Μορατόριουμ ερευνών και συζητάμε

Ξεκά­θαρο το μήνυμα της Αθήνας προς την Αγκυρα: προ­σχη­μα­τι­κές προ­τά­σεις για διε­ρευ­νη­τι­κές επαφές δεν γίνο­νται δεκτές

Με μια πολύ σαφή και προ­κα­θο­ρι­σμένη στάση θα κινηθεί η ελλη­νική κυβέρ­νηση από σήμερα, αναγ­γελ­θείσα ημε­ρο­μη­νία λήξης των δρα­στη­ριο­τή­των του «Ορούτς Ρέις» και στην ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα, μέχρι και το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο της 10ης και 11ης Δεκεμ­βρίου, όπου ανα­μέ­νε­ται να γίνει έντονη συζή­τηση σχετικά με το αν η Ε.Ε. θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει σε κυρώ­σεις κατά της Τουρ­κίας για τη στάση που κρατάει τους τελευ­ταί­ους τέσ­σε­ρις μήνες. Είναι απο­λύ­τως βέβαιο ότι μέχρι το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο η Αθήνα δεν πρό­κει­ται να απο­δε­χθεί καμία πρόταση της Αγκυρας για έναρξη διε­ρευ­νη­τι­κών επαφών, καθώς τη θεωρεί προ­σχη­μα­τική, κάτι που συμ­με­ρί­ζο­νται και οι περισ­σό­τε­ροι Ευρω­παίοι. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, δυνα­τό­τητα έναρξης ουσια­στι­κού δια­λό­γου δεν μπορεί να υπάρξει ούτε τις επό­με­νες ημέρες μετά το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο, καθώς η Αθήνα επι­θυ­μεί συγκε­κρι­μένο σήμα από την Αγκυρα. Εάν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, μέσω του Ιμπραήμ Καλίν, δηλαδή του βασικού διαύλου στο τρίγωνο Αγκυρας, Αθηνών και Βερο­λί­νου, προ­χω­ρή­σει σε μια κίνηση η οποία θα προ­βλέ­πει έναρξη δια­λό­γου, με μορα­τό­ριουμ ερευνών που θα εκτεί­νε­ται σε βάθος χρόνου, ώστε οι συζη­τή­σεις ανάμεσα στις δύο χώρες να έχουν ορί­ζο­ντα και να διε­ξα­χθούν σε ατμό­σφαιρα απο­κλι­μά­κω­σης.

Την προη­γού­μενη Δευτέρα ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης είχε εκτενή συζή­τηση με τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών Νίκο Δένδια για τη δια­μορ­φού­μενη κατά­σταση και τα δεδο­μένα. Τις επό­με­νες ημέρες το μήνυμα που εκπέμ­φθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών ήταν αρκετά σαφές και με ξεκά­θαρο απο­δέ­κτη. Το ζήτημα είναι τι ακριβώς ανα­μέ­νει η Αθήνα στις 10 και 11 Δεκεμ­βρίου, σε μια Σύνοδο Κορυφής που ακόμη δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί αν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί διά ζώσης ή, ελέω παν­δη­μίας, με τηλε­διά­σκεψη. Από την Αθήνα ζητεί­ται ένα μήνυμα, πέρα από το λεκτικό. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπο­ρούσε να είναι η ανάθεση σε ομάδα που θα πάρει τη λίστα με τις προ­τει­νό­με­νες κυρώ­σεις από τον ύπατο εκπρό­σωπο Ζοζέπ Μπορέλ και θα θέσει πλέον χρονικό ορί­ζο­ντα υλο­ποί­η­σής τους, εφόσον η Τουρκία δεν επι­δεί­ξει εποι­κο­δο­μη­τική συμπε­ρι­φορά. Υπάρ­χουν χώρες, όπως η Γαλλία, που επι­θυ­μούν σκληρές κυρώ­σεις στον τομέα της οικο­νο­μίας, οι οποίες θα μπο­ρού­σαν να οδη­γή­σουν ακόμα και σε ανα­στολή της τελω­νεια­κής ένωσης Ε.Ε. – Τουρ­κίας. Ο πλέον ένθερ­μος αντί­πα­λος μιας τέτοιας προ­ο­πτι­κής είναι η Ισπανία, καθώς τρά­πε­ζες και ασφα­λι­στικά ταμεία της συγκε­κρι­μέ­νης χώρας έχουν βαρύ­τατη έκθεση στην τουρ­κική οικο­νο­μία, για να μη γίνει λόγος για τους εξο­πλι­σμούς. Ευαί­σθητο ζήτημα για την Αθήνα απο­τε­λεί πάντα η Λευ­κω­σία, η οποία ανα­μέ­νε­ται να ζητήσει κυρώ­σεις και να στη­ρί­ξει τη σκληρή γραμμή, αλλά και να δείξει την προ­θυ­μία της για έναρξη των συνο­μι­λιών «από εκεί που στα­μά­τησε το Κραν-Μοντανά». Ο πρό­ε­δρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκος Ανα­στα­σιά­δης έχει δια­πι­στώ­σει ιδίοις όμμασι, τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στον Μου­σταφά Ακιντζί και τον Ερσίν Τατάρ, ο οποίος λει­τουρ­γεί απο­κλει­στικά και μόνον ως ανθύ­πα­τος του κ. Ερντο­γάν στα Κατε­χό­μενα, έχοντας ελά­χι­στη σχέση με την τοπική κοι­νω­νία. Ο τρόπος με τον οποίο εξελέγη άλλωστε ο κ. Τατάρ είναι τόσο αμφι­λε­γό­με­νος, που δεν πείθει ούτε τους ίδιους τους Τουρ­κο­κυ­πρί­ους. Ωστόσο, αυτή είναι πλέον η δυσά­ρε­στη πραγ­μα­τι­κό­τητα, και στη Λευ­κω­σία προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για τα χει­ρό­τερα.

Η στάση της Γερ­μα­νίας

Σε αυτό το εξαι­ρε­τικά δύσκολο περι­βάλ­λον, η άποψη της Γερ­μα­νίας, η οποία έχει ανα­λά­βει τη διευ­κό­λυνση των επαφών ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα, παρα­μέ­νει υπέρ του δια­λό­γου, ωστόσο μετά το κρε­σέ­ντο δυσα­νά­λο­γης προ­κλη­τι­κό­τη­τας εκ μέρους της Τουρ­κίας, φαί­νε­ται ότι και στο Βερο­λίνο οι προσ­δο­κίες είναι περιο­ρι­σμέ­νες. Αξίζει, πάντως, να σημειω­θεί ότι η συμπε­ρι­φορά της Τουρ­κίας δεν περνάει απα­ρα­τή­ρητη ούτε από τρίτες χώρες όπως η Σερβία, που παρα­δο­σιακά, λόγω κυρίως των κυρώ­σεων της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας, απέ­φευγε να συμ­με­τά­σχει σε εμπάρ­γκο έναντι τρίτων χωρών. Πλέον, από την Πέμπτη, η Σερβία γίνεται μία από τις τρίτες, εκτός Ε.Ε., χώρες που συντάσ­σε­ται με την απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου υπέρ της παρά­τα­σης των κυρώ­σεων κατά της Τουρ­κίας για τις παρά­νο­μες γεω­τρή­σεις υδρο­γο­ναν­θρά­κων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, που εγκρί­θηκε για πρώτη φορά τον Νοέμ­βριο του 2019. Σημειώ­νε­ται ότι αυτές οι κυρώ­σεις αφορούν απα­γό­ρευση ταξι­δίων και «πάγωμα» περιου­σια­κών στοι­χείων για άτομα που είναι υπεύ­θυνα για τη διε­ξα­γωγή παρά­νο­μων δρα­στη­ριο­τή­των στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και έχουν παρα­τα­θεί μέχρι τον Νοέμ­βριο του 2021.

Με βάση αυτή την εξαι­ρε­τικά περί­πλοκη και διόλου ευοίωνη κατά­σταση, η Αθήνα προ­χω­ράει έχοντας το ένα μάτι στραμ­μένο πέρα από τον Ατλα­ντικό. Η ανη­συ­χία ότι ο κ. Ερντο­γάν μπορεί να εκμε­ταλ­λευ­θεί την περίοδο μέχρι την ορκω­μο­σία του εκλεγ­μέ­νου προ­έ­δρου των ΗΠΑ Τζο Μπάι­ντεν, είναι υπαρκτή. Οι πρό­σφα­τες απειλές, που εξα­πο­λύ­θη­καν κυρίως μέσω του κομ­μα­τι­κού οργάνου (Γενί Σαφάκ), περί επι­βί­βα­σης σε εμπο­ρικά πλοία με ελλη­νική σημαία ως… «αντί­ποινα» λόγω της νηοψίας που έγινε από τη γερ­μα­νική φρεγάτα «Αμβούργο» σε τουρ­κικό φορτηγό πλοίο, μόνο ελαφρά τη καρδία δεν λαμ­βά­νο­νται από την Αθήνα, που παρα­μέ­νει σε εγρή­γορση σε πολ­λα­πλά επίπεδα. Για όσους βρί­σκο­νται σε διαρκή τριβή με τις τουρ­κι­κές προ­κλή­σεις των τελευ­ταίων μηνών, πιθα­νό­τερο σενάριο κλι­μά­κω­σης θεω­ρεί­ται η απο­στολή πλωτού γεω­τρύ­πα­νου στην περιοχή του «τριε­θνούς» της ΑΟΖ Ελλάδας, Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας και Τουρ­κίας, όπου το ερευ­νη­τικό «Μπαρ­μπα­ρός» διε­ξή­γαγε τρισ­διά­στα­τες σει­σμι­κές έρευνες τον Οκτώ­βριο του 2018, παρά τις οχλή­σεις από φρε­γά­τες του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Προ­φα­νώς πιθανή μετα­κί­νηση των τουρ­κι­κών ερευ­νη­τι­κών στα δυτικά του 28ου μεσημ­βρι­νού θα ανε­βά­σει κατα­κό­ρυφα την ένταση, καθώς εκεί έχει πλέον συμ­φέ­ρο­ντα και η Αίγυ­πτος.

Η Σαου­δική Αραβία

Η Αθήνα από την πλευρά της κινεί­ται σε σαφή πορεία σύσφιγ­ξης των σχέσεων, εκτός από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και με τις υπό­λοι­πες αρα­βι­κές σου­νι­τι­κές μοναρ­χίες, και τις επό­με­νες ημέρες θα υπο­γρα­φεί συμ­φω­νία συνερ­γα­σίας και με τη Σαου­δική Αραβία. Οι υπο­γρα­φές καθυ­στε­ρούν λόγω παν­δη­μίας και της δυσκο­λίας που αυτή επι­βάλ­λει στις μετα­κι­νή­σεις. Ωστόσο είναι απο­λύ­τως σαφές ότι και το Ριάντ, μέσω ενός συν­δυα­σμού συμ­φω­νιών και διμερών συνερ­γα­σιών με χώρες της Ε.Ε. όπως η Ελλάδα, εισέρ­χε­ται στα­διακά στο πεδίο της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Πηγή: kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος