Μετάλλαξη Όμικρον: Ποια τα μέτρα προστασίας – Οδηγίες ΕΚΠΑ

Οδηγίες για την προ­στα­σία των πολιτών από τον κορο­νοϊό και τη μετάλ­λαξη Όμικρον, καθώς και τη μείωση της δια­σπο­ράς των κρου­σμά­των έδωσε το ΕΚΠΑ.

Η παγκό­σμια κοι­νό­τητα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για την εκρη­κτική άνοδο της παραλ­λα­γής «όμικρον», η οποία ανα­μέ­νε­ται να κυριαρ­χή­σει στην Ευρώπη τον Ιανουά­ριο. Στην Ελλάδα έχουν δια­γνω­σθεί μέχρι σήμερα μερικές δεκάδες νέα κρού­σματα του μεταλ­λαγ­μέ­νου στε­λέ­χους Ο, αλλά η εβδο­μάδα ανάμεσα στα Χρι­στού­γεννα και την Πρω­το­χρο­νιά είναι αυτή που ανα­μέ­νε­ται να φανεί η αλμα­τώ­δης αύξηση της μετάλ­λα­ξης, ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου, παθο­λό­γος, καθη­γή­τρια Επι­δη­μιο­λο­γίας και Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ.

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας στις 24.11.2021 ονόμασε «μετάλ­λαξη ανη­συ­χίας» το μεταλ­λαγ­μένο στέ­λε­χος του κορο­νοϊού «όμικρον», και μόλις ένα μήνα μετά, το στέ­λε­χος έχει εμφα­νι­στεί σε του­λά­χι­στον 89 χώρες, ενώ χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από μεγάλη μετα­δο­τι­κό­τητα με ρυθμό διπλα­σια­σμού 1.5- 3 ημέρες, ανα­φέ­ρει η κ. Ψαλ­το­πού­λου, συνο­ψί­ζο­ντας τα νεότερα δεδο­μένα. Στις ΗΠΑ, πλέον η μετάλ­λαξη «όμικρον» του κορο­νοϊού απο­τε­λεί το 75% περίπου των νέων περι­στα­τι­κών που δια­γι­γνώ­σκο­νται.

Κυριαρ­χία της «όμικρον» στην Ευρώπη

Το μεταλ­λαγ­μένο στέ­λε­χος «όμικρον» ανα­μέ­νε­ται να κυριαρ­χή­σει και στην Ευρώπη τον Ιανουά­ριο, σύμφωνα με το ECDC (European Center for Disease Control and Prevention), ενώ στη Μεγάλη Βρε­τα­νία οι θάνατοι από το στέ­λε­χος «όμικρον» έχουν φτάσει ήδη στους 30, ενώ οι δια­γνω­σθέ­ντες είναι πάνω από 100.000, σημειώ­νει η κ. Ψαλ­το­πού­λου. Όμως ταυ­τό­χρονα στη χώρα αυτή, προ­σθέ­τει, συνυ­πάρ­χει σε έξαρση και το στέ­λε­χος Δ, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρχει αύξηση των νοσο­κο­μεια­κών εισα­γω­γών στο Λονδίνο από COVID κατά 90%. Και οι υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για την εκρη­κτική άνοδο της «όμικρον», από τις βόρειες όπως η Ολλαν­δία που έχουν επι­λέ­ξει μεγα­λύ­τερη κοι­νω­νική απο­στα­σιο­ποί­ηση (lockdown), μέχρι τις νότιες που έχουν δια­φο­ρε­τικό μείγμα μέτρων.

Το μεταλ­λαγ­μένο στέ­λε­χος «όμικρον» υπο­γραμ­μί­ζει η καθη­γή­τρια, συμπε­ρι­φέ­ρε­ται σαν τον άγνωστο Χ, αφού παρου­σιά­ζει πολύ σημα­ντι­κές δομικές και λει­τουρ­γι­κές αλλαγές συγκρι­τικά με τα πρώτα στελέχη. Αρχικά δεδο­μένα δεί­χνουν ότι έχει του­λά­χι­στον 50 μεταλ­λά­ξεις συγκρι­τικά με τον αρχικό κορο­νοϊό, κυρίως στην πρω­τε­ΐνη spike, δηλαδή στο σημείο αυτό που ο ιός προσ­δέ­νε­ται στα ανθρώ­πινα κύτταρα. Σε μία αρχική δημο­σί­ευση από το Hong Kong, φαί­νε­ται ότι πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται 70 φορές ταχύ­τερα στους ανθρώ­πι­νους αερα­γω­γούς συγκρι­τικά με την Δέλτα, στοι­χείο που φαί­νε­ται να οδηγεί στον μικρό­τερο χρόνο επώασης μέσα στον ανθρώ­πινο οργα­νι­σμό και στη μεγα­λύ­τερη μετα­δο­τι­κό­τητά του. Από την άλλη πλευρά, η λοίμωξη στους πνεύ­μο­νες φαί­νε­ται να είναι λιγό­τερο σοβαρή, γιατί πιθανώς στον πνευ­μο­νικό ιστό πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται αρκετές φορές λιγό­τερο. Όμως, όλα αυτά τα επι­στη­μο­νικά στοι­χεία μπο­ρούμε να τα θεω­ρή­σουμε τόσο αρχικά όταν αυτή η μετάλ­λαξη είναι ενός μηνός, που χρήζουν πολ­λα­πλές επι­βε­βαιώ­σεις ώστε να γενι­κευ­θούν, τονίζει η κ. Ψαλ­το­πού­λου.

Ταυ­το­χρό­νως, υπο­γραμ­μί­ζει, φαί­νε­ται ότι ο εμβο­λια­σμός με τις 2 δόσεις δεν επαρκεί για την αντι­με­τώ­πιση της «όμικρον», ενώ μόνο 1 ή 2 από τα μονο­κλω­νικά αντι­σώ­ματα που κυκλο­φο­ρούν οι φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες διεθνώς, παρα­μέ­νουν απο­τε­λε­σμα­τικά.

Οι ελπίδες για την αντι­με­τώ­πιση της υπερ-μετάλλαξης «όμικρον»

Τώρα και με την έλευση του νέου έτους 2022 και κλεί­νο­ντας ο ιός δύο έτη ζωής ανάμεσά μας, οι ελπίδες μας όσον αφορά την αντι­με­τώ­πιση της υπερ-μετάλλαξης «όμικρον», εντο­πί­ζο­νται στα παρα­κάτω στοι­χεία, σύμφωνα με την κ. Ψαλ­το­πού­λου:

Λιγό­τερο σοβαρή λοίμωξη του πνευ­μο­νι­κού παρεγ­χύ­μα­τος.

Πιθανώς παρα­μέ­νει η Τ κυτ­τα­ρική ανοσία και επο­μέ­νως οποιοσ­δή­ποτε έχει ήδη εμβο­λια­στεί ή νοσήσει, έχει λιγό­τερη πιθα­νό­τητα να νοσήσει βαριά.

Η τρίτη (ενι­σχυ­τική) δόση των mRNA εμβο­λίων σίγουρα (και ίσως και άλλων εμβο­λίων) φαί­νε­ται να λει­τουρ­γεί στο 85% των περι­πτώ­σεων, προ­φυ­λάσ­σο­ντας από την βαριά νόσηση.

Στη Νότια Αφρική, και ίσως και στη Μεγάλη Βρε­τα­νία που προη­γού­νται χρο­νο­λο­γικά στην έλευση του (πέμπτου) κύματος της παν­δη­μίας υπερ-μετάλλαξης «όμικρον», φαί­νε­ται ότι η καμπύλη των θανάτων είναι κατά πολύ ηπιό­τερη και δεν αντι­στοι­χεί με την εκρη­κτική άνοδο των νέων κρου­σμά­των.

Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των αντι­ι­κών φαρ­μά­κων για τον κορο­νοϊό παρα­μέ­νει και για το στέ­λε­χος «όμικρον».

«Παρόλα τα παρα­πάνω ενθαρ­ρυ­ντικά στοι­χεία, το γεγονός είναι ότι πρό­κει­ται για ένα μεταλ­λαγ­μένο στέ­λε­χος με πολλά άγνωστα στοι­χεία, και μελ­λο­ντικά δεν απο­κλεί­ο­νται να γίνουν και άλλες μεταλ­λά­ξεις, ειδικά όταν δισε­κα­τομ­μύ­ρια πλη­θυ­σμού στον πλανήτη μας παρα­μέ­νουν ανεμ­βο­λί­α­στα ή μερικώς εμβο­λια­σμένα», σημειώ­νει η καθη­γή­τρια.

Οδηγίες προ­στα­σίας και μείωσης της δια­σπο­ράς

Στη χώρα μας έχουν δια­γνω­σθεί μέχρι σήμερα μερικές δεκάδες νέα κρού­σματα του μεταλ­λαγ­μέ­νου στε­λέ­χους «όμικρον», αλλά η εβδο­μάδα ανάμεσα στα Χρι­στού­γεννα και την Πρω­το­χρο­νιά είναι αυτή που ανα­μέ­νε­ται να φανεί η αλμα­τώ­δης αύξηση της μετάλ­λα­ξης στα λύματα και στα νέα κρού­σματα. Οι συστά­σεις, σύμφωνα με τα δεδο­μένα μέχρι σήμερα, είναι:

Η τρίτη δόση εμβο­λια­σμού να γίνει από όλους (είναι σημα­ντικό ότι στην Ελλάδα είμαστε σε πολύ καλό σημείο συγκρι­τικά με τον μέσο ευρω­παϊκό όρο),

Μάσκες παντού, ειδικά την KN95 (και υγιεινή χεριών)

Αποφυγή συνω­στι­σμού

Αν δεν μπορεί να απο­φευ­χθεί, διε­νέρ­γεια δια­γνω­στι­κών τεστ πριν να πάμε σε χώρους που μπορεί να υπάρξει συνω­στι­σμός, και του­λά­χι­στον μετά από 2 ημέρες, ενώ βλέ­πο­ντας την μεγάλη έλλειψη δια­γνω­στι­κών τεστ αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ και Μ. Βρε­τα­νία, μπο­ρούμε να προ­μη­θευ­τούμε περισ­σό­τερα, γιατί θα μας χρεια­στούν τον επόμενο μήνα.

Αν έχουμε βρεθεί σε χώρους με συνω­στι­σμό, καλό είναι να περά­σουν 1-2 ημέρες πριν απο­φα­σί­σουμε να δούμε προ­σφιλή μας πρόσωπα, που μπορεί να περι­λαμ­βά­νουν άτομα τρίτης ηλικίας με προ­βλή­ματα υγείας, εγκύους, ανο­σο­κα­τα­σταλ­μέ­νους ή βρέφη και παιδιά που δεν έχουν προ­λά­βει ακόμη να εμβο­λια­στούν.