Οι Έλληνες φοιτητές εγκαταλείπουν τη Βρετανία – Σε ποιες χώρες στρέφονται

Το 2012 εάν κά­ποιος κα­θη­γη­τής σε ένα αμ­φι­θέ­α­τρο βρε­τα­νι­κού πα­νε­πι­στη­μί­ου έλεγε «κα­λη­μέ­ρα» ήταν πολύ πι­θα­νό να ακού­σει του­λά­χι­στον ένα «επί­σης, κα­λη­μέ­ρα σας».

Τότε η ελ­λη­νι­κή φοι­τη­τι­κή «πα­ροι­κία» στη Βρε­τα­νία ήταν η τέ­ταρ­τη με­γα­λύ­τε­ρη μετά την κι­νε­ζι­κή, την ιν­δι­κή και τη γερ­μα­νι­κή. Με βάση τα στοι­χεία του ΟΟΣΑ πε­ρί­που 11.500 Ελ­λη­νες σπού­δα­ζαν στα πα­νε­πι­στή­μια της Βρε­τα­νί­ας. Δέκα χρό­νια μετά, οι εκτι­μή­σεις κά­νουν λόγο για με­ρι­κές εκα­το­ντά­δες Ελ­λή­νων φοι­τη­τών στη Βρε­τα­νία, μετά τη ρα­γδαία μεί­ω­ση του αριθ­μού των φοι­τη­τών το τρέ­χον ακα­δη­μαϊ­κό έτος. Το Brexit φό­βι­σε τους Ευ­ρω­παί­ους φοι­τη­τές, οι οποί­οι έχα­σαν τα προ­νό­μια της κοι­νής αγο­ράς, όπως η λήψη φοι­τη­τι­κού δα­νεί­ου για τις σπου­δές τους, και η χωρίς βίζα εί­σο­δος στη χώρα. Πλέον, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία των πρε­σβειών στην Ελ­λά­δα για τους Ελ­λη­νες φοι­τη­τές στο εξω­τε­ρι­κό, δυ­να­μι­κά κι­νού­νται τα πα­νε­πι­στή­μια της Ολ­λαν­δί­ας, αύ­ξη­ση βλέ­πουν και τα ΑΕΙ των ισχυ­ρών χωρών της Γη­ραιάς Ηπεί­ρου, αλλά και η Κύ­προς όπως και τα ελ­λη­νι­κά κο­λέ­για τα οποία συ­νερ­γά­ζο­νται με βρε­τα­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια. Με βάση τα τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία της UNESCO, το 2018 συ­νο­λι­κά 36.211 Ελ­λη­νες σπού­δα­ζαν στο εξω­τε­ρι­κό. Βέ­βαια, συ­νο­λι­κά έχει μειω­θεί η κι­νη­τι­κό­τη­τα των φοι­τη­τών προς το εξω­τε­ρι­κό εξαι­τί­ας των πε­ριο­ρι­σμών στα σύ­νο­ρα των χωρών λόγω της παν­δη­μί­ας.

Ει­δι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της βρε­τα­νι­κής με­λέ­της με τίτλο «International Facts and Figures 2021», την ακα­δη­μαϊ­κή χρο­νιά 2019-2020 συ­νο­λι­κά 9.645 Ελ­λη­νες σπού­δα­ζαν στα βρε­τα­νι­κά ΑΕΙ, φέρ­νο­ντας τη χώρα μας στη 12η θέση στον σχε­τι­κό πί­να­κα, πίσω από χώρες με πολύ με­γα­λύ­τε­ρο πλη­θυ­σμό. Προη­γεί­το η Κίνα (με 139.130 φοι­τη­τές), ενώ από τις χώρες της Ε.Ε. πριν από εμάς στη δω­δε­κά­δα ήταν η Ιτα­λία (13.605), η Γαλ­λία (13.430), η Γερ­μα­νία (12.400), η Ισπα­νία (10.850) και η Ρου­μα­νία (10.700). Το 2019-2020 ο ελ­λη­νι­κός φοι­τη­τι­κός πλη­θυ­σμός στη Βρε­τα­νία είχε κα­τα­γρά­ψει μεί­ω­ση μόλις 2% σε σχέση με την προη­γού­με­νη ακα­δη­μαϊ­κή χρο­νιά.

Ωστό­σο, το Brexit πλη­σί­α­ζε και όλοι άρ­χι­σαν να το λαμ­βά­νουν υπόψη στις επι­λο­γές τους. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι, όπως ανέ­φε­ρε στην «Κ» η κ. Κα­τε­ρί­να Φέγ­γα­ρου, education marketing manager στο Βρε­τα­νι­κό Συμ­βού­λιο στην Αθήνα, ότι το 2020-2021 ο αριθ­μός των Ελ­λή­νων πα­ρέ­μει­νε σχε­δόν στα ίδια επί­πε­δα με το 2019-2020, διότι ήταν η τε­λευ­ταία χρο­νιά που οι φοι­τη­τές από την Ε.Ε. είχαν στη Βρε­τα­νία τα προ­νό­μια της κοι­νής ευ­ρω­παϊ­κής αγο­ράς. Να ση­μειω­θεί πως δεν χά­νουν τα προ­νό­μια για όλη τη διάρ­κεια των σπου­δών τους όσοι έκα­ναν εγ­γρα­φή σε βρε­τα­νι­κό ΑΕΙ προ Βrexit.

