ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Kως: Η σφαγή των Ιταλών από τους ναζί το 1943

news room 10 λεπτά ανάγνωση
765

Ήταν ένα από τα μεγα­λύ­τερα εγκλή­ματα πολέμου και αμέσως μετά την εξό­ντωση των Ιταλών στην Κεφα­λο­νιά από τους Γερ­μα­νούς, το δεύτερο κατά σειρά σημα­σίας και μεγέ­θους. Ανα­φε­ρό­μα­στε στις εκτε­λέ­σεις Ιταλών στο νησί της Κω, μετά τη συν­θη­κο­λό­γηση της Ιταλίας.

Για το θέμα αυτό μας μίλησε ο Ιωάννης Δ. Τρι­κοί­λης Καθη­γη­τής Φυσικής Αγωγής, ενώ ευχα­ρι­στούμε και το Δήμο της Κω που μας εξυ­πη­ρέ­τησε στην έρευνα αυτή.

Η ανάρ­τησή μας είναι ανα­δη­μο­σί­ευση του σχε­τι­κού θέματος που είχαμε κάνει το 2016 στο ert.gr με αφορμή τη θλιβερή επέτειο.

εκτελεσθέντες Ιταλοί
εκτε­λε­σθέ­ντες Ιταλοί

-Ποια ήταν η συμπε­ρι­φορά των Ιταλών προς τους κατοί­κους της Κω και της Δωδε­κα­νή­σου γενι­κό­τερα;

-Η συμπε­ρι­φορά των Ιταλών προς το ελλη­νικό πλη­θυ­σμό είναι γεγονός ότι υπήρξε σαφώς καλύ­τερη από αυτή των Τούρκων αφού ανα­φε­ρό­μα­στε σε ευρω­παϊκό προηγ­μένο λαό και βεβαίως χρι­στια­νικό λαό, που αυτό­ματα δημιουρ­γεί θετικά αντα­να­κλα­στικά και υψηλές προσ­δο­κίες στους κατοί­κους των νησιών της Δωδε­κα­νή­σου.  Είναι αληθές ότι από το 1912 και μέχρι την έλευση του πρώτου κυβερ­νήτη Mario Lago το 1923 υπήρξε στρα­τιω­τική κατοχή κατά την οποία τα νησιά δεν ένιωσαν κατα­πί­εση από ενέρ­γειες επι­βο­λής ή αυταρ­χι­κές συμπε­ρι­φο­ρές από τους στρα­τιω­τι­κούς Ιταλούς διοι­κη­τές.

Friedrich-Wilhelm Müller ο επικεφαλής της σφαγής
Friedrich-Wilhelm Müller ο επι­κε­φα­λής της σφαγής

Ο Mario Lago ως πρώτος κυβερ­νή­της  1923- 1936 όντας γερου­σια­στής και μορ­φω­μέ­νος προ­σπά­θησε με αρκετά έξυπνο τρόπο (δια­μέ­σου μεγάλων έργων υπο­δο­μών, νέων τεχνι­κών και τεχνο­λο­γιών  στις κατα­σκευές και στις καλ­λιέρ­γειες) να δημιουρ­γή­σει ένα αίσθημα στους κατοί­κους ότι θα αλλάξει η οικο­νο­μική κατά­σταση τους προ­σφέ­ρο­ντας τους τη δυνα­τό­τητα να απο­κτή­σουν εάν θέλουν την ιταλική υπη­κο­ό­τητα και να έχουν πρό­σβαση σε διά­φο­ρες θέσεις στο Δημόσιο και παράλ­ληλα τη δυνα­τό­τητα σπουδών σε ορι­σμένα Ιταλικά πανε­πι­στή­μια Ρώμης, Πίζας.  Μάλιστα μετά τον κατα­στρο­φικό σεισμό του 1933 η ιταλική διοί­κηση προέβη σε δημιουρ­γία της και­νούρ­γιας πόλης της Κω με μοντέρ­νες υπο­δο­μές και κτίρια που θα στε­γά­ζο­νταν όλες οι κρα­τι­κές υπη­ρε­σίες.

Παράλ­ληλα έδωσε δάνεια χαμη­λό­τοκα και σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις άτοκα για κατα­σκευή κατοι­κιών, γεγονός που είχε θετική απήχηση στην πλειο­νό­τητα των φτωχών κατοί­κων (περί­πτωση λαϊκών κατοι­κιών).  Στον τομέα της παι­δείας ένα μέρος των χρη­μά­των για τη λει­τουρ­γία των σχο­λειών είχε προ­έ­λευση από τα ιταλικά ταμεία που βεβαίως είχαν πόρους από το ιταλικό κράτος, αλλά και από μια σχετικά ήπια φορο­λο­γία των νησιω­τών.

