Αγγ. Συρίγος: Ο East Med στέλνει μήνυμα συνεργασίας των κρατών της περιοχής-Η Τουρκία επιλέγει την απομόνωση

Τη σημασία που έχει η κοινή εθνική στρα­τη­γική στην υλο­ποί­ηση του ενερ­γεια­κού αγωγού East Med, μετά και την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας στο Ζάππειο από τον Έλληνα πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη, τον Ισραη­λινό ομόλογό του Μπέν­τζα­μιν Νετα­νιά­χου και τον Πρόεδρο της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκο Ανα­στα­σιάδη, τονίζει σε συνέ­ντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου και Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου και βου­λευ­τής της ΝΔ Άγγελος Συρίγος. Θεω­ρώ­ντας «εσω­τε­ρικό μήνυμα» την υλο­ποί­ηση του έργου από «δια­δο­χι­κές ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις», όπως επι­ση­μαί­νει, ο κ. Συρίγος εξηγεί ότι η υπο­γραφή της συμ­φω­νίας περνάει πολι­τικά ένα μήνυμα, ότι τα κράτη της περιο­χής συνερ­γά­ζο­νται, αλλά και πως η Τουρκία με την στάση της «επι­λέ­γει ακόμη μια φορά να απο­μο­νω­θεί».

Ο καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου και Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής, θεωρεί επίσης πολύ πιθανό, ο East Med να σημα­το­δο­τή­σει και την απαρχή μιας πιο στενής συνερ­γα­σίας μεταξύ των τριών κρατών, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και σε άλλους τομείς.

Αντί­θετα, δεν κρύβει την ανη­συ­χία του για τα όσα συνέ­βη­σαν στο Ιράκ και οδή­γη­σαν στον θάνατο του Ιρανού στρα­τη­γού Κασέμ Σου­λεϊ­μανί. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, το γεγονός αυτό μπορεί να πυρο­δο­τή­σει εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην ευρύ­τερη περιοχή θεω­ρώ­ντας ότι «η γει­το­νιά μας έχει μπει σε μια φάση πρω­το­φα­νούς γεω­πο­λι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας». Ωστόσο, σημειώ­νο­ντας τον ρόλο της Ελλάδας, προ­τάσ­σει πως η χώρα μας καλεί­ται να παρα­μεί­νει στη ζώνη της ειρήνης και να ανα­δει­χθεί σε άξονα στα­θε­ρό­τη­τας κάνο­ντας, μάλιστα, ειδική μνεία στα τριμερή σχήματα ασφα­λείας που έχει συγκρο­τή­σει με το Τελ Αβίβ και το Κάιρο.

Νέο κεφά­λαιο στον ενερ­γειακό χάρτη της Ανα­το­λι­κής Μεσό­γειου ανοίγει o East Med

Η συμ­φω­νία του Ζαπ­πείου, «πολι­τικά περνάει ένα μήνυμα ότι τα κράτη της περιο­χής συνερ­γά­ζο­νται και ότι η Τουρκία επι­λέ­γει για ακόμη μία φορά να απο­μο­νω­θεί» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Συρίγος, συμπλη­ρώ­νο­ντας πως «Από εκεί και πέρα, χρειά­ζε­ται πολλή δουλειά σε βάθος χρόνου για να μπο­ρέ­σει να υλο­ποι­η­θεί ο East Med. Κρατάω και ένα εσω­τε­ρικό μήνυμα, ότι ο East Med είναι κάτι που υλο­ποι­ή­θηκε από δια­δο­χι­κές ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις. Πράγμα το οποίο σημαί­νει ότι έχουμε εθνική στρα­τη­γική σε αυτό το θέμα».

Σε σχέση με το μνη­μό­νιο Τουρ­κίας – Λιβύης, ο Έλληνας καθη­γη­τής είναι σαφής: «Ο East Med εμμέσως στρέ­φε­ται κατά της λογικής αυτού του μνη­μο­νίου. Το θεωρεί ανύ­παρ­κτο και τα κράτη συμ­φω­νούν ως προς τη δια­δρομή που θα ακο­λου­θή­σει. Το ότι είναι παρά­νομο δεν σημαί­νει ότι δεν θα το βρούμε μπροστά μας. Η Τουρκία θα το επι­κα­λεί­ται σε κάθε βήμα της», λέει, εξη­γώ­ντας ωστόσο, πως η υπο­γραφή της συμ­φω­νίας για τον αγωγό, μπορεί να σημα­το­δο­τή­σει την απαρχή μια πιο στενής συνερ­γα­σίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και σε άλλους τομείς.

Σε ότι αφορά στις αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας για την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας για τον αγωγό, με δεδο­μένη την στάση της ότι κανένα σχέδιο δεν μπορεί να έχει επι­τυ­χία όταν την αγνοεί, ο κ. Συρίγος σημειώ­νει ότι «Είναι ένας παρα­λο­γι­σμός που πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε τα όριά του. Δηλαδή, αυτή τη στιγμή από την Τουρκία έρχο­νται 4 αγωγοί, ένας από το Αζερ­μπαϊ­τζάν, ένας από το Ιράν και δύο από τη Ρωσία. Κανένας δεν είπε ότι αυτό το πράγμα δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα στη στα­θε­ρό­τητα της περιο­χής. Αντι­θέ­τως, το ότι η Τουρκία αντιδρά και θεωρεί πως η δημιουρ­γία ενός νέου αγωγού που θα γίνει σε μερικά χρόνια και θα μετα­φέ­ρει μόνον ένα μικρό τμήμα του αερίου που αυτή τη στιγμή διέρ­χε­ται από την Τουρκία είναι ευθέως αντα­γω­νι­στικό και επι­θε­τική κίνηση, δείχνει μια άλλη αντί­ληψη η οποία δεν σχε­τί­ζε­ται με την πραγ­μα­τι­κό­τητα».

Τέλος, το ενδε­χό­μενο να προ­στε­θούν σε μέλλον και άλλες χώρες στο συγκε­κρι­μένο εγχεί­ρημα, επη­ρε­ά­ζε­ται κατά τον κ. Συρίγο από άλλους παρά­γο­ντες «Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι η γει­το­νιά μας μπαίνει σε μια νέα φάση» λέει. «Είναι δύσκολο να κρα­τη­θεί η περιοχή. Υπάρχει μια ζώνη του πολέμου και μια ζώνη της ειρήνης. Η γει­το­νιά μας ανα­το­λικά έχει περάσει πλέον στη ζώνη του πολέμου» λέει και εξηγεί ότι ανα­φέ­ρε­ται και στην απόφαση της τουρ­κι­κής εθνο­συ­νέ­λευ­σης για την απο­στολή στρα­τευ­μά­των στη Λιβύη και για την κατά­σταση στη Συρία και σε αυτά που θα γίνουν πλέον στον Λίβανο και στο Ισραήλ από τη Χεζ­μπο­λάχ του Λιβάνου (σ.σ. λόγω των εξε­λί­ξεων με το Ιράν). «Γιατί η Χεζ­μπο­λάχ του Λιβάνου ελέγ­χε­ται πλήρως από το Ιράν, που είναι επί­ση­μος στόχος του Ισραήλ».

Η κρίση στη Μέση Ανατολή

Στις εξε­λί­ξεις που μπορεί να προ­κα­λέ­σει ο θάνατος του Ιρανού στρα­τη­γού από τη στο­χευ­μένη επίθεση στη Βαγδάτη, ο καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου και Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής δεν κρύβει την ανη­συ­χία του για το νέο τοπίο που δια­μορ­φώ­νε­ται στην ευρύ­τερη περιοχή. Όπως λέει, μεταξύ άλλων, φοβάται πολύ πως η περιοχή μας περνάει σε μια νέα φάση, κατά την οποία η σύγκρουση μεταξύ ιρα­νι­κών αφενός και αμε­ρι­κα­νι­κών και ισραη­λι­νών συμ­φε­ρό­ντων αφε­τέ­ρου θα είναι διαρκής, ενώ απά­ντησε κατα­φα­τικά στην ερώτηση αν ανη­συ­χεί ότι μπορεί να προ­κλη­θεί ανά­φλεξη στην ευρύ­τερη περιοχή της Μέσης Ανα­το­λής.

Επι­πλέον, εκτιμά πως είναι δύσκολο να υπο­χω­ρή­σει το Ιράν μετά τα γεγο­νότα. «Δεν βλέπω απο­κλι­μά­κωση σε αυτή τη φάση. Εάν παρέμ­βει η Ευρώπη ως δια­με­σο­λα­βη­τής, ίσως, αλλά είναι πολύ δύσκολο να δεχθεί το Ιράν κάτι σε αυτή τη φάση πριν απα­ντή­σει με κάποιο τρόπο», σημεί­ωσε περαι­τέρω.

Σε ό,τι αφορά τα ενδε­χό­μενα ιρανικά αντί­ποινα, μεταξύ άλλων, ο κ. Συρίγος εντο­πί­ζει τον κίνδυνο σε αμε­ρι­κα­νι­κούς στόχους που γειτ­νιά­ζουν με το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και τον Λίβανο. «Οι Ιρανοί αυτή τη στιγμή έχουν δυνά­μεις στο Ιράν, στο Ιράκ, στη Συρία και στον Λίβανο. Αμε­ρι­κα­νι­κοί στόχοι που γειτ­νιά­ζουν με αυτές τις περιο­χές θα βρεθούν σε κίνδυνο. Ακόμη και το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ ελέγ­χο­νται κατά το ήμισυ από το Ιράν έχει μεγάλη σημασία, δεδο­μέ­νου ότι το ήμισυ της παγκό­σμιας παρα­γω­γής πετρε­λαίου περνάει από τα Στενά του Ορμούζ. Επο­μέ­νως, έχουμε περάσει τη φάση εκείνη όπου τα αντί­ποινα ήταν στη λογική κυρώ­σεων εις βάρους του Ιράν, τώρα έχουμε πολε­μι­κές ενέρ­γειες» λέει.

Για το αν οι εξε­λί­ξεις επη­ρε­ά­ζουν την Ελλάδα και την ΕΕ, ο κ. Συρίγος είναι κατη­γο­ρη­μα­τι­κός: «Πρέπει να αντι­λη­φθούμε πλέον ότι η γει­το­νιά μας έχει μπει σε μια φάση πρω­το­φα­νούς γεω­πο­λι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας. Εμείς καλού­μα­στε να παρα­μεί­νουμε στη ζώνη της ειρήνης και να ανα­δει­χθούμε σε άξονα στα­θε­ρό­τη­τας. Δηλαδή, τη στα­θε­ρό­τητα που έχουμε να την κρα­τή­σουμε και αν μπο­ρούμε να βοη­θή­σουμε την περιοχή να μπει σε σχήματα στα­θε­ρό­τη­τας στα οποία θα είμαστε κι εμείς μέσα. Ανα­φέ­ρο­μαι κυρίως στα τριμερή σχήματα ασφα­λείας που έχουμε φτιάξει στο παρελ­θόν, με Τελ Αβίβ και Κάιρο» κατα­λή­γει.

ΠΗΓΗ kathimerini.gr