Σαρακοστή, ευκαιρία για πιο υγιεινή διατροφή

Η Σα­ρα­κο­στή ξε­κι­νά και για ορι­σμέ­νους το «αμόλα κα­λού­μπα» έρ­χε­ται να δέσει με τη νη­στεία. Χτα­πό­δι με κοφτό μα­κα­ρο­νά­κι, σου­πιές με σπα­νά­κι, ρι­ζό­το με γα­ρί­δες ή μύδια, τα­ρα­μο­σα­λά­τα, φάβα, γί­γα­ντες, πι­πε­ριές τουρ­σί, ελιές, λα­γά­να, είναι με­ρι­κά από τα πιάτα του τρα­πε­ζιού της Κα­θα­ράς Δευ­τέ­ρας, τα οποία και βρί­σκο­νται για 48 συ­νε­χό­με­νες ημέ­ρες στο προ­σκή­νιο της δια­τρο­φι­κής πυ­ρα­μί­δας.

Η πε­ρί­ο­δος του Πάσχα μας φέρ­νει κάθε χρόνο αντι­μέ­τω­πους με την επι­λο­γή της νη­στεί­ας, δη­λα­δή της πλή­ρους απο­χής από τρό­φι­μα ζω­ι­κής προ­έ­λευ­σης (κρέας, ψάρι, που­λε­ρι­κά) και πα­ρα­γώ­γων τους (τυρί, γάλα, αυγά), η οποία διαρ­κεί συ­νή­θως από 1 εβδο­μά­δα, τη Με­γά­λη Εβδο­μά­δα, έως 48 ημέ­ρες. Ελαιό­λα­δο επι­τρέ­πε­ται μόνο το Σάβ­βα­το και την Κυ­ρια­κή, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν το τη­ρούν όλοι.

Μπο­ρεί όμως μια υγιει­νή και ισορ­ρο­πη­μέ­νη δια­τρο­φή να στη­ρί­ζε­ται απο­κλει­στι­κά σε φρού­τα, λα­χα­νι­κά, όσπρια, ξη­ρούς καρ­πούς και θα­λασ­σι­νά, για τόσο με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα; Κα­λύ­πτει τις απαι­τή­σεις του ορ­γα­νι­σμού σε θρε­πτι­κά συ­στα­τι­κά; Η αποχή για κά­ποιο χρο­νι­κό διά­στη­μα από την κα­τα­νά­λω­ση τρο­φί­μων ζω­ι­κής προ­έ­λευ­σης, όπως το κρέας και τα γα­λα­κτο­κο­μι­κά, μπο­ρεί να συμ­βά­λει ση­μα­ντι­κά στη βελ­τί­ω­ση της υγεί­ας μας. Η πε­ρί­ο­δος της Σα­ρα­κο­στής απο­τε­λεί μια πολύ καλή ευ­και­ρία για να απο­το­ξι­νω­θού­με από το κρέας και να συ­νη­θί­σου­με σε μια πιο υγιει­νή δια­τρο­φή.

Το Σα­ρα­κο­στια­νό τρα­πέ­ζι δεν υστε­ρεί κα­θό­λου σε σχέση με τη βα­σι­σμέ­νη στο κρέας και τα προ­ϊ­ό­ντα του δια­τρο­φή. Αντι­θέ­τως, πε­ρι­λαμ­βά­νει τρο­φές ιδιαί­τε­ρα πλού­σιες σε θρε­πτι­κά συ­στα­τι­κά, οι οποί­ες συν­δυα­σμέ­νες κα­τάλ­λη­λα μπο­ρούν να αντι­κα­τα­στή­σουν πλή­ρως τη θρε­πτι­κή αξία των τρο­φί­μων ζω­ι­κής προ­έ­λευ­σης.

