Το πρόγραμμα Co-Lab της TUI αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης»

Σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε προς τη «δ» ο σύμ­βου­λος του­ρι­στι­κού μάρ­κε­τινγκ, κ. Γιάν­νης Φώτης μιλά για τα οφέλη που θα έχει η Ρόδος από το πρό­γραμ­μα Co-Lab της TUI και της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και ση­μειώ­νει ότι απο­τε­λεί «ψήφο εμπι­στο­σύ­νης» από τον με­γα­λύ­τε­ρο ορ­γα­νι­σμό της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγο­ράς, επι­βε­βαί­ω­ση της θέσης και ανα­γνώ­ρι­ση της ση­μα­ντι­κό­τη­τας και της αξιο­πι­στί­ας του προ­ο­ρι­σμού.

Ο κ. Φώτης το­νί­ζει ότι η Ρόδος πλέον δια­θέ­τει διε­θνή ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα η οποία οφεί­λε­ται σε μία σειρά από λό­γους, όπως είναι οι άρι­στες κλι­μα­το­λο­γι­κές συν­θή­κες, το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, οι πο­λι­τι­στι­κοί πόροι, μέχρι την ασφά­λεια και το αί­σθη­μα φι­λο­ξε­νί­ας που προ­σφέ­ρει η το­πι­κή κοι­νω­νία ή το εξαι­ρε­τι­κό ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό, και φυ­σι­κά τις τε­ρά­στιες επεν­δύ­σεις που υλο­ποιεί ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας. Ση­μα­ντι­κό ρόλο έχουν δια­δρα­μα­τί­σει οι επι­δό­σεις των τε­λευ­ταί­ων δύο ετών και η ωρι­μό­τη­τα όλων των εμπλε­κο­μέ­νων πλευ­ρών που συ­νέ­βα­λαν στην επι­τυ­χή αντι­με­τώ­πι­ση της κρί­σης.

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον έχουν οι από­ψεις του κ. Φώτη, πάνω σε μία σειρά από ζη­τή­μα­τα, όπως είναι η επί­δρα­ση της παν­δη­μί­ας του κο­ρω­νοϊ­ού στην του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία, οι νέες προ­κλή­σεις που έχουν προ­κύ­ψει και που κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­στεί ο κλά­δος της φι­λο­ξε­νί­ας, καθώς επί­σης οι νέες τά­σεις του­ρι­στι­κής προ­ώ­θη­σης και προ­βο­λής, ο ρόλος των DMMO και τα ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά της πρω­το­βου­λί­ας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου για τον Του­ρι­σμό.

• Κύριε Φώτη, ο βιώ­σι­μος/αει­φό­ρος του­ρι­σμός απο­τε­λεί μία με­γά­λη πρό­κλη­ση για τη διε­θνή του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία. Η Ρόδος πρω­το­στα­τεί σε αυτόν τον τομέα με το πρό­γραμ­μα Co-Lab της TUI. Ποια μπο­ρεί να είναι τα οφέλη που θα έχει το νησί;

