Οι Έλληνες φοιτητές εγκαταλείπουν τη Βρετανία – Σε ποιες χώρες στρέφονται

Το 2012 εάν κάποιος καθη­γη­τής σε ένα αμφι­θέ­α­τρο βρε­τα­νι­κού πανε­πι­στη­μίου έλεγε «καλη­μέρα» ήταν πολύ πιθανό να ακούσει του­λά­χι­στον ένα «επίσης, καλη­μέρα σας».

Τότε η ελλη­νική φοι­τη­τική «παροι­κία» στη Βρε­τα­νία ήταν η τέταρτη μεγα­λύ­τερη μετά την κινε­ζική, την ινδική και τη γερ­μα­νική. Με βάση τα στοι­χεία του ΟΟΣΑ περίπου 11.500 Ελληνες σπού­δα­ζαν στα πανε­πι­στή­μια της Βρε­τα­νίας. Δέκα χρόνια μετά, οι εκτι­μή­σεις κάνουν λόγο για μερικές εκα­το­ντά­δες Ελλήνων φοι­τη­τών στη Βρε­τα­νία, μετά τη ραγδαία μείωση του αριθμού των φοι­τη­τών το τρέχον ακα­δη­μαϊκό έτος. Το Brexit φόβισε τους Ευρω­παί­ους φοι­τη­τές, οι οποίοι έχασαν τα προ­νό­μια της κοινής αγοράς, όπως η λήψη φοι­τη­τι­κού δανείου για τις σπουδές τους, και η χωρίς βίζα είσοδος στη χώρα. Πλέον, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία των πρε­σβειών στην Ελλάδα για τους Ελληνες φοι­τη­τές στο εξω­τε­ρικό, δυνα­μικά κινού­νται τα πανε­πι­στή­μια της Ολλαν­δίας, αύξηση βλέπουν και τα ΑΕΙ των ισχυρών χωρών της Γηραιάς Ηπείρου, αλλά και η Κύπρος όπως και τα ελλη­νικά κολέγια τα οποία συνερ­γά­ζο­νται με βρε­τα­νικά πανε­πι­στή­μια. Με βάση τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της UNESCO, το 2018 συνο­λικά 36.211 Ελληνες σπού­δα­ζαν στο εξω­τε­ρικό. Βέβαια, συνο­λικά έχει μειωθεί η κινη­τι­κό­τητα των φοι­τη­τών προς το εξω­τε­ρικό εξαι­τίας των περιο­ρι­σμών στα σύνορα των χωρών λόγω της παν­δη­μίας.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της βρε­τα­νι­κής μελέτης με τίτλο «International Facts and Figures 2021», την ακα­δη­μαϊκή χρονιά 2019-2020 συνο­λικά 9.645 Ελληνες σπού­δα­ζαν στα βρε­τα­νικά ΑΕΙ, φέρ­νο­ντας τη χώρα μας στη 12η θέση στον σχετικό πίνακα, πίσω από χώρες με πολύ μεγα­λύ­τερο πλη­θυ­σμό. Προη­γείτο η Κίνα (με 139.130 φοι­τη­τές), ενώ από τις χώρες της Ε.Ε. πριν από εμάς στη δωδε­κάδα ήταν η Ιταλία (13.605), η Γαλλία (13.430), η Γερ­μα­νία (12.400), η Ισπανία (10.850) και η Ρου­μα­νία (10.700). Το 2019-2020 ο ελλη­νι­κός φοι­τη­τι­κός πλη­θυ­σμός στη Βρε­τα­νία είχε κατα­γρά­ψει μείωση μόλις 2% σε σχέση με την προη­γού­μενη ακα­δη­μαϊκή χρονιά.

Ωστόσο, το Brexit πλη­σί­αζε και όλοι άρχισαν να το λαμ­βά­νουν υπόψη στις επι­λο­γές τους. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι, όπως ανέφερε στην «Κ» η κ. Κατε­ρίνα Φέγ­γα­ρου, education marketing manager στο Βρε­τα­νικό Συμ­βού­λιο στην Αθήνα, ότι το 2020-2021 ο αριθμός των Ελλήνων παρέ­μεινε σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2019-2020, διότι ήταν η τελευ­ταία χρονιά που οι φοι­τη­τές από την Ε.Ε. είχαν στη Βρε­τα­νία τα προ­νό­μια της κοινής ευρω­παϊ­κής αγοράς. Να σημειω­θεί πως δεν χάνουν τα προ­νό­μια για όλη τη διάρ­κεια των σπουδών τους όσοι έκαναν εγγραφή σε βρε­τα­νικό ΑΕΙ προ Βrexit.

