ΒΒC: 4 μικρά νησιά δείχνουν τον δρόμο για ένα πιο πράσινο μέλλον -Ανάμεσά τους η Τήλος

Με εκτενές άρθρο στην ενότητα που ασχο­λεί­ται με το πώς μπορεί να μοιάζει το μέλλον του πλανήτη μας (Future Planet), το BBC εστιά­ζει σε 4 μικρά νησιά που δεί­χνουν τον δρόμο προς ένα «πράσινο» αύριο, πιο εναρ­μο­νι­σμένο με το φυσικό περι­βάλ­λον. Κι ανάμεσά τους στέ­κε­ται και σε ένα ελλη­νικό.

Ο λόγος για την Τήλο των Δωδε­κα­νή­σων, η οποία επι­λέ­χθηκε από τον Chris Baraniuk μαζί με το Rathlin της Βόρειας Ιρλαν­δίας, το Samsø της Δανίας και το Gapado της Νότιας Κορέας ως παρά­δειγμα προς μίμηση. Και δεν είναι κάτι που απλά το εύχεται ή το συζητά στη θεωρία: όπως εξηγεί στο άρθρο του, υπάρ­χουν κι άλλα νησιά που ήδη έχουν πάρει τη σκυτάλη, σκο­πεύ­ο­ντας να φτάσουν σε ανάλογα επι­τεύγ­ματα μέχρι το 2030.

Στα 22 μίλια βορειο­δυ­τικά της Ρόδου, η Τήλος είναι ένα νησί έκτασης 61.487 τετρα­γω­νι­κών χιλιο­μέ­τρων, στο οποίο ζουν 780 άνθρω­ποι (σύμφωνα με την απο­γραφή του 2011). Τα τελευ­ταία χρόνια ανθεί ως εναλ­λα­κτι­κός προ­ο­ρι­σμός για ήρεμες καλο­και­ρι­νές δια­κο­πές, όμως αυτό δεν είναι το μόνο της ιδιαί­τερο χαρα­κτη­ρι­στικό: επί των ημερών της δρα­στή­ριας δημάρ­χου Μαρίας Καμμά-Αλιφέρη πέτυχε να γίνει το πρώτο «πράσινο» νησί της Μεσο­γείου, χάρη σε έναν υβρι­δικό συν­δυα­σμό αιο­λι­κής και ηλιακής ενέρ­γειας (αντλεί­ται από ανε­μο­γεν­νή­τριες και ηλιακά πάνελ), σε μορφή που έπειτα μπορεί να απο­θη­κευ­τεί σε μπα­τα­ρίες. Το πείραμα απο­δεί­χθηκε πολύ πετυ­χη­μένο, χαρί­ζο­ντας στην Τήλο πλήρη ενερ­γειακή αυτο­νο­μία.

Μάλιστα, όπως απο­κα­λύ­πτει το άρθρο του BBC, το νησί ετοι­μά­ζε­ται πλέον για ένα ακόμα φιλό­δοξο βήμα υπέρ του περι­βάλ­λο­ντος, εγκα­θι­δρύ­ο­ντας ένα εκτενές πρό­γραμμα ανα­κύ­κλω­σης.

«Θέλουμε την Τήλο να γίνει φάρος και για άλλα ευρω­παϊκά και ελλη­νικά νησιά», δηλώνει η Μαρία Καμμά-Αλιφέρη, «να δεί­ξουμε ότι, αν ένα μικρό νησί σαν το δικό μας μπορεί να τα κάνει όλα αυτά, τότε μπορούν κι άλλοι».

Το Rathlin είναι ακόμα μικρό­τερο από την Τήλο και το μονα­δικό κατοι­κη­μένο από τα νησιά της Βόρειας Ιρλαν­δίας στο North Channel –ζουν εκεί γύρω στους 160 ανθρώ­πους. Είναι όμως τόπος μαθη­μέ­νος να σκέ­φτε­ται δια­φο­ρε­τικά, με δεδο­μένο ότι χρειά­στηκε να έρθει το 2007 για να ηλε­κτρο­δο­τη­θεί επι­τυ­χώς. Με τον αέρα να φυσά δυνατός καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, ο πλη­θυ­σμός του γνω­ρί­ζει ότι υπάρ­χουν σημα­ντικά οφέλη στην εκμε­τάλ­λευση της αιο­λι­κής ενέρ­γειας.

To Rathlin της Βόρειας Ιρλαν­δίας έχει γύρω στους 160 κατοί­κους, που είναι απο­φα­σι­σμέ­νοι να συμ­βάλ­λουν στην αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Photo: Shutterstock

Κι έτσι έχουν ήδη μπει σε ένα πρό­γραμμα ενερ­γεια­κής αυτο­νό­μη­σης, το οποίο υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα επι­τύ­χει μηδε­νική εκπομπή ρύπων ως το 2030, συμ­βάλ­λο­ντας στην αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. «Βλέ­πουμε κι εμείς τις θύελλες να αυξά­νουν, τις ψαριές να γίνο­νται όλο και μικρό­τε­ρες, τον πλη­θυ­σμό των πουλιών να μειώ­νε­ται», δήλωσε στο BBC ο Michael Cecil, πρό­ε­δρος της Rathlin Development and Community Association. Παράλ­ληλα η κοι­νό­τητα έχει ήδη απο­κτή­σει ένα ηλε­κτρικό αυτο­κί­νητο, ενώ σύντομα θα έχουν και 20 ηλε­κτρο­κί­νητα ποδή­λατα.