Καθώς η Βρε­τα­νία απο­χώ­ρη­σε επι­σή­μως από την Ε.Ε. την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2021, οι αι­τή­σεις για εγ­γρα­φές για το 2021-2022 βού­λια­ξαν. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Universities and Colleges Admissions Service (UCAS), η πτώση στον αριθ­μό των αι­τή­σε­ων για την τρέ­χου­σα ακα­δη­μαϊ­κή χρο­νιά ήταν 47% σε σχέση με το 2020-2021, αλλά, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», οι Eλλη­νες που τε­λι­κά επέ­λε­ξαν να σπου­δά­σουν στα ιδρύ­μα­τα της Γη­ραιάς Αλ­βιώ­νας φθά­νουν μόνο τις με­ρι­κές εκα­το­ντά­δες. Βέ­βαια, η πτώση δεν κι­νεί­ται με τον ίδιο ρυθμό. Πα­ρα­τη­ρεί­ται επί­σης ότι τα πα­νε­πι­στή­μια της Σκω­τί­ας συ­γκρα­τούν δυ­νά­μεις σε σχέση με τα ΑΕΙ της Αγ­γλί­ας, της Ουαλ­λί­ας και της Βο­ρεί­ου Ιρ­λαν­δί­ας.

Προς ποιες χώρες κι­νού­νται οι Eλλη­νες; Βα­σι­κό στοι­χείο για όλες τις χώρες είναι ότι τη με­γά­λη ζή­τη­ση έχουν τα αγ­γλό­φω­να προ­γράμ­μα­τα που προ­σφέ­ρουν τα ΑΕΙ κάθε χώρας. Ετσι, η Ολ­λαν­δία έχει πολύ ισχυ­ρή δυ­να­μι­κή. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του ολ­λαν­δι­κού ορ­γα­νι­σμού για τη διε­θνο­ποί­η­ση στην εκ­παί­δευ­ση Nuffic, το 2010 στη χώρα σπού­δα­ζαν 1.026 Ελ­λη­νες, το 2018 2.937, το 2019 3.114 και το 2020 3.266 Ελ­λη­νες. «Σαφώς το εν­δια­φέ­ρον εμ­φα­νί­ζε­ται αυ­ξη­μέ­νο την τρέ­χου­σα πε­ρί­ο­δο για το προ­σε­χές έτος 2022-2023 – εν­δια­φέ­ρον που θα απο­τυ­πω­θεί σε αριθ­μούς τον Σε­πτέμ­βριο του 2022», δή­λω­σε στην «Κ» η κ. Μάρθα Τρια­ντα­φύλ­λου, από την πρε­σβεία της Ολ­λαν­δί­ας στη χώρα μας.

Βελ­τιω­μέ­νοι είναι οι αριθ­μοί και της Γαλ­λί­ας. Οπως ανέ­φε­ρε στην «Κ» η κ. Πα­τρί­σια Σα­βα­ρί, υπεύ­θυ­νη του γρα­φεί­ου Campus France στην Ελ­λά­δα, το 2020-2021 σπού­δα­ζαν στη Γαλ­λία πε­ρί­που 2.700 Ελ­λη­νες φοι­τη­τές (1.400 σε προ­πτυ­χια­κά, 1.300 σε με­τα­πτυ­χια­κά), το 2019-2020 ήταν 2.400 και το 2010-2011 ήταν 1.870. «Με βάση τα τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, η αύ­ξη­ση του αριθ­μού των Ελ­λή­νων στα γαλ­λι­κά ΑΕΙ είναι πολύ με­γά­λη, 300 πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους 100 που ήταν μία μέση αύ­ξη­ση τα προη­γού­με­να χρό­νια», λέει η κ. Σα­βα­ρί.

Στη Γερ­μα­νία το 2015 σπού­δα­ζαν 3.124 Ελ­λη­νες, αριθ­μός που δεν έχει με­τα­βλη­θεί ση­μα­ντι­κά τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Οπως τό­νι­σε στην «Κ» η διευ­θύ­ντρια του πα­ραρ­τή­μα­τος της Γερ­μα­νι­κής Υπη­ρε­σί­ας ακα­δη­μαϊ­κών Ανταλ­λα­γών (DAAD) στην Ελ­λά­δα, Ελένη Αν­δρια­νο­πού­λου, τυχόν αύ­ξη­ση του αριθ­μού των Ελ­λή­νων στα γερ­μα­νι­κά ΑΕΙ θα φανεί τα επό­με­να χρό­νια. Ωστό­σο αυτό που πα­ρα­τη­ρεί η κ. Αν­δρια­νο­πού­λου είναι πως από πέ­ρυ­σι έχει κα­τα­γρα­φεί αύ­ξη­ση του εν­δια­φέ­ρο­ντος διευ­θυ­ντών ιδιω­τι­κών σχο­λεί­ων να βά­λουν στο πρό­γραμ­μά τους –και κυ­ρί­ως στο IB– τη δι­δα­σκα­λία των γερ­μα­νι­κών, ώστε να ανοί­ξουν την προ­ο­πτι­κή των σπου­δών σε γερ­μα­νι­κό ΑΕΙ για τους μα­θη­τές τους.

Στα ιτα­λι­κά ΑΕΙ επί­σης υπάρ­χει αύ­ξη­ση των Ελ­λή­νων, σύμ­φω­να με την κ. Τζου­ζε­πί­να Φιλί, υπεύ­θυ­νη στο Ιτα­λι­κό Μορ­φω­τι­κό Ιν­στι­τού­το στην Αθήνα. Το 2017 πε­ρί­που 1.200 Ελ­λη­νες βρί­σκο­νταν για σπου­δές στην Ιτα­λία, ενώ το 2020 έφθα­σαν τους 2.000. Μά­λι­στα επέ­στρε­ψε το εν­δια­φέ­ρον για σπου­δές στην ια­τρι­κή, όπως συ­νέ­βη στις δε­κα­ε­τί­ες του ’70 και του ’80.

Στις ΗΠΑ οι αριθ­μοί μέ­νουν οι ίδιοι, με τον εν­δια­φέ­ρον πάντα να είναι με­γα­λύ­τε­ρο για με­τα­πτυ­χια­κές σπου­δές. Σύμ­φω­να με τον κ. Νι­κό­λαο Του­ρί­δη, εκ­παι­δευ­τι­κό σύμ­βου­λο στο Ιδρυ­μα Fulbright στην Ελ­λά­δα, το 2020-2021 σε αμε­ρι­κα­νι­κά ιδρύ­μα­τα ήταν εγ­γε­γραμ­μέ­νοι 2.256 Ελ­λη­νες, ενώ το 2019-2020 2.489, με τη μικρή πτώση να απο­δί­δε­ται και στην παν­δη­μία που δυ­σκό­λε­ψε τις με­τα­κι­νή­σεις.

Από την άλλη, φαί­νε­ται πως αρ­κε­τοί Ελ­λη­νες στρέ­φο­νται τε­λευ­ταία σε ΑΕΙ της Βουλ­γα­ρί­ας και της Ρου­μα­νί­ας, ενώ και η τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση της Κύ­πρου έχει ανα­πτυ­χθεί απο­τε­λώ­ντας μια προ­ο­πτι­κή για τους Ελ­λη­νες, και λόγω γλώσ­σας.

Στρο­φή στα κο­λέ­για

Αρ­κε­τοί Ελ­λη­νες πα­ρα­κάμ­πτουν το Brexit, επι­λέ­γο­ντας ελ­λη­νι­κά ιδιω­τι­κά κο­λέ­για που λει­τουρ­γούν ως πα­ραρ­τή­μα­τα βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ στην Ελ­λά­δα. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία, το 2020, 19.590 Ελ­λη­νες πα­ρα­κο­λου­θού­σαν προ­γράμ­μα­τα βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ στη χώρα μας. Οπως πα­ρα­τη­ρεί στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Κο­λε­γί­ων, Βα­σί­λης Δα­σκα­λά­κης, κατά την τρέ­χου­σα χρο­νιά υπήρ­ξε ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση των φοι­τη­τών στα ελ­λη­νι­κά κο­λέ­για. «Γιατί να πάνε στη Βρε­τα­νία όταν σε σχέση με ένα ελ­λη­νι­κό κο­λέ­γιο εκεί τα δί­δα­κτρα είναι πολύ υψη­λό­τε­ρα, όπως και το κό­στος ζωής ενώ χρειά­ζο­νται και βίζα;» σχο­λιά­ζει ο κ. Δα­σκα­λά­κης, δη­λώ­νο­ντας πως η Ελ­λά­δα «χάνει» φοι­τη­τές και προς Κύπρο, ενώ θα έπρε­πε να προ­σελ­κύ­ει ξέ­νους. Πα­ράλ­λη­λα, σύμ­φω­να με την κ. Φέγ­γα­ρου ση­μα­ντι­κά βρε­τα­νι­κά ΑΕΙ επέ­λε­ξαν το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα να συ­νερ­γα­στούν με ελ­λη­νι­κά κο­λέ­για για να πε­ριο­ρί­σουν τις απώ­λειες λόγω του Brexit. Είναι εν­δια­φέ­ρον πως σε πα­ρου­σί­α­ση βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ τον Μάρ­τιο στην Αθήνα έχουν δη­λώ­σει συμ­με­το­χή ιδρύ­μα­τα από Βουλ­γα­ρία, Κρο­α­τία, Μάλτα και Κύπρο, τα οποία προ­σφέ­ρουν βρε­τα­νι­κά προ­γράμ­μα­τα.

Πηγή kathimerini.gr