M. Παπαγεωργίου: Αδικη και καταχρηστική υφαρπαγή ιδιωτικών ακινήτων από το Δημόσιο

Αι­σιο­δο­ξία επι­κρα­τεί στα Δω­δε­κά­νη­σα για την επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος με τους δα­σι­κούς χάρ­τες. Μετά την θε­τι­κή εξέ­λι­ξη στο ιδιο­κτη­σια­κό κα­θε­στώς των πε­ριου­σιών των νη­σιών των Κυ­κλά­δων, το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο Νο­τί­ου Αι­γαί­ου στην τε­λευ­ταία συ­νε­δρί­α­σή του, επα­νέ­λα­βε την πάγια θέση του και ανα­νέ­ω­σε το αί­τη­μα του να υπα­χθούν και τα Δω­δε­κά­νη­σα στις δια­τά­ξεις του Άρ­θρου 62 του Ν.998/1979, προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξει ισό­τι­μη αντι­με­τώ­πι­ση επί του κοι­νού ζη­τή­μα­τος.

Για το θέμα, το­πο­θε­τή­θη­κε ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος και ο πρό­ε­δρος της ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και δή­μαρ­χος Ρόδου κ. Αντώ­νης Κα­μπου­ρά­κης από την πλευ­ρά των φο­ρέ­ων, εκ­φρά­ζο­ντας την ικα­νο­ποί­η­σή τους καθώς και ο νο­μι­κός κ. Μι­χά­λης Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου, που συμ­με­τέ­χει στη νο­μο­πα­ρα­σκευα­στι­κή επι­τρο­πή του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Σή­με­ρα, ο κ. Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου, (δι­κη­γό­ρος, δι­δά­κτωρ Συ­νταγ­μα­τι­κού και Διοι­κη­τι­κού Δι­καί­ου με τις ιδιό­τη­τές του, ως Νο­μι­κός της ΠΕΔ -ει­δι­κά για τον Πε­ρι­φε­ρεια­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό και τους Δα­σι­κούς Χάρ­τες, και Μέλος της Νο­μο­πα­ρα­σκευα­στι­κής Επι­τρο­πής του υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης που θα δια­μορ­φώ­σει το ρυθ­μι­στι­κό πλαί­σιο για την ‘με­τά­πτω­ση’ του Κτη­μα­το­λο­γί­ου Δω­δε­κα­νή­σου στο Εθνι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο) μι­λά­ει στην «δη­μο­κρα­τι­κή» και εξη­γεί πώς δια­μορ­φώ­νε­ται το ζή­τη­μα με τους δα­σι­κούς χάρ­τες μετά τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις, επι­ση­μαί­νο­ντας με­τα­ξύ άλλων πως ‘Είναι ανα­γκαία η κι­νη­το­ποί­η­ση της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας, του νο­μι­κού κό­σμου αλλά και των Βου­λευ­τών της Δω­δε­κά­νη­σου για την απο­κα­τά­στα­ση αυτής της αδι­κί­ας. Απαι­τεί­ται η άμεση δια­φύ­λα­ξη των ιδιο­κτη­σια­κών κε­κτη­μέ­νων και στην πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου…’

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, δή­λω­σε:

«Με αφορ­μή την εν­σω­μά­τω­ση Οδη­γιών για τη δια­χεί­ρι­ση των απο­βλή­των και την ανα­κύ­κλω­ση κατά τον πα­ρα­δο­σια­κό… άτα­κτο τρόπο σε ένα σύ­νο­λο προ­βλέ­ψε­ων ακόμα και άσχε­των με­τα­ξύ τους από άρθρο σε άρθρο, ψη­φί­στη­κε ο Νόμος 4819/2021, που συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει και κρί­σι­μες τρο­πο­ποι­ή­σεις για το βα­σι­κό Δα­σι­κό Νόμο 998/1979 (άρθρα 148-154), οι οποί­ες με­μο­νω­μέ­να πράγ­μα­τι κι­νού­νται προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση γύρω από το συν­δυα­σμό των ιδιο­κτη­σια­κών δι­καιω­μά­των με τη δα­σι­κή προ­στα­σία στις ήδη ‘εξαι­ρού­με­νες’ πε­ριο­χές (από το γε­νι­κό τεκ­μή­ριο κυ­ριό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου επί των κάθε εί­δους δα­σι­κών εκτά­σε­ων), του άρ­θρου 62 του οι­κεί­ου νόμου, όπως είναι ήδη οι Κυ­κλά­δες για το Νότιο Αι­γαίο.

