Deloitte: Το καλό, το κακό και το… χειρότερο σενάριο για τον ελληνικό τουρισμό

Τις βασικές προ­κλή­σεις και αβε­βαιό­τη­τες που έχει επι­φέ­ρει ο κορω­νο­ϊός στον κλάδο του εγχώ­ριου του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας εξε­τά­ζει ο οίκος. Η επόμενη μέρα για τον κλάδο ανάλογα και με την εξέλιξη της παν­δη­μίας.

Αθήνα, 8 Μαΐου 2020 – Τρία εναλ­λα­κτικά σενάρια για την πορεία του ελλη­νι­κού κλάδου του­ρι­σμού και φιλο­ξε­νίας το 2020 και 2021, βάσει της εξέ­λι­ξης των επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού παρου­σί­ασε η Deloitte Ελλάδος στη μελέτη της με τίτλο «Bringing the latest insights on the Greek Tourism & Hospitality Sector | Scenarios on the impact of the Coronavirus disease (COVID-19)».

Τόσο παγκο­σμίως, όσο και στην Ελλάδα ο κλάδος του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας είναι από τους πρώτους που επλή­γη­σαν από την παν­δη­μία, ενώ παράλ­ληλα συνε­χί­ζει να αντι­με­τω­πί­ζει πρω­τό­γνω­ρες προ­κλή­σεις και αβε­βαιό­τη­τες. Καθώς δεν είναι δυνατόν να υπάρ­ξουν σαφείς εκτι­μή­σεις και προ­βλέ­ψεις για την πορεία της παν­δη­μίας, αντί­στοιχα παρα­μέ­νει ακόμη αβέβαιο το πώς θα εξε­λι­χθούν κρί­σι­μες παρά­με­τροι όπως είναι το πότε και σε ποιο βαθμό θα αρθούν οι ταξι­διω­τι­κοί περιο­ρι­σμοί, το αν θα υπάρξει θέληση από τους πολίτες να ταξι­δέ­ψουν, ιδιαί­τερα σε σημα­ντι­κές για την Ελλάδα αγορές, και το πώς θα λει­τουρ­γή­σουν σημα­ντι­κοί κρίκοι στην αλυσίδα αξίας του του­ρι­σμού, όπως είναι οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες και οι tour operators.

Η Deloitte, στη μελέτη της, ανα­δει­κνύει τις βασικές προ­κλή­σεις και αβε­βαιό­τη­τες που έχει επι­φέ­ρει ο κορω­νο­ϊός στον κλάδο του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας, ενώ παρου­σιά­ζει τρία σενάρια ανα­φο­ρικά με το πώς θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί ο εγχώ­ριος κλάδος στο τρέχον και το επόμενο έτος. Πιο συγκε­κρι­μένα:

1. Στο πρώτο «ήπιο» σενάριο, τα μέτρα κατά του κορω­νοϊού και η απο­τε­λε­σμα­τική λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος υγείας στην Ελλάδα αλλά και στην πλειο­ψη­φία των χωρών παγκο­σμίως, οδηγούν σε αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας στο τρίτο τρίμηνο του 2020 με χαμηλά επίπεδα επα­νεμ­φά­νι­σης. Σε συν­δυα­σμό με απο­τε­λε­σμα­τικά υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα, επι­τυγ­χά­νε­ται στα­διακή επα­νέ­ναρξη των διεθνών ταξι­διών και του του­ρι­σμού ήδη από το καλο­καίρι του 2020, αν και σε σαφώς περιο­ρι­σμέ­νους αριθ­μούς. Στην Ελλάδα, η πλειο­ψη­φία των ξενο­δο­χείων ξεκι­νούν τη λει­τουρ­γίας τους στις αρχές Ιουλίου. Η του­ρι­στική κίνηση το 2020 είναι σαφώς μειω­μένη αλλά δεν χάνεται εντελώς η χρονιά, καθώς ισχυρά κυβερ­νη­τικά μέτρα τονώ­νουν την εγχώρια ζήτηση, η Ελλάδα ως προ­ο­ρι­σμός βγαίνει επι­κοι­νω­νιακά ενι­σχυ­μένη και ο του­ρι­στι­κός κλάδος αντα­πο­κρί­νε­ται απο­τε­λε­σμα­τικά, σε μεγάλο ποσοστό, στις λει­τουρ­γι­κές και χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές προ­κλή­σεις.

