Τουρισμός : Κατέρρευσαν τα έσοδα – Η ανάγκη νέας στρατηγικής για το 2021

Σε ανα­ζή­τη­ση νέων ερ­γα­λεί­ων για τη χά­ρα­ξη ευ­έ­λι­κτων πο­λι­τι­κών στον του­ρι­σμό, βρί­σκε­ται η Ελ­λά­δα μετά την κα­τάρ­ρευ­ση των εσό­δων τής πα­ρα­δο­σια­κής βα­ριάς βιο­μη­χα­νί­ας το τε­λευ­ταίο οκτά­μη­νο του έτους, λόγω της έξαρ­σης της παν­δη­μί­ας.

Σε ανα­ζή­τη­ση νέων ερ­γα­λεί­ων για τη χά­ρα­ξη ευ­έ­λι­κτων πο­λι­τι­κών στον του­ρι­σμό, βρί­σκε­ται η Ελ­λά­δα μετά την κα­τάρ­ρευ­ση των εσό­δων τής πα­ρα­δο­σια­κής βα­ριάς βιο­μη­χα­νί­ας το τε­λευ­ταίο οκτά­μη­νο του έτους, λόγω της έξαρ­σης της παν­δη­μί­ας.

Η ανά­γκη για μία νέα πο­λι­τι­κή για τον του­ρι­σμό μέσα σε συν­θή­κες αβε­βαιό­τη­τας, τη στιγ­μή που ο αριθ­μός των κρου­σμά­των εκτι­νάσ­σε­ται όχι μόνο στη χώρα μας αλλά σε όλη την Ευ­ρώ­πη, η οποία κάθε χρόνο απο­τε­λεί τη στα­θε­ρή πηγή τρο­φο­δο­σί­ας του στρα­τη­γι­κού οι­κο­νο­μι­κού πλε­ο­νε­κτή­μα­τος της Ελ­λά­δας, είναι επι­τα­κτι­κή ανά­γκη.

Το γε­γο­νός αυτό φαί­νε­ται ότι ανα­γνω­ρί­ζει τόσο η κυ­βέρ­νη­ση που χα­ράσ­σει πο­λι­τι­κή, όσο και οι πα­ρά­γο­ντες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον κλάδο. Η επα­νεκ­κί­νη­ση του του­ρι­σμού τον πε­ρα­σμέ­νο Μάιο και ο τρό­πος που εξε­λί­χθη­καν τα πράγ­μα­τα μέχρι και τον Αύ­γου­στο, δεν δι­καί­ω­σε τις προσ­δο­κί­ες.  Όμως επει­δή ο του­ρι­σμός στη χώρα μας έχει κα­θο­ρι­στι­κή συ­νει­σφο­ρά στην οι­κο­νο­μία, καθώς αντι­προ­σω­πεύ­ει πε­ρί­που 25 δισ. ευρώ, με συ­νο­λι­κή συμ­βο­λή που υπερ­βαί­νει  το 30% του ελ­λη­νι­κού ΑΕΠ, η αλ­λα­γή πλεύ­σης κα­θί­στα­ται επι­τα­κτι­κή.

Με το 60% των ξε­νο­δο­χεί­ων

Πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο τώρα, που σε μία πα­ρα­τε­τα­μέ­νη πε­ρί­ο­δο όπου τα δη­μό­σια έσοδα κλο­νί­ζο­νται από την συ­νεκ­δο­χι­κή κα­τάρ­ρευ­ση πα­ρα­δο­σια­κών πυ­λώ­νων της οι­κο­νο­μί­ας λόγω της παν­δη­μί­ας,  με πρώτο το εμπό­ριο, ο κρα­τι­κός κου­μπα­ράς από τον του­ρι­σμό δεί­χνει να χω­λαί­νει. Λει­τουρ­γώ­ντας φέτος μόνο το 60% των ξε­νο­δο­χεί­ων της χώρας, δη­λα­δή 6.027 μο­νά­δες, τα του­ρι­στι­κά έσοδα  είναι ζή­τη­μα αν ξε­πε­ρά­σουν φέτος τα 2,8 δισ. ευρώ. 

