Τα χρέη πνίγουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις – Αγωνία για την οικονομία

Από τη δια­χεί­ριση των οφειλών που γίνο­νται βουνό θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό ο αριθμός των λου­κέ­των όταν απο­συρ­θούν τα μέτρα στή­ρι­ξης, ο αριθμός των ανέργων αλλά και το ύψος των νέων κόκ­κι­νων δανείων

Με την παν­δη­μία να εξα­κο­λου­θεί να δείχνει τα δόντια της και την οικο­νο­μία να παρα­μέ­νει σε καρα­ντίνα, τα χρέη αρχί­ζουν να πνίγουν τα νοι­κο­κυ­ριά, ειδικά αυτά που προ­σπα­θούν να τα βγάλουν πέρα με την απο­ζη­μί­ωση ειδικού σκοπού των 534 ευρώ τον μήνα.

Τα ιδιω­τικά ληξι­πρό­θε­σμα χρέη αγγί­ζουν τα 200 δισ. ευρώ όταν την ίδια ώρα το δημόσιο χρέος σπάει για πρώτη φορά στην Ιστορία το όριο του 200% του ΑΕΠ, φτά­νο­ντας στα 340 δισ. ευρώ στα τέλη του 2020. Σε αυτό το σκηνικό, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο καλεί­ται να τετρα­γω­νί­σει τον κύκλο: να απα­λύ­νει τις βαθιές πληγές που έχει ανοίξει στην κοι­νω­νία η υγειο­νο­μική κρίση αυξά­νο­ντας τον λογα­ρια­σμό των μέτρων στή­ρι­ξης και ταυ­τό­χρονα να κρα­τή­σει απο­θέ­ματα ασφα­λείας στα κρατικά ταμεία στρέ­φο­ντας το βλέμμα στις αγορές για δανεικά.

Πονο­κέ­φα­λος

Η αντι­με­τώ­πιση του ιδιω­τι­κού χρέους απο­τε­λεί ίσως τον ισχυ­ρό­τερο πονο­κέ­φαλο αλλά και τη μεγα­λύ­τερη πρό­κληση του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου της κυβέρ­νη­σης. Από τη δια­χεί­ριση των χρεών που γίνο­νται βουνό για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό ο αριθμός των λου­κέ­των που θα μπουν στην αγορά όταν θα ξεκι­νή­σει στα­διακά η από­συρση των μέτρων στή­ρι­ξης, ο αριθμός των ανέργων αλλά και το ύψος των νέων κόκ­κι­νων δανείων.

Με εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις να βρί­σκο­νται με κατε­βα­σμένα ρολά και χιλιά­δες εργα­ζο­μέ­νους σε ανα­στολή εργα­σίας κάθε ημέρα που περνάει, το πρό­βλημα διο­γκώ­νε­ται. Ολοένα και περισ­σό­τε­ρες υπο­χρε­ώ­σεις συσ­σω­ρεύ­ο­νται για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις. Χρέη δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ προς την Εφορία, τα ασφα­λι­στικά ταμεία, τις τρά­πε­ζες μπαί­νουν στον πάγο για να εξο­φλη­θούν αργό­τερα, όταν η χώρα θα έχει αφήσει πίσω της τον εφιάλτη της παν­δη­μίας και θα έχει επι­στρέ­ψει στη νέα κανο­νι­κό­τητα.

Μόνο τα φορο­λο­γικά και ασφα­λι­στικά χρέη για τα οποία το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο απο­φά­σισε να «παγώ­σουν» μέχρι το τέλος του έτους, φθάνουν τα 1,6 δισ. ευρώ. Σε αυτά έρχο­νται να προ­στε­θούν φόροι πάνω από 5 δισ. ευρώ που έμειναν απλή­ρω­τοι εν μέσω παν­δη­μίας το 2020, το επι­στρε­πτέο κομμάτι των κύκλων της επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής που φθάνει τα 6 δισ. ευρώ, οι ανα­στο­λές δόσεων τρα­πε­ζι­κών δανείων ύψους 28,4 δισ. ευρώ, ενώ άγνωστο παρα­μέ­νει το ύψος των επι­τα­γών που έχει «παγώσει» η πληρωμή τους καθώς και των απλή­ρω­των τιμο­λο­γίων στην αγορά. Αν σε αυτά προ­στε­θούν και οι λογα­ρια­σμοί για ηλε­κτρικό ρεύμα, τηλέ­φωνα, νερό, κοι­νό­χρη­στα που έχουν αφήσει νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις, τότε το ιδιω­τικό χρέος φου­σκώ­νει επι­κίν­δυνα.