Στα ξενο­δο­χεία πόλης, η στα­διακή επα­νεκ­κί­νηση των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταξι­διών, των συνε­δρίων και των εκδη­λώ­σεων, αλλά και των city breaks, ήδη από το 2020, επιδρά θετικά. Το 2021 απο­τε­λεί χρονιά ισχυρής επα­νά­καμ­ψης για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό καθώς η θερινή σεζόν ξεκινά ομαλά και η Ελλάδα δια­τη­ρεί ενι­σχυ­μένο μερίδιο αγοράς αξιο­ποιώ­ντας το προ­βά­δι­σμα που απέ­κτησε από την επιτυχή αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας. Παρότι μικρές ή/και υπερ­χρε­ω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά θέματα επι­βί­ω­σης, ο κλάδος στο σύνολο του βγαίνει σχετικά αλώ­βη­τος και δυνη­τικά ενι­σχυ­μέ­νος σε σχέση με άμεσα αντα­γω­νι­στι­κές χώρες. Η ανά­καμψη στα επίπεδα του 2019 απαιτεί 2 με 3 έτη.

2. Στο δεύτερο «δυσμε­νές» σενάριο, η παν­δη­μία επι­μέ­νει, με δια­δο­χικά κύματα έξαρσης της ασθέ­νειας ακόμη και μέσα στο καλο­καίρι. Παρά τις προ­σπά­θειες, η επα­νεκ­κί­νηση των διεθνών ταξι­διών εμπο­δί­ζε­ται από τα lockdowns, τους ταξι­διω­τι­κούς περιο­ρι­σμούς και τις υπο­χρε­ω­τι­κές καρα­ντί­νες, ενώ τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα απο­δει­κνύ­ο­νται μη απο­τε­λε­σμα­τικά. Στην Ελλάδα, αν και κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού παρα­τη­ρεί­ται ύφεση στον αριθμό των κρου­σμά­των, η ασθέ­νεια επα­νέρ­χε­ται από τον Σεπτέμ­βριο. Για τα επο­χιακά ξενο­δο­χεία, η σεζόν του 2020 ουσια­στικά χάνεται καθώς μπορεί να βασι­στεί μόνο στον – περιο­ρι­σμένο – εγχώριο του­ρι­σμό. Τα ξενο­δο­χεία πόλης επίσης πλήτ­το­νται ιδιαί­τερα καθώς επαγ­γελ­μα­τικά ταξίδια, εκδη­λώ­σεις, συνέ­δρια αλλά και ο του­ρι­σμός πόλης περιο­ρί­ζο­νται σημα­ντικά το 2020 και μέχρι και τις αρχές του 2021.

Καθώς η παν­δη­μία υπο­χω­ρεί στα­διακά, τα διεθνή ταξίδια αρχί­ζουν να επα­να­κάμ­πτουν από τα μέσα του 2021 και έπειτα. Η ανά­καμψη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού ξεκινά με σχετικά αργό ρυθμό το 2021 εντός μίας συρ­ρι­κνω­μέ­νης παγκό­σμιας αγοράς. Αξιο­ποιώ­ντας την καλή εικόνα της χώρας σε σχέση με γει­το­νι­κούς, άμεσα αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός επα­να­κάμ­πτει στα επίπεδα του 2019 κατ’ ελά­χι­στον σε 3-4 χρόνια. Ως απο­τέ­λε­σμα, ο αντί­κτυ­πος στον κλάδο είναι σοβαρός, με πτω­χεύ­σεις επι­χει­ρή­σεων και άνοδο των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, αν και η δομή και λει­τουρ­γία του δεν επη­ρε­ά­ζο­νται σημα­ντικά.

3. Στο τρίτο «δριμύ» σενάριο, η παν­δη­μία συνε­χί­ζει με σφο­δρό­τητα και εντός του 2021, μέχρι να βρεθεί κατάλ­ληλο εμβόλιο ή/και να επέλθει η «ανοσία της αγέλης». Τα συνεχή κύματα εξάρ­σεων της ασθέ­νειας επι­φέ­ρουν σοβαρές επι­πτώ­σεις σε κοι­νω­νία, οικο­νο­μία και διε­θνείς αγορές, για τις οποίες κανείς δεν ήταν προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος. Οι περιο­ρι­σμοί στα διεθνή ταξίδια ισχύουν τόσο στο 2020 και στο 2021, ενώ η επί­δραση στις διε­θνείς μετα­κι­νή­σεις είναι ακόμη μεγα­λύ­τερη και μακρο­πρό­θε­σμη καθώς υπε­ρι­σχύει ο φόβος και ο απο­μο­νω­τι­σμός. Ο παγκό­σμιος ταξι­διω­τι­κός κλάδος επη­ρε­ά­ζε­ται περαι­τέρω αρνη­τικά από τη σοβαρή οικο­νο­μική κρίση και από δια­τά­ραξη της ευρύ­τε­ρης αλυ­σί­δας αξίας του, καθώς αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, tour operators, κτλ. αντι­με­τω­πί­ζουν πτω­χεύ­σεις ή σημα­ντικά λει­τουρ­γικά προ­βλή­ματα.