Η κα­τάρ­ρευ­ση των εσό­δων προ­κα­λεί αλυ­σι­δω­τούς κλυ­δω­νι­σμούς στην κοι­νω­νία και δη στο σύ­στη­μα Υγεί­ας από το οποίο αφαι­ρεί μία ακόμη επί­στρω­ση από την ασπί­δα προ­στα­σί­ας του τη στιγ­μή που το με­γά­λο ζή­τη­μα είναι η διαρ­κής ανα­βάθ­μι­σή του.

Αξία έχουν κά­ποια δε­δο­μέ­να για το πώς επη­ρε­ά­στη­κε φέτος ο του­ρι­σμός από την υγειο­νο­μι­κή κρίση αλλά και τα χρή­σι­μα δι­δάγ­μα­τα που προ­έ­κυ­ψαν ώστε αμέ­σως να γίνει εφι­κτός ο επα­να­σχε­δια­σμός της πο­λι­τι­κής.

Η κα­τάρ­ρευ­ση

Το Ιν­στι­τού­το Του­ρι­στι­κών Ερευ­νών και Προ­βλέ­ψε­ων κα­τέ­δει­ξε πως ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός κα­τέρ­ρευ­σε εξαι­τί­ας της υγειο­νο­μι­κής κρί­σης και έμει­ναν κλει­στές 4.010 ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες .

Εν­δει­κτι­κό της κα­τά­στα­σης που επι­κρα­τεί αυτήν τη στιγ­μή στον ξε­νο­δο­χεια­κό κλάδο, αλλά και των δύ­σκο­λων μηνών που έρ­χο­νται, είναι ότι 717 από τα 2.328 ξε­νο­δο­χεία συ­νε­χούς λει­τουρ­γί­ας που άνοι­ξαν μετά το lockdown (επί συ­νό­λου 3.965), θα ξα­να­κλεί­σουν μέσα στο 2020.

Επί­σης, από την έρευ­να του ΙΤΕΠ δια­πι­στώ­νε­ται ότι η μέση πο­σο­στιαία πλη­ρό­τη­τα με ανα­γω­γή στο σύ­νο­λο του ξε­νο­δο­χεια­κού δυ­να­μι­κού της χώρας για τους μήνες Ιού­λιο, Αύ­γου­στο και Σε­πτέμ­βριο, ανήλ­θε σε πο­σο­στό 23,1%, η δε μέση τιμή για την ίδια πε­ρί­ο­δο άγ­γι­ξε τα 86 ευρώ!

Εσοδα λι­γό­τε­ρα από 2,8 δισ;

Ο κα­θη­γη­τής Γιώρ­γος Πε­τρά­κος, γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΤΕΠ, έχει εκ­φρά­σει τον σκε­πτι­κι­σμό του για το αν οι του­ρι­στι­κές ει­σπρά­ξεις του 2020, θα ανέλ­θουν στο 20% των 18,2 δισ. ευρώ του 2019.  Από την πλευ­ρά του, ο πρό­ε­δρος του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δος (ΞΕΕ) Αλέ­ξαν­δρος Βα­σι­λι­κός, είπε με νόημα ότι σε ό,τι αφορά τα του­ρι­στι­κά έσοδα, θα είναι χα­μη­λό­τε­ρα ακόμα και από την αρ­χι­κή εκτί­μη­ση του ΙΤΕΠ, που μι­λού­σε για 2,8 δισ. ευρώ. 