Η ση­μα­ντι­κή αυτή συ­νερ­γα­σία έχει πολ­λα­πλά οφέλη: Βρα­χυ­πρό­θε­σμα, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και ει­δι­κά η Ρόδος απο­κτούν ση­μα­ντι­κή διε­θνή δη­μο­σιό­τη­τα. Η «ψήφος εμπι­στο­σύ­νης» από τον με­γα­λύ­τε­ρο ορ­γα­νι­σμό της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγο­ράς απο­τε­λεί επι­βε­βαί­ω­ση της θέσης και ανα­γνώ­ρι­ση της ση­μα­ντι­κό­τη­τας και της αξιο­πι­στί­ας του προ­ο­ρι­σμού. Με­σο­πρό­θε­σμα, η Πε­ρι­φέ­ρεια και το νησί απο­κτούν πρό­σβα­ση σε εξαι­ρε­τι­κά σύγ­χρο­νη τε­χνο­γνω­σία σχε­τι­κά με τον σχε­δια­σμό, την ανά­πτυ­ξη και την εφαρ­μο­γή στρα­τη­γι­κών και δρά­σε­ων αει­φο­ρί­ας. Απο­κτά πρό­σβα­ση σε σύγ­χρο­να χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και σε συ­νέρ­γειες με παί­κτες της διε­θνούς αγο­ράς. Κυ­ρί­ως όμως ανα­δια­μορ­φώ­νει τον προ­ο­ρι­σμό σύμ­φω­να με τις απαι­τή­σεις των κα­τα­να­λω­τών και τον κάνει φι­λι­κό εξί­σου στον επι­σκέ­πτη όσο και στον κά­τοι­κο. Ο προ­ο­ρι­σμός δια­φο­ρο­ποιεί­ται ση­μα­ντι­κά και η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τά του αυ­ξά­νε­ται. Μα­κρο­πρό­θε­σμα το νησί απο­κτά μια ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση αει­φο­ρί­ας που δια­σφα­λί­ζει το μι­κρό­τε­ρο δυ­να­τό απο­τύ­πω­μα των επι­σκε­πτών ώστε το σύ­νο­λο των πόρων του να δια­φυ­λα­χθούν για τις επό­με­νες γε­νιές. Είναι ση­μα­ντι­κό να κα­τα­νο­ή­σου­με ότι στα­δια­κά η Ρόδος και οι φο­ρείς της θα βρε­θούν στο επί­κε­ντρο της προ­σο­χής της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας. Το νησί θα κλη­θεί να οδη­γή­σει τις εξε­λί­ξεις υπο­δει­κνύ­ο­ντας, ως case study για όλη την υφή­λιο, το πώς οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί θα αντα­πο­κρι­θούν στις προ­κλή­σεις των απαι­τή­σε­ων της αει­φό­ρου του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης. Εύ­κο­λα φα­ντά­ζε­ται κα­νείς τις ευ­θύ­νες όλων μας, όχι μόνο της το­πι­κής του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας, αλλά και της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας. Όλοι μαζί θα έχου­με ισό­πο­σο με­ρί­διο είτε στην επι­τυ­χία, είτε στην απο­τυ­χία αυτής της προ­σπά­θειας. Εκτι­μώ ότι δεν θα υπάρ­ξει ποτέ ξανά πα­ρό­μοια ευ­και­ρία για ένα τόσο δυ­να­μι­κό repositioning του νη­σιού.

• Ποια νέα δε­δο­μέ­να έχει δη­μιουρ­γή­σει στον Του­ρι­σμό η παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού και η νέα κα­νο­νι­κό­τη­τα που τεί­νει να κα­θιε­ρω­θεί; Πώς μπο­ρεί να προ­σαρ­μο­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρα στις νέες αυτές συν­θή­κες ένας προ­ο­ρι­σμός σαν τη Ρόδο;

Υπάρ­χει η εκτί­μη­ση ότι η παν­δη­μία, τα συ­νε­χή lockdowns, οι πε­ριο­ρι­σμοί δρα­στη­ριο­τή­των, η αλ­λα­γή στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, ο φόβος για την απώ­λεια ζωής ή της υγεί­ας, της ερ­γα­σί­ας κλπ, οδη­γούν στα­δια­κά σε ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές στην αν­θρώ­πι­νη συ­μπε­ρι­φο­ρά, μέρος της οποί­ας είναι και η συ­μπε­ρι­φο­ρά μας ως κα­τα­να­λω­τές. Ο «νέος – μετά την παν­δη­μία» κα­τα­να­λω­τής ανα­μέ­νε­ται να γίνει πιο απαι­τη­τι­κός, λι­γό­τε­ρο ανε­κτι­κός στο λάθος, θα ανα­ζη­τά αυ­θε­ντι­κές προ­σω­πο­ποι­η­μέ­νες εμπει­ρί­ες, απαι­τεί σε­βα­σμό στη δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τά του, γί­νε­ται εν­δε­χο­μέ­νως πιο πα­ρορ­μη­τι­κός στις απο­φά­σεις του, θέλει να δεί­χνει ότι δια­φέ­ρει από τη μάζα, και υιο­θε­τεί φι­λι­κά πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές πρα­κτι­κές, είτε γιατί το πι­στεύ­ει, είτε γιατί είναι κοι­νω­νι­κά απαι­τη­τό. Δεν υπάρ­χει όμως ακόμα κάτι δε­δο­μέ­νο, αφού η παν­δη­μία είναι ακόμα σε εξέ­λι­ξη και οι επι­δρά­σεις θα ορι­στι­κο­ποι­η­θούν αρ­γό­τε­ρα. Δε­δο­μέ­νο είναι όμως ότι οι προ­ο­ρι­σμοί και οι επι­χει­ρή­σεις θα χρεια­στούν ευ­ε­λι­ξία, ικα­νό­τη­τα και μη­χα­νι­σμούς γρή­γο­ρων απο­φά­σε­ων, διά­θε­ση για αλ­λα­γές, επα­να­σχε­δια­σμό, όχι μόνο προ­ϊ­ό­ντων αλλά και δια­δι­κα­σιών, και χρήση της τε­χνο­λο­γί­ας ως ερ­γα­λείο αντι­με­τώ­πι­σης των αλ­λα­γών.

• Από την παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού… γεν­νή­θη­κε και η Πρω­το­βου­λία Νο­τί­ου Αι­γαί­ου για τον Του­ρι­σμό που ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως μία πρω­το­πο­ρια­κή και­νο­το­μία. Ποια είναι τα συ­στα­τι­κά της επι­τυ­χί­ας και πώς μπο­ρεί να εξε­λι­χθεί η πρω­το­βου­λία αυτή;

Η επι­τυ­χία σχε­τί­ζε­ται με αρ­κε­τούς πα­ρά­γο­ντες: Πρω­τί­στως ο ξε­κά­θα­ρος σκο­πός ύπαρ­ξης: Πρό­λη­ψη, έγκαι­ρος εντο­πι­σμός, δια­χεί­ρι­ση μέσα από ενιαία φωνή κρί­σε­ων επι­κοι­νω­νί­ας αλλά και κα­τα­στά­σε­ων που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρ­νη­τι­κή δη­μο­σιό­τη­τα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διε­θνές όσο και εθνι­κό επί­πε­δο. Ταυ­τό­χρο­να, η προ­ώ­θη­ση θε­τι­κών ει­δή­σε­ων προς συ­γκε­κρι­μέ­να κοινά-στό­χους που συν­δρά­μουν κα­θο­ρι­στι­κά στην εξέ­λι­ξη της ζή­τη­σης για τον προ­ο­ρι­σμό. Από εκεί και μετά συ­νέ­βα­λαν κα­θο­ρι­στι­κά η αντι­προ­σώ­πευ­ση του συ­νό­λου των εμπλε­κο­μέ­νων, ο βαθ­μός ωρι­μό­τη­τας που έδει­ξαν ώστε να πα­ρα­με­ρί­σουν τυχόν δια­φο­ρε­τι­κές αντι­λή­ψεις, με απο­τέ­λε­σμα τη σύ­μπνοια από­ψε­ων, την τε­χνο­κρα­τι­κή στε­λέ­χω­ση και λει­τουρ­γία, αλλά και το πάθος όλων μας να βγουν τα νησιά μας νι­κη­τές μέσα από αυτή τη δο­κι­μα­σία. Επι­τρέψ­τε μου να θεωρώ επί­σης ως κρί­σι­μο συ­στα­τι­κό επι­τυ­χί­ας τα ηγε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, πρω­τί­στως του κ. πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, αλλά και όσων συμ­με­τέ­χουν.

Η μέχρι σή­με­ρα επι­τυ­χη­μέ­νη πο­ρεία της Πρω­το­βου­λί­ας εκτι­μώ ότι θέτει στην πράξη, τις βά­σεις για τη δη­μιουρ­γία ενός Πε­ρι­φε­ρεια­κού Ορ­γα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμού o οποί­ος, σε σχέση με τους DMMO που εν­δε­χο­μέ­νως δη­μιουρ­γη­θούν από τους ΟΤΑ α’ βαθ­μού, θα έχει έναν επι­τε­λι­κό, συ­ντο­νι­στι­κό και υπο­βοη­θη­τι­κό ρόλο ώστε να γίνει κα­τα­λύ­της διά­χυ­σης τε­χνο­γνω­σί­ας και δη­μιουρ­γί­ας συ­νερ­γειών.

• Ποια είναι τα ερ­γα­λεία και ποιες οι τά­σεις της του­ρι­στι­κής προ­βο­λής σή­με­ρα, κύριε Φώτη; Είναι κατά τη γνώμη σας εναρ­μο­νι­σμέ­νη η προ­βο­λή της Ρόδου με τα νέα αυτά πρό­τυ­πα;