Το 1936 στη θέση του μετριο­πα­θούς Mario Lago έρχεται ο τετράρ­χης του φασι­σμού Cesare Maria De Vecchi, άνθρω­πος αυταρ­χι­κός, σκληρός και σε πολλές περι­πτώ­σεις βάναυ­σος απέ­να­ντι στους νησιώ­τες που τόλ­μη­σαν να oρθρώσουν το ανά­στημά τους όταν αυτός επι­χεί­ρησε να επι­βάλ­λει ολο­κλη­ρω­τικά την ιταλική γλώσσα στα σχολεία και να ελέγξει πλήρως την λει­τουρ­γία της εκκλη­σίας. Πολλές υπήρξαν  οι αντι­δρά­σεις των νησιω­τών, ιδιαί­τερα των Καλύ­μνιων δια­νο­ού­με­νων, αλλά και του απλού λαού όταν δημιουρ­γή­θηκε το εκκλη­σια­στικό ζήτημα.

Είναι γνωστός ο «πετρο­πό­λε­μος» του γυναι­κείου πλη­θυ­σμού της Καλύ­μνου ενα­ντίων των Ιταλών κατα­κτη­τών που ήθελαν να δημιουρ­γή­σουν μια νέα κατά­σταση στα θρη­σκευ­τικά πράγ­ματα (που δεν άρμοζε στις θρη­σκευ­τι­κές παρα­δό­σεις του νησιού των σφουγ­γα­ρά­δων).

-Υπήρχε στο νησί αντι­στα­σιακή δρα­στη­ριό­τητα και αν ναι ποια;

sam_0036-Στο νησί της Κω δεν μπο­ρούμε να πούμε ότι υπήρξε οργα­νω­μένη αντι­στα­σιακή δράση όμως δεν ήταν λίγες οι φορές που οι κάτοι­κοι εξέ­φρα­ζαν σχεδόν φανερά την αντί­θεση τους με ορι­σμέ­νες πρα­κτι­κές της ιτα­λι­κής διοί­κη­σης κυρίως σε ζητή­ματα θρη­σκείας και εκπαί­δευ­σης.

Ζήτημα θρη­σκείας: η προ­σπά­θεια των Ιταλών να απο­κό­ψουν την εκκλη­σία της Δωδε­κα­νή­σου από το Πατριαρ­χείο της Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως.

Ζήτημα εκπαί­δευ­σης: η επιβολή της ιτα­λι­κής γλώσσας ως κύριας γλώσσας στα σχολεία και η σχεδόν κατάρ­γηση της ελλη­νι­κής στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση.

-Μετά τη συν­θη­κο­λό­γηση της Ιταλίας και μέχρι τις παρεμ­βά­σεις των Γερ­μα­νών, ποια ήταν η στάση των Ιταλών στο νησί;

Από την 8η Σεπτεμ­βρίου 1943 ημέρα κατά την οποία ο Βασι­λείας Vittorio Emmanouele ο Γ’ και ο στρα­τάρ­χης Pietro Badoglio κατέ­λη­ξαν σε μυστική συν­θη­κο­λό­γηση με τους συμ­μά­χους δεν υπάρ­χουν μαρ­τυ­ρίες ή γεγο­νότα που να μας βεβαιώ­νουν ότι υπήρξε κάποια αλλαγή στη στάση της ιτα­λι­κής διοί­κη­σης έναντι των κατοί­κων της Κω  βεβαίως υπήρξε ένα κλίμα έντασης και αβε­βαιό­τη­τας αφού ο φόβος για αντί­δραση των Γερ­μα­νών ήταν διά­χυ­τος στις τάξεις της ιτα­λι­κής φρουράς του νησιού.

Σε κάποιες μάλιστα περι­πτώ­σεις έχουμε μαρ­τυ­ρίες κατοί­κων της Κω που είχαν κάποια σχέση με Ιταλούς υπαλ­λή­λους αλλά και χαμη­λό­βαθ­μους Ιταλούς αξιω­μα­τι­κούς ότι ο φόβος αντι­ποί­νων από πλευρά των εξα­γριω­μέ­νων Γερ­μα­νών έκαναν τους Ιταλούς να απο­κτή­σουν ένα ηπιό­τερο προ­σω­πείο απέ­να­ντι στους κατοί­κους.

sam_0034

Οι Γερ­μα­νοί αμέσως μετά την συν­θη­κο­λό­γηση των Ιταλών έθεσαν σε εφαρ­μογή την επι­χεί­ρηση για τον αφο­πλι­σμό της ιτα­λι­κής φρουράς στα Δωδε­κά­νησα μάλιστα σε αυτήν την επι­χεί­ρηση έδωσαν ειρω­νικά την κωδική ονο­μα­σία «ΑΞΩΝ».  Στη Ρόδο με αστρα­πιαία κίνηση ο έμπει­ρος υπο­στρά­τη­γος Ulrich Kleemann με τη μεραρ­χία εφόδου «ΡΟΔΟΣ» κατά­φερε μέσα σε λίγες ώρες να αιχ­μα­λω­τί­σει αμαχητί τον κύριο όγκο της μεραρ­χίας «REGINA» που έδρευε στη Ρόδο, ένα σύνολο ανδρών όλων των κλάδων που αριθ­μούσε γύρω στις 40.000.  Ο επό­με­νος στόχος ήταν η Κως και η Λέρος.

Friedrich-Wilhelm Müller
Friedrich-Wilhelm Müller

Η Κως έπρεπε να κατα­λη­φθεί πρώτη γιατί διέθετε αερο­δρό­μιο και οι υπε­ρα­σπι­στές της Ιταλοί ήταν γύρω στις 4.000 και οι Βρε­τα­νοί 1.600, αριθμός που σίγουρα ήταν μικρό­τε­ρος από αυτόν της Ναυ­τι­κής βάσης της Λέρου.  Οι Γερ­μα­νοί άρχισαν να βομ­βαρ­δί­ζουν από την επομένη της συν­θη­κο­λό­γη­σης των Ιταλών όλους τους στρα­τιω­τι­κούς στόχους της Κω, παράλ­ληλα δε με προ­κη­ρύ­ξεις ενη­μέ­ρω­ναν τους Ιταλούς ότι σε περί­πτωση συνερ­γα­σίας αυτοί θα θεω­ρη­θούν σύντρο­φοι και σύμ­μα­χοι, σε περί­πτωση που παρα­δο­θούν θα θεω­ρη­θούν αιχ­μά­λω­τοι πολέμου και η μετα­χεί­ριση τους θα είναι η προ­βλε­πό­μενη από τις προ­βλε­πό­με­νες συν­θή­κες.

 Friedrich-Wilhelm Müller
Friedrich-Wilhelm Müller

Σε περί­πτωση ένοπλης αντί­στα­σης αυτό­ματα θα κατα­δι­κα­στούν για έσχατη προ­δο­σία με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται.  Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των Ιταλών αξιω­μα­τι­κών πλην ελα­χί­στων πεπει­σμέ­νοι ότι η παρου­σία των Βρε­τα­νών από τη μια αλλά και η πτώση της γερ­μα­νι­κής στρα­τιω­τι­κής ισχύος από την άλλη καθι­στούσε δύσκολο το εγχεί­ρημα των Γερ­μα­νών να κατα­λά­βουν τα νησιά. Έτσι λοιπόν αγνό­η­σαν τα τελε­σί­γραφα των Γερ­μα­νών και ετοι­μά­στη­καν για μια θανά­σιμη μέχρις εσχάτων μάχη.

Ψάχνοντας στον τόπο των εκτελέσεων
Ψάχνο­ντας στον τόπο των εκτε­λέ­σεων

Οι  Ιταλοί παρα­μονή της γερ­μα­νι­κής επί­θε­σης (που έλαβε την ονο­μα­σία ICEBERG – πολική άρκτος) διέ­θε­ταν στην Κω γύρω στις 4000 άνδρες υπό την διοί­κηση του συνταγ­μα­τάρχη Felice Leggio.  Στην Κω η βρε­τα­νική δύναμη αριθ­μούσε γύρω στους 1600 άνδρες και μια υπο­λο­γί­σιμη δύναμη αερο­σκα­φών με έδρα το αερο­δρό­μιο της Αντι­μά­χειας, αλλά σε συν­θή­κες ανάγκης και στους αερο­δια­δρό­μους στην περιοχή Τιγκάκι και στη περιοχή Λάμπη πλησίον της πόλης της Κω.

dsc03659-Πως ξεκί­νη­σαν τα γεγο­νότα;

-Στις 3 Οκτω­βρίου 1943 οι Γερ­μα­νοί με απόλυτο αιφ­νι­δια­σμό έκαναν απόβαση ταυ­τό­χρονα σε τρία σημεία της Κω. Ο κύριος όγκος των Γερ­μα­νών απο­βι­βά­στηκε στην βόρια παρα­λιακή περιοχή ανάμεσα Μαρμάρι και Τιγκάκι, υπό την διοί­κηση του ταγ­μα­τάρχη Silvester von Saldern.  Ένα άλλο τμήμα απο­βι­βά­στηκε στη νότια περιοχή του νησιού στην περιοχή Αγιος Ζαχα­ρίας υπό τις δια­τα­γές του λοχαγού Philip Aschof.

αντικείμενα εκτελεσθέντων
αντι­κεί­μενα εκτε­λε­σθέ­ντων

Το τρίτο τμήμα απο­τε­λούσε ένας λόχος αμφί­βιων κατα­δρο­μέων της μεραρ­χίας Brandenburg και απο­βι­βά­στηκε στην νότια πλευρά της Κω κοντά στη Κέφαλο μαζί με ένα λόχο αλε­ξι­πτω­τι­στών της ίδιας μεραρ­χίας που έπεσε μεταξύ Κεφάλου και αερο­δρο­μίου της Αντι­μά­χειας.

Αυτοί οι δύο λόχοι υπό την διοί­κηση του λοχαγού Αρμιν Κουλμαν  και του υπο­λο­χα­γού Οsatz είχαν ως κύριο στόχο την κατά­ληψη του αερο­δρο­μίου.   Οι Γερ­μα­νοί έχοντας κυριαρ­χή­σει αερο­πο­ρικά στις προη­γού­με­νες μέρες της από­βα­σης με αστρα­πιαίες κινή­σεις κατά­φε­ραν να κατα­λά­βουν ολό­κληρο το νησί της Κω μέσα σε μια ημέρα, αιχ­μα­λω­τί­ζο­ντας 3145 Ιταλούς και 1388 Βρε­τα­νούς.

imag0726Ο Γερ­μα­νός διοι­κη­τής όλων των δυνά­μεων της από­βα­σης αντι­στρά­τη­γος Φρί­ντριχ Μύλλερ όρισε έκτακτο στρα­το­δι­κείο μεταξύ 5-6 Οκτω­βρίου στο ιταλικό στρα­τό­πεδο της περιο­χής Λινο­πο­τίου.  Εκεί δικα­στής υπήρξε ο σκληρός λοχαγός των κατα­δρο­μέων Άρμιν Κούλμαν ο οποίος με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σίες απήλ­λαξε όσους Ιταλούς αξιω­μα­τι­κούς παρέ­μει­ναν κατά τη διάρ­κεια της μάχης αδρα­νείς και απο­δε­δειγ­μένα πιστοί στην φασι­στική και ναζι­στική συμ­μα­χία και όσους άλλους αξιω­μα­τι­κούς υπη­ρε­τού­σαν σε μονάδες υγειο­νο­μι­κού.

Οι υπό­λοι­ποι 103 αξιω­μα­τι­κοί με το πρό­σχημα ότι θα οδη­γη­θούν στην παραλία κοντά στην αλυκή για να τους παρα­λά­βει πλοίο που θα τους μετα­φέ­ρει στον Πειραιά και από εκεί σε άλλους χώρους αιχ­μα­λω­σίας εκτε­λέ­στη­καν  κατά ομάδες και θάφτη­καν σε ομα­δι­κούς τάφους που ήδη είχαν ανοι­χθεί στην περιοχή Τσι­φλίκα δίπλα στην αλυκή.

imag0655Οι εκτε­λέ­σεις παρέ­μει­ναν μυστι­κές για όλους του υπό­λοι­πους Ιταλούς αιχ­μα­λώ­τους, υπήρξαν όμως κάποιοι Ιταλοί αξιω­μα­τι­κοί και καθο­λι­κοί ιερείς στους οποίους εκμυ­στη­ρεύ­θη­καν μετά από λίγο οι συνερ­γά­τες των Γερ­μα­νών, ένας από αυτούς ήταν ο Ιταλός υπο­λο­χα­γός Aielo.  Θα πρέπει να σημειω­θεί ότι υπήρξαν και κάποιοι, ελά­χι­στοι βέβαια, Κωοι που είδαν το φρι­κια­στικό αυτό έγκλημα των Γερ­μα­νών αλλά υπό τον φόβο της τιμω­ρίας παρέ­μει­ναν σιω­πη­λοί.