Καθώς η Βρε­τα­νία απο­χώ­ρησε επι­σή­μως από την Ε.Ε. την 1η Ιανουα­ρίου 2021, οι αιτή­σεις για εγγρα­φές για το 2021-2022 βού­λια­ξαν. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Universities and Colleges Admissions Service (UCAS), η πτώση στον αριθμό των αιτή­σεων για την τρέ­χουσα ακα­δη­μαϊκή χρονιά ήταν 47% σε σχέση με το 2020-2021, αλλά, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», οι Eλληνες που τελικά επέ­λε­ξαν να σπου­δά­σουν στα ιδρύ­ματα της Γηραιάς Αλβιώ­νας φθάνουν μόνο τις μερικές εκα­το­ντά­δες. Βέβαια, η πτώση δεν κινεί­ται με τον ίδιο ρυθμό. Παρα­τη­ρεί­ται επίσης ότι τα πανε­πι­στή­μια της Σκωτίας συγκρα­τούν δυνά­μεις σε σχέση με τα ΑΕΙ της Αγγλίας, της Ουαλ­λίας και της Βορείου Ιρλαν­δίας.

Προς ποιες χώρες κινού­νται οι Eλληνες; Βασικό στοι­χείο για όλες τις χώρες είναι ότι τη μεγάλη ζήτηση έχουν τα αγγλό­φωνα προ­γράμ­ματα που προ­σφέ­ρουν τα ΑΕΙ κάθε χώρας. Ετσι, η Ολλαν­δία έχει πολύ ισχυρή δυνα­μική. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ολλαν­δι­κού οργα­νι­σμού για τη διε­θνο­ποί­ηση στην εκπαί­δευση Nuffic, το 2010 στη χώρα σπού­δα­ζαν 1.026 Ελληνες, το 2018 2.937, το 2019 3.114 και το 2020 3.266 Ελληνες. «Σαφώς το ενδια­φέ­ρον εμφα­νί­ζε­ται αυξη­μένο την τρέ­χουσα περίοδο για το προ­σε­χές έτος 2022-2023 – ενδια­φέ­ρον που θα απο­τυ­πω­θεί σε αριθ­μούς τον Σεπτέμ­βριο του 2022», δήλωσε στην «Κ» η κ. Μάρθα Τρια­ντα­φύλ­λου, από την πρε­σβεία της Ολλαν­δίας στη χώρα μας.

Βελ­τιω­μέ­νοι είναι οι αριθμοί και της Γαλλίας. Οπως ανέφερε στην «Κ» η κ. Πατρί­σια Σαβαρί, υπεύ­θυνη του γρα­φείου Campus France στην Ελλάδα, το 2020-2021 σπού­δα­ζαν στη Γαλλία περίπου 2.700 Ελληνες φοι­τη­τές (1.400 σε προ­πτυ­χιακά, 1.300 σε μετα­πτυ­χιακά), το 2019-2020 ήταν 2.400 και το 2010-2011 ήταν 1.870. «Με βάση τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία, η αύξηση του αριθμού των Ελλήνων στα γαλλικά ΑΕΙ είναι πολύ μεγάλη, 300 περισ­σό­τε­ροι από τους 100 που ήταν μία μέση αύξηση τα προη­γού­μενα χρόνια», λέει η κ. Σαβαρί.

Στη Γερ­μα­νία το 2015 σπού­δα­ζαν 3.124 Ελληνες, αριθμός που δεν έχει μετα­βλη­θεί σημα­ντικά τα τελευ­ταία χρόνια. Οπως τόνισε στην «Κ» η διευ­θύ­ντρια του παραρ­τή­μα­τος της Γερ­μα­νι­κής Υπη­ρε­σίας ακα­δη­μαϊ­κών Ανταλ­λα­γών (DAAD) στην Ελλάδα, Ελένη Ανδρια­νο­πού­λου, τυχόν αύξηση του αριθμού των Ελλήνων στα γερ­μα­νικά ΑΕΙ θα φανεί τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο αυτό που παρα­τη­ρεί η κ. Ανδρια­νο­πού­λου είναι πως από πέρυσι έχει κατα­γρα­φεί αύξηση του ενδια­φέ­ρο­ντος διευ­θυ­ντών ιδιω­τι­κών σχο­λείων να βάλουν στο πρό­γραμμά τους –και κυρίως στο IB– τη διδα­σκα­λία των γερ­μα­νι­κών, ώστε να ανοί­ξουν την προ­ο­πτική των σπουδών σε γερ­μα­νικό ΑΕΙ για τους μαθητές τους.

