Ανεβαίνουν τα τιμολόγια ρεύματος για τις επιχειρήσεις – Έρχονται ανατιμήσεις και στα νοικοκυριά

Συν­θή­κες πρω­το­φα­νούς πίεσης στους ιδιώτες προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας, προ­κα­λεί η λει­τουρ­γία του χρη­μα­τι­στη­ρίου ενέρ­γειας καθώς ο απο­λο­γι­σμός των τριών πρώτων εβδο­μά­δων που ξεκί­νησε η νέα δομή οργά­νω­σης και λει­τουρ­γίας της αγοράς (target model), δημιουρ­γεί απο­καρ­διω­τική εικόνα.

Όπως λένε χαρα­κτη­ρι­στικά στην αγορά όχι μόνο δεν μειώ­θηκε το κόστος ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, όπως δια­κή­ρυττε η κυβέρ­νηση αλλά μέχρι στιγμής εξε­λίσ­σε­ται σε μνη­μειώδη απο­τυ­χία για την προ­μή­θεια, καθώς ούτε οι τιμές της κύριας αγοράς (της Αγοράς Επό­με­νης Ημέρας – Day Ahead Market -DAM) υπο­χώ­ρη­σαν αλλά, επι­πλέον, προ­έ­κυψε και ένα θηριώ­δες κόστος από την αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης (balancing market) το οποίο, αν εξα­κο­λου­θή­σει να υφί­στα­ται σε τόσο υψηλά επίπεδα, νομο­τε­λειακά θα μετα­κυ­λι­στεί στους λογα­ρια­σμούς που θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν οι Έλληνες κατα­να­λω­τές.

Ήδη, λόγω της εκτί­να­ξης των τιμών, έχουν ξεκι­νή­σει σημα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις σε πελάτες Μέσης Τάσης ενώ σύντομα θα ακο­λου­θή­σουν και οι επι­χει­ρη­μα­τι­κοί πελάτες Χαμηλής Τάσης με τις υψη­λό­τε­ρες κατα­να­λώ­σεις, διότι με τα νέα επίπεδα κόστους που έχουν δια­μορ­φω­θεί η υφι­στά­μενη τιμο­λό­γηση γίνεται ζημιο­γό­νος για τους προ­μη­θευ­τές. Από τις εται­ρείες που επη­ρε­ά­ζο­νται άμεσα από τις συν­θή­κες λει­τουρ­γίας της αγοράς είναι οι εναλ­λα­κτι­κοί και μη καθε­το­ποι­η­μέ­νοι πάροχοι ενέρ­γειας, όπως η NRG του ομίλου Βαρ­δι­νο­γιάννη, η Watt&Volt συμ­φε­ρό­ντων Ανα­στά­σιου Παπα­να­γιώ­του, η Volterra του ομίλου ΑVΑX εται­ρείες με τα μεγα­λύ­τερα μερίδια στην προ­μή­θεια μετά τους ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γούς.

Αν παρα­μεί­νουν οι συν­θή­κες αμε­τά­βλη­τες, το απο­τέ­λε­σμα θα είναι να προ­κύ­ψει μέσα στη χει­με­ρινή περίοδο που σημειώ­νε­ται η υψη­λό­τερη ζήτηση, συνο­λική αύξηση του επι­πέ­δου τιμών ρεύ­μα­τος για όλη την αγορά, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των οικια­κών πελατών. Όπως μάλιστα τονί­ζουν, σε αντί­θετη περί­πτωση η ΡΑΕ, βάσει του κώδικα προ­μή­θειας οφείλει να λάβει μέτρα ώστε οι τιμές των προ­μη­θευ­τών να προ­σαρ­μο­στούν για να καλύ­πτουν το αυξη­μένο αυτό κόστος.

