Τα Ταμεία βαδίζουν στην κατάρρευση

Η εκτί­μηση της ΓΣΕΕ είναι για απώ­λειες εσόδων ως 8 δισ. ευρώ το 2014 από την ανεργία, η οποία ανα­μέ­νε­ται να αγγίξει το 31,5%

Η εκρη­κτική αύξηση της ανερ­γίας, η ανα­σφά­λι­στη εργασία, η μειω­μένη χρη­μα­το­δό­τηση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού προς τα ασφα­λι­στικά ταμεία και το «κύμα φυγής» των ασφα­λι­σμέ­νων προς τη συντα­ξιο­δό­τηση οδηγούν με μαθη­μα­τική ακρί­βεια το ασφα­λι­στικό σύστημα στο πλήρες οικο­νο­μικό αδιέ­ξοδο.

Από την έναρξη της οικο­νο­μι­κής κρίσης το ασφα­λι­στικό σύστημα περνάει «δύσκο­λες ημέρες» και χρειά­στη­καν επα­νει­λημ­μέ­νες νομο­θε­τι­κές παρεμ­βά­σεις και σκληρά μέτρα περι­κο­πών των παροχών για να μην καταρ­ρεύ­σει ως σήμερα.

Το 2014 προ­δια­γρά­φε­ται «δύσκολη χρονιά» για το ασφα­λι­στικό σύστημα, παρότι η κυβέρ­νηση και το υπουρ­γείο Εργα­σίας εκτι­μούν ότι «τα έσοδα των Ταμείων – κυρίως του ΙΚΑ – θα αυξη­θούν, έπειτα από τέσσερα έτη πτώσης, λόγω των αυστη­ρών μέτρων-προστίμων για την κατα­πο­λέ­μηση της παρα­βα­τι­κό­τη­τας στην αγορά εργα­σίας».

Αντι­θέ­τως, το Ινστι­τούτο Εργα­σίας της ΓΣΕΕ εκτιμά απώ­λειες εσόδων που θα φθάσουν τα 8 δισ. ευρώ το 2014 μόνο από την εκρη­κτική αύξηση της ανερ­γίας. Η επίσημη πρό­βλεψη του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ για το τρέχον έτος ανα­φέ­ρει ότι η πραγ­μα­τική ανεργία θα αγγίξει το 31,5% και οι άνεργοι τα 1.575.000 άτομα.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ινστι­τού­του, η αύξηση της ανερ­γίας και η μείωση των μισθών στέ­ρη­σαν από την κοι­νω­νική ασφά­λιση πόρους της τάξεως των 10,5 δισ. ευρώ μέσα σε ένα έτος, ενώ η εισφο­ρο­δια­φυγή από την αδήλωτη και ανα­σφά­λι­στη εργασία, καθώς και από τις ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης, 8,5 δισ. ευρώ.

Το ΙΚΑ στο «κόκκινο»

Μόνο το ΙΚΑ, κατά την ομο­σπον­δία εργα­ζο­μέ­νων στα ασφα­λι­στικά ταμεία, παρου­σιά­ζει σημα­ντική μείωση εσόδων, καθώς ένας στους τρεις εργα­ζο­μέ­νους παρα­μέ­νει ανα­σφά­λι­στος (εισφο­ρο­δια­φυγή ύψους 6 δισ. ετησίως). Απώλεια εσόδων λόγω υψηλής ανερ­γίας (450 εκατ. ευρώ για κάθε ποσο­στιαία μονάδα), αδυ­να­μία είσπρα­ξης 6,7 δισ. βεβαιω­μέ­νων εισφο­ρών και συσ­σώ­ρευση οφειλών προς τρίτους 7,5 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα τα έξοδα του ΙΚΑ παρου­σιά­ζουν αύξηση από 10,8 δισ. σε 11,08 δισ. από το 2011 στο 2012 λόγω αυξη­μέ­νης συντα­ξιο­δό­τη­σης.

«Το σύστημα αντι­με­τω­πί­ζει πρό­βλημα πόρων και όχι παροχών» επι­μέ­νει ο επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Εργα­σίας της ΓΣΕΕ κ. Σ. Ρομπό­λης και σημειώ­νει πως, «εφόσον δεν βρεθούν νέοι πόροι στή­ρι­ξης των Ταμείων, θα είναι ανα­πό­φευ­κτες οι περι­κο­πές των παροχών τους».

«Είναι κρίσιμο για το σύστημα να βρεθούν άλλοι πόροι ώστε να καλυ­φθεί το έλλειμμα εσόδων που δημιουρ­γούν στα Ταμεία η ύφεση της οικο­νο­μίας, η ανεργία και η μείωση των αμοιβών» επι­ση­μαί­νει ο επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΝΕ.

Μάλιστα ο κ. Ρομπό­λης σε πρό­σφατη μελέτη για το Ασφα­λι­στικό δια­τύ­πωσε την εκτί­μηση ότι το «έτος μηδέν» (οριακό έτος) για τη βιω­σι­μό­τητα του συστή­μα­τος μετα­το­πί­στηκε κατά δέκα χρόνια νωρί­τερα, από το 2025 στο 2015, λόγω της παρα­τε­τα­μέ­νης ύφεσης, της εκρη­κτι­κής ανερ­γίας και του έντονου δημο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος της χώρας. «Απαι­τεί­ται ανεύ­ρεση νέων πόρων εκτός των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, όπως κρα­τι­κές προ­μή­θειες, δημόσια έργα, χρη­μα­τι­στη­ρια­κές και τραπεζικο-πιστωτικές συναλ­λα­γές, επι­χει­ρή­σεις τυχερών παι­χνι­διών κτλ.» σημειώ­νει ο κ. Ρομπό­λης.

Τα στοι­χεία του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2014 προ­βλέ­πουν σημα­ντικά μειω­μέ­νες χρη­μα­το­δο­τή­σεις των ασφα­λι­στι­κών ταμείων, ενώ η εξι­σορ­ρό­πησή τους επα­φί­ε­ται στην εκτί­μηση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ότι «θα υπάρξει βελ­τί­ωση στην είσπραξη εισφο­ρών, κατα­πο­λέ­μηση της ανα­σφά­λι­στης εργα­σίας και είσπραξη καθυ­στε­ρού­με­νων οφειλών».

Σύμφωνα με τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, οι επι­χο­ρη­γή­σεις προς τα ασφα­λι­στικά ταμεία είναι μειω­μέ­νες κατά 1,723 δισ. ευρώ, από 10,487 δισ. το 2013 σε 8,764 δισ. ευρώ το 2014. Αντι­στοί­χως, η επι­χο­ρή­γηση προς τον ΕΟΠΥΥ εμφα­νί­ζε­ται μειω­μένη κατά 334 εκατ. ευρώ, από 1,108 δισ. ευρώ το 2013 σε 774 εκατ. ευρώ το 2014.

Ανα­σφά­λι­στη και αδήλωτη εργασία

Πέραν της υψηλής ανερ­γίας, που, σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία (ΕΛΣΤΑΤ), έφθασε το 28% τον Νοέμ­βριο του 2013, και η ανα­σφά­λι­στη εργασία παρα­μέ­νει σε υψηλά επίπεδα, παρά τα «πρόστιμα-φωτιά» που καθιέ­ρωσε το υπουρ­γείο Εργα­σίας (10.550 ευρώ ανά αδήλωτο εργα­ζό­μενο). Τα τελευ­ταία στοι­χεία του συστή­μα­τος «Αρτεμις», τον Ιανουά­ριο του 2014, κατέ­γρα­ψαν υψηλά ποσοστά ανα­σφά­λι­στης και αδή­λω­της εργα­σίας. Συνο­λικά ελέγ­χθη­καν 1.880 επι­χει­ρή­σεις που απα­σχο­λού­σαν 5.839 εργα­ζο­μέ­νους. Ο αριθμός των ανα­σφά­λι­στων εργα­ζο­μέ­νων που εντο­πί­στη­καν είναι 1.446 άτομα, που αντι­στοι­χεί στο 24,76% του συνόλου. Τα πρό­στιμα που επι­βλή­θη­καν μόνο για την ανα­σφά­λι­στη εργασία ανέρ­χο­νται σε 1 εκατ. ευρώ, χωρίς ωστόσο να περι­λαμ­βά­νο­νται τα πρό­στιμα για παρα­βά­σεις της εργα­τι­κής νομο­θε­σίας.