Για πα­ρά­δειγ­μα, οι πρω­τε­ΐ­νες που προ­σφέ­ρουν τα όσπρια σε συν­δυα­σμό με τα δη­μη­τρια­κά, δύο από τις βα­σι­κό­τε­ρες τρο­φές που κα­τα­να­λώ­νο­νται κατά την πε­ρί­ο­δο της νη­στεί­ας, είναι ισά­ξιες με αυτές του κρέ­α­τος. Στη νη­στεία της Σα­ρα­κο­στής επι­τρέ­πο­νται και τα θα­λασ­σι­νά, μια εξαι­ρε­τι­κή πηγή πρω­τε­ΐ­νης υψη­λής βιο­λο­γι­κής αξίας. Επι­πλέ­ον, μέσω της αυ­ξη­μέ­νης κα­τα­νά­λω­σης φρού­των, λα­χα­νι­κών, οσπρί­ων και δη­μη­τρια­κών αυ­ξά­νε­ται και η πρό­σλη­ψη φυ­τι­κών ινών.

Οι φυ­τι­κές ίνες είναι ιδιαί­τε­ρα ευ­ερ­γε­τι­κές για τον ορ­γα­νι­σμό μας καθώς μειώ­νουν τα επί­πε­δα των λι­πι­δί­ων και της γλυ­κό­ζης στο αίμα, βοη­θούν στην αντι­με­τώ­πι­ση της δυ­σκοι­λιό­τη­τας και συμ­βάλ­λουν στην προ­στα­σία από ορι­σμέ­νες μορ­φές καρ­κί­νου. Τέλος, η μειω­μέ­νη κα­τα­νά­λω­ση κο­ρε­σμέ­νου λί­πους (ζωικό λίπος) και η αυ­ξη­μέ­νη κα­τα­νά­λω­ση μο­νο­α­κό­ρε­στου από το ελαιό­λα­δο, τους ξη­ρούς καρ­πούς και το τα­χί­νι, αλλά και η μεί­ω­ση της πρό­σλη­ψης ζω­ι­κών πρω­τεϊ­νών κατά τη διάρ­κεια της νη­στεί­ας οδη­γούν σε μεί­ω­ση των τιμών της χο­λη­στε­ρί­νης, των τρι­γλυ­κε­ρι­δί­ων, της αρ­τη­ρια­κής πί­ε­σης και του σακ­χά­ρου και μειώ­νουν τον κίν­δυ­νο εμ­φά­νι­σης καρ­διαγ­γεια­κών πα­θή­σε­ων.

Η αποχή ωστό­σο από το κρέας και τα γα­λα­κτο­κο­μι­κά προ­ϊ­ό­ντα μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε έλ­λει­ψη σι­δή­ρου (αι­μι­κού σι­δή­ρου), βι­τα­μί­νης Β12, φυλ­λι­κού οξέος (Β9), βι­τα­μί­νης D και ασβε­στί­ου (CA). Αυτά είναι και τα μόνα μειο­νε­κτή­μα­τα της νη­στεί­ας.

Γι’ αυτό είναι ση­μα­ντι­κό να γνω­ρί­ζου­με ποιες από τις φυ­τι­κές τρο­φές πε­ριέ­χουν τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία και να τις πε­ρι­λαμ­βά­νου­με κα­θη­με­ρι­νά στη δια­τρο­φή μας κατά τη διάρ­κεια της νη­στεί­ας. Σί­δη­ρο πε­ριέ­χουν τα κρεμ­μύ­δια, το μα­ρού­λι, η σόγια, τα πρά­σι­να φυλ­λώ­δη λα­χα­νι­κά (π.χ. σπα­νά­κι), οι φακές, τα μαυ­ρο­μά­τι­κα φα­σό­λια, η φρυ­γα­νιά, τα εμπλου­τι­σμέ­να δη­μη­τρια­κά, το ψωμί, οι ξηροί καρ­ποί, τα απο­ξη­ρα­μέ­να φρού­τα και τα θα­λασ­σι­νά.

Ο σί­δη­ρος όμως που υπάρ­χει στα πα­ρα­πά­νω τρό­φι­μα (μη αι­μι­κός σί­δη­ρος) απορ­ρο­φά­ται πιο δύ­σκο­λα από ό,τι ο σί­δη­ρος που βρί­σκε­ται σε τρό­φι­μα ζω­ι­κής προ­έ­λευ­σης (αι­μι­κός σί­δη­ρος). Η απορ­ρό­φη­σή του διευ­κο­λύ­νε­ται με την πα­ράλ­λη­λη πρό­σλη­ψη βι­τα­μί­νης C.