imag0679

-Μετά τις εκτε­λέ­σεις ποια ήταν η καθη­με­ρι­νό­τητα στο νησί μέχρι και τη λήξη του πολέμου;

-Μετά την εκτέ­λεση των Ιταλών και την επι­κρά­τηση των Γερ­μα­νών στην Κω επι­κρα­τεί ένα κλίμα φόβου και ανα­σφά­λειας παρ’ όλο που οι Γερ­μα­νοί έμειναν ουδέ­τε­ροι και ουσια­στικά αδιά­φο­ροι για την διοι­κη­τική οργά­νωση του νησιού.  Στην ουσία επέ­τρε­ψαν στο ιταλικό διοι­κη­τικό προ­σω­πικό να συνε­χί­σει το έργο του, ενώ αυτοί είχαν μόνο την στρα­τιω­τική κατοχή.  Την περίοδο των 19 μηνών παρου­σίας των Γερ­μα­νών στην Κω έχουμε τα πρώτα θύματα της σκλη­ρό­τη­τας τους απέ­να­ντι σ’ εκεί­νους που πίστευαν ότι συνερ­γά­ζο­νταν με τους Άγγλους.

Με την κατη­γο­ρία ότι εντο­πί­σθηκε αγγλικό υλικό στην κατοχή τους εκτε­λέ­στη­καν με απαγ­χο­νι­σμό οι γεωρ­γο­κτη­νο­τρό­φοι Ηλίας Καπιρης, Θεό­κρι­τος Κώστο­γλου, Γεώρ­γιος Ζου­μπου­λι­κος, Ανε­ζούλα Πατάκου και Στα­μα­τία Περρή.

-Υπήρξαν προ­σπά­θειες από­δο­σης δικαιο­σύ­νης και τιμω­ρίας των ενόχων για εγκλή­ματα πολέμου και ποια ήταν η τύχη τους;

-Μετά το τέλος του πολέμου είναι γεγονός ότι υπήρξαν προ­σπά­θειες για την απόδοση ευθυνών στις βαρ­βα­ρό­τη­τες των Γερ­μα­νών ενα­ντίων των Ιταλών.  Για τους εκτε­λε­σθέ­ντες νησιώ­τες ούτε λόγος να γίνεται.  Ο στρα­τη­γός Μύλερ υπήρξε διοι­κη­τής  των γερ­μα­νι­κών δυνά­μεων που κατέ­λα­βαν την Κω και την Λέρο και έκανε πράξη την «ΟΔΗΓΙΑ» του Χίτλερ σχετικά με την μετα­χεί­ριση των Ιταλών που θα αντι­στέ­κο­νταν με τα όπλα ενα­ντίον των πρώην συμ­μά­χων τους.  Ο στρα­τη­γός Μύλερ το 1947 κατα­δι­κά­σθηκε σε θάνατο από το στρα­το­δι­κείο των Αθηνών, η κατα­δίκη του όμως δεν αφο­ρούσε στην εκτέ­λεση των Ιταλών αξιω­μα­τι­κών, αλλά για τις δολο­φο­νίες των αμάχων στην Κρήτη της οποίας υπήρξε φρού­ραρ­χος για ένα μεγάλο διά­στημα.

Η μοίρα των Ιταλών αιχ­μα­λώ­των υπήρξε τραγική αναμ­φι­σβή­τητα, και παρα­δό­ξως κανένας Γερ­μα­νός δεν διώ­χθηκε ποινικά για αυτή τη δολο­φο­νία αφού νομι­κί­στικα οι εκτε­λέ­σεις ήταν καλυμ­μέ­νες από το γεγονός ότι η κυβέρ­νηση Μπα­ντό­λιο δεν είχε κηρύξει πόλεμο κατά της Γερ­μα­νίας την 8η Σεπτεμ­βρίου με  απο­τέ­λε­σμα αυτοί οι Ιταλοί αξιω­μα­τι­κοί να θεω­ρη­θούν προ­δό­τες των συμ­μά­χων τους και να εκτε­λε­σθούν.

