Έρευνα – σοκ για τα στημένα στην Ελλάδα

Ένας στους τρεις αθλητές είχε υποψίες ότι κάποιο παι­χνίδι που είχε παίξει ήταν στημένο ή ήξερε ότι έχει στηθεί στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο στα τελευ­ταία χρόνια δείχνει νέα έρευνα του ΑΠΘ.

Σε αυτήν συμ­με­τεί­χαν 100 αθλητές ηλικίας 25-26 ετών από όλες τις επαγ­γελ­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες και μίλησαν για περι­στα­τικά που βίωσαν τα τελευ­ταία 5-6 χρόνια στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο.

«Οι αθλητές έχουν γνώση και υποψίες για πολλά παι­χνί­δια και αυτό το νούμερο που θα μπο­ρούσε να περι­γρά­ψει την πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ένα ποσοστό 30-40% των ποδο­σφαι­ρι­στών το οποίο μας δήλωσε ότι γνώ­ρι­σαν ή είχαν υποψίες ότι παι­χνί­δια στή­νο­νταν. Αυτό δείχνει και το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος» δήλωσε στο ethnos.gr ο Συντο­νι­στής του ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος για τα στημένα παι­χνί­δια, Αν. Καθη­γη­τής του Τμή­μα­τος Επι­στή­μης Φυσικής Αγωγής και Αθλη­τι­σμού του ΑΠΘ, Βασί­λειος Μπαρ­κού­κης. Σύμφωνα με τον ίδιο το ποσοστό είναι αντί­στοιχο και σε άλλες χώρες της Νοα­τια­να­το­λι­κής Ευρώπης όπως στη Ρου­μα­νία και την Βουλ­γα­ρία. «Ειδικά για τη χώρα μας αυτό αγγίζει ένα 30-35%».

Όπως εξηγεί ο κ. Μπαρ­κού­κης μέσα από το πρό­γραμμα γίνεται αντι­λη­πτό ότι οι ποδο­σφαι­ρι­στές θεωρούν ότι είναι πιο πιθανό και πιο μεγάλο πρό­βλημα το ντό­πινγκ στο ποδό­σφαιρο ενώ, παρα­δό­ξως, είναι πιο εξοι­κειω­μέ­νοι με τα περι­στα­τικά χει­ρα­γώ­γη­σης αγώνων και ενδε­χο­μέ­νως να το θεωρούν κάτι απο­δε­κτό μέσα στο άθλημά τους.

Πολι­τικά κίνητρα σε Βουλγαρία-Ρουμανία-Επιχειρηματικά στην Ελλάδα

Από την έρευνα του ΑΠΘ προ­κύ­πτει ότι είναι δια­φο­ρε­τικό το είδος της δια­φο­ράς και της δια­πλο­κής σε κάθε χώρα. Όπως εξηγεί ο κ. Μπαρ­κού­κης στη Βουλ­γα­ρία και την Ρου­μα­νία, χώρες που έζησαν κου­μου­νι­στικά καθε­στώτα, φάνηκε ότι η δια­φθορά προ­ερ­χό­ταν και ήταν συν­δε­δε­μένη με την πολι­τική ζωή του τόπου. Αντί­θετα, στην Ελλάδα που δεν έζησε κάποιο κουμ­μου­νι­στικό καθε­στώς, η δια­φθορά ήταν συν­δε­δε­μένη με επι­χει­ρη­μα­τικά συμ­φέ­ρο­ντα.

«Στην χώρα μας υπάρ­χουν επι­χει­ρη­μα­τίες οι οποίοι βρήκανε διέξοδο μέσα από το ποδό­σφαιρο είτε για να ξεπλύ­νουν χρήματα, είτε για να κερ­δί­σουν χρήματα με αθέ­μι­τους τρόπους. Δεν εμπλέ­κο­νταν τόσο έντονα η πολι­τική, ενώ, αντί­θετα, στις άλλες χώρες του ερευ­νη­τι­κού έργου στη Ρου­μα­νία και την Βουλ­γα­ρία οι ιθύ­νο­ντες των συλ­λό­γων που εμπλέ­κο­νταν στο ποδό­σφαιρο ήταν και ισχυρά μέλη του κόμ­μα­τος που κυβερ­νούσε την χώρα, άνθρω­ποι που εμπλέ­κο­νταν στην πολι­τική ζωή της χώρας».