Μόνο για την περίοδο 1 Νοεμ­βρίου έως 22 Νοεμ­βρίου για την οποία έχουν εκδοθεί εκκα­θα­ρι­στικά σημειώ­ματα από τον δια­χει­ρι­στή συστή­μα­τος, ΑΔΜΗΕ, το συνο­λικό κόστος της αγοράς εξι­σορ­ρό­πη­σης ανέρ­χε­ται σε 49 εκ. ευρώ όταν για όλο το 2019 δεν ξεπέ­ρασε τα 200 εκ. ευρώ. Παρά­γο­ντες της αγοράς ανα­φέ­ρουν ότι αν συνε­χί­σει να παρά­γε­ται τόσο υψηλό κόστος εξι­σορ­ρό­πη­σης, αυτό θα υπερβεί τα 750 εκ. ευρώ σε ετήσια βάση (δηλαδή σχεδόν τετρα­πλά­σιο από την προη­γού­μενη χρονιά).

Ο λόγος για τον οποίον προ­κύ­πτει αυτό το εξω­φρε­νικά υψηλό κόστος είναι ότι οι τιμές των προ­σφο­ρών που υπο­βάλ­λουν οι θερ­μι­κοί παρα­γω­γοί για την παροχή ενέρ­γειας εξι­σορ­ρό­πη­σης (την πιο βρα­χυ­πρό­θε­σμη εκ των τριών νέων αγορών), ανέρ­χο­νται σε επίπεδα υπερ­πολ­λα­πλά­σια του πραγ­μα­τι­κού οριακού μετα­βλη­τού τους κόστους για να παρά­σχουν αυτήν την ενέρ­γεια. Όπως σημειώ­νουν παρά­γο­ντες της αγοράς, υπήρξαν τέταρτα της ώρας κατά τα οποία οι προ­σφο­ρές που υπε­βλή­θη­σαν από τους θερ­μι­κούς παρα­γω­γούς για την παροχή ενέρ­γειας εξι­σορ­ρό­πη­σης ξεπέ­ρα­σαν τα 4.000 €/MWh ενώ τα αντί­στοιχα κόστη τους κυμαί­νο­νται στα επίπεδα 50-100 €/MWh.

Παράλ­ληλα είναι εντυ­πω­σιακό πως το νέο χρη­μα­τι­στή­ριο προ­βλέ­πει απο­ζη­μί­ωση των μονάδων ακόμα και για καθο­δική ενέρ­γεια, δηλαδή ακόμα και όταν οι θερ­μι­κές μονάδες καλού­νται να παρέ­χουν λιγό­τερη ενέρ­γεια από αυτήν για την οποία πλη­ρώ­θη­καν στην προη­με­ρή­σια αγορά – αφού την οικο­νο­μική αυτή διαφορά αντί να την επι­στρέ­φουν όπως η λογική επι­βάλ­λει, την πλη­ρώ­νο­νται εκ νέου.

Οι κανο­νι­σμοί της νέας αγοράς, λένε στον κλάδο της προ­μή­θειας δίνουν τη δυνα­τό­τητα στους θερ­μι­κούς παρα­γω­γούς να απο­κο­μί­ζουν υπερ­κέρδη από αυτή τη δρα­στη­ριό­τητα καθώς τα ελά­χι­στα και μέγιστα όρια που έχουν θεσπι­στεί για τις τιμές των προ­σφο­ρών είναι 4.240 ευρώ για ανοδική ενέρ­γεια και -4.240 ευρώ για καθο­δική αντί­στοιχα.

Τα όρια αυτά, είναι προ­φα­νές ότι δεν έχουν κανένα νόημα σε μια τόσο «ρηχή» αγορά, όπως η θερμική παρα­γωγή, η οποία παρου­σιά­ζει χαρα­κτη­ρι­στικά ολι­γο­πω­λια­κής δομής καθώς συμ­με­τέ­χουν τέσ­σε­ρις μόνο επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμιλοι σε αυτή, οι οποίοι είναι ακόμα λιγό­τε­ροι σε περιό­δους απου­σίας συγκε­κρι­μέ­νων μονάδων παρα­γω­γής λόγω συντη­ρή­σεων ή βλαβών.

