Οι αναγνώστες εφημερίδων προτίθενται να πληρώσουν πιο ακριβά για την εφημερίδα τους προκειμένου να διατηρηθεί η ποιότητα

Η ηλε­κτρο­νική ενη­μέ­ρωση μπορεί να κερ­δί­ζει έδαφος, σε βάθος χρόνου, αλλά υπάρχει και το κοινό που επι­λέ­γει τις εφη­με­ρί­δες και όπως προ­κύ­πτει από έρευνα της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού, η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών, και συγκε­κρι­μένα το 70% εξ αυτών, προ­τί­θε­ται να πλη­ρώ­σει 10% περισ­σό­τερο από τη σημε­ρινή τιμή πώλησης της εφη­με­ρί­δας που προτιμά προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τάς της.

Η Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού στο πλαίσιο της κανο­νι­στι­κής παρέμ­βα­σής της στην αγορά δια­νο­μής τύπου ανέθεσε σε εται­ρεία δημο­σκο­πή­σεων τη διε­νέρ­γεια έρευνας για τη συλλογή πλη­ρο­φο­ριών σχετικά με το βαθμό εναλ­λα­ξι­μό­τη­τας μεταξύ των ενη­με­ρω­τι­κών εφη­με­ρί­δων και το προφίλ του ανα­γνω­στι­κού κοινού.

Ειδι­κό­τερα, στόχος της έρευνας είναι να εντο­πι­στούν οι στε­νό­τε­ροι αντα­γω­νι­στές κάθε εφη­με­ρί­δας, με την έννοια της πιθα­νό­τε­ρης εναλ­λα­κτι­κής επι­λο­γής εκ μέρους των ανα­γνω­στών, καθώς και τα κρι­τή­ρια που καθο­ρί­ζουν τις επι­λο­γές τους.

Συλ­λέ­χθη­καν επίσης πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με την πιθα­νό­τητα μετα­στρο­φής του ανα­γνω­στι­κού κοινού στον ηλε­κτρο­νικό τύπο σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέας εφη­με­ρί­δας καθώς και τη διάθεση των ανα­γνω­στών να εξα­κο­λου­θούν να αγο­ρά­ζουν την εφη­με­ρίδα της προ­τί­μη­σής τους εάν η τιμή της αυξηθεί κατά 10%.

Η έρευνα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Ιούνιο του 2021 με τη μέθοδο των τηλε­φω­νι­κών συνε­ντεύ­ξεων (Computer Assisted Τelephone Interviews) και ήταν πανελ­λα­δική περι­λαμ­βά­νο­ντας ένα δείγμα 1000 ατόμων. Το δείγμα που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε καλύ­πτει αστικές και μη περιο­χές, άνδρες και γυναί­κες σε όλο το ηλι­κιακό φάσμα από 18 έως 74 και σε κάθε εκπαι­δευ­τική βαθμίδα ή επαγ­γελ­μα­τική απα­σχό­ληση.

Εναλ­λα­ξι­μό­τητα μεταξύ των εφη­με­ρί­δων

Η μετα­στροφή προς τον ψηφιακό τύπο και οι εν γένει αλλαγές στον τομέα της ενη­μέ­ρω­σης, ιδιαί­τερα στον έντυπο τύπο ως το πλέον παρα­δο­σιακό μέσο ενη­μέ­ρω­σης, απο­τυ­πώ­νο­νται στην έρευνα. Ειδι­κό­τερα, το 73,3% των ερω­τώ­με­νων υπο­στή­ριξε ότι δεν δια­βά­ζει καθόλου εφη­με­ρί­δες πολι­τι­κού ή/και οικο­νο­μι­κού περιε­χο­μέ­νου ενώ το υπό­λοιπο 26,7%, που απο­κρί­θηκε θετικά εμφα­νί­ζει δια­κυ­μάν­σεις ως προς τη συχνό­τητα ανά­γνω­σης εφη­με­ρί­δων με το 8,9% να απα­ντάει ότι δια­βά­ζει εφη­με­ρίδα περίπου μία φορά το μήνα ή αραιό­τερα, το 12,1% μία φορά την εβδο­μάδα ενώ μόλις 5,7% δηλώνει ότι δια­βά­ζει κάποια εφη­με­ρίδα κάθε μέρα ή σχεδόν κάθε μέρα. Ενδει­κτικό εξάλλου της τάσης για την μελ­λο­ντική εξέλιξη του κλάδου είναι και το γεγονός ότι το ποσοστό του ανα­γνω­στι­κού κοινού ανά ηλι­κιακή ομάδα είναι χαμη­λό­τερο στις μικρό­τε­ρες ηλικίες (18-24 και 25-34) και αυξά­νε­ται καθώς αυξά­νε­ται η ηλικία των ερω­τώ­με­νων, ιδιαί­τερα μετά τα 45 έτη.