Στα ιταλικά ΑΕΙ επίσης υπάρχει αύξηση των Ελλήνων, σύμφωνα με την κ. Τζου­ζε­πίνα Φιλί, υπεύ­θυνη στο Ιταλικό Μορ­φω­τικό Ινστι­τούτο στην Αθήνα. Το 2017 περίπου 1.200 Ελληνες βρί­σκο­νταν για σπουδές στην Ιταλία, ενώ το 2020 έφθασαν τους 2.000. Μάλιστα επέ­στρεψε το ενδια­φέ­ρον για σπουδές στην ιατρική, όπως συνέβη στις δεκα­ε­τίες του ’70 και του ’80.

Στις ΗΠΑ οι αριθμοί μένουν οι ίδιοι, με τον ενδια­φέ­ρον πάντα να είναι μεγα­λύ­τερο για μετα­πτυ­χια­κές σπουδές. Σύμφωνα με τον κ. Νικόλαο Τουρίδη, εκπαι­δευ­τικό σύμ­βουλο στο Ιδρυμα Fulbright στην Ελλάδα, το 2020-2021 σε αμε­ρι­κα­νικά ιδρύ­ματα ήταν εγγε­γραμ­μέ­νοι 2.256 Ελληνες, ενώ το 2019-2020 2.489, με τη μικρή πτώση να απο­δί­δε­ται και στην παν­δη­μία που δυσκό­λεψε τις μετα­κι­νή­σεις.

Από την άλλη, φαί­νε­ται πως αρκετοί Ελληνες στρέ­φο­νται τελευ­ταία σε ΑΕΙ της Βουλ­γα­ρίας και της Ρου­μα­νίας, ενώ και η τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση της Κύπρου έχει ανα­πτυ­χθεί απο­τε­λώ­ντας μια προ­ο­πτική για τους Ελληνες, και λόγω γλώσσας.

Στροφή στα κολέγια

Αρκετοί Ελληνες παρα­κάμ­πτουν το Brexit, επι­λέ­γο­ντας ελλη­νικά ιδιω­τικά κολέγια που λει­τουρ­γούν ως παραρ­τή­ματα βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοι­χεία, το 2020, 19.590 Ελληνες παρα­κο­λου­θού­σαν προ­γράμ­ματα βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ στη χώρα μας. Οπως παρα­τη­ρεί στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Κολε­γίων, Βασίλης Δασκα­λά­κης, κατά την τρέ­χουσα χρονιά υπήρξε σημα­ντική αύξηση των φοι­τη­τών στα ελλη­νικά κολέγια. «Γιατί να πάνε στη Βρε­τα­νία όταν σε σχέση με ένα ελλη­νικό κολέγιο εκεί τα δίδα­κτρα είναι πολύ υψη­λό­τερα, όπως και το κόστος ζωής ενώ χρειά­ζο­νται και βίζα;» σχο­λιά­ζει ο κ. Δασκα­λά­κης, δηλώ­νο­ντας πως η Ελλάδα «χάνει» φοι­τη­τές και προς Κύπρο, ενώ θα έπρεπε να προ­σελ­κύει ξένους. Παράλ­ληλα, σύμφωνα με την κ. Φέγ­γα­ρου σημα­ντικά βρε­τα­νικά ΑΕΙ επέ­λε­ξαν το τελευ­ταίο διά­στημα να συνερ­γα­στούν με ελλη­νικά κολέγια για να περιο­ρί­σουν τις απώ­λειες λόγω του Brexit. Είναι ενδια­φέ­ρον πως σε παρου­σί­αση βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ τον Μάρτιο στην Αθήνα έχουν δηλώσει συμ­με­τοχή ιδρύ­ματα από Βουλ­γα­ρία, Κροατία, Μάλτα και Κύπρο, τα οποία προ­σφέ­ρουν βρε­τα­νικά προ­γράμ­ματα.

Πηγή kathimerini.gr