Γιατροσόφια, παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας: Επτά μύθοι και αλήθειες για τον κοροναϊό

Δια­δί­δο­νται με ταχύ­τητα  πολύ μεγα­λύ­τερη του ιού και καμιά φορά μπορεί να είναι εξίσου επι­κίν­δυ­νοι. Ο λόγος για τους δια­φό­ρους αστή­ρι­κτους ισχυ­ρι­σμούς, τις θεωρίες συνω­μο­σίας αλλά και την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση που έχουν κατα­κλύ­σει, κυρίως το  δια­δί­κτυο, με αφορμή το ξέσπα­σμα της επι­δη­μίας του κορω­νοϊού.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο ΠΟΥ έχει χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον εύστοχο όρο «infodemic» για να  περι­γρά­ψει το φαι­νό­μενο.

Ιδού μερικοί από τους πλέον ευρέως δια­δο­μέ­νους μύθους περί τον κορω­νοϊό, μαζί με τις «απα­ντή­σεις» τους.

Μύθος 1: Ο κορω­νο­ϊός είναι δημιούρ­γημα του ανθρώ­που

Αλήθεια: Μην πιστεύ­ετε ό,τι δια­βά­ζετε στο ίντερ­νετ

Οι σχε­τι­κοί μύθοι προ­ήλ­θαν από μη διά­φο­ρους λογα­ρια­σμούς σε social media αλλά δεν υπάρχει καμία αξιό­πι­στη τεκ­μη­ρί­ωση που να τους επι­κυ­ρώ­νει. Μία από τις πλέον δημο­φι­λείς εκδοχές του μύθου ανέφερε ότι ο κορω­νο­ϊός ξέφυγε κατά λάθος από ένα εργα­στή­ριο στην Κίνα που σχε­δί­αζε μυστικά την παρα­γωγή κάποιου υπε­ρό­πλου. Ετερος μύθος ειση­γείτο ότι ο κορω­νο­ϊός ήταν δημιούρ­γημα των ΗΠΑ και ότι ο μεγάλος αριθμός θανάτων από γρίπη τη φετινή περίοδο στην Αμερική ήταν στην ουσία θάνατοι από τον  COVID-19.

Επι­στή­μο­νες τόσο στην Κίνα όσο και στη Δύση έχουν απορ­ρί­ψει τις θεωρίες αυτές αν και αυτό δεν στα­μά­τησε την εξά­πλωσή τους. Η πιθα­νό­τερη αξιό­πι­στη θεωρία παρα­μέ­νει ότι ο ιός μετα­δό­θηκε πιθα­νό­τατα από τις νυχτε­ρί­δες στον  άνθρωπο, μέσω ενός ενδιά­με­σου ξενιστή

Μύθος 2ος: Υπάρ­χουν για­τρο­σό­φια που μπορούν να απο­τρέ­ψουν ή να για­τρέ­ψουν τον ιό.

Αλήθεια: Το σκόρδο είναι καλό για τον οργα­νι­σμό. Καλό είναι και το νερό. Και η βιτα­μίνη C. Αλλά σε αντί­θεση με όσα ειση­γού­νται  διά­φο­ρες γωνιές του internet, δεν  υπάρ­χουν επι­στη­μο­νι­κές απο­δεί­ξεις ότι η κατα­νά­λωσή τους απο­τρέ­πει την νόσο. Υπάρ­χουν ακόμη και αναρ­τή­σεις που υπο­στή­ρι­ζαν ότι επά­λειψη του σώματος με σησα­μέ­λαιο ή ο ψεκα­σμός με αλκοόλ ή χλωρίνη σκο­τώ­νει τον ιό. Περιττό κάθε σχόλιο.

Υπάρ­χουν μερικά χημικά απο­λυ­μα­ντικά που μπορεί να σκο­τώ­νουν τον ιό σε επι­φά­νειες. Αλλά άπαξ και ο ιός εισέλ­θει στο ανθρώ­πινο σώμα, η χρη­σι­μο­ποί­ησή τους όχι μόνο δεν σκο­τώ­νει τον ιό αλλά μπορεί να αποβεί και επι­κίν­δυνη.

Η θερα­πεία για τον κορω­νοϊό ίσως απαι­τή­σει του­λά­χι­στον έναν χρόνο εντα­τι­κής ερεύνης.

Ο καλύ­τε­ρος τρόπος να προ­στα­τευ­θεί κανείς είναι να πράττει ό,τι κάνει για την αντι­με­τώ­πιση  της επο­χι­κής γρίπης. Συχνό πλύσιμο χεριών με νερό και σαπούνι για του­λά­χι­στον 20 δευ­τε­ρό­λε­πτα.

Κάλυψη του στό­μα­τος και της μύτης στο βήξιμο ή το φτέρ­νι­σμα  με το εσω­τε­ρικό του αγκώνα ή χαρ­το­μά­ντηλο. Απο­λύ­μανση αντι­κει­μέ­νων που αγγί­ζε­τετε.

Μύθος 3ος: Πρέπει όλοι να φοράνε μάσκα

Αλήθεια: Αν και οι οδηγίες ποι­κί­λουν από χώρα σε χώρα ή ακόμη και μέσα στην ίδια χώρα (όπως συμ­βαί­νει στις ΗΠΑ), ο γενικός κανόνας λέει ότι μάσκες πρέπει να φορούν οι νοσού­ντες, ή όσοι βρί­σκο­νται κοντά σε ασθε­νείς, καθώς και  το νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό.