Συγκε­κρι­μένα, μόλις το 21% των ερω­τώ­με­νων που ανήκουν στην ηλι­κιακή ομάδα 18-24 δια­βά­ζει κάποια εφη­με­ρίδα πολι­τι­κού/οικο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος ενώ το ποσοστό αυτό δια­μορ­φώ­νε­ται σε ελαφρώς χαμη­λό­τερα επίπεδα (19,38%) για την ομάδα 25-34. Στις επό­με­νες ηλι­κια­κές ομάδες, ήτοι 35-44, 45-54, 55-64 και 65-74, το ποσοστό των ανα­γνω­στών ακο­λου­θεί διαρκώς αυξα­νό­μενη πορεία, ήτοι 22,50%, 29,50%, 31,67% και 33,75% αντί­στοιχα.

Ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει επίσης το γεγονός ότι οι συμ­με­τέ­χο­ντες στην έρευνα οι οποίοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι δια­βά­ζουν, ανε­ξαρ­τή­τως συχνό­τη­τας, κάποια εφη­με­ρίδα, θα στρα­φούν κατά κύριο λόγο στον ηλε­κτρο­νικό τύπο σε περί­πτωση που η εφη­με­ρίδα της προ­τί­μη­σής τους δεν είναι δια­θέ­σιμη ή στα­μα­τή­σει να εκδί­δε­ται σε έντυπη μορφή. Συγκε­κρι­μένα, περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς υπο­στή­ρι­ξαν ότι θα διά­βα­ζαν την εφη­με­ρίδα της προ­τί­μη­σής τους ηλε­κτρο­νικά ή/και θα επέ­λε­γαν να ενη­με­ρω­θούν στο δια­δί­κτυο από άλλες ιστο­σε­λί­δες ενώ μόλις περίπου το 1/3 αυτών θα διάβαζε κάποια άλλη εφη­με­ρίδα σε έντυπη μορφή.

Ανα­λυ­τικά, σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέας εφη­με­ρί­δας, από το σύνολο των ερω­τώ­με­νων που δια­βά­ζουν εφη­με­ρίδα, το 56,18% υπο­στή­ριξε ότι θα διάβαζε την εφη­με­ρίδα της προ­τί­μη­σής του ηλε­κτρο­νικά, το 54,31% θα διάβαζε τα πολι­τικά/οικο­νο­μικά νέα στο δια­δί­κτυο από άλλες ιστο­σε­λί­δες, το 37,83% θα διάβαζε κάποια άλλη εφη­με­ρίδα σε έντυπη μορφή ενώ ένα μικρό ποσοστό (2,62%) δεν εξέ­φρασε γνώμη επί του θέματος. Σημειώ­νε­ται ότι στη συγκε­κρι­μένη ερώτηση υπήρχε η δυνα­τό­τητα πολ­λα­πλής επι­λο­γής εξού και το άθροι­σμα των ανωτέρω ποσο­στών υπερ­βαί­νει το 100%.

Εξει­δι­κεύ­ο­ντας περαι­τέρω την ανάλυση ανά τίτλο, φαί­νε­ται να υπάρχει δια­σπορά ως προς τις επι­λο­γές του ανα­γνω­στι­κού κοινού. Ωστόσο, την προ­τί­μηση των ανα­γνω­στών κερ­δί­ζει η εφη­με­ρίδα Καθη­με­ρινή, την οποία το 21,72% των ανα­γνω­στών ανέφερε ως την εφη­με­ρίδα που δια­βά­ζει συχνό­τερα ή/και προ­τι­μάει περισ­σό­τερο. Ακο­λου­θεί στις προ­τι­μή­σεις των ανα­γνω­στών η εφη­με­ρίδα Τα Νέα με ποσοστό 10,11% και έπεται η Εφη­με­ρίδα των Συντα­κτών με ποσοστό 8,99%. Ψηλά στις προ­τι­μή­σεις των ανα­γνω­στών βρί­σκο­νται επίσης οι εφη­με­ρί­δες Πρώτο Θέμα (7,49%), Το Βήμα της Κυρια­κής (7,12%), Real News (4,87%) και Έθνος (4,87%).

Ωστόσο, μία σημα­ντική μερίδα ανα­γνω­στών (10,86%) ανέφερε ότι προτιμά εφη­με­ρί­δες πέρα από αυτές που συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο δείγμα της έρευνας δηλαδή Καθη­με­ρινή, Τα Νέα, Εφη­με­ρίδα Των Συντα­κτών, Πρώτο Θέμα, Το Βήμα Της Κυρια­κής, Real News, Έθνος, Ριζο­σπά­στης, Ελεύ­θε­ρος Τύπος/Τύπος Κυρια­κής, Documento, Αυγή, Ελευ­θε­ρία, Παρα­πο­λι­τικά, Δημο­κρα­τία, Ναυ­τε­μπο­ρική, Εστία, Εποχή, Μακε­λειό, Στο Καρφί Του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου, Το Ποντίκι, Deal News.