Ανα­δι­φώ­ντας όμως κα­νείς στα σπα­ράγ­μα­τα των οι­κο­νο­μι­κών δε­δο­μέ­νων έτσι όπως αυτά συ­γκε­ντρώ­θη­καν από μία χώρα την οποία ο κο­ρο­ναϊ­ός ποτέ δεν εγκα­τέ­λει­ψε, δια­πι­στώ­νει και με­ρι­κές εκ­πλή­ξεις που αξί­ζουν την προ­σο­χή. Ση­μειώ­νει η ΤτΕ στα στοι­χεία της για το τα­ξι­διω­τι­κό ισο­ζύ­γιο του Αυ­γού­στου ότι κα­τα­γρά­φτη­κε άνο­δος της μέσης δα­πά­νης ανά τα­ξί­δι κατά 27,6%, ενώ όλα τα άλλα με­γέ­θη κα­τέρ­ρε­αν, καθώς και το ότι οι Βρε­τα­νοί απο­δεί­χθη­καν πιο γα­λα­ντό­μοι από τους Γερ­μα­νούς, αν και λι­γό­τε­ροι.

Βαθιά το χέρι στην τσέπη οι Βρε­τα­νοί

Τον Αύ­γου­στο του 2020, οι τα­ξι­διω­τι­κές ει­σπρά­ξεις από Βρε­τα­νία ανήλ­θαν στα 320 εκατ. και ξε­πέ­ρα­σαν αυτές από τη Γερ­μα­νία, που ήταν στα 308 εκατ. ευρώ, ενώ αυτές από τη Γαλ­λία δια­μορ­φώ­θη­καν στα 170 εκατ. Κατά τα λοιπά, αφί­ξεις και ει­σπρά­ξεις κα­τέρ­ρευ­σαν τόσο το οκτά­μη­νο Ια­νουα­ρί­ου-Αυ­γού­στου όσο και τον Αύ­γου­στο. 

Οι τα­ξι­διω­τι­κές ει­σπρά­ξεις το οκτά­μη­νο δια­μορ­φώ­θη­καν στα 2.684 εκατ. ευρώ, εμ­φα­νί­ζο­ντας μεί­ω­ση κατά 79,7% σε σύ­γκρι­ση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2019 που ήταν στα 13.220,9 εκατ. ευρώ. Στο οκτά­μη­νο Ια­νουα­ρί­ου-Αυ­γού­στου 2020 η ει­σερ­χό­με­νη τα­ξι­διω­τι­κή κί­νη­ση μειώ­θη­κε κατά 78,0% και δια­μορ­φώ­θη­κε στους 4,813 εκατ. τα­ξι­διώ­τες, ένα­ντι 21,842 εκατ. τα­ξι­διω­τών την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2019.

Αντί­στοι­χα τον Αύ­γου­στο οι ει­σπρά­ξεις μειώ­θη­καν κατά 66,5% σε σύ­γκρι­ση με τον αντί­στοι­χο μήνα του 2019 στα 373 εκατ., ένα­ντι 4,104 δισ. τον αντί­στοι­χο μήνα του 2019, ενώ η ει­σερ­χό­με­νη τα­ξι­διω­τι­κή κί­νη­ση τον Αύ­γου­στο του 2020 δια­μορ­φώ­θη­κε σε 1,807 εκατ. τα­ξι­διώ­τες, μειω­μέ­νη κατά 73,3% σε σύ­γκρι­ση με τον αντί­στοι­χο μήνα του 2019 που ήταν 6,762 εκατ. τα­ξι­διώ­τες.

Ποιοι ήρθαν στην Ελ­λά­δα και τι ξό­δε­ψαν

Όπως ανα­φέ­ρει η ΤτΕ, μεί­ω­ση 5,7% ση­μεί­ω­σε το 8μηνο του 2020 και η μέση δα­πά­νη ανά τα­ξί­δι, στα 557,2 ευρώ, ωστό­σο τον Αύ­γου­στο η μέση δα­πά­νη ανά τα­ξί­δι αυ­ξή­θη­κε κατά 27,6%, στα 759,9 ευρώ, από 595,5 ευρώ πέ­ρυ­σι τον ίδιο μήνα.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με την ΤτE, την πε­ρί­ο­δο Ια­νουα­ρί­ου-Αυ­γού­στου 2020 η μεί­ω­ση των τα­ξι­διω­τι­κών ει­σπρά­ξε­ων κατά 79,7% σε σύ­γκρι­ση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2019 οφεί­λε­ται στην πτώση των ει­σπρά­ξε­ων από κα­τοί­κους των χωρών της Ε.Ε.-27 κατά 75,5%, οι οποί­ες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 1.749 εκατ., καθώς και των ει­σπρά­ξε­ων από κα­τοί­κους των χωρών εκτός της Ε.Ε.-27 κατά 83,8%, οι οποί­ες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 932 εκατ.

