Σαρακοστή, ευκαιρία για πιο υγιεινή διατροφή

Η Σαρα­κο­στή ξεκινά και για ορι­σμέ­νους το «αμόλα καλού­μπα» έρχεται να δέσει με τη νηστεία. Χταπόδι με κοφτό μακα­ρο­νάκι, σουπιές με σπανάκι, ριζότο με γαρίδες ή μύδια, ταρα­μο­σα­λάτα, φάβα, γίγα­ντες, πιπε­ριές τουρσί, ελιές, λαγάνα, είναι μερικά από τα πιάτα του τρα­πε­ζιού της Καθαράς Δευ­τέ­ρας, τα οποία και βρί­σκο­νται για 48 συνε­χό­με­νες ημέρες στο προ­σκή­νιο της δια­τρο­φι­κής πυρα­μί­δας.

Η περί­ο­δος του Πάσχα μας φέρνει κάθε χρόνο αντι­μέ­τω­πους με την επιλογή της νηστείας, δηλαδή της πλήρους αποχής από τρόφιμα ζωικής προ­έ­λευ­σης (κρέας, ψάρι, που­λε­ρικά) και παρα­γώ­γων τους (τυρί, γάλα, αυγά), η οποία διαρκεί συνήθως από 1 εβδο­μάδα, τη Μεγάλη Εβδο­μάδα, έως 48 ημέρες. Ελαιό­λαδο επι­τρέ­πε­ται μόνο το Σάββατο και την Κυριακή, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν το τηρούν όλοι.

Μπορεί όμως μια υγιεινή και ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή να στη­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά σε φρούτα, λαχα­νικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και θαλασ­σινά, για τόσο μεγάλο χρονικό διά­στημα; Καλύ­πτει τις απαι­τή­σεις του οργα­νι­σμού σε θρε­πτικά συστα­τικά; Η αποχή για κάποιο χρονικό διά­στημα από την κατα­νά­λωση τρο­φί­μων ζωικής προ­έ­λευ­σης, όπως το κρέας και τα γαλα­κτο­κο­μικά, μπορεί να συμ­βά­λει σημα­ντικά στη βελ­τί­ωση της υγείας μας. Η περί­ο­δος της Σαρα­κο­στής απο­τε­λεί μια πολύ καλή ευκαι­ρία για να απο­το­ξι­νω­θούμε από το κρέας και να συνη­θί­σουμε σε μια πιο υγιεινή δια­τροφή.

Το Σαρα­κο­στιανό τραπέζι δεν υστερεί καθόλου σε σχέση με τη βασι­σμένη στο κρέας και τα προ­ϊ­ό­ντα του δια­τροφή. Αντι­θέ­τως, περι­λαμ­βά­νει τροφές ιδιαί­τερα πλού­σιες σε θρε­πτικά συστα­τικά, οι οποίες συν­δυα­σμέ­νες κατάλ­ληλα μπορούν να αντι­κα­τα­στή­σουν πλήρως τη θρε­πτική αξία των τρο­φί­μων ζωικής προ­έ­λευ­σης.

Για παρά­δειγμα, οι πρω­τε­ΐ­νες που προ­σφέ­ρουν τα όσπρια σε συν­δυα­σμό με τα δημη­τριακά, δύο από τις βασι­κό­τε­ρες τροφές που κατα­να­λώ­νο­νται κατά την περίοδο της νηστείας, είναι ισάξιες με αυτές του κρέατος. Στη νηστεία της Σαρα­κο­στής επι­τρέ­πο­νται και τα θαλασ­σινά, μια εξαι­ρε­τική πηγή πρω­τε­ΐ­νης υψηλής βιο­λο­γι­κής αξίας. Επι­πλέον, μέσω της αυξη­μέ­νης κατα­νά­λω­σης φρούτων, λαχα­νι­κών, οσπρίων και δημη­τρια­κών αυξά­νε­ται και η πρό­σληψη φυτικών ινών.

Οι φυτικές ίνες είναι ιδιαί­τερα ευερ­γε­τι­κές για τον οργα­νι­σμό μας καθώς μειώ­νουν τα επίπεδα των λιπι­δίων και της γλυ­κό­ζης στο αίμα, βοηθούν στην αντι­με­τώ­πιση της δυσκοι­λιό­τη­τας και συμ­βάλ­λουν στην προ­στα­σία από ορι­σμέ­νες μορφές καρ­κί­νου. Τέλος, η μειω­μένη κατα­νά­λωση κορε­σμέ­νου λίπους (ζωικό λίπος) και η αυξη­μένη κατα­νά­λωση μονο­α­κό­ρε­στου από το ελαιό­λαδο, τους ξηρούς καρπούς και το ταχίνι, αλλά και η μείωση της πρό­σλη­ψης ζωικών πρω­τεϊ­νών κατά τη διάρ­κεια της νηστείας οδηγούν σε μείωση των τιμών της χολη­στε­ρί­νης, των τρι­γλυ­κε­ρι­δίων, της αρτη­ρια­κής πίεσης και του σακ­χά­ρου και μειώ­νουν τον κίνδυνο εμφά­νι­σης καρ­διαγ­γεια­κών παθή­σεων.

