Είναι η ώρα να μιλήσουμε για το μέλλον της Αυτοδιοίκησης

Αρθρο του Στέ­φα­νου Κυριαζή

Βρι­σκό­μα­στε μόλις τρεις μήνες πριν από την μεγάλη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης στον πρώτο και δεύτερο βαθμό με τους δήμους και την περι­φέ­ρεια πλέον, να απο­τε­λούν τους ακρο­γω­νιαί­ους λίθους όπου θα στη­ρι­χθούν οι νέες αρχές που θα προ­κύ­ψουν από τις κάλπες και θα κληθούν να διοι­κή­σουν για τα επόμενα πέντε χρόνια.

Ο θεσμός και ο ρόλος της ‘Αυτό – Διοίκησης’, στον παρόντα χρόνο, βλέ­πουμε ότι δεν έχει καμία σχέση με τα αρχικά σχέδια που κάποτε οι αιρετοί ευαγ­γε­λί­ζο­νταν, όταν μιλού­σαν για την ανα­διάρ­θρωση του θεσμού δεν μπο­ρού­σαν να φαντα­στούν ότι ο ορί­ζο­ντας, τους επε­φύ­λασσε το έκτρωμα του ‘Καλλικράτη’ και φυσικά τα πλείστα όσα προ­βλή­ματα ακο­λού­θη­σαν την εφαρ­μογή του με τρανό παρά­δειγμα τον Ενιαίο Δήμο Ρόδου, όπου τελικά δεν λει­τούρ­γησε όπως θα έπρεπε στην πράξη. Γι’ αυτό και απο­τέ­λεσε μια ιστο­ρική ευκαι­ρία η διά­σπασή του, την οποία όμως, κάποιοι ‘τορπίλισαν’ εντέ­χνως, ενώ η τοπική κοι­νω­νία, την ζητούσε.

Στις Αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές του Μάη, τα δύο κόμματα της συγκυ­βέρ­νη­σης, τόσο η ΝΔ όσο και το ΠΑΣΟΚ, απο­φά­σι­σαν να δώσουν «τοπικό χαρα­κτήρα» στην εκλο­γική δια­δι­κα­σία, καλώ­ντας τους πολίτες να επι­λέ­ξουν μόνο με κρι­τή­ρια τοπικά και να επι­λέ­ξουν τους ανθρώ­πους που θα κυβερ­νή­σουν. Με αυτές τις λίγες αρχικές σκέψεις, θα πρέπει να επι­κε­ντρω­θούμε σε μερικά συγκε­κρι­μένα σημεία. Σε αυτές τις εκλογές στόχος όλων πρέπει να είναι:

• κατ’ αρχήν να απο­φευ­χθεί η «χαλαρή ψήφος» διότι μέσα από την εκλο­γική δια­δι­κα­σία της Αυτό-Διοικητικής κάλπης, ο ρόλος της Δημο­τι­κής κυρίως αρχής, θα πρέπει να επα­να­προσ­διο­ρι­στεί ως προς τις αρμο­διό­τη­τες και τους πόρους

• οι Αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές δεν θα πρέπει να γίνουν ευκαι­ρία για τους πολίτες όπου να διο­χε­τεύ­σουν την οργή και αγα­νά­κτησή τους λόγω των σκληρών μέτρων που ακο­λου­θή­θη­καν μέχρι τώρα σε κυβερ­νη­τικό επίπεδο

• η Αυτο­διοι­κη­τική κάλπη θα πρέπει να ανα­δεί­ξει ανθρώ­πους που θα είναι ικανοί να χει­ρι­στούν τα ζητή­ματα, τα προ­βλή­ματα, τις αδυ­να­μίες αλλά και το μέλλον του τόπου και του θεσμού

• μέσα από τις Αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές πρέπει να ανα­δει­χθούν τα πολι­τικά ζητή­ματα και οι προ­κλή­σεις που έχει μπροστά της η Αυτο­διοί­κηση, και να τεθούν στην σωστή τους διά­σταση.

Είναι γεγονός ότι όλοι οι αιρετοί ανά την χώρα που κλή­θη­καν να λει­τουρ­γή­σουν σε ‘Καλλικρατικές’ συν­θή­κες, ήρθαν αντι­μέ­τω­ποι με πλείστα όσα προ­βλή­ματα, αρχής γενο­μέ­νης των δρα­στι­κών περι­κο­πών και της μη από­δο­σης πόρων, με απο­τέ­λε­σμα να μην μπορούν να ασκή­σουν πολι­τική. Ευτυχώς, στον Δήμο Ρόδου δεν αντι­με­τω­πί­σαμε αθρόες απο­λύ­σεις ή ανα­γκα­στι­κές μετα­τά­ξεις, είχαμε όμως την κατάρ­γηση νευ­ραλ­γι­κών τομέων και θέσεων όπως η Δημο­τική Αστυ­νο­μία, οι σχο­λι­κοί φύλακες κ.ά. Και μην ξεχνάμε όμως ότι βασικές κοι­νω­νι­κές και συνα­φείς υπη­ρε­σίες της Αυτο­διοί­κη­σης έχουν συρ­ρι­κνω­θεί ή προ­βλέ­πε­ται να καταρ­γη­θούν.