Ο κα­τα­να­λω­τής πλέον περνά online ένα ση­μα­ντι­κό μέρος της κα­θη­με­ρι­νής του ζωής. Πρέ­πει και εμείς να βρι­σκό­μα­στε και εκεί. Ταυ­τό­χρο­να, τα τα­ξί­δια δια­κο­πών γί­νο­νται ολο­έ­να και πιο πο­λύ­τι­μα για τον τα­ξι­διώ­τη. Τυχόν λαν­θα­σμέ­νες επι­λο­γές κο­στί­ζουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από τη δα­πά­νη αγο­ράς τους. Οφεί­λου­με να του δώ­σου­με όλη την πλη­ρο­φό­ρη­ση που θα τον βοη­θή­σει να ελα­χι­στο­ποι­ή­σει τις πι­θα­νό­τη­τες μιας λαν­θα­σμέ­νης επι­λο­γής. Τα online ερ­γα­λεία προ­ώ­θη­σης της πε­ρα­σμέ­νης δε­κα­ε­τί­ας έγι­ναν έξυ­πνα και μέσα από ανά­λυ­ση τε­ρά­στιων όγκων δε­δο­μέ­νων (big data) παίρ­νουν μόνα τους μια σειρά από απο­φά­σεις που μας επι­τρέ­πουν να στο­χεύ­σου­με με τε­ρά­στια ακρί­βεια τα κοινά-στό­χους μας, όχι μόνο από πλευ­ράς δη­μο­γρα­φι­κών και ψυ­χο­γρα­φι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών, αλλά και συ­γκε­κρι­μέ­νων συ­μπε­ρι­φο­ρών. Επι­πλέ­ον, στο­χεύ­ου­με σε διά­φο­ρα στά­δια της δια­δι­κα­σί­ας λήψης από­φα­σης και του λε­γό­με­νου «τα­ξι­διού του κα­τα­να­λω­τή» (consumer journey) και προ­σω­πο­ποιού­με μη­νύ­μα­τα και πε­ριε­χό­με­νο με σε­βα­σμό στα προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να. Με­τρά­με την από­δο­ση και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο και μπο­ρού­με να κά­νου­με συ­νε­χείς αλ­λα­γές για να βελ­τιώ­νου­με τις κα­μπά­νιες. Η προ­ώ­θη­ση έγινε σύν­θε­τη, πο­λύ­πλο­κη, επι­στη­μο­νι­κή. Αλλά και επι­κίν­δυ­νη, αν τα ερ­γα­λεία αυτά χρη­σι­μο­ποιού­νται από άτομα χωρίς επαρ­κή τε­χνο­γνω­σία. Τότε χά­νο­νται πολλά χρή­μα­τα, χρό­νος, αλλά κυ­ρί­ως φήμη και με­ρί­δια αγο­ράς. Το σύ­νο­λο των προ­ο­ρι­σμών, και όχι μόνο η Ρόδος, όπως άλ­λω­στε και οι επι­χει­ρή­σεις κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν άμεσα την πρό­κλη­ση του ψη­φια­κού ανα­σχη­μα­τι­σμού. Είναι επι­κίν­δυ­νο να θε­ω­ρή­σου­με ότι αυτό αφορά μόνο τη χρήση online ερ­γα­λεί­ων προ­ώ­θη­σης. Απαι­τεί­ται αλ­λα­γή εται­ρι­κής κουλ­τού­ρας, ορ­γα­νω­τι­κών δομών, δια­δι­κα­σιών και τε­χνο­κρα­τι­κή στε­λέ­χω­ση.

• Πι­στεύ­ε­τε κύριε Φώτη ότι θα πρέ­πει η του­ρι­στι­κή προ­ώ­θη­ση να απο­τε­λεί αρ­μο­διό­τη­τα των ορ­γα­νι­σμών δια­χεί­ρι­σης και προ­ώ­θη­σης προ­ο­ρι­σμών (DMMO); Με τον πολύ πρό­σφα­το ν.4875/2021 το Κρά­τος προ­ω­θεί πλέον τη σύ­στα­ση DMMO. Ποιος θα πρέ­πει να είναι ο ρόλος των ορ­γα­νι­σμών αυτών;