Δεν στήνουν πλέον απο­τε­λέ­σματα αγώνων αλλά ποντά­ρουν σε κίτρι­νες κάρτες, κόρνερ και άλλα επι­μέ­ρους κομ­μά­τια του ματς

Όπως εξηγεί ο καθη­γη­τής του ΑΠΘ, υπάρ­χουν διά­φο­ροι τρόποι για να στηθούν τα παι­χνί­δια. Η τάση στα ελλη­νικά γήπεδα δεν είναι να στήνουν το απο­τέ­λε­σμα του αγώνα. «Γίνεται και αυτό, βέβαια, αλλά σε ένα μεγάλο βαθμό ειδικά, όταν οι παίκτες, στήνουν παι­χνί­δια, αυτό αφορά επι­μέ­ρους κομ­μά­τια του αγώνα. Για παρά­δειγμα πόσες κίτρι­νες κάρτες θα βγουν σε ένα παι­χνίδι, πόσα κόρνερ θα βγουν σε ένα παι­χνίδι. Οπότε δεν επη­ρε­ά­ζουν τόσο το απο­τέ­λε­σμα, στοι­χη­μα­τί­ζουν και στήνουν κομ­μά­τια του παι­χνι­διού».

«Παρά­γο­ντες πιέζουν ποδο­σφαι­ρι­στές να στήσουν ματς για να μπο­ρέ­σουν να πλη­ρω­θούν μετά»

Σύμφωνα με την έρευνα του ΑΠΘ, πολλές φορές ένας επι­χει­ρη­μα­τίας που στήνει ένα παι­χνίδι δεν απευ­θύ­νε­ται στους παίκτες, αλλά πάει κατευ­θείαν στον διαι­τητή. «Υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις που οι ίδιοι οι παίκτες στήνουν ένα παι­χνίδι μεταξύ τους. Υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις όπου οι παρά­γο­ντες της ομάδας στήνουν ένα παι­χνίδι. Πολλοί παρά­γο­ντες πιέζουν τους ποδο­σφαι­ρι­στές να στήσουν ένα παι­χνίδι για να μπο­ρέ­σουν να τους πλη­ρώ­σουν μετά. Και αυτό είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό γιατί ανα­δει­κνύει πως η κακή οικο­νο­μική δια­χεί­ριση των ομάδων, μπορεί να οδη­γή­σει σε χει­ρα­γώ­γηση αγώνων»

Στήνουν παι­χνί­δια όχι για οικο­νο­μικό όφελος αλλά για να παρα­μεί­νουν στην κατη­γο­ρία φιλικές ομάδες

Χει­ρα­γώ­γηση αγώνων παρα­τη­ρεί­ται σε όλες στις κατη­γο­ρίες. «Έχουμε ακούσει περι­στα­τικά χει­ρα­γώ­γη­σης αγώνων και σε μικρές κατη­γο­ρίες που το όφελος δεν είναι οικο­νο­μικό. Εκεί στή­νε­ται ένας αγώνας για να κερ­δί­σει πόντους και να παρα­μεί­νει στην κατη­γο­ρία μια ομάδα που έχει φιλικές σχέσεις με την αντί­παλη ομάδα. Στις υψηλές κατη­γο­ρίες το κίνητρο είναι κατά βάση οικο­νο­μικό, στις πιο μικρές κατη­γο­ρίες είναι θέσεις κατά­τα­ξης και θέσεις στο πρω­τά­θλημα ή φιλικές σχέσεις» τονίζει ο κ. Μπαρ­κού­κης.

Δεν υπάρχει μηχα­νι­σμός ανα­φο­ράς παρατυπιών- Δεν ξέρω κάποιον να έχει τιμω­ρη­θεί μέχρι σήμερα

Παρά το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος δύσκολα κάποιος αθλητής θα έμπαινε στη δια­δι­κα­σία να ανα­φέ­ρει αυτές τις παρα­τυ­πίες και να κάνει αυτές τις καταγ­γε­λίες ανα­γνω­ρί­ζει ο καθη­γη­τής του ΑΠΘ. Ένας σημα­ντι­κός λόγος γι αυτό είναι η απουσία μιας πλατ­φόρ­μας που θα εξα­σφα­λί­σει την ανω­νυ­μία των αθλητών και θα έχει τα εχέγγυα ότι θα μελε­τη­θεί η καταγ­γε­λία. Έχει ανα­κοι­νω­θεί από το υπουρ­γείο αθλη­τι­σμού η πλατ­φόρμα καταγ­γε­λιών και χει­ρα­γώ­γηση αγώνων Ε.Π.ΑΘΛ.Α. «Γίνεται μια προ­σπά­θεια να στηθεί αυτή η πλατ­φόρμα και εκτι­μούμε ότι έτσι θα αυξη­θούν και οι καταγ­γε­λίες, βοη­θώ­ντας στην αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου. Δεν ξέρω κάποιον να έχει τιμω­ρη­θεί μέχρι σήμερα».