Πιο πολλές δόσεις

Η αγορά πιέζει για κούρεμα οφειλών και ακόμη περισ­σό­τε­ρες δόσεις καθώς εκφρά­ζο­νται φόβοι για μαζικά λουκέτα που θα εκτο­ξεύ­σουν στα ύψη τον αριθμό των ανέργων. Το κούρεμα που εξε­τά­ζει το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο αφορά μόνο τα κρατικά δάνεια που δόθηκαν μέσω των τριών πρώτων κύκλων της επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής καθώς θέλει να δια­σφα­λί­σει την κουλ­τούρα πλη­ρω­μών και να μη διο­λι­σθή­σει σε ορι­ζό­ντιες λύσεις, τις οποίες θα εκμε­ταλ­λευ­θούν ακόμη και όσοι μπορούν να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τα χρέη τους. Ετσι, για την αντι­με­τώ­πιση του ιδιω­τι­κού χρέους δρο­μο­λο­γεί τα εξής σχέδια:

Οφειλές προς το Δημόσιο

Οι ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς την Εφορία έχουν αρχίσει να αυξά­νο­νται τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, παρά τις ανα­στο­λές στις οποίες προ­χώ­ρησε το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Το ληξι­πρό­θε­σμο χρέος ξεπέ­ρασε τα 107,6 δισ. ευρώ. Οι απλή­ρω­τοι φόροι έχουν υπερβεί τα 5 δισ. ευρώ το 2020, ενώ τα φορο­χρέη της καρα­ντί­νας ύψους 1 δισ. ευρώ που «πάγωσαν» έως το τέλος του 2021 φαντά­ζουν σταγόνα στον ωκεανό των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών. Ωστόσο η νέα ρύθμιση που εξήγ­γειλε ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Χρήστος Σταϊ­κού­ρας δίνει μια ανάσα σε επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά που έχουν πληγεί από την παν­δη­μία. Τα χρέη της καρα­ντί­νας θα μπορούν να ρυθ­μι­στούν σε 24 άτοκες δόσεις ή 48 δόσεις με επι­τό­κιο ύψους 2,5%. Οσοι εντα­χθούν στη νέα ειδική ρύθμιση θα πρέπει να κατα­βά­λουν την πρώτη δόση μέχρι τις 31 Ιανουα­ρίου 2022. Μάλιστα, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών διπλα­σί­ασε τις δόσεις για την εξό­φληση των κορω­νο­χρεών καθώς η αρχική ρύθμιση προ­έ­βλεπε 12 άτοκες δόσεις ή 24 δόσεις με επι­τό­κιο 2,5%.

Οφειλές προς τις τρά­πε­ζες

Το πρό­βλημα είναι άμεσο. Για πολλά δάνεια, μεταξύ των οποίων και επι­χει­ρη­μα­τικά, όταν θα λήξει ο χρόνος της ανα­στο­λής θα χρεια­στεί νέα ρύθμιση καθώς είναι ορατός ο κίν­δυ­νος οι «παγω­μέ­νες» υπο­χρε­ώ­σεις να μετα­τρα­πούν σε «κόκ­κι­νες», με τον διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρ­νάρα να προ­βλέ­πει μια νέα γενιά κόκ­κι­νων δανείων 8-10 δισ. ευρώ λόγω της παν­δη­μίας. Οι τρά­πε­ζες προ­ε­τοι­μά­ζουν σχέδια για στα­διακή και σε βάθος αρκετών μηνών επι­στροφή της δόσης στα κανο­νικά επίπεδα, ενώ είναι πιθανό να απο­φα­σι­στεί παρά­ταση στην περίοδο του «παγώ­μα­τος» μέχρι να ξεκα­θα­ρί­σει το τοπίο. Στο ενδε­χό­μενο αυτό συντε­λεί και το γεγονός ότι παρα­τά­θηκε η περί­ο­δος μέχρι την ενερ­γο­ποί­ηση του νέου πτω­χευ­τι­κού κώδικα που περι­λαμ­βά­νει και τη ρύθμιση της δεύ­τε­ρης ευκαι­ρίας.

Για επι­χει­ρη­μα­τικά δάνεια και μεγάλου ύψους υπο­χρε­ώ­σεις φυσικών προ­σώ­πων, η λει­τουρ­γία του πτω­χευ­τι­κού έχει μετα­τε­θεί για τον Μάρτιο, ενώ για τις υπό­λοι­πες υπο­χρε­ώ­σεις για τον Ιούνιο. Τρά­πε­ζες και κυβέρ­νηση δίνουν μάχη με τον χρόνο προ­κει­μέ­νου να μην κοκ­κι­νί­σουν τα δάνεια όσων ήταν συνε­πείς στην απο­πλη­ρωμή τους μέχρι τις αρχές του 2020. Κλειδί απο­τε­λεί η «Γέφυρα 2», η οποία ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει εντός του Απρι­λίου. «Γέφυρα 1» και «Γέφυρα 2» εκτι­μά­ται ότι θα απο­τε­λέ­σουν σανίδα σωτη­ρίας για περισ­σό­τερα από 330.000 δάνε ια που θα σάρωνε άνευ αντι­στά­σεων η παν­δη­μική κρίση.

Πηγή tanea.gr