Μιλάμε για υπη­ρε­σίες που αφορούν ευρύ­τατα λαϊκά στρώ­ματα, όπως οι βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί, το πρό­γραμμα «βοήθεια στο σπίτι», η συντή­ρηση των σχο­λείων και η μετα­φορά των μαθητών, τα δημο­τικά ιατρεία, τα ΚΑΠΗ, τα προ­νοιακά επι­δό­ματα, οι δομές πολι­τι­σμού και αθλη­τι­σμού, η καθα­ριό­τητα, η δια­μόρ­φωση και συντή­ρηση δημό­σιων και πρά­σι­νων χώρων κ.ο.κ. που απο­τε­λούν τον βασικό ‘πνεύμονα’ του κάθε δήμου. Δεν θα ανα­φερθώ στο σημε­ρινό μου άρθρο στην Περι­φε­ρειακή Αυτο­διοί­κηση, διότι ειδικά η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δια­χει­ρί­στηκε μεγάλη ‘προίκα’ ενώ δια­θέ­τει και το ΕΣΠΑ στα χέρια της ενώ η Πρω­το­βάθ­μια Αυτο­διοί­κηση, έγινε κατά την τετρα­ε­τία που δια­νύ­σαμε ο αδύ­να­μος κρίκος. Η Αυτο­διοί­κηση, λοιπόν, θα πρέπει να παρα­μεί­νει ένας θεσμός συνυ­φα­σμέ­νος με την άμεση δημο­κρα­τία, το κοι­νω­νικό κράτος, την εξυ­πη­ρέ­τηση του πολίτη και τη λαϊκή συμ­με­τοχή.

Ο κοι­νω­νι­κός, κινη­μα­τι­κός και διεκ­δι­κη­τι­κός χαρα­κτή­ρας της, όχι μόνο δεν αναιρεί, αλλά ενι­σχύει τον θεσμικό της ρόλο. Η Αυτο­διοί­κηση δεν πρέπει να είναι ένας συστη­μι­κός θεσμός, αλλά ένας θεσμός που στόχο έχει την άμεση σχέση της εξου­σίας με τον πολίτη. Οι δήμοι εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν αιρε­τούς τοπι­κούς θεσμούς του απο­κε­ντρω­μέ­νου κράτους. Εκλέ­γο­νται δημο­κρα­τικά από τις τοπικές κοι­νω­νίες, οι οποίες παρεμ­βαί­νουν και ελέγ­χουν το έργο τους τόσο μέσα από θεσμο­θε­τη­μέ­νες συμ­με­το­χι­κές δομές όσο και μέσα από τις αυτό­νο­μες κοι­νω­νι­κές οργα­νώ­σεις και δια­δι­κα­σίες τους. Συνεπώς, απαι­τού­νται βελ­τιώ­σεις ώστε να δοθούν κίνητρα και αρμο­διό­τη­τες στα ΤΟΠΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ αλλά και στις ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΙΕΣ.

Η κατα­νομή αρμο­διο­τή­των μεταξύ κεντρι­κού κράτους και αυτο­διοί­κη­σης πρέπει να είναι σαφής και σταθερή. Ο θεσμός των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων, ως βασική πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σης, πρέπει να εντα­χθεί στο πλαίσιο ενός στα­θε­ρού και δεσμευ­τι­κού δημο­σιο­νο­μι­κού συμ­φώ­νου μεταξύ κεντρι­κού κράτους και Αυτο­διοί­κη­σης. Όλες οι ισχύ­ου­σες σήμερα κοι­νω­νι­κές δομές της Αυτο­διοί­κη­σης πρέπει να δια­τη­ρη­θούν, να βελ­τιω­θούν και να επε­κτα­θούν ώστε να καλύ­ψουν τις σύγ­χρο­νες αυξη­μέ­νες ανάγκες.

Το κοι­νω­νικό κράτος στους δήμους είναι βασικός φορέας όχι μόνο για την αντι­με­τώ­πιση της ανθρω­πι­στι­κής κρίσης αλλά και για την κοι­νω­νική και παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση. Οι δομές Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Αλλη­λεγ­γύης πρέπει να επε­κτα­θούν, να καλύ­ψουν μεγα­λύ­τερο μέρος συμπο­λι­τών μας που έχουν ανάγκη αλλά πάνω απ’ όλα να ΕΝΙΣΧΥΘΟΥΝ.

Τα σχέδια ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης σε δομές όπως η ύδρευση – απο­χέ­τευση, η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των πρέπει να προ­χω­ρή­σουν αλλά με προ­ϋ­πό­θεση να δια­φυ­λα­χτεί ο δημό­σιος χαρα­κτή­ρας τους. Και φυσικά, η Αυτο­διοί­κηση θα πρέπει να επα­να­το­πο­θε­τη­θεί στο ΚΕΝΤΡΟ της πολι­τι­κής συζή­τη­σης, του πολι­τι­κού της ρόλου και της ανα­πτυ­ξια­κής της πορείας. Μόνον έτσι θα μπο­ρέ­σει να κοι­τά­ξει το μέλλον, μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