Η κατά­σταση αυτή επι­δει­νώ­νε­ται ακόμα περισ­σό­τερο από το γεγονός ότι αυτό το διά­στημα βρί­σκο­νται σε συντή­ρηση ορι­σμέ­νες μονάδες καθώς και από τη συμ­φό­ρηση δικτύου Υψηλής Τάσης (congestion) που υπάρχει εδώ και καιρό στην Πελο­πόν­νησο και η οποία υπο­τί­θε­ται ότι θα είχε διευ­θε­τη­θεί πριν από την έναρξη λει­τουρ­γίας του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας, με κατα­σκευή νέων γραμμών δια­σύν­δε­σης.

«Το πλέον λυπηρό όμως είναι ότι από καιρό είχαν εκφρα­στεί σοβαρές ανη­συ­χίες από τις εται­ρίες προ­μή­θειας του κλάδου για την ανάγκη πρό­τε­ρης θέσπι­σης ενός πολύ στέρεου Μηχα­νι­σμού Επο­πτείας και Παρα­κο­λού­θη­σης των αγορών ενέρ­γειας πριν από την επίσημη έναρξη λει­τουρ­γίας του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας, όπως ακριβώς προ­βλέ­πουν οι σχε­τι­κές οδηγίες της ΕΕ, με στόχο την απο­τροπή παρό­μοιων φαι­νο­μέ­νων αλλά δυστυ­χώς δεν εισα­κού­στη­καν με απο­τέ­λε­σμα να παρα­τη­ρού­νται αυτές οι ανα­με­νό­με­νες κατα­χρή­σεις συγκέ­ντρω­σης ισχύος στο συγκε­κρι­μένο τμήμα της αγοράς», λένε αρμό­διες πηγές από τις εται­ρείες προ­μή­θειας. Όπως μάλιστα ανα­φέ­ρουν, η επι­βά­ρυνση που φαί­νε­ται να προ­κύ­πτει για το κόστος προ­μή­θειας είναι τερά­στια, υπερ­βαί­νο­ντας το 22%, ενώ και ο ρυθμός αύξησής του από εβδο­μάδα σε εβδο­μάδα είναι υψηλός.

Ενδει­κτικά, η τρίτη εβδο­μα­διαία εκκα­θά­ριση του Νοεμ­βρίου για την περίοδο 16/11-22/11 κατέ­δειξε κόστος περίπου 19-20εύρώ/ΜWh για τους σχε­τι­κούς λογα­ρια­σμούς προ­σαυ­ξή­σεων (ΛΠ) έναντι περίπου 15 ευρώ/ΜWh για τη δεύτερη εβδο­μάδα και 8 ευρώ/ΜWh για την πρώτη. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι, για την ίδια περίοδο, η μέση τιμή της Αγοράς Επόμενη Ημέρας κυμάν­θηκε στα 48,7 ευρώ κατά μέσο όρο – δηλαδή παρα­τη­ρή­θηκε το πρω­τό­γνωρο διεθνώς φαι­νό­μενο να ανέλθει το κόστος εξι­σορ­ρό­πη­σης στο 40% της αξίας της δια­κι­νη­θεί­σας ποσό­τη­τας του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας μέσω των κυρίων αγορών (Αγορά Επό­με­νης Ημέρας και Ενδοη­με­ρή­σια Αγορά).

Το Υπουρ­γείο Ενέρ­γειας και η ΡΑΕ έχοντας θορυ­βη­θεί ιδιαί­τερα από τη συγκε­κρι­μένη εξέλιξη έχουν προ­γραμ­μα­τί­σει συνα­ντή­σεις με τους θερ­μι­κούς παρα­γω­γούς και τον ΑΔΜΗΕ με στόχο να προβούν σε άμεσες παρεμ­βά­σεις στο ρυθ­μι­στικό πλαίσιο όπως τη θέσπιση στενών ορίων στις τιμές προ­σφο­ρών που υπο­βάλ­λουν οι παρα­γω­γοί στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης, του­λά­χι­στον μέχρι να θέσει σε εφαρ­μογή η ΡΑΕ έναν μηχα­νι­σμό παρα­κο­λού­θη­σης και επο­πτείας των νέων αγορών, κάτι που είχε ήδη απαι­τή­σει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή να υφί­στα­ται πριν από την έναρξη λει­τουρ­γίας του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας.

Πηγή: newmoney.gr