Πιο μακρο­πρό­θε­σμα παρα­τη­ρού­νται αλλαγές στις συνή­θειες και προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών αλλά και παγιώ­νο­νται μικρό­τε­ροι αριθμοί μετα­κι­νή­σεων και ταξι­διω­τών τόσο για αναψυχή όσο και για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους, ιδιαί­τερα σε ώριμες αγορές όπως η Ευρώπη. Για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, το σενάριο αυτό σημαί­νει δύο ουσια­στικά χαμένα χρόνια, τόσο για τα επο­χιακά αλλά, σε μεγάλο βαθμό, και για τα ξενο­δο­χεία πόλης, με απο­τέ­λε­σμα δομικές αλλαγές. Η στα­διακή ανά­καμψη του του­ρι­σμού ξεκινά από το 2022, ενώ η Ελλάδα επα­να­κάμ­πτει δυνη­τικά στα μεγέθη του 2019 του­λά­χι­στον μετά από μία πεντα­ε­τία και εντός ενός πολύ δια­φο­ρε­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος.

Ο κ. Θεό­δω­ρος Παπα­κων­στα­ντί­νου, Principal Strategy, Analytics and M&A του τμή­μα­τος Consulting της Deloitte τόνισε: «Ο νέος κορω­νο­ϊός απο­τε­λεί μια πρω­το­φανή και ιδιαί­τερα σοβαρή πρό­κληση για τον κλάδο του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας, τόσο στην Ελλάδα, αλλά και παγκο­σμίως. Η διάρ­κεια και η πορεία της παν­δη­μίας όπως επίσης και η πλήρης έκταση και ένταση των επι­πτώ­σεών της απο­τε­λούν ακόμη αντι­κεί­μενο εκτι­μή­σεων και προ­βλέ­ψεων, γεγονός που, όπως είναι φυσικό, δημιουρ­γεί μεγάλη αβε­βαιό­τητα και ανη­συ­χία στις επι­χει­ρή­σεις του κλάδου, τόσο για το πως θα εξε­λι­χθεί η κατά­σταση στο άμεσο μέλλον, όσο και για τις μακρο­πρό­θε­σμες εξε­λί­ξεις. Οι επι­κε­φα­λής των επι­χει­ρή­σεων, όπως επίσης και όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι με τον κλάδο, καλού­νται να λάβουν τώρα σημα­ντι­κές απο­φά­σεις. Απο­φά­σεις, που εκτός της αντι­με­τώ­πι­σης των άμεσων προ­κλή­σεων, ενδέ­χε­ται να έχουν σημα­ντικό αντί­κτυπο και στη μελ­λο­ντική πορεία των επι­μέ­ρους οργα­νι­σμών, αλλά και του κλάδου ως σύνολο.»

Ο κ. Βασίλης Καφάτος, Partner, Clients & Industries Leader – Travel, Hospitality & Services Leader της Deloitte σχο­λί­ασε: «Την παρούσα στιγμή, ένα είναι το μόνο σίγουρο. Ότι η κρίση του κορω­νοϊού, αργά ή γρήγορα, θα περάσει και ότι ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός θα επα­να­κάμ­ψει καθώς ο κόσμος ποτέ δεν θα στα­μα­τή­σει να ταξι­δεύει και η χώρα μας δεν θα απω­λέ­σει τα σημα­ντικά της αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα, ενώ μπορεί να βγει από την κρίση ακόμη πιο δυνατή, ιδιαί­τερα σε σύγκριση με αντα­γω­νι­στι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Πιθανώς όμως το τοπίο να είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό, τόσο σε παγκό­σμιο επίπεδο όσο και για τον ελλη­νικό κλάδο του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας. Για τον λόγο αυτό, ποτέ δεν είναι αρκετά νωρίς για τους επι­κε­φα­λής των επι­χει­ρή­σεων να ξεκι­νή­σουν το σχε­δια­σμό τους, τόσο σε ό,τι αφορά τις επό­με­νες, άμεσες κινή­σεις τους, όσο και την προ­ε­τοι­μα­σία τους για την επόμενη ημέρα μετά τον κορω­νοϊό. H επόμενη αυτή ημέρα θα ανήκει σε αυτούς που θα απο­δε­χθούν την αβε­βαιό­τητα για τη νέα κανο­νι­κό­τητα που θα προ­κύ­ψει στο μέλλον, σε αυτούς που θα έχουν το θάρρος και το κου­ρά­γιο να ανα­γνω­ρί­σουν τι γνω­ρί­ζουν, και κυριό­τερα τι δεν γνω­ρί­ζουν, και να αντι­λη­φθούν τη διαφορά μεταξύ των δύο.»

Πηγή: euro2day.gr