Εννέα στους δέκα μεταναστεύουν λόγω βίας

Περισ­σό­τε­ροι από 2 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι διέ­σχι­σαν τη Μεσό­γειο την τελευ­ταία πεντα­ε­τία με σκοπό να ανα­ζη­τή­σουν ένα καλύ­τερο μέλλον στην Ευρώπη.

Οι αντι­δρά­σεις των χωρών στις οποίες κατα­φτά­νουν έχουν ποσο­τι­κο­ποι­η­θεί πολ­λά­κις από ερευ­νη­τικά κέντρα και είναι πλέον ευρέως γνωστές.

Ωστόσο, μια νέα έρευνα της διαΝΕΟσις φέρνει στο προ­σκή­νιο μια άγνωστη πτυχή του μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος, χαρ­το­γρα­φώ­ντας για πρώτη φορά τις απόψεις του νέου κύματος μετα­να­στών και προ­σφύ­γων, και συγκρί­νο­ντας τις απα­ντή­σεις τους με παλαιό­τερα μετα­να­στευ­τικά κύματα που ζουν στη χώρα μας και έχουν πλέον ενσω­μα­τω­θεί.

Πρό­κει­ται, αδιαμ­φι­σβή­τητα, για μια χρήσιμη έρευνα που δεν έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ξανά σε αντί­στοιχη κλίμακα. Οκτα­κό­σιοι μετα­νά­στες κλή­θη­καν να απα­ντή­σουν στις ερω­τή­σεις ενός περιε­κτι­κού ερω­τη­μα­το­λο­γίου, υπό τον συντο­νι­σμό της καθη­γή­τριας Συγκρι­τι­κής Πολι­τι­κής στο Πανε­πι­στή­μιο του Λάιντεν, Βασι­λι­κής Τσα­γκρώνη και του καθη­γητή Σπουδών Παγκο­σμιο­ποί­η­σης στο Πανε­πι­στή­μιο του Μπράι­τον, Βασίλη Λεο­ντί­τση, σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία ερευνών ΚΑΠΑ Research.

Σε μεγάλο βαθμό, τα ευρή­ματα της έρευνας καταρ­ρί­πτουν μία σειρά από στε­ρε­ό­τυπα της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας τα οποία επι­μέ­νουν. Ο ερευ­νη­τι­κός οργα­νι­σμός ξεχω­ρί­ζει ως σημα­ντι­κό­τερο την ψευ­δαί­σθηση πως η πλειο­ψη­φία του πλη­θυ­σμού που κατα­φτά­νει στα ελλη­νικά νησιά αντι­στοι­χεί σε οικο­νο­μι­κούς μετα­νά­στες. Συγκε­κρι­μένα, το 91% των νεό­τε­ρων μετα­να­στών και προ­σφύ­γων δηλώνει ως κύρια αιτία μετα­νά­στευ­σης την «αποφυγή βίας» –κάτι που συγκρι­τικά δηλώνει λιγό­τερο από το 5% των Γεωρ­για­νών.

«Το θέμα αυτό είναι πολύ σοβαρό και συχνά παρα­γνω­ρί­ζε­ται στον δημόσιο διάλογο, όπου μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες, ανε­ξαρ­τή­τως προ­έ­λευ­σης, θεω­ρού­νται κάτι ενιαίο», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η διαΝΕΟσις, προ­σθέ­το­ντας πως το 75% των ερω­τη­θέ­ντων νέων μετα­να­στών έχει βιώσει αερο­πο­ρι­κές επι­δρο­μές και το 53% έχει δει το σπίτι του να κατα­στρέ­φε­ται.

Εξίσου κατα­το­πι­στικά είναι τα ευρή­ματα της έρευνας όσον αφορά τη θρη­σκο­λη­ψία των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών, καθώς το 77% των ερω­τη­θέ­ντων ανα­φέ­ρει πως δεν λαμ­βά­νει ποτέ μέρος ή συμ­με­τέ­χει σπάνια σε θρη­σκευ­τι­κές τελετές. Η θρη­σκεία μοιάζει να παίζει πολύ μικρό­τερο ρόλο στις ζωές των προ­σφύ­γων απ’ ό,τι αντι­λαμ­βά­νε­ται η ελλη­νική κοι­νω­νία.

Η σύγκριση με τα παλαιό­τερα μετα­να­στευ­τικά κύματα φανε­ρώ­νει και την εκ δια­μέ­τρου δια­φο­ρε­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα που βιώνουν οι δύο πλη­θυ­σμοί.

Η πλειο­νό­τητα των πρό­σφα­των μετα­να­στών ζει σε κοντέι­νερ σε καταυ­λι­σμούς, ενώ αντι­θέ­τως, οι Αλβανοί μετα­νά­στες ζουν σε κάποιο δικό τους σπίτι. Ωστόσο, μεταξύ των δύο ομάδων συναντά κανείς και μια ευχά­ρι­στη σύγκλιση.

Στην ερώτηση για τα συναι­σθή­ματα που νιώθουν απέ­να­ντι στους Ελληνες, οι παλαιοί μετα­νά­στες επέ­λε­ξαν σε ποσοστό 65% την «ευγνω­μο­σύνη» (52% για τους νέους) και 56% την «αγάπη» (55% οι νέοι).

Λέξεις αρνη­τι­κής χροιάς, όπως «φόβος» και «απελ­πι­σία», έλαβαν και στις δύο περι­πτώ­σεις μονο­ψή­φια ποσοστά.