Κοινή επιστολή 30 Ελλήνων επιστημόνων: Γιατί πρέπει όλοι μας να κάνουμε το εμβόλιο

Δια­χρο­νικά τα εμβόλια απο­τε­λούν τα πιο ασφαλή και απο­τε­λε­σμα­τικά όπλα στην αντι­με­τώ­πιση των επι­δη­μιών. Στην ιστορία της ανθρω­πό­τη­τας, η εξά­λειψη θανα­τη­φό­ρων νοση­μά­των όπως η “ευλογιά”, και η πρόληψη μιας σειράς από σημα­ντι­κές ασθέ­νειες που απο­τε­λού­σαν μάστιγα για τον άνθρωπο όπως ο τέτανος, η πολιο­μυ­ε­λί­τιδα, οι ηπα­τί­τι­δες, η γρίπη, η ιλαρά έγινε δυνατή χάρη σε προ­γράμ­ματα μαζικού εμβο­λια­σμού.

Ο εμβο­λια­σμός απο­τε­λεί μια θερα­πεία εξαι­ρε­τικά ασφαλή, ακριβώς επειδή στη­ρί­ζε­ται στην ενερ­γο­ποί­ηση των φυσιο­λο­γι­κών μηχα­νι­σμών ανο­σο­λο­γι­κής μνήμης. Τα ειδικά λεμ­φο­κύτ­ταρα μνήμης που δημιουρ­γού­νται στα όργανα του λεμ­φι­κού συστή­μα­τος (λεμ­φα­δέ­νες) λίγες εβδο­μά­δες μετά τον εμβο­λια­σμό είναι εξει­δι­κευ­μένα να ανα­γνω­ρί­ζουν ειδικά πεπτί­δια (αντι­γόνα) της κυτ­τα­ρι­κής δομής του παθο­γό­νου, μιμού­μενα που εν πολλοίς την ανοσία που εξα­σφα­λί­ζε­ται μετά από φυσική λοίμωξη. Κατά συνέ­πεια, η επόμενη έκθεση στο εν λόγω παθο­γόνο οδηγεί άμεσα στην εξου­δε­τέ­ρωσή του μέσω της παρα­γω­γής προ­στα­τευ­τι­κών αντι­σω­μά­των από τα ειδικά Β λεμ­φο­κύτ­ταρα και της ενερ­γο­ποί­η­σης επι­πλέων μηχα­νι­σμών προ­στα­σίας από ειδικά Τ λεμ­φο­κύτ­ταρα. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις ασθε­νειών, όπως η νόσος COVID-19, η ανο­σο­λο­γική απά­ντηση μέσω του εμβο­λια­σμού είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τική από την φυσική ανοσία μετά από λοίμωξη, επειδή η ενερ­γο­ποί­ηση του ανο­σο­ποι­η­τι­κού είναι στο­χευό­μενη και ελεγ­χό­μενη ενώ απου­σιά­ζει η ανα­σταλ­τική δράση του παθο­γό­νου στο αμυ­ντικό μας σύστημα. Τα εμβόλια θεω­ρού­νται τα πιο ασφαλή φάρμακα, επειδή η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των παρε­νερ­γειών τους είναι ήπιες, (π.χ., τοπικός πόνος, ερυ­θρό­τητα στο σημείο ένεσης) είτε συστη­μα­τικά (π.χ., πυρετός, ήπια αλλερ­γική αντί­δραση). Επι­πλέον, οι παρε­νέρ­γειες αυτές των εμβο­λίων εκδη­λώ­νο­νται άμεσα (λίγες ώρες έως μέρες) και είναι αυτο­πε­ριο­ρι­σμέ­νες.