Οι τα­ξι­διώ­τες από τη ζώνη του Ευρώ

Οι ει­σπρά­ξεις από κα­τοί­κους των χωρών της ζώνης του ευρώ δια­μορ­φώ­θη­καν σε 1,410 δισ., μειω­μέ­νες 75,1%, ενώ οι ει­σπρά­ξεις από κα­τοί­κους των χωρών της Ε.Ε.-27 εκτός της ζώνης του ευρώ εμ­φά­νι­σαν πτώση κατά 77,2% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 339 εκατ. ευρώ. Ει­δι­κό­τε­ρα, οι ει­σπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία μειώ­θη­καν κατά 73,9% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 530 εκατ., ενώ οι ει­σπρά­ξεις από τη Γαλ­λία μειώ­θη­καν κατά 71,9% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 233 εκατ. 

Από τις χώρες εκτός της Ε.Ε.-27, πτώση 77,7% πα­ρου­σί­α­σαν οι ει­σπρά­ξεις από το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, οι οποί­ες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 427 εκατ., ενώ οι ει­σπρά­ξεις από τις ΗΠΑ μειώ­θη­καν 91,5% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 69 εκατ. Οι ει­σπρά­ξεις από τη Ρωσία μειώ­θη­καν 96,4% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 11 εκατ.

Προ­τά­σεις για μία νέα πο­λι­τι­κή

Η αγω­νία των επι­χει­ρή­σε­ων του του­ρι­στι­κού κλά­δου έκ­δη­λη. Ο πρό­ε­δρος της ΚΕΕ και του ΕΒΕΑ Κων­στα­ντί­νος Μί­χα­λος πα­ρα­τη­ρεί ότι

«Οι επι­χει­ρή­σεις του κλά­δου του του­ρι­σμού στο σύ­νο­λό τους κα­λού­νται σή­με­ρα να αντε­πε­ξέλ­θουν σε μια ακόμη κρίση που δο­κι­μά­ζει τα όρια της βιω­σι­μό­τη­τάς τους. Τα αυ­στη­ρά μέτρα που έλαβε η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, τα οποία είναι απο­λύ­τως επι­τυ­χη­μέ­να στον τομέα της υγεί­ας του πλη­θυ­σμού ως στρα­τη­γι­κή για τον πε­ριο­ρι­σμό της εξά­πλω­σης της νέας παν­δη­μί­ας, συ­ντε­λούν στην κά­θε­τη πτώση της ζή­τη­σης. Οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­στι­κού κλά­δου και ει­δι­κό­τε­ρα τα ξε­νο­δο­χεία δεν μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν χωρίς πε­λά­τες και οι πε­λά­τες δεν είναι δυ­να­τόν να έρ­θουν χωρίς ανοι­χτά αε­ρο­δρό­μια και χωρίς πτή­σεις.

Και προ­τεί­νει με­τα­ξύ άλλων:

Επι­δό­τη­ση του συ­νό­λου των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών για το μό­νι­μο προ­σω­πι­κό των ξε­νο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων έως τις 30.06.2021.

Επι­δό­τη­ση κατά 30% του βα­σι­κού μι­σθού και κατά 50% του υπερ­βάλ­λο­ντος μι­σθού πλέον του βα­σι­κού των ερ­γα­ζο­μέ­νων μέχρι τον Ιού­νιο του 2021 για τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις που θα δια­τη­ρή­σουν το προ­σω­πι­κό που απα­σχο­λού­σαν τον 03/2020.

