μορ­φω­μέ­νου δεξα­με­νό­πλοιου. Ετσι, η χωρη­τι­κό­τητα 225.000 κ.μ. αερίου των υφι­στά­με­νων τριών δεξα­με­νών θα αυξηθεί κατά 100.000 κυβικά μέτρα. Με τον τρόπο αυτό η απο­θη­κευ­τική δυνα­μι­κό­τητα της Ρεβυ­θού­σας θα αυξηθεί από τις 19-21 ημέρες στον 1,5 μήνα. Βάσει των σενα­ρίων που επε­ξερ­γά­ζε­ται ο Δια­χει­ρι­στής Εθνικού Συστή­μα­τος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ), για την πλήρη υπο­κα­τά­σταση του ρωσικού αερίου θα πρέπει η Ρεβυ­θούσα να δου­λεύει στο φουλ, αεριο­ποιώ­ντας ένα φορτίο LNG ανά τρεις ημέρες.

Αυτό σημαί­νει και έναν εξαι­ρε­τικά ακριβή προ­γραμ­μα­τι­σμό των φορτίων που θα κατα­φθά­νουν στη Ρεβυ­θούσα, άσκηση με την οποία κατα­πιά­νε­ται από τώρα ο ΔΕΣΦΑ σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και τις εται­ρείες εισα­γω­γής, ενώ βρί­σκε­ται ήδη στην ανα­ζή­τηση του πλοίου που θα αγκυ­ρο­βο­λή­σει στο λιμάνι. «Είναι μια πολύ δύσκολη άσκηση, που θα δοκι­μά­σει το σύστημα», τονί­ζουν στην «Κ» κύκλοι του ΔΕΣΦΑ. Η κατά­σταση πάντως θα εξο­μα­λυν­θεί πλήρως μετά το 2023, καθώς θα αρχί­σουν να λει­τουρ­γούν οι νέοι τερ­μα­τι­κοί σταθμοί LNG, με πρώτο της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Η απο­θη­κευ­τική δυνα­μι­κό­τητα της Ρεβυ­θού­σας θα αυξηθεί από τις 19-21 ημέρες στον 1,5 μήνα.

Δεύ­τε­ρον, η διοί­κηση του ΔΕΣΦΑ διε­ρευνά τις δυνα­τό­τη­τες χρήσης απο­θη­κών της Ιταλίας για λογα­ρια­σμό της Ελλάδας. Σε πρώτη φάση εξε­τά­ζε­ται η απο­θή­κευση 0,5 δισ. κ.μ. αερίου, ποσό­τητα που θα απο­δε­σμεύ­σει η Ιταλία από τον ΤAP (προ­μη­θεύ­ε­ται σήμερα 8 δισ. κ.μ.) και θα μπει στο ελλη­νικό σύστημα από το σημείο εισόδου Ν. Μεσημ­βρίας, μέσω του οποίου εισέρ­χο­νται ήδη ποσό­τη­τες 1 δισ. αζέ­ρι­κου αερίου ετησίως. Δευ­τε­ρευό­ντως εξε­τά­ζει ένα αντί­στοιχο σενάριο με δέσμευση απο­θη­κευ­τι­κού χώρου στη Βουλ­γα­ρία. Η συμ­φω­νία της Ευρώπης με τις ΗΠΑ για επι­πλέον προ­μή­θειες 15 δισ. κ.μ. αμε­ρι­κα­νι­κού LNG φέτος, σε υπο­κα­τά­σταση αντί­στοι­χων ποσο­τή­των που εισά­γο­νται από την Gazprom, δεν αφορά άμεσα την Ελλάδα. Η σύμβαση της ΔΕΠΑ με την Gazprom για την προ­μή­θεια αερίου λήγει το 2026, ενώ το 2030 λήγει η σύμβαση για μικρό­τε­ρες ποσό­τη­τες της «Μυτι­λη­ναίος». Οπότε μέχρι τότε δεν τίθεται ζήτημα υπο­κα­τά­στα­σης ρωσικού αερίου. Επι­πλέον, η Ελλάδα δεν δια­θέ­τει εγκα­τα­στά­σεις απο­θή­κευ­σης φυσικού αερίου οι οποίες θα μπο­ρού­σαν να υπο­δε­χθούν μέρος των επι­πλέον ποσο­τή­των αμε­ρι­κα­νι­κού LNG.

Η αξιο­ποί­ηση του εξα­ντλη­μέ­νου κοι­τά­σμα­τος φυσικού αερίου στη Ν. Καβάλα, αν και σχε­διά­στηκε από το 2011, αφού έμεινε για πολλά χρόνια στα χαρτιά, βρί­σκε­ται σήμερα στη δεύτερη φάση του δια­γω­νι­σμού παρα­χώ­ρη­σης από το ΤΑΙΠΕΔ, με διεκ­δι­κη­τές την Energean και κοι­νο­πρα­ξία των ΤΕΡΝΑ – ΔΕΣΦΑ. Θεω­ρη­τικά η συμ­φω­νία Ε.Ε. – ΗΠΑ θα μπο­ρούσε να συμ­βά­λει στην ασφά­λεια εφο­δια­σμού της Ελλάδας σε περί­πτωση δια­κο­πής ροών ρωσικού αερίου και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι κάποιες από αυτές τις πρό­σθε­τες ποσό­τη­τες θα κατα­λή­ξουν σε απο­θή­κες της Ιταλίας και της Βουλ­γα­ρίας.

Βεβαίως η Ελλάδα θα συμ­με­τά­σχει στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που θα ακο­λου­θή­σουν για την ορι­στι­κο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας ΗΠΑ – Ε.Ε., καθώς προ­βλέ­πε­ται ότι θα επε­κτα­θεί μέχρι το 2030 και οι ποσό­τη­τες αμε­ρι­κα­νι­κού LNG θα φτάσουν στα 50 δισ. ετησίως, σύμφωνα με την κοινή δήλωση Μπάι­ντεν – Φον ντερ Λάιεν.

Πηγή kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου