Κώστας Παπαζάχος για τον σεισμό στην Κάρπαθο: Από τη «Λεκάνη του Ηροδότου» η δόνηση που ταρακούνησε το νησί

Σε ερώτηση αν η συγκε­κρι­μένη δόνηση μπορεί να σχε­τί­ζε­ται με τους σει­σμούς που σημειώ­νο­νται το τελευ­ταίο διά­στημα στην Κρήτη, ο Κώστας Παπα­ζά­χος εμφα­νί­ζε­ται ακόμη διστα­κτι­κός να απο­κλεί­σει ένα τέτοιο σενάριο

Ήσσονος σημα­σίας χαρα­κτη­ρί­ζει τον σεισμό 6,1 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ που σημειώ­θηκε, το πρωί της Τρίτης, ανοικτά της Καρ­πά­θου ο σει­σμο­λό­γος και καθη­γη­τής γεω­φυ­σι­κής στο ΑΠΘ, Κώστας Παπα­ζά­χος.

Μιλώ­ντας στα nea.gr, ο κ. Παπα­ζά­χος επι­ση­μαί­νει πως η σει­σμική δόνηση δεν εμπνέει καμιά απο­λύ­τως ανη­συ­χία, καθώς προ­έρ­χε­ται από εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νης σει­σμι­κό­τη­τας περιοχή, η οποία μάλιστα απέχει αρκετά από τον ελλη­νικό χώρο και εντο­πί­ζε­ται γεω­γρα­φικά στη Λεκάνη του Ηρο­δό­του.

Μήνυμα στην Αγκυρα από την τριμερή Ελλάδας, Αιγύ­πτου και Κύπρου – Τι θα συζη­τη­θεί

Πρό­κει­ται για την υπο­θα­λάσ­σια περιοχή που βρί­σκε­ται νοτιο­α­να­το­λικά της Κρήτης, νοτιο­δυ­τικά της Κύπρου και βόρεια της Αιγύ­πτου. Εξ ου και ο σεισμός έγινε αισθη­τός σε περιο­χές εκτός ελλη­νική επι­κρά­τειας, όπως το Κάιρο και άλλες πόλεις της Αιγύ­πτου, καθώς και σε Κύπρο και Λίβανο.

#Earthquake (#زلزال) possibly felt 2 min ago in #Al Jīzah #Egypt. Felt it? See https://t.co/wPtMW5ND1t pic.twitter.com/KRsS4n7Kp2

— EMSC (@LastQuake) October 19, 2021

«Ησυχη περιοχή»

«Πρό­κει­ται για ένα σεισμό σε από­σταση 130 χλμ. από το πλη­σιέ­στερο ελλη­νικό σημείο, όπου είναι η Κάρ­πα­θος. Είναι ένας σεισμός στη Λεκάνη του Ηρο­δό­του, σε μια σχετικά ήσυχη περιοχή. Εκεί υπάρ­χουν κάποια ρήγματα με διεύ­θυνση βορειο­α­να­το­λική νοτιο­δυ­τική, παράλ­ληλη με αυτή που έχουν και δικά μας ρήγματα, πιο εσω­τε­ρικά» τονίζει ο κ. Παπα­ζά­χος, εξη­γώ­ντας τους λόγους για τους οποίους η δόνηση χαρα­κτη­ρί­ζε­ται μικρής σημα­σίας.

«Γενικά είναι μια περιοχή πολύ χαμηλής σει­σμι­κό­τη­τας και κυρίως είναι αδιά­φορη ως προς τη δική μας προ­στα­σία, γιατί είναι και σε μεγάλη από­σταση».

Επίσης, όπως ανα­φέ­ρει, τα ρήγματα αυτά συνήθως -επειδή είναι ορι­ζό­ντιας μετατόπισης- δεν προ­κα­λούν ανύψωση ή βύθιση του πυθμένα της θάλασ­σας, κατά συνέ­πεια δεν προ­κα­λούν τσου­νάμι, απο­κλεί­ο­ντας έτσι αυτό το ενδε­χό­μενο.

Σε ερώτηση αν η συγκε­κρι­μένη δόνηση μπορεί να σχε­τί­ζε­ται με τους σει­σμούς που σημειώ­νο­νται το τελευ­ταίο διά­στημα στην Κρήτη, ο ίδιος εμφα­νί­ζε­ται ακόμη διστα­κτι­κός να απο­κλεί­σει ένα τέτοιο σενάριο.

«Αυτό δεν μπο­ρούμε να το ξεκα­θα­ρί­σουμε, αντι­θέ­τως είναι αρκετά πιθανό η γένεση του σεισμού -ιδίως σε μια τέτοια περιοχή- να σχε­τί­ζε­ται με προη­γού­με­νους σει­σμούς, υπό την έννοια ότι γνω­ρί­ζουμε πως ρήγματα που είναι «ικανά» να ξανα­δώ­σουν ένα σεισμό, μπορεί η γένεσή τους να επι­τα­χυν­θεί από τη γένεση άλλων σεισμών».

Όπως ανα­φέ­ρει, υπάρ­χουν διά­φο­ροι δυνα­μι­κοί τρόποι, με τους οποίους ένας σεισμός μπορεί να διε­γεί­ρει κάποιον άλλο.

Πάντως, ο ίδιος εκτιμά πως δεν θα υπάρξει σημα­ντική μετα­σει­σμική ακο­λου­θία στην περιοχή, που θα επη­ρε­ά­σει τον ελλη­νικό χώρο.

Ανάμεσα σε Κύπρο και Κρήτη, ο αρχαιό­τε­ρος βυθός του κόσμου

Μελέτη στην επι­θε­ώ­ρηση «Nature Geoscience», το 2016, εξέτασε τη Λεκάνη του Ηρο­δό­του, απ’ όπου και προήλθε η σει­σμική δόνηση.

Σε δύο απο­στο­λές το 2012 και το 2014, το ισραη­λινό ερευ­νη­τικό πλοίο RV Mediterranean Explorer πόντισε ένα ευαί­σθητο μαγνη­τό­με­τρο και το έσυρε σε συνο­λική από­σταση 7.000 χιλιο­μέ­τρων, κινού­μενο σε παράλ­λη­λες γραμμές.

Αυτό επέ­τρεψε στους ερευ­νη­τές να δια­βά­σουν τη μαγνη­τική υπο­γραφή του υπο­κεί­με­νου φλοιού, η οποία εξαρ­τά­ται από τον προ­σα­να­το­λι­σμό του γήινου μαγνη­τι­κού πεδίου την εποχή που σχη­μα­τί­στηκε το συγκε­κρι­μένο τμήμα φλοιού από τη στε­ρε­ο­ποί­ηση μάγ­μα­τος.

Αυτό που είδε η ερευ­νη­τική ομάδα είναι ότι το μαγνη­τικό πεδίο της Γης αντι­στρά­φηκε πολλές φορές όσο σχη­μα­τι­ζό­ταν ο φλοιός, κάτι που άφησε ένα απο­τύ­πωμα από εναλ­λασ­σό­με­νες μαγνη­τι­κές λωρίδες στα πετρώ­ματα. Οι ίδιες λωρίδες, εξάλλου, σημα­δεύ­ουν τον φρέσκο ωκεάνιο φλοιό που σχη­μα­τί­ζε­ται ακόμα και σήμερα από την άνοδο μάγ­μα­τος στη μέση του Ατλα­ντι­κού και του Ειρη­νι­κού Ωκεανού.

Η μέτρηση του αριθμού των μαγνη­τι­κών λωρίδων, σε συν­δυα­σμό με προη­γού­με­νες παρα­τη­ρή­σεις, οδήγησε στην εκτί­μηση ότι ο φλοιός της Λεκάνης του Ηρο­δό­του έχει ηλικία 315 έως 265 εκα­τομ­μυ­ρίων ετών. Αυτό, είπαν οι συντά­κτες της μελέτης, αφήνει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο να πρό­κει­ται για τμήμα του ωκε­ά­νιου φλοιού της Τηθύος, ενός ωκεανού που χώριζε κάποτε τις υπε­ρη­πεί­ρους της Γκο­ντ­βάνα και της Λαυ­ρα­σίας. Η Μεσό­γειος και η Ερυθρά Θάλασσα θεω­ρού­νται τμήματα αυτού του αρχαίου ωκεανού.

Αν οι ερευ­νη­τές έχουν δίκιο, ο φλοιός ανάμεσα στην Κύπρο και την Κρήτη είναι ο αρχαιό­τε­ρος γνωστός ωκε­ά­νιος φλοιός. Θα ήταν πάντως δύσκολο να συλ­λε­χθούν δείγ­ματα, καθώς σήμερα είναι θαμ­μέ­νος από ένα στρώμα ιζη­μά­των που φτάνει σε βάθος το εντυ­πω­σιακό νούμερο των 15 χιλιο­μέ­τρων.

Πηγή tanea.gr