Η αποχή ωστόσο από το κρέας και τα γαλα­κτο­κο­μικά προ­ϊ­ό­ντα μπορεί να οδη­γή­σει σε έλλειψη σιδήρου (αιμικού σιδήρου), βιτα­μί­νης Β12, φυλ­λι­κού οξέος (Β9), βιτα­μί­νης D και ασβε­στίου (CA). Αυτά είναι και τα μόνα μειο­νε­κτή­ματα της νηστείας.

Γι’ αυτό είναι σημα­ντικό να γνω­ρί­ζουμε ποιες από τις φυτικές τροφές περιέ­χουν τα παρα­πάνω στοι­χεία και να τις περι­λαμ­βά­νουμε καθη­με­ρινά στη δια­τροφή μας κατά τη διάρ­κεια της νηστείας. Σίδηρο περιέ­χουν τα κρεμ­μύ­δια, το μαρούλι, η σόγια, τα πράσινα φυλλώδη λαχα­νικά (π.χ. σπανάκι), οι φακές, τα μαυ­ρο­μά­τικα φασόλια, η φρυ­γα­νιά, τα εμπλου­τι­σμένα δημη­τριακά, το ψωμί, οι ξηροί καρποί, τα απο­ξη­ρα­μένα φρούτα και τα θαλασ­σινά.

Ο σίδηρος όμως που υπάρχει στα παρα­πάνω τρόφιμα (μη αιμικός σίδηρος) απορ­ρο­φά­ται πιο δύσκολα από ό,τι ο σίδηρος που βρί­σκε­ται σε τρόφιμα ζωικής προ­έ­λευ­σης (αιμικός σίδηρος). Η απορ­ρό­φησή του διευ­κο­λύ­νε­ται με την παράλ­ληλη πρό­σληψη βιτα­μί­νης C.

Ένα ποτήρι φυσικός χυμός πορ­το­κάλι μετά από κάθε γεύμα αυξάνει έως και τρεις φορές την απορ­ρό­φηση του σιδήρου. Ασβέ­στιο περιέ­χουν οι ξηροί καρποί (αμύ­γδαλα), τα φασόλια, το λάχανο, το μπρό­κολο, το σπανάκι, το σουσάμι, ο χαλβάς και το μαύρο ψωμί.

Θα πρέπει ωστόσο να σημειώ­σουμε πως δύσκολα παρα­τη­ρεί­ται έλλειψη των παρα­πάνω στοι­χείων στον οργα­νι­σμό κάποιου που τρε­φό­ταν σωστά όλον τον υπό­λοιπο χρόνο.

Επι­γραμ­μα­τικά τα οφέλη της νηστείας:

Μείωση της χολη­στε­ρί­νης, των τρι­γλυ­κε­ρι­δίων και της αρτη­ρια­κής πίεσης.

Καλύ­τερη ρύθμιση του σακ­χά­ρου.

Προ­στα­σία από την οστε­ο­πό­ρωση και διά­φο­ρες μορφές καρ­κί­νου.

Αντι­γη­ρα­ντι­κές ιδιό­τη­τες.

Τόνωση και ανα­ζω­ο­γό­νηση του οργα­νι­σμού.

Καλύ­τερη λει­τουρ­γία του εντέρου.

Ασπίδα προ­στα­σίας από τα καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα.

Μείωση ή καλύ­τερη δια­τή­ρηση σωμα­τι­κού βάρους.

Ποιοι πρέπει

να προ­σέ­χουν κατά την περίοδο της νηστείας;

Οι εγκυ­μο­νού­σες, οι θηλά­ζου­σες, τα παιδιά, οι ηλι­κιω­μέ­νοι και τα άτομα που πάσχουν από σιδη­ρο­πε­νική αναιμία ή έχουν κάποια παθο­λο­γική ασθέ­νεια, λόγω των αυξη­μέ­νων αναγκών σε θρε­πτικά συστα­τικά είναι δύσκολο να καλύ­ψουν τις θρε­πτι­κές τους ανάγκες ακο­λου­θώ­ντας φυτο­φα­γι­κές δια­τρο­φές. Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να νηστεύ­ουν για μεγάλα χρονικά δια­στή­ματα.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, η νηστεία, όταν γίνεται σωστά, ελεγ­χό­μενα και για μικρό χρονικό διά­στημα, απο­τε­λεί μια καλή ευκαι­ρία όχι μόνο για να τονωθεί ο οργα­νι­σμός μας και να απο­το­ξι­νω­θεί από το κρέας, αλλά και για να βελ­τιω­θούν οι δια­τρο­φι­κές μας συνή­θειες.

Σε ειδικές περι­πτώ­σεις είναι σημα­ντικό να συμ­βου­λευό­μα­στε κάποιον επι­στή­μονα ο οποίος θα μας συμ­βου­λεύ­σει κατάλ­ληλα σχετικά με τις θρε­πτι­κές μας ανάγκες και τους σωστούς συν­δυα­σμούς τρο­φί­μων, έτσι ώστε να μην υπάρχει ο κίν­δυ­νος να επι­βα­ρυν­θεί ή να ζημιω­θεί η υγεία μας.

Συνο­πτικά λοιπόν, μια σωστά σχε­δια­σμένη και με ποι­κι­λία νηστεία απο­τε­λεί μια ασφαλή επιλογή για τους περισ­σό­τε­ρους!

Οπότε… Νηστέψτε άφοβα!