Προ­σω­πι­κά νιώθω δι­καιω­μέ­νος για την αντι­στρο­φή επί της ου­σί­ας του βά­ρους από­δει­ξης προς το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο ει­δι­κά για τις ‘Εξαι­ρού­με­νες’ Πε­ριο­χές από το τεκ­μή­ριο κυ­ριό­τη­τας του Δη­μο­σί­ου, ανα­δει­κνύ­ο­ντας στην πράξη τις προ­βλέ­ψεις τις συ­γκε­κρι­μέ­νης εύ­λο­γης εξαί­ρε­σης, ιδίως επί των Νη­σιών της Ελ­λη­νι­κής Επι­κρά­τειας και της Μάνης. Ανα­γνω­ρί­ζο­νται μά­λι­στα δό­κι­μα και πρό­σφο­ρα σε διοι­κη­τι­κό επί­πε­δο τί­τλοι ιδιο­κτη­σί­ας οι οποί­οι έχουν συ­ντα­χθεί έστω μέχρι την 1η.7.2001 χωρίς το Δη­μό­σιο να εγεί­ρει αξιώ­σεις επί των ιδιο­κτη­σιών αυτών εκτός αν πράγ­μα­τι δια­θέ­τει εκεί­νο με τη σειρά του ‘τί­τλους ιδιο­κτη­σί­ας ή άλλα επαρ­κή στοι­χεία από­δει­ξης της κυ­ριό­τη­τάς του, όπως πρά­ξεις μί­σθω­σης, πα­ρα­χώ­ρη­σης ή άλλης εκ­με­τάλ­λευ­σης, αξιο­ποί­η­σης και προ­στα­σί­ας της έκτα­σης ως δη­μό­σιας’.

Με τις συ­γκε­κρι­μέ­νες εύ­στο­χες πα­ρεμ­βά­σεις, που ήταν και βα­σι­κό μέρος της προ­σέγ­γι­σής μας ως Πε­ρι­φέ­ρεια για τα συμ­φέ­ρο­ντα των κα­τοί­κων του Νό­τιου Αι­γαί­ου, έστω για τις Κυ­κλά­δες, γί­νε­ται ένα πρώτο βήμα για τη δια­φύ­λα­ξη των έν­νο­μων κε­κτη­μέ­νων τους, δίχως να δια­τα­ράσ­σε­ται επ’ ου­δε­νί η ου­σια­στι­κή δα­σι­κή προ­στα­σία. Ενώ όποιος ισχυ­ρί­ζε­ται το αντί­θε­το είτε λαϊ­κί­ζει δήθεν φι­λο­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά, είτε δεν έχει κα­τα­νο­ή­σει το νο­μο­θε­τι­κό κα­θε­στώς που ίσχυε σε ένα πλέγ­μα αντι­φά­σε­ων μέχρι σή­με­ρα.