Σημειώ­νε­ται ότι η ΕΠΑΘΛΑ έχει ξεκι­νή­σει ήδη την επε­ξερ­γα­σία στοι­χείων από τους αξιο­λο­γη­τές, τις στοι­χη­μα­τι­κές εται­ρίες και τις εται­ρίες ανα­λύ­σεων στοι­χη­μα­τι­σμού. Συνο­λικά έχουν κατα­τε­θεί 29 ανα­φο­ρές ύποπτων προς χει­ρα­γώ­γηση αγώνων έχουν τεθεί υπόψιν της και εξ αυτών, 4 ύποπτοι προς χει­ρα­γώ­γηση αγώνες έχουν δια­βι­βα­στεί από την ομάδα της Ε.Π.ΑΘΛ.Α στον αρμόδιο Εισαγ­γε­λέα για περαι­τέρω διε­ρεύ­νηση.

Δύσκολη η από­δειξη ότι ένα παι­χνίδι στήθηκε

Εκτός, όμως, από την έλλειψη μηχα­νι­σμού το δεύτερο μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα που εντο­πί­ζε­ται στην χει­ρα­γώ­γηση αγώνων είναι ότι δεν μπορεί να απο­δει­χθεί εύκολα όπως γίνεται στο ντό­πινγκ. Στο ντό­πινγκ υπάρχει το δείγμα ούρων και αίματος που δίνει ο αθλητής και είναι μια αδιά­ψευ­στη μαρ­τυ­ρία αν χρη­σι­μο­ποί­ησε ή όχι μια απα­γο­ρευ­μένη ουσία. Αντί­θετα, «στα στημένα παι­χνί­δια ακόμη και στο Κοριό­πο­λις που είχε εμπλα­κεί και η ΕΥΠ πάλι δεν μπόρεσε να τιμω­ρη­θεί κάποιος. Όποτε φαντα­στείτε τι αξία έχει η μαρ­τυ­ρία ενός αθλητή να μιλήσει για στημένα και να έχει και κάποια στοι­χεία όπως κάποια ηχο­γρά­φηση. Θα μπο­ρού­σαμε να δούμε κάποιους να τιμω­ρού­νται και αυτό θα συμ­βά­λει στην αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου» προ­σθέ­τει ο Συντο­νι­στής του ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος για τα στημένα παι­χνί­δια.

Εργα­λείο ανα­φο­ρών

Σύμφωνα με τον κ. Μπαρ­κούκη, οι πιο σοκα­ρι­στι­κές μαρ­τυ­ρίες που κατα­γρά­φη­καν στην έρευνα ήταν «ότι δέχτηκα κακο­ποί­ηση, το είπα στον προ­πο­νητή μου, αλλά δεν έγινε τίποτα. Δέχτηκα προ­σφο­ρές για χει­ρα­γώ­γηση αγώνα αλλά δεν είχα κάποιο αξιό­πι­στο όργανο για να το καταγ­γείλω και να δια­χει­ρι­ζό­ταν σωστά την καταγ­γε­λία. Θεω­ρού­σαν τα στημένα μάλλον φυσιο­λο­γικό και απο­δε­κτή συμπε­ρι­φορά είτε έτσι γιατί θα πλη­ρώ­νο­νταν, είτε γιατί θα κάνε χάρη σε έναν φίλο, σε έναν γνωστό. Αντί­θετα, το ντό­πινγκ στην Ελλάδα δεν είναι υψηλού κιν­δύ­νου».