Επέ­κτα­ση της επι­δό­τη­σης των τόκων των δα­νεί­ων των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων μέχρι τις 31/12/2021.

Aνα­στο­λή κα­τα­βο­λής χρε­ο­λυ­σί­ων υφι­στά­με­νων ενή­με­ρων δα­νεί­ων μέχρι τις 31/07/2022 με πα­ράλ­λη­λη επι­μή­κυν­ση του χρό­νου απο πλη­ρω­μής του κε­φα­λαί­ου κατά 3 έτη. 

Επέ­κτα­ση του υπο­χρε­ω­τι­κού μέ­τρου της μεί­ω­σης των ενοι­κί­ων κατά 40% έως και τις 30.06.2021.

Επι­δό­τη­ση του­λά­χι­στον 80% των μι­σθω­μά­των όπως αυτά δια­μορ­φώ­νο­νται μετά την εφαρ­μο­γή του μέ­τρου της υπο­χρε­ω­τι­κής μεί­ω­σης κατά 40%.

Αύ­ξη­ση ορίου ανά επι­χεί­ρη­ση της δι­καιού­με­νης επι­στρε­πτέ­ας προ­κα­τα­βο­λής.

Πα­ρά­τα­ση του χρό­νου ανα­στο­λής των προς πλη­ρω­μή επι­τα­γών έως τις 31.12.2020.

Το πα­ρά­δειγ­μα στο Νότιο  Αι­γαίο

Ζούμε μια ιστο­ρι­κών δια­στά­σε­ων πα­γκό­σμια κρίση, που από το ξέ­σπα­σμά της έως σή­με­ρα, μας ανα­γκά­ζει να σκε­φτού­με και να δρά­σου­με δια­φο­ρε­τι­κά, να αλ­λά­ξου­με προ­τε­ραιό­τη­τες, να υπερ­βού­με εαυ­τόν. Ίσως κά­ποιοι να ξε­χνούν ότι τί­πο­τα πια δεν είναι το ίδιο με χθες, πα­ρα­τη­ρεί από την πλευ­ρά του μι­λώ­ντας στην Ναυ­τε­μπο­ρι­κή, ο Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος που είναι πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Τι έγινε σε αυτά τα νησιά το κα­λο­καί­ρι που μας πέ­ρα­σε και τι μπο­ρεί να αλ­λά­ξει στο μέλ­λον;

Λέει με­τα­ξύ άλλων  ότι με πρω­το­βου­λί­ες μας όπως η υγειο­νο­μι­κή θω­ρά­κι­ση των δομών υγεί­ας των νη­σιών μας, τα ξε­νο­δο­χεία Covid που προ­τεί­να­με και υιο­θέ­τη­σε και η ίδια η κυ­βέρ­νη­ση για τυχόν θε­τι­κούς στον ιό επι­σκέ­πτες, με δειγ­μα­το­λη­πτι­κούς μο­ρια­κούς ελέγ­χους, με ελέγ­χους για την τή­ρη­ση των πρω­το­κόλ­λων υγεί­ας σε το­μείς ευ­θύ­νης μας, με στο­χευ­μέ­νη του­ρι­στι­κή ψη­φια­κή κα­μπά­νια σε 12 χώρες, ό,τι πιο σύγ­χρο­νο έχει σχε­δια­σθεί στη χώρα μας, κα­τα­φέ­ρα­με να κρα­τή­σου­με όρθια την οι­κο­νο­μία των νη­σιών μας. 