Βέ­βαια οι επι­φυ­λά­ξεις μου ως προς την αλυ­σι­τέ­λεια και των νέων ρυθ­μί­σε­ων συ­νε­χί­ζουν να απαι­τούν τη νο­μι­κή και πο­λι­τι­κή πίεση επί του κρί­σι­μου εθνι­κά και το­πι­κά ζη­τή­μα­τος, ιδίως για τα νησιά του συ­μπλέγ­μα­τος του Νό­τιου Αι­γαί­ου ως προς τον ίδιο τον χα­ρα­κτη­ρι­σμό μίας δα­σι­κής έκτα­σης ή μίας χορ­το­λι­βα­δι­κής / φρυ­γα­νι­κής ή βρα­χώ­δους / πε­τρώ­δους έκτα­σης και την αξιο­λό­γη­ση της ορ­γα­νι­κής της ενό­τη­τας, αφού δεν ανα­δει­κνύ­ο­νται οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του με­σο­γεια­κού οι­κο­συ­στή­μα­τος και της γε­ω­μορ­φο­λο­γί­ας του Νη­σιω­τι­κού Συ­μπλέγ­μα­τος του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου συ­νο­λι­κά∙ ει­δι­κά σε σχέση με τις αλ­λοιώ­σεις που δια­μορ­φώ­νο­νται με­τα­ξύ της οι­κεί­ας νο­μο­θε­σί­ας, του Π.Δ. 32/2016 και των Απο­φά­σε­ων–Κα­τευ­θύν­σε­ων της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αι­γαί­ου. Το συ­γκε­κρι­μέ­νο λοι­πόν ζή­τη­μα χρή­ζει πε­ραι­τέ­ρω νο­μο­θε­τι­κής διευ­κρί­νι­σης για την απο­φυ­γή επι­πλέ­ον στρε­βλώ­σε­ων.

Πα­ράλ­λη­λα εντε­λώς ανε­ξή­γη­τα… δυ­στυ­χώς πα­ρα­βλέ­πε­ται σε άλλη μία Νο­μο­θε­τι­κή Τρο­πο­ποί­η­ση η συ­μπε­ρί­λη­ψη των Δω­δε­κα­νή­σων στις εξαι­ρού­με­νες πε­ριο­χές από το τεκ­μή­ριο κυ­ριό­τη­τας του Δη­μο­σί­ου του ως άνω άρ­θρου 62 του Ν. 998/1979. Κυ­ρί­ως με τη σθε­να­ρή ενα­ντί­ω­ση πα­ρα­γό­ντων από το Νο­μι­κό Συμ­βού­λιο του Κρά­τους και δευ­τε­ρευό­ντως της Δα­σι­κής Υπη­ρε­σί­ας, δια­τη­ρώ­ντας μία άκρως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή στάση ένα­ντι των ιδιο­κτη­σια­κών δι­καιω­μά­των στα νησιά της Δω­δε­κά­νη­σου, πα­ρό­τι υφί­στα­ται η ίδια ιστο­ρι­κο-δι­και­ι­κή βάση για τις από­λυ­τα σύν­νο­μες αξιώ­σεις, όπως έχουν κα­τα­δεί­ξει οι πλέον σύγ­χρο­νες νο­μο­λο­για­κές κρί­σεις του Αρεί­ου Πάγου, που προ­σεγ­γί­ζει εύ­στο­χα την εν λόγω προ­βλη­μα­τι­κή με βάση το «Μη δο­ρυά­λω­το» των νη­σιών της Δω­δε­κα­νή­σου, υπό το κα­θε­στώς των εκτά­σε­ων ως «ελεύ­θε­ρης κυ­ριό­τη­τας»/ «μουλκ» επί Οθω­μα­νι­κής Κυ­ριαρ­χί­ας, αλλά και με την ανα­γνώ­ρι­ση των Κτη­μα­το­λο­γι­κών δε­δο­μέ­νων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κα­νο­νι­σμού για τη Ρόδο, Κω και Λέρο.

Όλα αυτά και ένα σύ­νο­λο 10 νο­μο­θε­τι­κών προ­τά­σε­ων-τρο­πο­ποι­ή­σε­ων τα έχω κα­τα­θέ­σει επί­ση­μα στο Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, ενώ η Γνω­μο­δό­τη­ση-Με­λέ­τη μου που έχω την τιμή να εκ­φρά­ζει τις θέ­σεις της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ένω­σης Δήμων Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου έχουν δη­μο­σιευ­θεί στο έγκρι­τό νο­μι­κό Πε­ριο­δι­κό Πε­ρι­βάλ­λον και Δί­καιο, (Τεύ­χος 2, 2021, Νο­μι­κή Βι­βλιο­θή­κη, σελ. 176-210). Ωστό­σο δεν έτυχε της ανά­λο­γης επε­ξερ­γα­σί­ας από τους φο­ρείς του Υπουρ­γεί­ου. Ούτε δια­τυ­πώ­θη­κε κά­ποιος εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νος αντί­λο­γος.