Αναμ­φι­σβή­τη­τα ναι στο πρώτο σκέ­λος. Εδώ και 17 χρό­νια η Επι­στη­μο­νι­κή Ομάδα Του­ρι­σμού (ΕΠΟΤ) πρω­το­στά­τη­σε πα­νελ­λα­δι­κά υπέρ της δομής αυτής με τεκ­μη­ριω­μέ­νη ει­σή­γη­σή μας στο 1ο Διε­θνές Forum Tου­ρι­σμού Ρόδου το 2005. Τότε ακο­λού­θη­σε και ολο­κλη­ρω­μέ­νη με­λέ­τη που χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου. Τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες επα­να­το­πο­θε­τη­θή­κα­με δη­μό­σια με γνώ­μο­να και τον νέο νόμο. Οι DMMO κα­λού­νται να επα­να­κα­θο­ρί­σουν και να εκ­συγ­χρο­νί­σουν την ορ­γα­νω­τι­κή δομή του του­ρι­σμού. Ρόλος τους είναι να δη­μιουρ­γή­σουν συ­ναί­νε­ση και συ­στρά­τευ­ση όλων των εμπλε­κο­μέ­νων μερών (δη­μό­σιο, ΟΤΑ, φο­ρείς, ιδιώ­τες) αλλά και της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας προς μια συ­γκε­κρι­μέ­νη ανα­πτυ­ξια­κή βιώ­σι­μη στρα­τη­γι­κή κα­τεύ­θυν­ση που θα έχει επι­λε­γεί από κοι­νού με βάση τε­χνο­κρα­τι­κά κρι­τή­ρια, να συν­δια­μορ­φώ­σουν και συ­ντο­νί­σουν την πα­ρο­χή ενός χαρ­το­φυ­λα­κί­ου αντα­γω­νι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων και να τα προ­ω­θή­σουν με σύγ­χρο­νους τρό­πους.

• Η Ρόδος έχει ση­μειώ­σει ση­μα­ντι­κές επι­δό­σεις στον Του­ρι­σμό ακόμη και κάτω από εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λες συν­θή­κες. Πού κατά τη γνώμη σας οφεί­λε­ται η επι­τυ­χία αυτή; Έχει κα­τα­φέ­ρει η Ρόδος να δη­μιουρ­γή­σει ένα διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νο και αντα­γω­νι­στι­κό του­ρι­στι­κό brand;

Η Ρόδος πλέον δια­θέ­τει διε­θνή ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα (awareness). Αυτή δια­μορ­φώ­θη­κε δια­χρο­νι­κά και οφεί­λε­ται σε διά­φο­ρους πα­ρά­γο­ντες: Από τις άρι­στες κλι­μα­το­λο­γι­κές συν­θή­κες, το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, τους πο­λι­τι­στι­κούς πό­ρους, μέχρι την ασφά­λεια και το αί­σθη­μα φι­λο­ξε­νί­ας που προ­σφέ­ρει η το­πι­κή κοι­νω­νία, το εξαι­ρε­τι­κό ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό, και φυ­σι­κά τις τε­ρά­στιες επεν­δύ­σεις που υλο­ποιεί ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας μέσα σε ένα δύ­σκο­λο επι­χει­ρη­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Στις επι­δό­σεις των τε­λευ­ταί­ων δύο ετών συ­νέ­βα­λαν η επι­τυ­χής αντι­με­τώ­πι­ση της κρί­σης και η ωρι­μό­τη­τα όλων των εμπλε­κο­μέ­νων πλευ­ρών. Κρί­σι­μο το ερώ­τη­μά σας κατά πόσο ο προ­ο­ρι­σμός είναι αντα­γω­νι­στι­κός. Εκεί χρειά­ζε­ται να συμ­φω­νή­σου­με τις πα­ρα­μέ­τρους που με­τρούν την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του προ­ο­ρι­σμού. Η Ρόδος, ως ώρι­μος προ­ο­ρι­σμός χρειά­ζε­ται άμεσα την εκ­πό­νη­ση και υιο­θέ­τη­ση από όλους ενός στρα­τη­γι­κού σχε­δί­ου ανά­πτυ­ξης που θα επα­να­το­πο­θε­τή­σει (reposition) αντα­γω­νι­στι­κά το νησί στην πα­γκό­σμια αγορά και θα μας οδη­γή­σει με ξε­κά­θα­ρους στό­χους στο 2035. Το brand είναι κάτι ευ­ρύ­τε­ρο και πιο σύν­θε­το που θα το συ­ζη­τή­σου­με, αν θέ­λε­τε, μια άλλη φορά.

Σας ευ­χα­ρι­στώ πολύ κ. Γκαρ­τζώ­νη για την πρό­σκλη­ση σε αυτή την εν­δια­φέ­ρου­σα κου­βέ­ντα.

• Εγώ σας ευ­χα­ρι­στώ θερμά για την απο­δο­χή της πρό­σκλη­σης και που μοι­ρα­στή­κα­τε μαζί με το ανα­γνω­στι­κό μας κοινό τις εξαι­ρε­τι­κά εν­δια­φέ­ρου­σες από­ψεις και γνώ­σεις σας.