Τσαβούσογλου: Ανοιχτό ενδεχόμενο προσφυγής στη Χάγη-Προκλητικές δηλώσεις για νησιά και θαλάσσιες ζώνες

Σε νέες -άκρως προ­κλη­τι­κές- δη­λώ­σεις προ­χώ­ρη­σε ο Τούρ­κος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου, αφή­νο­ντας μά­λι­στα ανοι­χτό το εν­δε­χό­με­νο για μία κοινή προ­σφυ­γή Ελ­λά­δας – Τουρ­κί­ας στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης! Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Τουρ­κί­ας μί­λη­σε στην εφη­με­ρί­δα «Το Βήμα της Κυ­ρια­κής», το­νί­ζο­ντας ότι η Άγκυ­ρα δεν είναι αντί­θε­τη, από θέση αρχής, με το πνεύ­μα της Σύμ­βα­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας (UNCLOS) και συμ­φω­νεί με πολ­λές από τις προ­βλέ­ψεις της που αντα­να­κλώ­νται στο διε­θνές εθι­μι­κό δί­καιο.

Παρά τις ανα­φο­ρές σε προ­σφυ­γή στη Χάγη, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Τουρ­κί­ας εμ­φα­νί­ζε­ται ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κός τόσο επει­δή η Τουρ­κία δεν ανα­γνω­ρί­ζει την υπο­χρε­ω­τι­κή δι­καιο­δο­σία του Δι­κα­στη­ρί­ου όσο και επει­δή η Αθήνα έχει δια­τυ­πώ­σει συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­φυ­λά­ξεις σε θέ­μα­τα θα­λασ­σί­ων οριο­θε­τή­σε­ων. Πα­ράλ­λη­λα όμως ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι το δι­καί­ω­μα των νη­σιών να έχουν θα­λάσ­σιες ζώνες δεν είναι αυ­τό­μα­το αλλά υπό­κει­ται σε πε­ριο­ρι­σμούς με βάση τις ει­δι­κές πε­ρι­στά­σεις και τη νο­μο­λο­γία. Δεν απο­κλεί­ει επί­σης την απο­στο­λή ερευ­νη­τι­κού σκά­φους στην επί­μα­χη πε­ριο­χή οριο­θέ­τη­σης Τουρ­κί­ας – Λι­βύ­ης δη­λα­δή κοντά στην Κρήτη ενώ το­νί­ζει ότι οι προ­βλέ­ψεις της Συν­θή­κης της Λω­ζάν­νης πρέ­πει να τη­ρη­θούν επί τη βάσει της αμοι­βαιό­τη­τας, καθώς η Συν­θή­κη αυτή συ­νι­στά το θε­μέ­λιο της Τουρ­κι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας.

Προ­κλη­τι­κές δη­λώ­σεις για νησιά και θα­λάσ­σιες ζώνες

Ανα­φο­ρι­κά με τα δι­καιώ­μα­τα των νη­σιών σε θα­λάσ­σιες ζώνες ο Τσα­βού­σο­γλου εμ­φα­νί­ζε­ται προ­κλη­τι­κός ισχυ­ρι­ζό­με­νος πως «τα δι­καιώ­μα­τα των νη­σιών σε όλες τις θα­λάσ­σιες ζώνες, θα πρέ­πει να γίνει κα­τα­νοη­τό ότι πρό­κει­ται για ένα πε­ριο­ρι­σμέ­νο και όχι αυ­τό­μα­το δι­καί­ω­μα (entitlement) όταν μι­λά­με για θα­λάσ­σιες οριο­θε­τή­σεις. Δυ­στυ­χώς, η ελ­λη­νι­κή ηγε­σία και η κοινή γνώμη τεί­νει να πα­ρα­γνω­ρί­ζει αυτόν τον θε­με­λιώ­δη κα­νό­να. Σε πε­ρί­πτω­ση που τα νησιά βρί­σκο­νται μα­κριά από την ηπει­ρω­τι­κή χώρα ή, με νο­μι­κούς όρους, βρί­σκο­νται στη λάθος πλευ­ρά της μέσης γραμ­μής με­τα­ξύ ηπει­ρω­τι­κών εδα­φών, τότε αυτά τα νησιά μπο­ρούν να αγνοη­θούν στον κα­θο­ρι­σμό της οριο­θέ­τη­σης υφα­λο­κρη­πί­δας ή ΑΟΖ».