Η δημιουρ­γία απο­τε­λε­σμα­τι­κών εμβο­λίων δεν είναι μια απλή και εύκολη δια­δι­κα­σία. Για μια σειρά από γνωστές ασθέ­νειες, όπως η φυμα­τί­ωση και η λοίμωξη από HIV, δεν υπάρ­χουν απο­τε­λε­σμα­τικά ή δια­θέ­σιμα εμβόλια, αντί­στοιχα. Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, η αλμα­τώ­δης εξέλιξη στην τεχνο­λο­γία στο­χευό­με­νης επι­λο­γής, παρα­γω­γής και παρου­σί­α­σης των κατάλ­λη­λων αντι­γό­νων στα κύτταρα του ανο­σο­ποι­η­τι­κού, επι­τρέ­πει την ταχύ­τερη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη παρα­γωγή νέων εμβο­λίων. Η πρόοδος αυτή, προϊόν βασικής έρευνας πολλών δεκα­ε­τιών στη μοριακή βιο­λο­γία και βιο­τε­χνο­λο­γία, είχε ευερ­γε­τικά απο­τε­λέ­σματα και συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά στην ταχεία ανά­πτυξη απο­τε­λε­σμα­τι­κών και ασφαλών εμβο­λίων έναντι της νόσου COVID-19.

Τα εμβόλια έναντι του νέου κορω­νοϊού SARS-CoV-2 είναι εξαι­ρε­τικά απο­τε­λε­σμα­τικά στην πρόληψη της νόσου COVID-19 και των επι­πλο­κών της, με ποσοστά προ­στα­σίας που ξεπερ­νούν το 90% και απο­τε­λούν το πιο ισχυρό όπλο της ανθρω­πό­τη­τας στην αντι­με­τώ­πιση της εξε­λισ­σό­με­νης παν­δη­μίας. Όπως όλα τα φαρ­μα­κευ­τικά προ­ϊ­ό­ντα, τα εμβόλια έναντι του νέου κορω­νοϊού SARS-CoV-2, έχουν λάβει έγκριση μετά από κλι­νι­κές μελέτες ασφά­λειας και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας σε μεγάλο αριθμό υγειών εθε­λο­ντών. Η διεθνής επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα με κρι­τή­ρια δια­φά­νειας, υπευ­θυ­νό­τη­τας και επι­στη­μο­νι­κής εγκυ­ρό­τη­τας παρα­κο­λου­θεί στενά και ενη­με­ρώ­νει σε πραγ­μα­τικό χρόνο για όλες τις εξε­λί­ξεις που αφορούν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και τις ανε­πι­θύ­μη­τες αντι­δρά­σεις των εμβο­λίων για τη νόσο COVID-19. Τα εμβόλια αυτά έχουν πλέον χορη­γη­θεί σε πολλά εκα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πους ανά τον κόσμο, με εξαι­ρε­τικά απο­τε­λέ­σματα τόσο στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα αλλά στο προφίλ ασφα­λείας τους.

Ο δύσκο­λος αγώνας που έχει μπροστά της η ανθρω­πό­τητα είναι η έγκαιρη δημιουρ­γία ενός τείχους ανοσίας με μονα­δικά όπλα τον μαζικό εμβο­λια­σμό και τα μέτρα επι­δη­μιο­λο­γι­κής πρό­λη­ψης για τον περιο­ρι­σμό της δια­σπο­ράς νέων μεταλ­λά­ξεων του ιού και τον έλεγχο της παν­δη­μίας. Είναι χρέος όλων μας να εμπι­στευ­θούμε την επι­στήμη και να εμβο­λια­σθούμε εγκαί­ρως προ­στα­τεύ­ο­ντας τόσο τον εαυτό μας όσο και τους συναν­θρώ­πους μας από τη νόσο COVID-19.