Μαρ­τυ­ρίες ποδο­σφαι­ρι­στών που φιλο­ξε­νού­νται στην έρευνα

Ενδει­κτικό είναι ότι στην έρευνα του ΑΠΘ γίνεται αναφορά τόσο για το μεγα­λύ­τερο σκάν­δαλο δια­φθο­ράς στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο το λεγό­μενο «Κοριό­πο­λις» όσο και για μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά. Συγκε­κρι­μένα, γίνεται λόγος, μεταξύ άλλων, για αγώνα μεταξύ δύο συλ­λό­γων της ελλη­νι­κής Superleague που έστησαν οι ιδιο­κτή­τες. Οι ιδιο­κτή­τες ζήτησαν από τους ποδο­σφαι­ρι­στές του ενός συλ­λό­γου να χάσουν με σκορ 3-0. Ποδο­σφαι­ρι­στής απο­κά­λυψε τα παρα­πάνω στις αρχές και δήλωσε στον Εισαγ­γε­λέα ότι το παι­χνίδι στήθηκε. Οι σύλ­λο­γοι κρί­θη­καν αθώοι από την πει­θαρ­χική επι­τροπή της Ελλη­νι­κής Ποδο­σφαι­ρι­κής Ομο­σπον­δίας σχετικά με τις καταγ­γε­λίες για στη­μέ­νους αγώνες, παρά τις δηλώ­σεις του καταγ­γέλ­λο­ντος. (σ.σ. ανα­φέ­ρε­ται στον αγώνα Ολυ­μπια­κός – Βέροια).

«Διόρ­θω­σαν τον απο­τέ­λε­σμα για… στοι­χη­μα­τι­κούς σκοπούς»

Άλλη περί­πτωση είναι το στήσιμο ενός αγώνα δύο ελλη­νι­κών ποδο­σφαι­ρι­κών συλ­λό­γων το 2015, με απο­τέ­λε­σμα τη νίκη με 2-1 της διορ­γα­νώ­τριας ομάδας. Ο προ­πο­νη­τής της φιλο­ξε­νού­με­νης ομάδας που έχασε τον αγώνα απο­κά­λυψε ότι δέχτηκε πίεση για να μην χρη­σι­μο­ποι­ή­σει κάποιους παίκτες στην αρχική ενδε­κάδα. Την υπόθεση αυτή απο­κά­λυψε η Εθνική Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών που κατέ­γραψε τηλε­φω­νι­κές συνο­μι­λίες μεταξύ αξιω­μα­τού­χων του ποδο­σφαί­ρου. Οι αστυ­νο­μι­κές αρχές ξεκί­νη­σαν έρευνα και οι εμπλε­κό­με­νοι παρά­γο­ντες σε αυτή την υπόθεση στη­μέ­νων αγώνων κατη­γο­ρή­θη­καν με αυστη­ρές κυρώ­σεις. Πιο συγκε­κρι­μένα, οι ιδιο­κτή­τες των δύο συλ­λό­γων, ο προ­πο­νη­τής και άλλοι δώδεκα αξιω­μα­τού­χοι κατη­γο­ρή­θη­καν ότι φέρεται ότι «διόρ­θω­σαν το απο­τέ­λε­σμα ενός αγώνα για στοι­χη­μα­τι­κούς σκοπούς». Αν και το άρθρο 27 του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας της Ελλη­νι­κής Ποδο­σφαι­ρι­κής Ομο­σπον­δίας προ­βλέ­πει κυρώ­σεις για χει­ρα­γώ­γηση αγώνα, ωστόσο δεν έχει εκδοθεί ορι­στική ετυ­μη­γο­ρία ακόμη.

«Αν και υπάρ­χουν αρκετές περι­πτώ­σεις δια­φθο­ράς στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο, συνήθως αυτοί που ευθύ­νο­νται δεν τιμω­ρού­νται»