Να ση­μειώ­σω πως πα­ρό­τι συ­νε­δριά­σα­με πολ­λές φορές ως Άτυπη Νο­μο­πα­ρα­σκευα­στι­κή Επι­τρο­πή το νο­μο­σχέ­διο δεν μας μοι­ρά­στη­κε, ούτε ζη­τή­θη­κε η δια­τύ­πω­ση γνώ­μης μας ως επι­στη­μο­νι­κά μέλη της οι­κεί­ας Επι­τρο­πής. Αντί­θε­τα το εί­δα­με να κα­τα­τί­θε­ται στη Βουλή το βράδυ της 19ης Ιου­λί­ου χωρίς ου­σια­στι­κή δια­βού­λευ­ση. Στην Επι­τρο­πή να ση­μειώ­σω πως συμ­με­τεί­χε από τα Δω­δε­κά­νη­σα και ο έγκρι­τός νο­μι­κός από την Κάρ­πα­θο κ. Μι­χά­λης Ιω­αν­νί­δης ως εκ­πρό­σω­πος της Επαρ­χί­ας Καρ­πά­θου-Κάσου, όπου και εκεί φαί­νε­ται πως πάει …για δή­μευ­ση ένα τε­ρά­στιο πο­σο­στό ιδιω­τι­κών-αγρο­τι­κών εκτά­σε­ων κατ’ επί­κλη­ση-κατ’ επί­φα­ση της δα­σι­κής προ­στα­σί­ας, πριν την ολο­κλή­ρω­ση του Κτη­μα­το­λο­γί­ου στην πε­ριο­χή. Όπως εξ άλλου συμ­βαί­νει στο σύ­νο­λο των νη­σιών της Δω­δε­κα­νή­σου.

Συ­νε­πώς για να το κα­τα­στή­σω ακόμα πιο σαφές, με το ισχύ­ον κα­θε­στώς με τη ΜΗ συ­μπε­ρί­λη­ψη των Δω­δε­κα­νή­σων στις ‘Εξαι­ρού­με­νες’ πε­ριο­χές από το Τεκ­μή­ριο Κυ­ριό­τη­τας του Δη­μο­σί­ου, πα­ρό­τι ισχύ­ει και υφί­στα­ται κοινή και συ­να­φής ιστο­ρι­κο – δι­και­ι­κή βάση με αυτές, τα ιδιο­κτη­σια­κά δι­καιώ­μα­τα και μέσω αυτών ο Μη δα­σι­κός χα­ρα­κτή­ρας ιδιω­τι­κών και αγρο­τι­κών εκτά­σε­ων (για τις εκτά­σεις δη­λα­δή χορ­το­λι­βα­δι­κού / φρυ­γα­νι­κού ή βρα­χώ­δους / πε­τρώ­δους χα­ρα­κτή­ρα) στα νησιά της Πα­ρα­με­θό­ριας Δω­δε­κα­νή­σου θα πρέ­πει να απο­δει­χθούν με έγερ­ση μα­κρο­χρό­νιων και αβέ­βαιων αγω­γών χρη­σι­κτη­σί­ας, ανα­τρέ­χο­ντας στον κρί­σι­μο χρόνο του 1885, δη­λα­δή… 136 χρό­νια πριν (με βάση την εφαρ­μο­γή του α.ν. 1539/1938) με επα­γω­γές στο Οθω­μα­νι­κό και στο Ιτα­λι­κό Δί­καιο.

Είναι λοι­πόν πα­σι­φα­νές πως διαρ­ρη­γνύ­ε­ται η ασφά­λεια του δι­καί­ου, οι εγ­γυ­ή­σεις του δια­χρο­νι­κού δι­καί­ου, η αρχή της ισό­τη­τας, της ανα­λο­γι­κό­τη­τας και της καλής δια­κυ­βέρ­νη­σης. Ενώ πρέ­πει να ση­μειώ­σω πως οποιο­δή­πο­τε αντί­θε­το επι­χεί­ρη­μα είναι πέρα για πέρα έωλο δια­μορ­φώ­νο­ντας ένα κα­θε­στώς ‘σο­βιέτ’ με τη δή­μευ­ση των πε­ριου­σιών των νη­σιω­τών κάτω από μία αδι­καιό­λο­γη­τα… επε­κτα­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά του ελ­λη­νι­κού Κρά­τους με δού­ρειο ίππο δήθεν τη δα­σι­κή προ­στα­σία.