Οι Πρό­ε­δροι των Ερευ­νη­τι­κών και Τεχνο­λο­γι­κών Φορέων

1)Βασίλης Ανα­στα­σό­που­λος, καθη­γη­τής του τμή­μα­τος Φυσικής του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών, Πρό­ε­δρος & Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος Επι­στη­μο­νι­κού Πάρκου Πατρών (ΕΠΠ)

2)Βασί­λειος Γρη­γο­ρίου, Διευ­θυ­ντής και Πρό­ε­δρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύ­μα­τος Ερευνών (ΕΙΕ)

3)Νικό­λαος Δεμερ­τζής, καθη­γη­τής Πολι­τι­κής Επι­κοι­νω­νίας και Πολι­τι­κής Κοι­νω­νιο­λο­γίας στο τμήμα Επι­κοι­νω­νίας και ΜΜΕ του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Διευ­θυ­ντής & Πρό­ε­δρος ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Κοι­νω­νι­κών Έρευνών (ΕΚΚΕ)

4)Ιωάννης Ιωαν­νί­δης, καθη­γη­τής του Τμή­μα­τος Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Τηλε­πι­κοι­νω­νιών του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Πρό­ε­δρος και Γενικός Διευ­θυ­ντής του Ερευ­νη­τι­κού Κέντρου ΑΘΗΝΑ.

5)Αρι­στο­μέ­νης Καρα­γε­ώρ­γης, Πρό­ε­δρος ΔΣ και Διευ­θυ­ντής του Ελλη­νι­κού Κέντρου Θαλασ­σίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) – Διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Ωκε­α­νο­γρα­φίας

6)Γεώρ­γιος Νού­νε­σης, Διευ­θυ­ντής και Πρό­ε­δρος ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επι­στη­μών “ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ” / ΕΚΕΦΕ “Δ”

7)Γεώρ­γιος Πανα­γιώ­του, Διευ­θυ­ντής και Πρό­ε­δρος του ΔΣ του Ερευ­νη­τι­κού Κέντρου Βιοϊ­α­τρι­κών Επι­στη­μών “Αλέ­ξαν­δρος Φλέμιγκ” / ΕΚΕΒΕ Α. Φλέμιγκ

8)Λουκάς Παπα­δή­μος, Πρό­ε­δρος του ΔΣ του Ιδρύ­μα­τος Ιατρο­βιο­λο­γι­κών Ερευνών της Ακα­δη­μίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ)

9)Εμμα­νουήλ Πλειώ­νης, καθη­γη­τής του τμή­μα­τος Φυσικής του ΑΠΘ, Διευ­θυ­ντής και Πρό­ε­δρος του ΔΣ του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών

10)Μιχαήλ Σιγάλας, καθη­γη­τής Τμή­μα­τος Χημείας ΑΠΘ, Πρό­ε­δρος του Κέντρου Διά­δο­σης Επι­στη­μών & Μουσείο Τεχνο­λο­γίας / ΚΔΕΜΤ-ΝΟΗΣΙΣ

11)Φωτεινή Στυ­λια­νο­πού­λου, Ομό­τι­μος Καθη­γή­τρια Βιο­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Πρό­ε­δρος του ΔΣ του Ελλη­νι­κού Ινστι­τού­του ΠΑΣΤΕΡ/ΕΙΠ

12)Νεκτά­ριος Ταβερ­να­ρά­κης, καθη­γη­τής της Ιατρι­κής Σχολής του Πανε­πι­στη­μίου Κρήτης, Πρό­ε­δρος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Ιδρύ­μα­τος Τεχνο­λο­γίας και Έρευνας (ΙΤΕ)

13)Δημή­τριος Τζο­βά­ρας, Διευ­θυ­ντής της Κεντρι­κής Διεύ­θυν­σης του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΚΕΤΑ) και Πρό­ε­δρος του ΔΣ

14)Χρήστος Χου­σιά­δας, Πρό­ε­δρος του ΔΣ της Ελλη­νι­κής Επι­τρο­πής Ατο­μι­κής Ενέρ­γειας (ΕΕΑΕ)

Ο Πρό­ε­δρος του ΕΣΕΤΕΚ

15)Σπυ­ρί­δων Αρτα­βά­νης – Τσά­κω­νας, Καθη­γη­τής Κυτ­τα­ρι­κής Βιο­λο­γίας της Ιατρι­κής Σχολής του Πανε­πι­στη­μίου Harvard

Ο Αντι­πρό­ε­δρος

16)Αρι­στεί­δης – Θωμάς Δοξιά­δης, Κοι­νω­νι­κός Επι­στή­μο­νας και Οικο­νο­μο­λό­γος,

Τα μέλη

17)Ανα­στα­σία Αϊλα­μάκη, Καθη­γή­τρια στο Τμήμα Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Επι­κοι­νω­νιών στο Ομο­σπον­διακό Πολυ­τε­χνείο της Ελβε­τίας στη Λωζάννη (EPFL), διευ­θύ­ντρια του Εργα­στη­ρίου Εφαρ­μο­γών και Συστη­μά­των Δια­χεί­ρι­σης Δεδο­μέ­νων και συνι­δρύ­τρια και Διευ­θύ­νουσα Σύμ­βου­λος της RAW Labs SA.

18)Βασί­λειος Αντω­νιά­δης, Οικο­νο­μο­λό­γος

19)Ελευ­θε­ρία Ζεγγίνη, Διευ­θύ­ντρια του Ινστι­τού­του Μετα­φρα­στι­κής Γονι­διω­μα­τι­κής στο Helmholtz Zentrum München, Γερ­μα­νία.

20)Θεό­δω­ρος Θεο­δώ­ρου, Καθη­γητή της Σχολής Χημικών Μηχα­νι­κών του Εθνικού Μετσό­βιου Πολυ­τε­χνείου

21)Ευάγ­γε­λος Καρ­κα­λέ­τσης, Δ/ντής Έρευνας Ινστι­τού­του Πλη­ρο­φο­ρι­κής & Τηλε­πι­κοι­νω­νιών ΕΚΕΦΕ “Δημό­κρι­τος”

22)Ελένη Κάτσου, επι­χει­ρη­μα­τίας

23)Βασι­λική Κιντή, Καθη­γή­τρια Τμή­μα­τος Ιστο­ρίας και Φιλο­σο­φίας της

Επι­στή­μης του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών

24)Ευγενία – Ελίζα Κονο­φά­γου, Καθη­γή­τρια Βιοϊ­α­τρι­κής Τεχνο­λο­γίας στη Σχολή Μηχα­νι­κών και Εφαρ­μο­σμέ­νων Επι­στη­μών στο Columbia University

25)Χρι­στίνα Κου­λούρη, Καθη­γή­τρια και Πρύ­τα­νης στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο Κοι­νω­νι­κών και Πολι­τι­κών Επι­στη­μών

26)Σταυ­ρούλα Μπα­χτα­λιά, στέ­λε­χος επι­χει­ρή­σεων

27)Ευάγ­γε­λος Μπε­κιά­ρης , Διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Βιώ­σι­μης Κινη­τι­κό­τη­τας και Δικτύων Μετα­φο­ρών του Ερευ­νη­τι­κού Κέντρου Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΚΕΤΑ)

28)Ιωάννης Ταλια­νί­δης, Διευ­θυ­ντής Ερευνών, Ινστι­τούτο Μορια­κής Βιο­λο­γίας και Βιο­τε­χνο­λο­γίας, Ίδρυμα Τεχνο­λο­γίας και Έρευνας και AXA Chair in Epigenetics.

29)Αιμι­λια­νός Χαλα­μαν­δά­ρης, ερευ­νη­τής στο ερευ­νη­τικό τμήμα της Samsung Ελλάδος

Πρό­ε­δρος Επι­στη­μο­νι­κού Συμ­βου­λίου ΕΛΙΔΕΚ

30)Ξενοφών Βερύ­κιος, Ομό­τι­μος Καθη­γη­τής στο Τμήμα Χημικών Μηχα­νι­κών του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών.