DW: Η παραπληροφόρηση για τους πρόσφυγες

Στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα πρό­σφυ­γες προ­σπα­θούν να φτάσουν στην Ευρώπη. Η παρα­πλη­ρο­φό­ρηση είναι έντονη και στις δύο πλευρές. Τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ελλάδα τα γεγο­νότα χρη­σι­μο­ποιού­νται για πολι­τι­κές σκο­πι­μό­τη­τες.

«Ανοί­γουμε τις πύλες» ανα­κοί­νωσε ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν κι έκτοτε χιλιά­δες μετα­νά­στες έχουν πάρει το δρόμο προς το συνο­ριακό πέρασμα του Παζάρ­κουλε κοντά στην Αδρια­νού­πολη. Εκεί πολλοί προ­σπά­θη­σαν να περά­σουν τα σύνορα, υπήρξε ανα­τα­ραχή. Η ελλη­νική αστυ­νο­μία δεν άφησε κανέναν να περάσει χρη­σι­μο­ποιώ­ντας δακρυ­γόνα και εκτο­ξευ­τή­ρες νερού. Έλληνες παρα­τη­ρη­τές ανα­φέ­ρουν ότι και η τουρ­κική πλευρά έκανε χρήση δακρυ­γό­νων. Την ίδια ώρα δρα­μα­τι­κές είναι οι εικόνες παιδιών και γυναι­κών, που προ­σπα­θούν να ξεφύ­γουν από τους καπνούς. Εικόνες με βάρκες που μετα­φέ­ρουν πρό­σφυ­γες στο Αιγαίο και απω­θού­νται από την ελλη­νική ακτο­φυ­λακή κάνουν τον γύρο του κόσμου. Ξυπνούν εικόνες από την καυτή φάση του προ­σφυ­γι­κού όταν κάποιες μέρες έφταναν στην Ελλάδα ακόμη και 10.000 πρό­σφυ­γες.

Η υπερ­βολή ως πολι­τικό εργα­λείο

Πρό­σφυ­γες που προ­σπα­θούν να περά­σουν τα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα από το Παζάρ­κουλε

Η εικόνα μιας ανθρω­πι­στι­κής κατα­στρο­φής χρη­σι­μο­ποιεί­ται προς το συμ­φέ­ρον τόσο της τουρ­κι­κής όσο και της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, οι οποίες μπορούν να χρη­σι­μο­ποιούν την ανα­τα­ραχή στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα για εσω­τε­ρι­κούς, πολι­τι­κούς σκοπούς – Μια τουρκο-ελληνική μάχη προ­πα­γάν­δας έχει ξεκι­νή­σει. Η τουρ­κική κυβέρ­νηση προ­σπα­θεί να παρου­σιά­σει τα γεγο­νότα όσο το δυνατόν πιο δρα­μα­τικά. Οι Έλληνες προ­σέ­φε­ραν υπο­τί­θε­ται “γεν­ναιό­δωρα προ­στα­σία στους τρο­μο­κρά­τες της από­πει­ρας πρα­ξι­κο­πή­μα­τος της 15ης Ιουλίου. Η ίδια κυβέρ­νηση πυρο­βο­λεί τώρα αθώους πρό­σφυ­γες. H Ελλάδα δεν θα απο­τι­νά­ξει πια ποτέ αυτό το ιστο­ρικό όνειδος», ανέφερε σε tweet o υπ. Βιο­μη­χα­νίας Μου­σταφά Βαράνκ. Στην πρώτη γραμμή όμως της παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης βρί­σκε­ται ο υπ. Εσω­τε­ρι­κών Σου­λεϊ­μάν Σοϋλού, ο οποίος ανε­βά­ζει συχνά tweet ανα­φο­ρικά με τα γεγο­νότα στα σύνορα. «Σήμερα στις 11 το πρωί προ­στέ­θηκε ένας ακόμη νεκρός. Οι παρα­βιά­σεις των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των συνε­χί­ζο­νται». Αυτές οι πλη­ρο­φο­ρίες δεν επι­βε­βαιώ­νο­νται από ελλη­νικά ΜΜΕ και χαρα­κτη­ρί­ζο­νται «fake news».

Ο Σοϋλού ανα­φέ­ρε­ται επίσης συχνά μέσω twitter στον αριθμό των μετα­να­στών που κατά­φε­ραν να φτάσουν μέχρι τα σύνορα με την Ελλάδα: 135.844 ανα­κοί­νωσε την Τετάρτη. Ωστόσο σύμφωνα με στοι­χεία του Κέντρου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των, το οποίο ανήκει στον Δικη­γο­ρικό Σύλλογο Κων/πολης, στα σύνορα βρί­σκο­νταν σχεδόν δύο χιλιά­δες άνθρω­ποι. Σύμφωνα με στοι­χεία του ρεπόρ­τερ της DW Ογκρε­τέν ο αριθμός τους ανερ­χό­ταν στις 3000. Τα στοι­χεία που κυκλο­φο­ρούν στα φιλο­κυ­βερ­νη­τικά τουρ­κικά μέσα στην ουσία ανα­κυ­κλώ­νουν τα μηνύ­ματα της τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης με την εξής αφήγηση: Η Ελλάδα πολεμά δίχως έλεος εκεί­νους που έχουν ξεφύγει μόλις από την πείνα και τα δεινά του πολέμου. Η Ευρώπη –και ειδικά η Ελλάδα- χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από πολλές τουρ­κι­κές εφη­με­ρί­δες ως «απάν­θρωπη» ή «βίαιη», επειδή απωθεί πρό­σφυ­γες στα σύνορα. Ένας τίτλος από την φίλα προ­σκεί­μενη στην κυβέρ­νηση εφη­με­ρίδα Yeni Akit: «Οι πρό­σφυ­γες βομ­βαρ­δί­ζο­νται. Η Δύση έβγαλε τη μάσκα του ανθρω­πι­σμού». Η φιλο­κυ­βερ­νη­τική Αksam γράφει: «Αδί­στα­κτη Ευρώπη. Χωρίς διά­κριση σε γυναί­κες και παιδιά, οι πρό­σφυ­γες πολε­μού­νται σκληρά. Αυτό το δράμα αφήνει αδιά­φορη την Ευρώπη». Η ίδια εφη­με­ρίδα γράφει: «Οι Έλληνες τους αφήνουν να πεθά­νουν. Οι τουρ­κι­κές ένοπλες δυνά­μεις τους έσωσαν».

Η τουρ­κική κυβέρ­νηση εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται προ­πα­γαν­δι­στικά την ανα­τα­ραχή στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα για διά­φο­ρους λόγους. Η Τουρκία πιέζει για να μειώσει τον αριθμό των προ­σφύ­γων που βρί­σκο­νται στο έδαφός της. Από το ξέσπα­σμα της οικο­νο­μι­κής κρίσης το καλο­καίρι του 2018 το κλίμα στην κοινή γνώμη για τα σχεδόν 3,6 εκατομ. πρό­σφυ­γες επι­δει­νώ­θηκε. Σύμφωνα με δημο­σκό­πηση, το 87,1% δεν είναι ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι από την προ­σφυ­γική πολι­τική. Ως συνήθως ο Ταγίπ Ερντο­γάν δεν χάσει ευκαι­ρία να βάλει ενα­ντίον της Δύσης, της Ελλάδας και της Ευρώπης για να προ­κα­λέ­σει τα εθνι­κι­στικά αντα­να­κλα­στικά. Μια γενική, πατριω­τική τάση είναι θετική για τον Ερντο­γάν.

«Ασύμ­με­τρος πόλεμος στα σύνορα» λένε στην Ελλάδα

Στην ελλη­νική πλευρά των ελλη­νο­τουρ­κι­κών συνόρων. Καστα­νιές, 2 Μαρτίου 2020

Αλλά και στην Ελλάδα το προ­σφυ­γικό χρη­σι­μο­ποιεί­ται επίσης από την ελλη­νική κυβέρ­νηση για πολι­τι­κούς σκοπούς. Και στην ελλη­νική πλευρά η έκταση του μετα­να­στευ­τι­κού ρεύ­μα­τος σκόπιμα υπε­ρε­κτι­μά­ται: 28.000 πρό­σφυ­γες απο­τρά­πη­καν υπο­τί­θε­ται με επι­τυ­χία από το να περά­σουν τα σύνορα – μόνο 220 τα κατά­φε­ραν. Ωστόσο αυτό­πτες μάρ­τυ­ρες ανέ­φε­ραν στους ρεπόρ­τερ της DW ότι ο πραγ­μα­τι­κός αριθμός παρά­τυ­πων μετα­να­στών ήταν 1000 με 2000. Το μήνυμα στο εσω­τε­ρικό είναι σαφές: Τα σύνορά μας είναι απρο­σπέ­λα­στα, έχουμε τα πάντα υπό έλεγχο. Στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και στον τύπο, όπως και στην Τουρκία έτσι και στην Ελλάδα, τα γεγο­νότα παρου­σιά­ζο­νται όσο πιο δρα­μα­τικά γίνεται. Γίνεται λόγος για «διαρκή κίνδυνο ενός ασύμ­με­τρου πολέμου στα σύνορα» ανα­φέ­ρει σε τίτλο της η Καθη­με­ρινή. Τα γεγο­νότα στα σύνορα παίρ­νουν ιστο­ρι­κές δια­στά­σεις. Το ακρο­δε­ξιό «Μακε­λειό» λέει «τώρα θα μπούμε στην Τουρκία» για να «ζήσουμε ένα νέο 1821». Στις βρα­δι­νές ειδή­σεις σχο­λια­στές προ­σπα­θούν να ξεπε­ρά­σουν ο ένας τον άλλον με εθνι­κι­στι­κούς τόνους. Δίνεται η εντύ­πωση ότι η χώρα βιώνει μια πολε­μική σύρραξη, γίνεται διαρκώς λόγος για «εισβο­λείς».

Στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης μιλούν για «ορδές ανθρώ­πων» που δημιουρ­γούν χάος και ανα­τα­ραχή, για «εγκλη­μα­τίες» που δολο­φο­νούν και βιάζουν. Κυκλο­φο­ρούν επίσης θεωρίες συνω­μο­σίας και ορι­σμέ­νοι χρήστες βλέπουν ένα «οργα­νω­μένο σχέδιο του Ερντο­γάν για να απο­στα­θε­ρο­ποι­ή­σει την Ελλάδα» καθώς και ένα «σχέδιο ισλα­μο­ποί­η­σης της Ελλάδας». Την ίδια ώρα δημο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν ότι η πλειο­ψη­φία των Ελλήνων θεωρεί τη δια­χεί­ριση του προ­σφυ­γι­κού ως το σημα­ντι­κό­τερο καθήκον του Κυριά­κου Μητσο­τάκη. Τα γεγο­νότα δίνουν στον πρω­θυ­πουργό τη δυνα­τό­τητα να εμφα­νι­στεί ως ο πολι­τι­κός που θα περιο­ρί­σει δρα­στικά τη μαζική μετα­νά­στευση. Αλλά και ο ίδιος χρη­σι­μο­ποιεί επι­θε­τική ρητο­ρική, απο­κα­λεί την Τουρκία «επίσημο δια­κι­νητή μετα­να­στών» και κάνει λόγο για «εισβολή ανθρώ­πων άγνω­στης προ­έ­λευ­σης»

Οι πρό­σφυ­γες που φτάνουν στο συνο­ριακό πέρασμα Παζάρ­κουλε έχουν ένα κοινό: ονει­ρεύ­ο­νται ένα μέλλον στη Γερ­μα­νία, την Αυστρία ή τις σκαν­δι­να­βι­κές χώρες. Οι κυβερ­νή­σεις της Τουρ­κίας και της Ελλάδας έχουν επίσης ένα κοινό: χρη­σι­μο­ποιούν τους πρό­σφυ­γες για πολι­τι­κούς σκοπούς. Ως μέσο πίεσης προς τη Δύση ή ως μέσο για την ανάταση του εθνικού αισθή­μα­τος.

πηγή www.dw.com

Τούντσα Ογκρε­τέν, Κώστας Συμε­ω­νί­δης, Ντάνιελ Ντέρια Μπελούτ