Μήνυμα ΠτΔ για την Ημέρα της Ευρώπης: Εμπρακτη και όχι μόνο ρητορική η αλληλεγγύη

Την ανάγκη έμπρα­κτης αλλη­λεγ­γύης και όχι μόνο ρητο­ρι­κής στην αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας και την οικο­νο­μική κρίση για να προ­στα­τευ­θούν η ακε­ραιό­τητα και ενότητα της Ένωσης και της Ευρω­ζώ­νης, υπο­γραμ­μί­ζει η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου σε μήνυμά της, με την ευκαι­ρία της συμπλή­ρω­σης 70 χρόνων από τη Δια­κή­ρυξη Σουμάν, που οδήγησε στη δημιουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Κοι­νό­τη­τας Άνθρακα και Χάλυβα.

Η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας, αφού κάνει μια σύντομη ιστο­ρική ανα­δρομή στην πορεία του ευρω­παϊ­κού οικο­δο­μή­μα­τος, επι­ση­μαί­νει ότι παρά τα προ­βλή­ματα και τις αδυ­να­μίες η Ευρω­παϊκή Ένωση παρα­μέ­νει ένα από τα λίγα μέρη στον κόσμο που συν­θέ­τουν αρμο­νικά την οικο­νο­μία της αγοράς με την κοι­νω­νική προ­στα­σία και την ευθύνη για τον πλανήτη, την ασφά­λεια του κράτους δικαίου με τις δημο­κρα­τι­κές ελευ­θε­ρίες και τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, το εθνικό με το κοινό ευρω­παϊκό συμ­φέ­ρον και σημειώ­νει ότι «σε έναν κόσμο ολοένα και πιο σκο­τεινό, η Ευρώπη, με όλες τις ατέ­λειες, τα λάθη και τις απο­τυ­χίες της, παρα­μέ­νει το φωτεινό σπίτι στην κορυφή του λόφου».

Ειδι­κό­τερα, στο μήνυμά της για την Ημέρα της Ευρώπης η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου ανα­φέ­ρει: «Σήμερα συμπλη­ρώ­νο­νται 70 χρόνια από τη δια­κή­ρυξη του Ρομπέρ Σουμάν, υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών της Γαλλίας, που οδήγησε στη δημιουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Κοι­νό­τη­τας Άνθρακα και Χάλυβα.

Πέντε χρόνια και μια μέρα πριν από την ιστο­ρική αυτή δια­κή­ρυξη, στις 8 Μαΐου 1945, έληξε και επίσημα ο 2ος Παγκό­σμιος Πόλεμος. Η ημέρα της Ευρώπης γιορ­τά­ζε­ται την επομένη της ημέρας της νίκης στην Ευρώπη και η ίδρυση της Ευρω­παϊ­κής Κοι­νό­τη­τας συμ­βο­λί­ζει την ανοι­κο­δό­μηση της γηραιάς ηπείρου μέσα από τα ερείπια και την ανθρώ­πινη εκα­τόμβη δύο πολέμων.

Στο μεγα­λύ­τερο μέρος του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, η Ευρώπη ήταν η σκο­τεινή ήπειρος που περι­γρά­φει ο Μαρκ Μαζά­ουερ: δεκα­ε­τίες πολέμων, εμφυ­λίων, δικτα­το­ριών, ολο­κλη­ρω­τι­σμών και μιας φοβερής οικο­νο­μι­κής κρίσης που συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά στην άνοδο του ναζι­σμού. Θαρ­ρα­λέα μεγα­λό­πνοο το όραμα της ενω­μέ­νης Ευρώπης, ήταν επίσης και απόλυτα ρεα­λι­στικό: όπως έγραφε η δια­κή­ρυξη: “Η Ευρώπη δεν θα δημιουρ­γη­θεί διά μιας, ούτε σε ένα συνο­λικό οικο­δό­μημα: θα δια­μορ­φω­θεί μέσα από συγκε­κρι­μένα επι­τεύγ­ματα που θα δημιουρ­γή­σουν πρώτα μια πραγ­μα­τική αλλη­λεγ­γύη”. Δεν ήταν όμως μόνον οι ορα­μα­τι­κές προ­θέ­σεις που έχτισαν μια στέρεη Ένωση. Ήταν κυρίως τα πλε­ο­νε­κτή­ματα των κοινών ευρω­παϊ­κών θεσμών και της στενής συνερ­γα­σίας, που εξε­λί­χθηκε σε αδιάρ­ρη­κτη αλλη­λε­ξάρ­τηση.

Το εγχεί­ρημα οδη­γούσε η δύναμη της διά­νοιας των ιδρυτών της Ευρω­παϊ­κής Κοι­νό­τη­τας. Ο Σουμάν, ο Μονέ, ο Αντε­νά­ουερ, ο ντε Γκά­σπερι, μπό­ρε­σαν να αρθούν πάνω από τις δεσμεύ­σεις της συγκυ­ρίας και της εθνικής τους ιστο­ρίας και να ορα­μα­τι­στούν ένα κοινό μέλλον των ευρω­παϊ­κών λαών, πέντε μόλις χρόνια μετά τη σίγαση των πυρο­βό­λων που αιμα­το­κύ­λι­σαν τον κόσμο. Δεν παρέ­μει­ναν δέσμιοι των εθνι­κι­σμών και του ρεβαν­σι­σμού ούτε αιχ­μά­λω­τοι των ιστο­ρι­κών συγκρού­σεων, που τους τοπο­θέ­τη­σαν σε αντί­παλα στρα­τό­πεδα.

Η ιστορία της ενο­ποί­η­σης της Ευρώπης δεν είναι μια ιστορία άρνησης του εθνικού κράτους, του εθνικού συμ­φέ­ρο­ντος, του εθνικού πατριω­τι­σμού. Είναι αντί­θετα η εμπνευ­σμένη προ­ώ­θηση του εθνικού συμ­φέ­ρο­ντος των κρατών-μελών μέσα από τη δημιουρ­γία μιας ισχυρής Ένωσης, που καθιστά τα μέλη της πολύ ισχυ­ρό­τερα στον κόσμο. Είναι η συμπλή­ρωση και πλαι­σί­ωση του εθνικού πατριω­τι­σμού με έναν εξω­τε­ρικό ομό­κε­ντρο κύκλο ευρω­παϊ­κού πατριω­τι­σμού. Είναι ένα άλμα οικο­δό­μη­σης αμοι­βαίας ευρω­παϊ­κής αλλη­λεγ­γύης, που δεν απο­τε­λεί μόνο προϊόν των κοινών αξιών του ευρω­παϊ­κού ανθρω­πι­σμού αλλά και την ευφυ­έ­στερη πραγ­μά­τωση του εθνικού συμ­φέ­ρο­ντος των ευρω­παϊ­κών κρατών. Της στρα­τη­γι­κής δηλαδή που θα καθι­στούσε ένα νέο πόλεμο μεταξύ των ιδρυ­τι­κών μελών της κοι­νό­τη­τας όχι απλώς αδια­νό­ητο αλλά υλικά αδύνατο.

Σήμερα ο κόσμος βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με την παν­δη­μία του κορω­νοϊού και την απειλή μιας μεγάλης οικο­νο­μι­κής ύφεσης. Η πρό­κληση για την Ευρω­παϊκή Ένωση ισο­δυ­να­μεί με πραγ­μα­τική επα­νεκ­κί­νηση της Ευρώπης, με σκοπό να παρα­μεί­νει η Ένωση ισχυρή σε ένα περι­βάλ­λον που γίνεται ολοένα και πιο εχθρικό, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τον ιστό της αλλη­λε­ξάρ­τη­σης που μας συνδέει με τρόπο αδιάρ­ρη­κτο. Η ένωση της Ευρώπης προ­ω­θή­θηκε πάντοτε και με υλικά, οικο­νο­μικά μέσα. Κατά τον ίδιο τρόπο, η κοινή απά­ντηση στην κρίση της παν­δη­μίας και η κατα­νομή των οικο­νο­μι­κών βαρών στην αντι­με­τώ­πισή της είναι ανα­γκαία για να προ­στα­τευ­θεί η ακε­ραιό­τητα και η ενότητα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και της Ευρω­ζώ­νης.

Η ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη στα μέλη της οφείλει να είναι όχι μόνο ρητο­ρική αλλά έμπρα­κτη. Η οικο­νο­μία της επα­νεκ­κί­νη­σης δεν θα οικο­δο­μη­θεί πάνω στον άνθρακα και στον χάλυβα, όπως το ’50, αλλά στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας και σε ένα μεγα­λό­πνοο σχέδιο πρά­σι­νης συμ­φω­νίας, με στόχο την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Θα οικο­δο­μη­θεί παράλ­ληλα με ενί­σχυση των συστη­μά­των υγείας, αφού οι στέρεες δημο­κρα­τίες και οι αντα­γω­νι­στι­κές οικο­νο­μίες χρειά­ζο­νται υγιείς και ασφα­λείς πολίτες.

Κοι­τώ­ντας τα τελευ­ταία 70 χρόνια, αντλούμε υπε­ρη­φά­νεια. Η Ευρω­παϊκή Ένωση παρα­μέ­νει ένα από τα λίγα μέρη στον κόσμο που συν­θέ­τουν αρμο­νικά την οικο­νο­μία της αγοράς με την κοι­νω­νική προ­στα­σία και την ευθύνη για τον πλανήτη, την ασφά­λεια του κράτους δικαίου με τις δημο­κρα­τι­κές ελευ­θε­ρίες και τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, το εθνικό με το κοινό ευρω­παϊκό συμ­φέ­ρον.

Σε έναν κόσμο ολοένα και πιο σκο­τεινό, η Ευρώπη, με όλες τις ατέ­λειες, τα λάθη και τις απο­τυ­χίες της, παρα­μέ­νει το φωτεινό σπίτι στην κορυφή του λόφου».