Ακυρες οι ιδιόγραφες διαθήκες γνωστού δικηγόρου

Ακυρες κρί­θη­καν από το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου και οι δύο ιδιό­γρα­φες δια­θή­κες γνωστού δικη­γό­ρου της Ρόδου, που έφυγε σε ηλικία 72 ετών, αφή­νο­ντας πίσω του μια περιου­σία σε κινητά και ακίνητα άνω των 13 εκατ. ευρώ.

Με την αγωγή που είχε ασκηθεί ζητή­θηκε ουσια­στικά η ερμη­νεία μιας εκ των δύο ιδιό­γρα­φων δια­θη­κών, που βρέ­θη­καν μετά το θάνατο του δικη­γό­ρου στο γραφείο του.

Την ερμη­νεία της δια­θή­κης ζήτησαν δύο εκ των κλη­ρο­νό­μων του, ενώ σε αυτό αντι­τί­θε­ται ένας τρίτος, που δια­τεί­νε­ται ότι ο εκλιπών δεν ήταν σε θέση να συντά­ξει διαθήκη στο χρόνο που φέρεται να την συνέ­ταξε.

Ο δικη­γό­ρος απε­βί­ωσε στην οικία του στη Ρόδο, στις 3 Δεκεμ­βρίου 2006, σε ηλικία 72 ετών, έπειτα από μάχη με την επάρατη νόσο για περίπου 3 μήνες και κατόπιν, νοση­λείας του στο Ιππο­κρά­τειο Νοσο­κο­μείο Αθηνών για διά­στημα πέντε ημερών.

Η περιου­σία του, κινητή και ακίνητη, φέρεται να υπερ­βαί­νει τα 13 εκατ. ευρώ. Η σύζυγός του είχε ήδη απο­βιώ­σει το έτος 2003. Η δε μονα­δική θετή θυγα­τέρα τους, πάσχουσα εκ γενετής από νοητική νόσο και δια­μέ­νουσα από ετών σε ίδρυμα των Αθηνών, είχε ήδη τεθεί υπό δικα­στική συμπα­ρά­σταση, έπειτα από αίτηση του απο­βιώ­σα­ντος, ασκη­θείσα λίγο πριν το θάνατό του. Δυνάμει της εν λόγω απο­φά­σεως δικα­στική συμπα­ρα­στά­τρια ορί­σθηκε η ανιψιά του απο­βιώ­σα­ντος.

Όπως δια­τεί­νο­νται δύο εκ των κλη­ρο­νό­μων του, σε προ­τά­σεις που κατέ­θε­σαν ενώπιον του δικα­στη­ρίου κατά τις τελευ­ταίες 6-7 ημέρες της ζωής του ήταν απόλυτα κατα­βε­βλη­μέ­νος από την ασθέ­νειά του μη δυνά­με­νος να σηκωθεί από το κρεβάτι του, ούτε βέβαια να μιλήσει.

Ήταν, όπως περι­γρά­φουν, σε μια τέτοια κατά­σταση που μετά βίας επι­κοι­νω­νούσε με τους συγ­γε­νείς του για τα στοι­χειώδη. Υπο­στη­ρί­ζουν παρα­πέρα ότι η πνευ­μα­τική του διαύ­γεια είχε σχεδόν εκλεί­ψει λόγω της βαριάς νόσου του.

Με την άποψη αυτή δεν συμ­φω­νεί ο αντί­δι­κος κλη­ρο­νό­μος, ενώ ενώπιον του δικα­στη­ρίου κατά­θεσε δικη­γό­ρος ο οποίος επε­σή­μανε ότι στο διά­στημα εκείνο συνέ­τασσε μαζί του προ­τά­σεις για δίκη που είχαν προ­γραμ­μα­τι­σμένη ενώπιον του Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου.

Εν πάση περι­πτώ­σει την 14η Δεκεμ­βρίου 2006, 9 ημέρες μετά το θάνατό του, δημο­σιεύ­θη­καν, σε συνε­δρί­αση του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου δύο έγγραφα που φέρο­νται ως συντα­χθέ­ντα από τον ίδιο.

Το μεν πρώτο δημο­σιεύ­θηκε, ως η άνευ ημε­ρο­μη­νίας και χρο­νο­λο­γίας διαθήκη του, ενώ το δεύτερο δημο­σιεύ­θηκε, ως το από 20 Οκτω­βρίου 2006 ιδιό­γραφο σημεί­ωμά του και φέρει την υπο­γραφή του. Κανένα από τα δυο αυτά έγγραφα έως σήμερα δεν έχει ωστόσο κηρυ­χθεί ως κυρία διαθήκη του.