Ωστόσο εκτός ΗΠΑ υπάρ­χουν  δια­φο­ρε­τι­κές οδηγίες. Για παρά­δειγμα οι Αρχές σε ολό­κληρη την Ασία συνέ­στη­σαν στους ανθρώ­πους να  φορούν χει­ρουρ­γι­κές μάσκες ιδίως στα μέσα μαζικής μετα­φο­ράς ή σε άλλα σημεία συνω­στι­σμού για να  απο­τρα­πεί η μετά­δοση του ιού.

Για να απο­φα­σί­σει κανείς αν πρέπει ή όχι να φορά μάσκα καλό είναι να παρα­κο­λου­θεί τις πιο πρό­σφα­τες οδηγίες των αρχών της χώρας του.

Μύθος 4ος: Η ζέστη μπορεί να σκο­τώ­σει τον ιό.

Αλήθεια: Οι μηχανές στε­γνώ­μα­τος των χεριών δεν σκο­τώ­νουν τον ιό σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας. Ο ΠΟΥ επίσης συνιστά να μη χρη­σι­μο­ποιού­νται λάμπες υπε­ριώ­δους  ακτι­νο­βο­λίας για απο­στεί­ρωση τω χεριών ή  άλλων περιο­χών του σώματος, γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να προ­κα­λέ­σει ερε­θι­σμό στο δέρμα. Το σενάριο ότι η ζέστη εξο­ντώ­νει τον ιό γνώρισε μεγάλη διάδοση επειδή το υπο­στή­ριξε μεταξύ άλλων και ο πρό­ε­δρος Τραμπ. Αλλά ειδική της δημό­σιας υγείας σημειώ­νουν ότι δεν υπάρχει τρόπος να το ξέρει κανείς αυτό.

Μύθος 5ος: Ο ιός μπορεί να μετα­δο­θεί μέσω ταχυ­δρο­μείου.

Αλήθεια: Ελέγξτε χωρίς πρό­βλημα την αλλη­λο­γρα­φία σας.

Το να λάβετε ένα γράμμα ή ένα πακέτο από την Κίνα  δεν σας θέτει σε κίνδυνο να κολ­λή­σετε τον ιό, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Οι ερευ­νη­τές  μελε­τούν ακόμη το πώς ακριβώς  ο νέος κορω­νο­ϊός προ­σβάλ­λει τον ανθρώ­πινο οργα­νι­σμό, αλλά κρί­νο­ντας από τη «συμπε­ρι­φορά» προη­γού­με­νων κορω­νοϊών, η επι­βί­ωσή τους σε αντι­κεί­μενα και επι­φά­μνεια δεν διαρκεί πολύ.

Μύθος 6ος: Τα παιδιά δεν κολλάνε τον κορω­νοϊό

Πραγ­μα­τι­κό­τητα: Ο καθένας, κάθε ηλικίας μπορεί να κολ­λή­σει τον κορω­νοϊό, αν και οι μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας και όσοι έχουν υπο­κεί­με­νες νόσους είναι πιο ευά­λω­τοι.

Αν και οι περισ­σό­τε­ρες επι­βε­βαιω­μέ­νες περι­πτώ­σεις έχουν επι­συμ­βεί σε ενη­λί­κους, υπάρ­χουν και κρού­σματα σε παιδιά.

Μύθος 7ος: Οι άνθρω­ποι που κολλάνε κορω­νοϊό θα πεθά­νουν.

Αλήθεια: Το ποσοστό θνη­σι­μό­τη­τας το είναι γύρω στο 2% και οι ειδικοί ανα­μέ­νουν ο αριθμός ατός να πέσει.

Οι άνθρω­ποι που θα νοσή­σουν ανα­μέ­νε­ται συνήθως να εκδη­λώ­σουν από ήπια έως μέσα συμ­πτώ­ματα μίας λοί­μω­ξης του άνω ανα­πνευ­στι­κού, παρό­μοια με αυτή του κοινού κρυο­λο­γή­μα­τος. Τα συμ­πτώ­ματα  περι­λαμ­βά­νουν  καταρ­ροή, βήχα, πονό­λαιμο, πονο­κέ­φαλο  και πυρετό που μπορεί να διαρ­κέ­σουν για λίγες  ημέρες. Η ασθέ­νεια μπορεί να είναι θανα­τη­φό­ρος αλλά αυτές οι περι­πτώ­σεις είναι σπα­νιό­τε­ρες. Για όσους έχουν ασθενές ανο­σο­ποι­η­τικό, τους ηλι­κιω­μέ­νους και τους πολύ νέους, υπάρχει  η πιθα­νό­τητα να  ο ιός να προ­κα­λέ­σει πιο σοβαρές επι­πλο­κές όπως πνευ­μο­νία ή βρογ­χί­τιδα.

Δεδο­μέ­νου ότι χιλιά­δες άνθρω­ποι έχουν προ­σβλη­θεί και οι αρχές εξα­κο­λου­θούν να αγω­νί­ζο­νται για να δαμά­σουν τον  ιό ακόμη και το 2% της θνη­σι­μό­τη­τας είναι ανη­συ­χη­τικό.

Πηγή: CNN