Ένα πο­τή­ρι φυ­σι­κός χυμός πορ­το­κά­λι μετά από κάθε γεύμα αυ­ξά­νει έως και τρεις φορές την απορ­ρό­φη­ση του σι­δή­ρου. Ασβέ­στιο πε­ριέ­χουν οι ξηροί καρ­ποί (αμύ­γδα­λα), τα φα­σό­λια, το λά­χα­νο, το μπρό­κο­λο, το σπα­νά­κι, το σου­σά­μι, ο χαλ­βάς και το μαύρο ψωμί.

Θα πρέ­πει ωστό­σο να ση­μειώ­σου­με πως δύ­σκο­λα πα­ρα­τη­ρεί­ται έλ­λει­ψη των πα­ρα­πά­νω στοι­χεί­ων στον ορ­γα­νι­σμό κά­ποιου που τρε­φό­ταν σωστά όλον τον υπό­λοι­πο χρόνο.

Επι­γραμ­μα­τι­κά τα οφέλη της νη­στεί­ας:

Μεί­ω­ση της χο­λη­στε­ρί­νης, των τρι­γλυ­κε­ρι­δί­ων και της αρ­τη­ρια­κής πί­ε­σης.

Κα­λύ­τε­ρη ρύθ­μι­ση του σακ­χά­ρου.

Προ­στα­σία από την οστε­ο­πό­ρω­ση και διά­φο­ρες μορ­φές καρ­κί­νου.

Αντι­γη­ρα­ντι­κές ιδιό­τη­τες.

Τό­νω­ση και ανα­ζω­ο­γό­νη­ση του ορ­γα­νι­σμού.

Κα­λύ­τε­ρη λει­τουρ­γία του εντέ­ρου.

Ασπί­δα προ­στα­σί­ας από τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα.

Μεί­ω­ση ή κα­λύ­τε­ρη δια­τή­ρη­ση σω­μα­τι­κού βά­ρους.

Ποιοι πρέ­πει

να προ­σέ­χουν κατά την πε­ρί­ο­δο της νη­στεί­ας;

Οι εγκυ­μο­νού­σες, οι θη­λά­ζου­σες, τα παι­διά, οι ηλι­κιω­μέ­νοι και τα άτομα που πά­σχουν από σι­δη­ρο­πε­νι­κή αναι­μία ή έχουν κά­ποια πα­θο­λο­γι­κή ασθέ­νεια, λόγω των αυ­ξη­μέ­νων ανα­γκών σε θρε­πτι­κά συ­στα­τι­κά είναι δύ­σκο­λο να κα­λύ­ψουν τις θρε­πτι­κές τους ανά­γκες ακο­λου­θώ­ντας φυ­το­φα­γι­κές δια­τρο­φές. Γι’ αυτό δεν θα πρέ­πει να νη­στεύ­ουν για με­γά­λα χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα.

Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά, η νη­στεία, όταν γί­νε­ται σωστά, ελεγ­χό­με­να και για μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα, απο­τε­λεί μια καλή ευ­και­ρία όχι μόνο για να το­νω­θεί ο ορ­γα­νι­σμός μας και να απο­το­ξι­νω­θεί από το κρέας, αλλά και για να βελ­τιω­θούν οι δια­τρο­φι­κές μας συ­νή­θειες.

Σε ει­δι­κές πε­ρι­πτώ­σεις είναι ση­μα­ντι­κό να συμ­βου­λευό­μα­στε κά­ποιον επι­στή­μο­να ο οποί­ος θα μας συμ­βου­λεύ­σει κα­τάλ­λη­λα σχε­τι­κά με τις θρε­πτι­κές μας ανά­γκες και τους σω­στούς συν­δυα­σμούς τρο­φί­μων, έτσι ώστε να μην υπάρ­χει ο κίν­δυ­νος να επι­βα­ρυν­θεί ή να ζη­μιω­θεί η υγεία μας.

Συ­νο­πτι­κά λοι­πόν, μια σωστά σχε­δια­σμέ­νη και με ποι­κι­λία νη­στεία απο­τε­λεί μια ασφα­λή επι­λο­γή για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους!

Οπότε… Νη­στέψ­τε άφοβα!