εκτελεσθέντες Ιταλοί
εκτε­λε­σθέ­ντες Ιταλοί

– Στο νησί υπάρχει μνημείο από τον Δήμο και έχουν γίνει και εκδη­λώ­σεις με παρου­σία απο­γό­νων των θυμάτων. Ο αντί­κτυ­πος των γεγο­νό­των αλλά και οι κατο­πι­νές εκδη­λώ­σεις μνήμης στην Ιταλία ποιος μπο­ρούμε να πούμε ότι είναι;

-Οι κάτοι­κοι της Κω και ο Δήμος της Κω παρότι οι Ιταλοί αξιω­μα­τι­κοί υπήρξαν κατα­κτη­τές, περιέ­βαλε την μνήμη τους με σεβασμό.  Δημιούρ­γησε μνημείο μαρ­μά­ρινο όπου ανα­γρά­φο­νται όλα τα ονόματα των εκτε­λε­σθέ­ντων Ιταλών αξιω­μα­τι­κών στο χώρο του καθο­λι­κού νεκρο­τα­φείου.  Τα τελευ­ταία χρόνια σε συνερ­γα­σία με το κομι­τάτο των Ιταλών πεσό­ντων στο Αιγαίο γίνο­νται λαμπρές εκδη­λώ­σεις μνήμης παρου­σία των Ιτα­λι­κών Αρχών αλλά και πλήθους συγ­γε­νών των εκτε­λε­σθέ­ντων.

kos3Ο Πρό­ε­δρος της Ιτα­λι­κής Δημο­κρα­τίας Giorgio Napolitano είχε προ­γραμ­μα­τί­σει την επί­σκεψη του στην Κω στην 70η επέτειο της εκτέ­λε­σης όμως πολι­τι­κοί λόγοι της τελευ­ταίας στιγμής (πτώση της κυβέρ­νη­σης Berlusconi) δεν του επέ­τρε­ψαν να παρα­στεί στις εκδη­λώ­σεις μνήμης. Ωστόσο έστειλε δια αντι­προ­σώ­που του μια πλακέτα που ευχα­ρι­στεί τον Κωακό λαό για τον σεβασμό και την συμπά­θεια του προς τους Ιταλούς πεσό­ντες.  Είναι γεγονός ότι τα τελευ­ταία χρόνια έχει δοθεί τερά­στια δημο­σιό­τητα στο γεγονός των Ιταλών αξιω­μα­τι­κών της Κω.  Σε αυτές τις προ­σπά­θειες πρω­τερ­γά­της είναι ο συνταγ­μα­τάρ­χης εν απο­στρα­τεία Pietro Giovanni Liuzzi και βέβαια όλοι οι συγ­γε­νείς των θυμάτων.

Το  2015 με  πρω­το­βου­λίες  του κ. Liuzzi και του στρα­τιω­τι­κού ακό­λου­θου της ιτα­λι­κής πρε­σβείας στην Αθήνα έγινε προ­σπά­θεια εντο­πι­σμού και ανα­σκα­φής στην  περιοχή όπου έγιναν οι εκτε­λέ­σεις για τον εντο­πι­σμό των υπο­λοί­πων τριών ομα­δι­κών τάφων και την εύρεση των λει­ψά­νων περίπου 30 αξιω­μα­τι­κών που δεν είχαν εντο­πι­σθεί στις πρώτες έρευνες στις οποίες είχε γίνει η εκταφή των 64 σορών, λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου.

Δυστυ­χώς δεν κατέστη δυνατό να εντο­πι­σθούν οι υπο­λει­πό­με­νοι ομα­δι­κοί τάφοι όμως εντο­πί­σθηκε μεγάλος αριθμός προ­σω­πι­κών αντι­κει­μέ­νων από τους ήδη ανοιγ­μέ­νους τάφους.

Συγκε­κρι­μένα βρέ­θη­καν χρυσά γυαλιά, χρυσά μεντα­γιόν και φυλακτά, μια χρυσή πένα, κουμπιά, δια­κρι­τικά βαθμού και ειδι­κο­τή­των, λίγα οστά και το συγκλο­νι­στι­κό­τερο όλων δεκα­ε­πτά κάλυκες από τις χαρι­στι­κές βολές των Γερ­μα­νών εκτε­λε­στών.  Τα αντι­κεί­μενα αυτά κατόπιν από­φα­σης του κομι­τά­του των Ιταλών πεσό­ντων εκτί­θε­νται στο μουσείο νεώ­τε­ρης ιστο­ρίας της Κω.

Φωτο: αρχείο Ιωάννη Τρι­κοίλη

Φωτο­γρα­φίες Ιταλών εκτε­λε­σθέ­ντων: αρχείο Pietro Giovanni Liuzzi

Συνέ­ντευξη: Nάσος Μπρά­τσος

Πηγή: ert.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.