Επι­πλέον, φαί­νε­ται να υπάρ­χουν ροές ανα­γνω­στών μεταξύ εφη­με­ρί­δων, οι οποίες αντι­με­τω­πί­ζο­νται από τους ίδιους ως εναλ­λά­ξι­μες. Οι ανα­γνώ­στες εφη­με­ρί­δων που συμ­με­τεί­χαν στην έρευνα κλή­θη­καν να δηλώ­σουν εναλ­λα­κτι­κές εφη­με­ρί­δες που θα επέ­λε­γαν σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας προ­τί­μη­σής τους. Από τις απα­ντή­σεις τους προ­κύ­πτουν μετα­κι­νή­σεις ανα­γνω­στών μεταξύ των εφη­με­ρί­δων Καθη­με­ρινή, Τα Νέα και το Βήμα. Ειδι­κό­τερα, στις επι­λο­γές των ανα­γνω­στών της εφη­με­ρί­δας Καθη­με­ρινή σε περί­πτωση που δεν είναι δια­θέ­σιμη η εν λόγω εφη­με­ρίδα. Ως πρώτη εναλ­λα­κτική επιλογή εμφα­νί­ζε­ται η εφη­με­ρίδα Το Βήμα με ποσοστό 23% και ακο­λου­θούν Τα Νέα με ποσοστό 20%. Αντί­στοιχα, οι ανα­γνώ­στες του Βήματος της Κυρια­κής θα προ­τι­μή­σουν με ποσοστό 31% είτε την Καθη­με­ρινή είτε τα Νέα. Συνεπώς, προ­κύ­πτει ότι οι ανα­γνώ­στες της εφη­με­ρί­δας Τα Νέα θα κατευ­θυν­θούν κατά κύριο λόγο προς την Καθη­με­ρινή (25%) και ακο­λού­θως προς την εφη­με­ρίδα Το Βήμα της Κυρια­κής με ποσοστό 10%.

Με το ίδιο ποσοστό (10%) οι ανα­γνώ­στες της εφη­με­ρί­δας Τα Νέα θα κινη­θούν επίσης και προς την εφη­με­ρίδα Ελεύ­θε­ρος Τύπος/ Τύπος της Κυρια­κής, την Εφη­με­ρίδα των Συντα­κτών και τη Real News

Επι­πρό­σθετα, οι ανα­γνώ­στες του Πρώτου Θέματος φαί­νε­ται ότι θα κατευ­θυν­θούν κατά κύριο λόγο προς Τα Νέα (20%) και το Βήμα της Κυρια­κής (20%), οι ανα­γνώ­στες των οποίων επίσης περι­λαμ­βά­νουν το Πρώτο Θέμα στις επι­λο­γές τους, αν και με χαμη­λό­τερα ποσοστά (5% και 8% αντί­στοιχα).

Υψηλή εναλ­λα­ξι­μό­τητα φαί­νε­ται να υπάρχει επίσης μεταξύ του Πρώτου Θέματος και της Real News. Οι ανα­γνώ­στες του Πρώτου Θέματος κατα­τάσ­σουν τη Real News τρίτη (15%) στις εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές τους ενώ αντί­στοιχα οι ανα­γνώ­στες της Real News ανα­φέ­ρουν την εφη­με­ρίδα Πρώτο Θέμα ως πρώτη τους επιλογή (34%) σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέας τους εφη­με­ρί­δας.

Ροές ανα­γνω­στών, όμως, φαί­νε­ται επίσης να υπάρ­χουν μεταξύ της Εφη­με­ρί­δας των Συντα­κτών και του Documento. Το 33% των ανα­γνω­στών της Εφη­με­ρί­δας των Συντα­κτών θα επι­λέ­ξουν πρω­τί­στως το Documento σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας προ­τί­μη­σής τους ενώ αντί­στοιχα οι ανα­γνώ­στες του Documento θα προ­τι­μή­σουν πρω­τί­στως την Εφη­με­ρίδα των Συντα­κτών.

Τέλος, ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά στην έρευνα,ότι τις εφη­με­ρί­δες στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου και Kontra News, μονα­δι­κές εφη­με­ρί­δες πολι­τι­κού/οικο­νο­μι­κού περιε­χο­μέ­νου που συμ­με­τέ­χουν στην ισχύ­ουσα μετο­χική σύνθεση της ‘Αργος, τις επέλεξε μόλις ένας και κανένας ανα­γνώ­στης αντί­στοιχα. Σε περί­πτωση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου ο εν λόγω ανα­γνώ­στης δήλωσε ότι θα επέλεγε την εφη­με­ρίδα Τα Νέα. Αντί­στοιχα, ένας ανα­γνώ­στης της εφη­με­ρί­δας Πρώτο Θέμα δήλωσε ότι σε περί­πτωση που δεν είναι δια­θέ­σιμη η συγκε­κρι­μένη εφη­με­ρίδα θα επέλεγε την εφη­με­ρίδα στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου. Η εφη­με­ρίδα Kontra News δεν ανα­φέ­ρε­ται από κανένα ανα­γνώ­στη ούτε ως κύρια ούτε ως εναλ­λα­κτική επιλογή.

Ποιο­τικά κρι­τή­ρια επι­λο­γής εφη­με­ρί­δας

Στο­χεύ­ο­ντας στην καλύ­τερη προ­σέγ­γιση και ερμη­νεία της συμπε­ρι­φο­ράς του ανα­γνω­στι­κού κοινού, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευνα, θεω­ρή­θηκε κρίσιμο να εντο­πι­στούν τα κρι­τή­ρια βάσει των οποίων οι ανα­γνώ­στες επι­λέ­γουν την εφη­με­ρίδα της αρε­σκείας τους. Προς το σκοπό αυτό, οι ερω­τώ­με­νοι κλή­θη­καν να δηλώ­σουν κατά σειρά τα τρία πρώτα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά που εκτι­μούν περισ­σό­τερο και τους ωθούν να επι­λέ­ξουν μεταξύ των εφη­με­ρί­δων.

Ειδι­κό­τερα, στην πρώτη θέση ισο­βαθ­μούν με ποσοστό 23,97% η παρου­σία άρθρων γνώμης και η συνερ­γα­σία με συγκε­κρι­μέ­νους δημο­σιο­γρά­φους καθώς και η ποιό­τητα πρω­τό­τυ­που ρεπορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δημο­σιο­γρα­φίας σχετικά με πολι­τικά/κοι­νω­νικά/διεθνή και οικο­νο­μικά ζητή­ματα. Στη δεύτερη θέση, με ποσοστό 18,35%, τοπο­θε­τεί­ται η κάλυψη πολι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θεμάτων και ακο­λου­θεί η πολι­τική τοπο­θέ­τηση με ποσοστό 15,73%.

Ως δεύτερο πιο σημα­ντικό ποιο­τικό χαρα­κτη­ρι­στικό παρου­σιά­ζε­ται καταρ­χήν η κάλυψη πολι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θεμάτων, με ποσοστό 23,22%, και ακο­λου­θεί η ποιό­τητα πρω­τό­τυ­που ρεπορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δημο­σιο­γρα­φίας σχετικά με πολι­τικά/κοι­νω­νικά/διεθνή και οικο­νο­μικά ζητή­ματα, με ποσοστό 17,60%. Ακο­λού­θως, το τρίτο πιο σημα­ντικό ποιο­τικό χαρα­κτη­ρι­στικό φαί­νε­ται να είναι η κάλυψη πολι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θεμάτων (17,06%) και ακο­λου­θεί η κάλυψη διεθνών θεμάτων (14,68%). Αθροι­στικά, μεταξύ των τριών πιο σημα­ντι­κών ποιο­τι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών βρί­σκο­νται τα άρθρα γνώμης και η συνερ­γα­σία με συγκε­κρι­μέ­νους δημο­σιο­γρά­φους, η ποιό­τητα πρω­τό­τυ­που ρεπορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δημο­σιο­γρα­φίας σχετικά με πολι­τικά/κοι­νω­νικά/διεθνή και οικο­νο­μικά ζητή­ματα καθώς και η κάλυψη πολι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θεμάτων.

Η πολι­τική τοπο­θέ­τηση επίσης φαί­νε­ται να δια­δρα­μα­τί­ζει βασικό ρόλο για την επιλογή εφη­με­ρί­δας. Επι­κου­ρικά, ανα­φέ­ρε­ται ότι η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών των εφη­με­ρί­δων Καθη­με­ρινή, Το Βήμα και Τα Νέα, οι οποίες αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως εναλ­λά­ξι­μες, ψήφισε στις βου­λευ­τι­κές εκλογές του Ιουλίου 2019 τη Νέα Δημο­κρα­τία. Αντί­θετα, η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών της Εφη­με­ρί­δας των Συντα­κτών και του Documento, μεταξύ των οποίων επίσης παρου­σιά­ζο­νται αμφί­δρο­μες ροές, ψήφισε τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Τέλος, σημειώ­νε­ται ότι η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών, και συγκε­κρι­μένα το 70% εξ αυτών, προ­τί­θε­ται να πλη­ρώ­σει 10% περισ­σό­τερο από τη σημε­ρινή τιμή πώλησης της εφη­με­ρί­δας που προτιμά προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τάς της.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