Είναι ανα­γκαία η κι­νη­το­ποί­η­ση της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας, του νο­μι­κού κό­σμου αλλά και των Βου­λευ­τών της Δω­δε­κα­νή­σου για την απο­κα­τά­στα­ση αυτής της αδι­κί­ας. Απαι­τεί­ται η άμεση δια­φύ­λα­ξη των ιδιο­κτη­σια­κών κε­κτη­μέ­νων και στην πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου, συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντάς την δί­καια και ισόρ­ρο­πα στις εξαι­ρού­με­νες πε­ριο­χές και προ­στα­τεύ­ο­ντας τόσο την ου­σια­στι­κή προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, όσο και τα πε­ριου­σια­κά συμ­φέ­ρο­ντα των κα­τοί­κων του πλέον πα­ρα­με­θό­ριου νη­σιω­τι­κού συ­μπλέγ­μα­τος, δίχως την άδικη και άνιση υφαρ­πα­γή τους όλως κα­τα­χρη­στι­κά από το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο.

Αξί­ζει δε να κα­τα­γρα­φεί πως το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο ήδη δια­θέ­τει από­λυ­τα προ­στα­τευ­μέ­νη τε­ρά­στια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στις πε­ριο­χές της Δω­δε­κα­νή­σου, όπως η Ρόδος, η Κως και η Λέρος, όπου τέ­θη­κε σε εφαρ­μο­γή ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κα­νο­νι­σμός ήδη επί Ιτα­λο­κρα­τί­ας.

Για την πλη­ρό­τη­τα δε μίας συ­γκρο­τη­μέ­νης και συ­νε­πούς νο­μο­θε­τι­κής με­ταρ­ρύθ­μι­σης του δα­σι­κού νόμου σε σχέση με την πρα­κτι­κή διοι­κη­τι­κή εφαρ­μο­γή των δα­σι­κών χαρ­τών χρειά­ζε­ται η πλή­ρης εναρ­μό­νι­ση του ρυθ­μι­στι­κού και νο­μο­θε­τι­κού κα­θε­στώ­τος γύρω από την δα­σι­κή προ­στα­σία, ώστε να μην προ­κύ­ψουν εσω­τε­ρι­κές αντι­φά­σεις ανά­με­σα σε ένα σύ­νο­λο νο­μο­θε­τι­κών εφαρ­μο­γών και προ­σαρ­μο­γών με­τα­ξύ των νη­σιών που: είτε έχουν δια­θέ­τουν Κτη­μα­το­λό­γιο, είτε είναι υπό Κτη­μα­το­γρά­φη­ση, είτε έχουν υπό ανάρ­τη­ση του Δα­σι­κούς Χάρ­τες, είτε έχουν ήδη Με­ρι­κώς Κυ­ρω­μέ­νους ή Κυ­ρω­μέ­νους Δα­σι­κούς Χάρ­τες. Ενώ ση­μειώ­νε­ται κρί­σι­μα πως τυχόν εμ­μο­νή στην πα­ρά­λει­ψη της Δω­δε­κα­νή­σου από τα ως άνω, ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σει επι­πλέ­ον σύγ­χυ­ση σ’ ένα συ­νο­λι­κό­τε­ρο πλαί­σιο Ανά­πτυ­ξης και Βιω­σι­μό­τη­τας της Πε­ριο­χής, σε σχέση λ.χ. και με τη νο­μι­μό­τη­τα και την προ­ο­πτι­κή του Χω­ρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού αλλά και όπως προ­α­νέ­φε­ρα και με την έντα­ξη των νη­σιών του Νό­τιου Αι­γαί­ου στο Εθνι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο».