SOS για ζημιές έως 21 δισ. από παράκτιες πλημμύρες στην Ελλάδα – Μελέτη χτυπά αλάρμ για αναχώματα

Ο κίν­δυ­νος παρά­κτιων πλημ­μυ­ρών προ­βλέ­πε­ται στο μέλλον να αυξηθεί σε όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες. Μελέτη εκτιμά ότι η χώρα μας θα πρέπει να επεν­δύει 45 έως 65 εκατ. ετησίως για την παρά­κτια αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία της

Δεν υπάρχει μόνο ο κορω­νο­ϊός αλλά και η κλι­μα­τική αλλαγή. Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις ευρω­παϊ­κές χώρες που θα πρέπει να φρο­ντί­σουν για την προ­στα­σία των παρά­κτιων πλη­θυ­σμών από μελ­λο­ντι­κές πλημ­μύ­ρες λόγω στα­δια­κής ανόδου της στάθμης των θαλασ­σών, σύμφωνα με νέα ευρω­παϊκή μελέτη.

Του­λά­χι­στον το 83% των προ­βλε­πό­με­νων μελ­λο­ντι­κών ζημιών από παρά­κτιες πλημ­μύ­ρες στην Ευρώπη θα μπο­ρού­σαν να απο­φευ­χθούν, αν υψώ­νο­νταν ανα­χώ­ματα και φράγ­ματα κατά μήκος περίπου του ενός τρίτου της συνο­λι­κής ακτο­γραμ­μής της ευρω­παϊ­κής ηπείρου.

Οι ερευ­νη­τές, με επι­κε­φα­λής τον δρα Μιχάλη Βουσ­δούκα του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημο­σί­ευση στο περιο­δικό «Nature Communications», επι­ση­μαί­νουν ότι περισ­σό­τερα από 200 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι ζουν σε από­σταση 50 χιλιο­μέ­τρων από την ευρω­παϊκή ακτο­γραμμή, η οποία εκτεί­νε­ται από τον βορειο­α­να­το­λικό Ατλα­ντικό και τη Βαλτική έως τη Μεσό­γειο.

Η μέση παγκό­σμια στάθμη των θαλασ­σών έχει ανέβει κατά 13 έως 20 εκα­το­στά σε σχέση με τα προ­βιο­μη­χα­νικά επίπεδα και η άνοδος έχει επι­τα­χυν­θεί μετά τη δεκα­ε­τία του 1990. Καθώς τα επίπεδα των θαλασ­σών που περι­βάλ­λουν την Ευρώπη προ­βλέ­πε­ται να ανέβουν μέχρι ένα μέτρο έως το τέλος του αιώνα μας, όπως υπο­γραμ­μί­ζει η μελέτη, η προ­στα­σία των πολυ­πλη­θών παρά­κτιων κοι­νο­τή­των συνιστά σοβαρή πρό­κληση, η οποία, έως τώρα, δεν έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη, καθώς η έμφαση δίνεται συχνό­τερα -και στη χώρα μας- στις πλημ­μύ­ρες ποταμών. Για την Ελλάδα, ειδικά, θεω­ρεί­ται ανα­γκαία η δημιουρ­γία παρά­κτιων ανα­χω­μά­των υψη­λό­τε­ρων κατά 65 έως 78 εκα­το­στά.

Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας διάφορα «σενάρια» (από αισιό­δοξα έως απαι­σιό­δοξα) και μοντέλα σχετικά με τα μελ­λο­ντικά επίπεδα των εκπο­μπών «αερίων του θερ­μο­κη­πίου» και κατ’ επέ­κταση της ανόδου των θαλασ­σών, οι ερευ­νη­τές έκαναν μία ανάλυση κόστους-οφέλους για τη δημιουρ­γία παρά­κτιων ανα­χω­μά­των μέσου ύψους περίπου ενός μέτρου, αν και μερικές χώρες θα χρεια­στούν υψη­λό­τε­ρους φραγ­μούς κατά του νερού (π.χ. το Βέλγιο ύψους τριών μέτρων και η Σλο­βε­νία 2,2 μέτρων). Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις τους, σε ποσοστό 68% έως 76% της ευρω­παϊ­κής ακτο­γραμ­μής το κόστος των ανα­χω­μά­των θα ξεπερνά τα οφέλη από τη δημιουρ­γία τους.

Όμως, στο 24% έως 32% της ευρω­παϊ­κής ακτο­γραμ­μής είναι εφικτό να δημιουρ­γη­θούν ανα­χώ­ματα με οικο­νο­μικά απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο, που θα «βγάλουν τα λεφτά τους». Ιδίως στις περιο­χές όπου η πυκνό­τητα του πλη­θυ­σμού είναι μεγα­λύ­τερη από 500 άτομα ανά τετρα­γω­νικό χιλιό­με­τρο, τα οφέλη (δηλαδή η αποφυγή των ζημιών από τις πλημ­μύ­ρες) τείνουν να είναι μεγα­λύ­τερα από τα κόστη, συνεπώς δικαιο­λο­γεί­ται και οικο­νο­μικά η προ­λη­πτική κατα­σκευή ανα­χω­μά­των.

Η ανάλυση ανά χώρα συμπέ­ρανε ότι το μεγα­λύ­τερο όφελος θα έχει το Βέλγιο, το οποίο έχει το υψη­λό­τερο ποσοστό ακτο­γραμ­μής (85% έως 95%) όπου το όφελος υπερ­βαί­νει το κόστος, ενώ ακο­λου­θούν η Γαλλία (58%-66%) και η Ιταλία (53%-59%). Στην Ελλάδα το ποσοστό υπο­λο­γί­ζε­ται σε 11% έως 13%, δηλαδή του­λά­χι­στον στο ένα δέκατο της ελλη­νι­κής ακτο­γραμ­μής το όφελος των ανα­χω­μά­των θα είναι μεγα­λύ­τερο και θα υπε­ρα­ντι­σταθ­μί­σει το κόστος τους. Η μελέτη εκτιμά ότι η χώρα μας θα πρέπει να επεν­δύει 45 έως 65 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως για την παρά­κτια αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία της, ενώ κατο­νο­μά­ζει ειδικά τα Ιόνια Νησιά ως πιθανό να επη­ρε­α­στούν από μελ­λο­ντι­κές πλημ­μύ­ρες.

Σήμερα, σύμφωνα με τη μελέτη, οι ζημιές από παρά­κτιες πλημ­μύ­ρες στην Ευρώπη εκτι­μώ­νται σε 1,4 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως, ενώ κάθε χρόνο περίπου 100.000 Ευρω­παίοι πλήτ­το­νται από τέτοια φαι­νό­μενα. Ανάλογα με το «σενάριο», έως το 2100 οι ετήσιες ζημιές από παρά­κτιες πλημ­μύ­ρες στην Ευρώπη ανα­μέ­νε­ται από περίπου 30 έως πάνω από 1.000 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ ο συνο­λι­κός αριθμός των πλημ­μυ­ρο­πα­θών ανθρώ­πων κάθε χρόνο θα αυξηθεί από 1,6 έως 3,9 εκα­τομ­μύ­ρια.

Για την Ελλάδα γίνεται η πρό­βλεψη ότι -αν δεν ληφθούν καθόλου μέτρα στις ακτές- το 2100 οι ετήσιες ζημιές λόγω πλημ­μυ­ρών θα κυμαί­νο­νται από 4,9 έως 20,8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως, ενώ ο αριθμός όσων θα πλημ­μυ­ρί­ζουν κάθε χρόνο εκτι­μά­ται σε 81 έως 144 χιλιά­δες κατοί­κους.

Ο κίν­δυ­νος παρά­κτιων πλημ­μυ­ρών προ­βλέ­πε­ται στο μέλλον να αυξηθεί σε όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες, με ανα­λο­γικά μεγα­λύ­τερο κίνδυνο στη Γαλλία, τη Βρε­τα­νία, την Ιταλία και τη Δανία. Οι ετήσιες ζημιές από τις παρά­κτιες πλημ­μύ­ρες έως το τέλος του αιώνα ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λούν σημα­ντικό τμήμα του ΑΕΠ αρκετών χωρών: Στην Ελλάδα το 3,2%, στην Κύπρο 4,9%, στη Δανία 2,5%, στην Ιρλαν­δία 1,8% και στην Κροατία 1,8%. Σήμερα, η χώρα με την καλύ­τερη προ­στα­σία από παρά­κτιες πλημ­μύ­ρες είναι η Ολλαν­δία.

O Μ. Βουσ­δού­κας απο­φοί­τησε από το Τμήμα Χημικών Μηχα­νι­κών του ΑΠΘ και πήρε το διδα­κτο­ρικό του στην Παρά­κτια Ωκε­α­νο­γρα­φία το 2006 από το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, όπου το 2014 ορί­στηκε επί­κου­ρος καθη­γη­τής. Από το 2013 εργά­ζε­ται στο Ινστι­τούτο Περι­βάλ­λο­ντος και Βιω­σι­μό­τη­τας του JRC (Joint Research Centre) της ΕΕ με έδρα την Ιταλία.

Πηγή: euro2day.gr