Με 3.724 κατοί­κους, το Samsø βρί­σκε­ται στα ανοιχτά της ηπει­ρω­τι­κής Δανίας, 15 χιλιό­με­τρα από τα παράλια, στη ρηχή θάλασσα που είναι γνωστή ως Kattegat. Και έχει πολλά χρόνια τώρα που πει­ρα­μα­τί­ζε­ται με τις «πρά­σι­νες» πολι­τι­κές και τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας: ξεκί­νησε την προ­σπά­θεια το 1997 και πλέον είναι 100% αυτό­νομο, όπως και η Τήλος –όλο το ηλε­κτρικό του ρεύμα παρά­γε­ται από ανε­μο­γεν­νή­τριες στη­μέ­νες μέσα στη θάλασσα και από βιο­καύ­σιμα προ­ερ­χό­μενα από τις κτη­νο­τρο­φι­κές φάρμες. Μάλιστα, παράγει περισ­σό­τερο ρεύμα από όσο χρειά­ζε­ται, με απο­τέ­λε­σμα να πουλάει το πλε­ό­να­σμα στην υπό­λοιπη χώρα.

To Gapado της Νότιας Κορέας είναι το πιο λιλι­πού­τειο από τα νησιά στα οποία εστιά­ζει το άρθρο του BBC, έχοντας έκταση μικρό­τερη του 1 τετρα­γω­νι­κού χιλιο­μέ­τρου. Βρί­σκε­ται στο στενό που χωρίζει τη χώρα από την Ιαπωνία, απέ­χο­ντας 5,5 χιλιό­με­τρα από την ακτή, με το όνομά του να είναι πολύ περι­γρα­φικό των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών που επι­κρα­τούν εκεί: σε ελεύ­θερη μετά­φραση, σημαί­νει «το νησί των ανέμων και των κυμάτων». Οι κάτοι­κοί του μετά βίας αριθ­μούν τους 200, ήδη όμως από το 2019 έφτασαν κι αυτοί σε μηδε­νι­κές εκπο­μπές ρύπων και πλήρη ενερ­γειακή αυτο­νο­μία, εκμε­ταλ­λευό­με­νοι τον δυνατό αέρα και τον ήλιο της περιο­χής. Πλέον, το Gapado απο­τε­λεί ισχυρό παρά­δειγμα προς μίμηση και για την υπό­λοιπη Νότια Κορέα.

Η λίστα με όσους τόπους εμπνέ­ο­νται από αυτές τις προ­σπά­θειες και βάζουν πλώρη για την επί­τευξη των δικών τους «πρά­σι­νων» στόχων, όλο και μεγα­λώ­νει. Το Bornholm της Δανίας –το μονα­δικό της νησί στη Βαλτική Θάλασσα– φιλο­δο­ξεί να έχει μηδε­νι­κές εκπο­μπές ρύπων ως το 2024, σύμφωνα με τον δήμαρχό του Jacob Trøst, αυξά­νο­ντας παράλ­ληλα την εξάρ­τησή του από την αιολική ενέρ­γεια. Η κυβέρ­νηση της Σκωτίας, επίσης, ανα­κοί­νωσε ότι στο άμεσο μέλλον θα έχει 6 νησιά με μηδε­νι­κές εκπο­μπές ρύπων, ενώ εκτε­νείς μελέτες για την αξιο­ποί­ηση φυσικών πηγών ενέρ­γειας γίνο­νται επί του παρό­ντος και στην ακτο­γραμμή της Νορ­βη­γίας, με στόχο την αυτο­νό­μηση πολλών νησιών ως το ξεκί­νημα της επό­με­νης δεκα­ε­τίας. Αλλά και στη Νότια Κορέα, το μεγα­λύ­τερο νησί της χώρας, το Jeju, μελετά προ­σε­κτικά όσα πέτυχε το Gapado, θεω­ρώ­ντας ότι κάτι τέτοιο θα ενι­σχύ­σει ακόμα περισ­σό­τερο τον ήδη ανθηρό του του­ρι­σμό.

Το Bornholm της Δανίας φιλο­δο­ξεί να επι­τύ­χει μηδε­νι­κές εκπο­μπές ρύπων ως το 2024. Photo: Shutterstock

Ορι­σμέ­νοι, βέβαια, αν και επαι­νούν τις ενέρ­γειες αυτές, θεωρούν ότι επι­τυγ­χά­νουν επειδή λαμ­βά­νουν χώρα σε κοι­νό­τη­τες με μικρή έκταση –οπότε εκφρά­ζουν αμφι­βο­λίες για το κατά πόσο είναι δυνατόν να λει­τουρ­γή­σουν ως παρα­δείγ­ματα για μεγα­λύ­τε­ρες κλί­μα­κες. Κάτι τέτοιο, πάντως, δεν βρίσκει σύμφωνο τον Δανό Søren Hermansen από την Ενερ­γειακή Ακα­δη­μία του Samsø, ο οποίος υπεν­θυ­μί­ζει ότι μόλις πριν λίγες μέρες ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος της Ιαπω­νίας Tsuyoshi Yamaguchi ανα­κοί­νωσε ότι η χώρα του ξεκινά μια συντο­νι­σμένη, συνο­λική προ­σπά­θεια που υπο­λο­γί­ζε­ται να οδη­γή­σει σε μηδε­νική εκπομπή ρύπων μέσα στην επόμενη εικο­σα­ε­τία.

Το μέγεθος, επο­μέ­νως, δεν προ­βάλ­λει ως ανα­γκα­στικό εμπόδιο. Και δεν απο­κλεί­ε­ται η ιστορία να θυμάται τους ανθρώ­πους της Τήλου, του Rathlin, του Gapado και του Samsø ως τους ορα­μα­τι­στές που τόλ­μη­σαν κι έκαναν ένα καθο­ρι­στικό βήμα προς το μέλλον.

Πηγή travel.gr