«Πα­ρο­μοί­ως, αν το μήκος της ακτο­γραμ­μής των νη­σιών που αντι­κρί­ζουν τη σχε­τι­κή πε­ριο­χή προς οριο­θέ­τη­ση είναι ελά­χι­στο σε σχέση με τα υπό­λοι­πα ηπει­ρω­τι­κά εδάφη, αυτά τα νησιά μπο­ρούν να απο­λαύ­σουν μόνο δι­καιώ­μα­τα σε χω­ρι­κά ύδατα. Πολ­λοί σχε­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες και ει­δι­κές πε­ρι­στά­σεις όπως η ανα­λο­γι­κό­τη­τα, η αρχή της μη κα­τα­πά­τη­σης (non-encroachment), η εγ­γύ­τη­τα και η νο­μο­λο­γία του Διε­θνούς Δι­κα­στη­ρί­ου της Χάγης πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται στις θα­λάσ­σιες οριο­θε­τή­σεις. Επο­μέ­νως, το δι­καί­ω­μα και η οριο­θέ­τη­ση δεν έχουν την ίδια ση­μα­σία», συ­μπλη­ρώ­νει.

«Πώς θα πε­ρι­μέ­να­τε ένα νησί 10 τε­τρα­γω­νι­κών χι­λιο­μέ­τρων, που βρί­σκε­ται δύο χι­λιό­με­τρα μα­κριά από την Τουρ­κία και σε από­στα­ση 570 χι­λιο­μέ­τρων από την ελ­λη­νι­κή ηπει­ρω­τι­κή χώρα, να έχει υφα­λο­κρη­πί­δα ή ΑΟΖ 40.000 τετρ. χι­λιο­μέ­τρων; Δεν νο­μί­ζω ότι κα­νείς πι­στεύ­ει ότι πρό­κει­ται για δί­καιη οριο­θέ­τη­ση. Ανα­φο­ρι­κά με την UNCLOS, είναι αλή­θεια ότι δεν υπο­γρά­ψα­με τη Σύμ­βα­ση αυτή. Ωστό­σο, συμ­φω­νού­με με το πνεύ­μα της σε επί­πε­δο αρχής και τις πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις προ­βλέ­ψεις της που αντα­να­κλώ­νται στο διε­θνές εθι­μι­κό δί­καιο. Η αντίρ­ρη­σή μας είναι, απλώς, σε ορι­σμέ­νες προ­βλέ­ψεις της Σύμ­βα­σης και η από­φα­σή μας να μην προ­σχω­ρή­σου­με σε αυτή – λόγω έλ­λει­ψης της δυ­να­τό­τη­τας επι­φυ­λά­ξε­ων – δεν μπο­ρεί να ερ­μη­νευ­θεί ως μια αντίρ­ρη­ση σε όλες τις προ­βλέ­ψεις της UNCLOS. Από αυτή την άποψη, ανά­λο­γο πα­ρά­δειγ­μα απο­τε­λούν οι ΗΠΑ», το­νί­ζει.

Προ­σφυ­γή στη Χάγη

Ανα­φο­ρι­κά με το εν­δε­χό­με­νο προ­σφυ­γής στο δι­κα­στή­ριο της Χάγης ο Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου ανα­φέ­ρει: «Η επι­λο­γή να αχθούν οι δια­φο­ρές με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και Ελ­λά­δος στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης δεν συ­ζη­τή­θη­κε ανοι­χτά στη συ­νά­ντη­ση του προ­έ­δρου μας με τον πρω­θυ­πουρ­γό Μη­τσο­τά­κη στο Λον­δί­νο, καθώς είναι ένα ζή­τη­μα που αφορά με­τα­γε­νέ­στε­ρο στά­διο. Δεν ανα­γνω­ρί­ζου­με αυ­τό­μα­τα την υπο­χρε­ω­τι­κή δι­καιο­δο­σία του Δι­κα­στη­ρί­ου και η Ελ­λά­δα έχει δια­τυ­πώ­σει επι­φύ­λα­ξη επί της δι­καιο­δο­σί­ας του Δι­κα­στη­ρί­ου για τις θα­λάσ­σιες οριο­θε­τή­σεις. Ωστό­σο, πα­ρα­μέ­νου­με ανοι­χτοί σε όλες τις επι­λο­γές που είναι απο­δε­κτές για τις δύο πλευ­ρές, αλλά πρέ­πει να έχου­με μια δια­δι­κα­σία δια­λό­γου για να φθά­σου­με σε ένα αμοι­βαία απο­δε­κτό απο­τέ­λε­σμα. Η συ­νά­ντη­ση του Λον­δί­νου εστιά­στη­κε στη συ­νέ­χι­ση των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών και στις συ­νο­μι­λί­ες επί των Μέ­τρων Οι­κο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης. Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο πά­ντως είναι ότι σε αυτή τη συ­νά­ντη­ση με­τα­φέ­ρα­με ανοι­χτά στον Πρω­θυ­πουρ­γό Μη­τσο­τά­κη ότι εί­μα­στε έτοι­μοι να αρ­χί­σου­με να συ­ζη­τά­με θέ­μα­τα της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου. Εχου­με με­τα­φέ­ρει αυτή την προ­σφο­ρά εδώ και κά­ποιον καιρό. Ελ­πί­ζου­με ότι η νέα ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση θα απα­ντή­σει θε­τι­κά. Θα ήθελα να προει­δο­ποι­ή­σω την Ελ­λά­δα σε αυτό το ση­μείο ότι η απο­φυ­γή του δια­λό­γου με την Τουρ­κία, ενώ εκεί­νη θα στη­ρί­ζε­ται στην τυφλή στή­ρι­ξη της ΕΕ, θα απο­τε­λού­σε το με­γα­λύ­τε­ρο εμπό­διο στην επί­τευ­ξη λύσης. Αυτή η συ­μπε­ρι­φο­ρά την οποία ακο­λού­θη­σαν οι Ελ­λη­νο­κύ­πριοι έχει απο­δει­χθεί αντι­πα­ρα­γω­γι­κή πέραν πάσης αμ­φι­βο­λί­ας ως τώρα σε ό,τι αφορά στο Κυ­πρια­κό. Απα­ντώ­ντας στο ερώ­τη­μά σας για το “casus belli”, πρέ­πει να υπο­γραμ­μί­σω ότι η τουρ­κι­κή Εθνο­συ­νέ­λευ­ση δεν ξύ­πνη­σε μια μέρα και υιο­θέ­τη­σε την ομό­φω­νη από­φα­ση που εσείς απο­κα­λεί­τε “casus belli”. Ηταν μια εκ­δή­λω­ση των δι­καιω­μά­των μας και μια έκ­κλη­ση προς την Ελ­λά­δα να τα σε­βα­στεί. Η Εθνο­συ­νέ­λευ­σή μας υιο­θέ­τη­σε αυτή την από­φα­ση ως αντί­δρα­ση στην απο­πει­ρα­θεί­σα από την ελ­λη­νι­κή Βουλή επέ­κτα­ση των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των στα 12 ναυ­τι­κά μίλια στο Αι­γαίο Πέ­λα­γος παρά τις επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες εκ­κλή­σεις μας. Αυτή η από­πει­ρα θα είχε σο­βα­ρό­τα­τα εμπο­δί­σει την ελευ­θε­ρία της ναυ­σι­πλο­ΐ­ας και θα αρ­νού­νταν την πρό­σβα­ση της Τουρ­κί­ας σε μια πολύ με­γά­λη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή, όπου υπάρ­χουν ει­δι­κές πε­ρι­στά­σεις. Υπήρ­χε σαφής λόγος που η τουρ­κι­κή Εθνο­συ­νέ­λευ­ση έλαβε εκεί­νη την από­φα­ση».

Η συμ­φω­νία Τουρ­κί­ας – Λι­βύ­ης

Σε σχέση με το πο­λύ­κρο­το μνη­μό­νιο με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και Λι­βύ­ης ο Τούρ­κος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών υπο­στή­ρι­ξε πως η Τουρ­κία υιο­θέ­τη­σε πά­ντο­τε μία πο­λι­τι­κή, επι­διώ­κο­ντας διά­λο­γο για την αντι­με­τώ­πι­ση αυτών των προ­βλη­μά­των». «Δυ­στυ­χώς, οι εκ­κλή­σεις μας για διά­λο­γο έχουν πέσει σε ώτα μη ακουό­ντων. Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες πα­ρά­κτιες χώρες της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου τις αγνό­η­σαν και επέ­λε­ξαν να προ­χω­ρή­σουν μο­νο­με­ρώς» τό­νι­σε και συ­μπλή­ρω­σε πως «χωρίς την Τουρ­κία δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει καμία ορι­στι­κή οριο­θέ­τη­ση στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο».

«Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, μόνο η Λιβύη άκου­σε τις εκ­κλή­σεις μας για διά­λο­γο. Υπο­γρά­ψα­με ένα Μνη­μό­νιο Συ­να­ντί­λη­ψης με τη διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νη κυ­βέρ­νη­ση της Λι­βύ­ης ανα­φο­ρι­κά με την οριο­θέ­τη­ση θα­λασ­σί­ων πε­ριο­χών για να εξα­λεί­ψου­με την αβε­βαιό­τη­τα σχε­τι­κά με τις πε­ριο­χές θα­λάσ­σιας δι­καιο­δο­σί­ας μας. Οι αντιρ­ρή­σεις τρί­των μερών δεν στα­μά­τη­σαν στο πα­ρελ­θόν κα­νέ­ναν εν­δια­φε­ρό­με­νο να συ­νά­ψει συμ­φω­νί­ες στην πε­ριο­χή. Αυτό ίσχυε ακόμη και για διοι­κή­σεις που δεν έχουν ούτε την de jure ούτε την de facto αρ­μο­διό­τη­τα να συ­νά­πτουν συμ­φω­νί­ες. Η Τουρ­κία, όπως έπρα­ξε και στο πα­ρελ­θόν, θα συ­νε­χί­σει να υπε­ρα­σπί­ζε­ται τα δι­καιώ­μα­τα και τα συμ­φέ­ρο­ντά της στην πε­ριο­χή αυτή», τό­νι­σε.

πηγή ethnos.gr