Αν και τα κακώς κείμενα στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο είναι γυμνά δια οφθαλ­μού ο κ. Μπαρ­κούκη κατα­λή­γει ότι δεν είναι τόσο άσχημη η εικόνα του όσο νομίζει κάποιος. «Γιατί συνήθως κοιτάμε στο σπίτι μας και δεν βλέ­πουμε τι γίνεται στον υπό­λοιπο κόσμο. Και αυτό που έδειξε η έρευνά μας είναι ότι αντί­στοιχα περι­στα­τικά δια­φθο­ράς υπάρ­χουν και σε άλλες χώρες του­λά­χι­στον με παρό­μοια κουλ­τούρα και κοντά στη γεω­γρα­φική περιοχή με μας.Το ζήτημα της δια­φθο­ράς δεν είναι σε χει­ρό­τερη μοίρα από ότι είναι στις άλλες χώρες. Αυτό που υπο­λει­πό­μα­στε είναι οι δομές σε αντί­θεση με άλλες χώρες που υπάρ­χουν δομές και νόμοι οι οποίοι να εφαρ­μό­ζο­νται και να βλέ­πουμε ανθρώ­πους να τιμω­ρού­νται και στην Ελλάδα. Αν και υπάρ­χουν αρκετές περι­πτώ­σεις δια­φθο­ράς στο ελλη­νικό ποδό­σφαιρο, συνήθως αυτοί που ευθύ­νο­νται δεν τιμω­ρού­νται. Και παρά το γεγονός ότι υπάρχει εθνική νομο­θε­σία στον τομέα της ακε­ραιό­τη­τας του ποδο­σφαί­ρου, οι νόμοι δεν εφαρ­μό­ζο­νται πλήρως και επαρκώς. Η Εθνική Ομο­σπον­δία Ποδο­σφαί­ρου είναι ανε­ξάρ­τη­τος οργα­νι­σμός και η εθνική αθλη­τική νομο­θε­σία δεν ισχύει για το ποδό­σφαιρο. Επίσης, δεν υπάρχει επί­ση­μος εθνικός φορέας που να παρα­κο­λου­θεί το έργο της Ομο­σπον­δίας, κάτι που μάλιστα αφήνει ανε­ξέ­λεγ­κτη την Ομο­σπον­δία. Επι­πλέον, ο ρόλος κάθε οργα­νι­σμού στον αγώνα για ακε­ραιό­τητα στο ποδό­σφαιρο δεν είναι καλά καθο­ρι­σμέ­νος. Η Ελλη­νική Ποδο­σφαι­ρική Ομο­σπον­δία δεν ασκεί επαρκή έλεγχο στα σωμα­τεία. Η έλλειψη ελέγχου της Ομο­σπον­δίας και τα πολλά περι­στα­τικά ατι­μώ­ρη­των παρα­βα­τών μπορεί επίσης να εξη­γή­σουν την απουσία υπο­θέ­σεων καταγ­γε­λίας».

Η εκπαί­δευση ως θερα­πεία

Θερα­πεία στο πρό­βλημα, σύμφωνα με τον Μπαρ­κούκη είναι η επέν­δυση στην εκπαί­δευση. «Είναι σημα­ντικό να μάθουν οι αθλητές τις συνέ­πειες που έχει η χει­ρα­γώ­γηση αγώνων τόσο για το άθλημα όσο και για τους ίδιους, συμ­βάλ­λο­ντας στην αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου». Η Ελλάδα αριθμεί συνο­λικά 40 επαγ­γελ­μα­τι­κούς ποδο­σφαι­ρι­κούς συλ­λό­γους, 106 ημιε­ρα­σι­τε­χνι­κούς ποδο­σφαι­ρι­κούς συλ­λό­γους και περίπου 2.200 ερα­σι­τε­χνι­κούς ποδο­σφαι­ρι­κούς συλ­λό­γους. Υπάρ­χουν περίπου 40.000 ποδο­σφαι­ρι­στές, μεταξύ των οποίων περίπου 1.000 έχουν επαγ­γελ­μα­τική ιδιό­τητα. Περίπου 35.000 ποδο­σφαι­ρι­στές αγω­νί­ζο­νται σε ερα­σι­τε­χνικό επίπεδο. Επίσης, το γυναι­κείο πρω­τά­θλημα περι­λαμ­βά­νει 61 ερα­σι­τε­χνι­κές ομάδες και υπάρ­χουν 3 ερα­σι­τε­χνικά πρω­τα­θλή­ματα. Εταίροι του προ­γράμ­μα­τος είναι το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, το Πανε­πι­στή­μιο Φυσικής Αγωγής και Αθλη­τι­σμού στο Βου­κου­ρέ­στι της Ρου­μα­νίας, η Εθνική Ακα­δη­μία Αθλη­τι­σμού Vasil Levski στη Σόφια της Βουλ­γα­ρίας, και τέσ­σε­ρις μη πανε­πι­στη­μια­κοί φορείς: το Play Fair Code στη Βιέννη της Αυστρίας, ο Κώδικας Ευ Αγω­νί­ζε­σθαι στην Αθήνα, το Ινστι­τούτο Διεθνών Στρα­τη­γι­κών Σχέσεων στο Παρίσι της Γαλλίας και η Ρου­μα­νική Ποδο­σφαι­ρική Ομο­σπον­δία.

Πηγή: ethnos.gr