«Δεν συ­γκρι­νό­μα­στε πλέον με τις προη­γού­με­νες χρο­νιές. Συ­γκρι­νό­μα­στε με τα διε­θνή αντα­να­κλα­στι­κά και σχέ­δια.  Πι­στεύω ότι τώρα πια έχου­με την εμπει­ρία για να προ­χω­ρή­σου­με. Το απο­δεί­ξα­με στην πράξη. Η μέχρι σή­με­ρα δια­χεί­ρι­ση της κρί­σης από την κυ­βέρ­νη­ση και τον κρα­τι­κό μη­χα­νι­σμό, αλλά και από τη στάση των πο­λι­τών, μόνο υπε­ρή­φα­νο και αι­σιό­δο­ξο για το μέλ­λον με κά­νουν. Ο τρό­πος που λει­τουρ­γή­σα­με ως χώρα, αλλά και ως Πε­ρι­φέ­ρεια, είναι και το δια­βα­τή­ριό μας για ένα μέλ­λον πιο αι­σιό­δο­ξο».

Σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης

Ο Γρη­γό­ρης Τά­σιος, είναι πρό­ε­δρος της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ξε­νο­δό­χων και η πρό­τα­ση που κα­τα­θέ­τει είναι να ξε­φύ­γου­με απ’ τη λο­γι­κή τού βλέ­πο­ντας και κά­νο­ντας. Σή­με­ρα ο του­ρι­σμός είναι σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης. Το ιδα­νι­κό και ζη­τού­με­νο είναι ένα νέο σχέ­διο του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, βα­σι­σμέ­νης στα συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα της χώρας και προ­σαρ­μο­σμέ­νης στους στό­χους που θέτει το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Ανά­καμ­ψης.

Οι πόροι από το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Ανά­καμ­ψη μαζί με τα κον­δύ­λια του ΕΣΠΑ φτά­νουν τα 72 δισ. Είναι μια με­γά­λη ελ­λη­νι­κή επι­τυ­χία, είναι ένα με­γά­λο πα­κέ­το χρη­μά­των και είμαι βέ­βαιος πως και η κυ­βέρ­νη­ση συ­ναι­σθά­νε­ται την ευ­θύ­νη να σχε­διά­σει σωστά την ανα­πτυ­ξια­κή δυ­να­μι­κή της χώρας. Επέν­δυ­ση στον του­ρι­σμό ση­μαί­νει επέν­δυ­ση σε ένα κοινό ελ­πι­δο­φό­ρο μέλ­λον, με οφέλη για όλους, πα­ρα­τη­ρεί.

Τέλος οι λο­γι­κές του «βλέ­που­με και κά­νου­με»

Για να πάμε τον του­ρι­σμό μπρο­στά και να δώσει στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες, σε όλη την Ελ­λά­δα, αυτά που πραγ­μα­τι­κά μπο­ρεί να δώσει, χρειά­ζε­ται να ενώ­σου­με δυ­νά­μεις. Κυ­βέρ­νη­ση, αυ­το­διοί­κη­ση και των δύο επι­πέ­δων, φο­ρείς του του­ρι­σμού και των πα­ρα­γω­γι­κών δυ­νά­με­ων της χώρας, το­πι­κές κοι­νω­νί­ες. Με μια νέα εμπι­στο­σύ­νη με­τα­ξύ όλων των εμπλε­κο­μέ­νων και ένα σαφές όραμα για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό του 21ου

αιώνα.

«Πρέ­πει όλοι να συ­μπρά­ξου­με για να κερ­δί­σου­με το στοί­χη­μα του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού που είναι ένα εθνι­κό στοί­χη­μα, με ει­δι­κό βάρος για την προ­ο­πτι­κή της χώρας αλλά και κάθε πε­ρι­φέ­ρειας χω­ρι­στά. Να αντέ­ξει ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός και να κα­τα­φέ­ρει να συμ­με­τέ­χει από θέση ισχύ­ος στην ανά­καμ­ψη της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγο­ράς. Του­ρι­σμός ση­μαί­νει ανά­πτυ­ξη για όλους και σε όλη την Ελ­λά­δα. Μόνον ο του­ρι­σμός μπο­ρεί να το εγ­γυ­η­θεί αυτό, γιατί μόνον αυτός το έχει απο­δεί­ξει έμπρα­κτα».

Πηγή: in.gr