Το πρώτο, όπως τονί­στηκε σε δικό­γραφο δύο κλη­ρο­νό­μων του, φέρει όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά μιας ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης, είναι γραμ­μένο με το χέρι του συντά­ξα­ντος, φέρει αρίθ­μηση σε κάθε σελίδα και την υπο­γραφή του σε κάθε φύλλο.

Υπο­στη­ρί­ζουν ότι λόγω της τελείας γραφής του και της από­λυ­της εναρ­μό­νι­σής του με ένα κείμενο που συντάσ­σε­ται προς τον καθε­αυτό σκοπό της δια­θή­κης δηλαδή της έκφρα­σης της τελευ­ταίας βού­λη­σης του εκά­στοτε συντά­ξα­ντος, απο­δει­κνύει την πλήρη νομική κατάρ­τισή του, η οποία δεν αμφι­σβη­τεί­ται από οιον­δή­ποτε τον γνώριζε. Ισχυ­ρί­ζο­νται ωστόσο ότι πέραν του τελείου αυτού κει­μέ­νου δια­θή­κης, λείπει η ημε­ρο­χρο­νο­λο­γία του. Είναι άγνωστο δηλαδή πότε συντά­χθηκε.

Υπο­στη­ρί­ζουν επι­πλέον ότι ο συντά­ξας ουδέ­ποτε έθεσε ημε­ρο­μη­νία σε αυτό παρά μόνο το κατέ­γραψε, το υπέ­γραψε και θα έθετε την χρο­νο­λο­γία όταν ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος για τα γρα­φό­μενά του.

Τονί­ζουν εξάλλου ότι δεν ήταν δυνατόν με τη νομική κατάρ­τιση που είχε να μην γνώριζε ότι λόγω της ανυ­παρ­ξίας ημε­ρο­μη­νίας θα καθί­στατο άκυρη η εν λόγω διαθήκη του όταν ανευ­ρί­σκετο με αυτή τη μορφή.

Σε ό,τι αφορά το δεύτερο έγγραφο δύο κλη­ρο­νό­μοι ισχυ­ρί­ζο­νται ότι ουδόλως απο­τε­λεί διαθήκη, ούτε βέβαια φέρει τα χαρα­κτη­ρι­στικά ενός κει­μέ­νου ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης.

Προ­σθέ­τουν επι­πλέον ότι ουδείς από τους «τιμω­μέ­νους» μέχρι σήμερα δεν έχει σπεύσει ώστε να κηρυ­χθεί κυρία διαθήκη του, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ίσως να απο­τε­λεί ένα προ­σχέ­διο δια­θή­κης. Το πρώτο φύλλο φέρεται γραμ­μένο με μελάνι χρώ­μα­τος μαύρου και το δεύτερο με μπλε. Μόνο το δεύτερο φύλλο φέρει την υπο­γραφή του απο­βιώ­σα­ντος και πουθενά δεν ανα­γρά­φε­ται χρο­νο­λο­γία.

Ενας κλη­ρο­νό­μος υπο­στη­ρί­ζει ότι η ημε­ρο­μη­νία είναι η 29η Νοεμ­βρίου 2006 και μια άλλη την έχει εκλάβει ως η 20ή Οκτω­βρίου 2006.

Σημειώ­νε­ται ότι και τα δύο έγγραφα βρέ­θη­καν την ίδια μέρα στο δικη­γο­ρικό γραφείο του απο­βιώ­σα­ντος από τον συνερ­γάτη του, τη γραμ­μα­τέα του και τους συγ­γε­νείς του, λίγες ημέρες μετά το θάνατό του.

Δύο κλη­ρο­νό­μοι δια­τεί­νο­νται ότι μέχρι και πριν νοσήσει ουδέ­ποτε είχε πει ότι είχε συντά­ξει διαθήκη, ούτε όμως και κατά τη διάρ­κεια της ασθε­νείας του.

Υπο­στη­ρί­ζουν ακόμη ότι κατά τη διάρ­κεια επί­σκε­ψής του σε μονα­στήρι της Αττικής, τον μήνα Οκτώ­βριο 2006, εκμυ­στη­ρεύ­θηκε σε πρόσωπο του στενού συγ­γε­νι­κού του κύκλου, που τον είχε συνο­δεύ­σει ότι δεν είχε προβεί σε σύνταξη δια­θή­κης διότι αισθα­νό­ταν σύγχυση στο μυαλό του, όμως ήταν ήσυχος διότι η θυγα­τέρα του ήταν εξα­σφα­λι­σμένη. Σημειώ­νουν επι­πλέον ότι είχε μετα­βι­βά­σει 3 περιου­σιακά στοι­χεία του λίγες εβδο­μά­δες πριν το θάνατό του σε συμ­βο­λαιο­γρα­φείο και ότι αν επι­θυ­μούσε να είχε συντά­ξει διαθήκη θα το είχε κάνει.

Το δικα­στή­ριο με την απόφαση που εξέδωδε έκρινε ότι ο δικη­γό­ρος κατέ­λιπε μονα­δική εγγύ­τερη συγγενή του τη θετή κόρη του.

Κρίθηκε επίσης ότι το μονα­δικό συμπέ­ρα­σμα που ευχερώς συνά­γε­ται από την ανά­γνωση του κει­μέ­νου της δια­θή­κης, όσον αφορά την ημε­ρο­μη­νία της, είναι ότι αυτή συντά­χθηκε σε χρόνο προ­γε­νέ­στερο του έτους 2003, οπότε απε­βί­ωσε η σύζυγός του. Τούτο δε συνά­γε­ται από το γεγονός όχι ο απο­βιώ­σας κατά τη σύνταξη της την καθιστά κλη­ρο­νόμο του και επο­μέ­νως η εν λόγω σύζυγος του διαθέτη θα έπρεπε τότε να ήταν εν ζωή.

Κατά τα λοιπά όμως δεν απο­δεί­χτηκε ότι η ημε­ρο­μη­νία που λείπει μπορεί να ανα­πλη­ρω­θεί επι­τρε­πτώς από το όλο περιε­χό­μενο της δια­θή­κης καθε­αυτό ή σε συνάρ­τηση με άλλα εκτός αυτού στοι­χεία. Επο­μέ­νως αφού δεν είναι εφικτός ούτε με τον τελευ­ταίο αυτό τρόπο, ο προσ­διο­ρι­σμός της χρο­νο­λο­γίας της δια­θή­κης, κατά τρόπον ώστε να προ­κύ­πτουν όλα τα ως άνω απαι­τού­μενα για το κύρος της στοι­χεία και δη η ημέρα, ο μήνας και το έτος, η διαθήκη είναι κατά νόμο ελλιπής ως προς ένα υπο­χρε­ω­τικό στοι­χείο της και συνεπώς άκυρη.

Κρίθηκε παρα­πέρα ότι και το δεύτερο έγγραφο, που δημο­σιεύ­θηκε με πρα­κτικά του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, ως ιδιό­γραφη διαθήκη, είναι ομοίως άκυρο.

Το δικα­στή­ριο ανα­φέ­ρει στην απόφασή του ότι το έγγραφο απο­τε­λεί­ται από δύο φύλλα πρό­χειρα ενωμένα και συν­δε­δε­μένα μεταξύ τους με τη χρήση συρ­ρα­πτι­κού μηχα­νή­μα­τος, τα οποία δεν απο­τε­λούν φύλλα ίδιας μορφής (πχ ίδια φύλλα ενός τετρα­δίου), αλλά είναι φύλλα εντελώς δια­φο­ρε­τι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών και δη το πρώτο είναι φύλλο τύπου «καντρι­γιέ», που φέρει στο επάνω μέρος της την επω­νυ­μία της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου, (δια­φη­μι­στικό) ενώ το δεύτερο φύλλο είναι κλασικό Α4. Επι­πλέον στο πρώτο φύλλο ο δια­θέ­της έγραψε με μελάνι χρώ­μα­τος μαύρου, ενώ στο δεύτερο φύλλο με μελάνι χρώ­μα­τος μπλε.

Από τα παρα­πάνω φύλλα μόνο το δεύτερο φέρει μια δυσα­νά­γνω­στη υπο­γραφή στο τέλος του, ενώ απο­τυ­πώ­νε­ται μια απο­λύ­τως δυσα­νά­γνω­στη ημε­ρο­μη­νία δίπλα της, από την οποία το μόνο που μπορεί να δια­κρι­θεί είναι ένα ή ίσως και δύο νούμερα, που έχουν τεθεί χωρίς σειρά και κατά τρόπο εξαι­ρε­τικά δυσχερή.