«Σκουλήκι Έλληνα, πλήρωσε!»

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Είναι ο Έλληνας σκου­λήκι; Αν δεν είναι, γιατί του συμπε­ρι­φέ­ρο­νται ως το ζωντανό κατα­κάθι της λάσπης; Πότε άλλοτε σε περίοδο ειρήνης υπήρχε τόσο διαρκής, καθη­με­ρι­νός και αυξα­νό­με­νος εκβια­σμός όσο εκείνος που βιώνει αυτήν ακριβώς τη στιγμή ο σύγ­χρο­νος Έλληνας στη σύγ­χρονη Ελλάδα; Πως γίνεται τα προ­σω­πικά του στοι­χεία να έχουν γίνει φέιγ βολάν και να μοι­ρά­ζο­νται ως τροφή στις ορέξεις όλων εκείνων των όρνεων που ίπτα­νται κυκλικά πάνω από υπο­ψή­φια θηρά­ματα; Ο σύγ­χρο­νος Έλληνας σήμερα ζει σε καθε­στώς από­λυ­της τρο­μο­κρα­τίας που θυμίζει ολο­κλη­ρω­τικά καθε­στώτα. Αυτός ο Έλληνας, εγώ ο Έλληνας, εσύ ο Έλληνας είναι αδύνατο να σηκώ­σεις κεφάλι.

Η πρώτη τρο­μο­κρα­τία ξεκινά από το ίδιο το κράτος. Ενας ψηφια­κός έφορος, ένα πλάσμα που υφί­στα­ται μόνο ως δυα­δι­κός αριθμός τύπου “Μάτριξ” φρο­ντί­ζει να στέλνει ηλε­κτρο­νικά τελε­σί­γραφα σε όλους τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες που καθυ­στε­ρούν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους προς την εφορία: «Εκκρε­μούν υπο­χρε­ώ­σεις, που κατέ­στη­σαν ληξι­πρό­θε­σμες. Αυτές πρέπει εντός 15 ημερών να πλη­ρω­θούν». Το σκηνικό του τρόμου συμπλη­ρώ­νε­ται από τον λογιστή που σπεύδει να ενη­με­ρώ­σει ότι «αν έρθει και δεύτερο τέτοιου είδους μήνυμα, τότε αυτό­ματα και χωρίς προει­δο­ποί­ηση θα σου γίνει δέσμευση του τρα­πε­ζι­κού λογα­ρια­σμού». Αυτό­ματα και χωρίς προει­δο­ποί­ηση, όπως λέμε: πονάει πόδι, κόβει πόδι. Και τι θα συμβεί εάν ο τρα­πε­ζι­κός λογα­ρια­σμός δεσμευ­τεί; Τότε μοιραία έρχεται το τέλος της επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Στην πράξη το ίδιο το κράτος έρχεται ως εκδι­κη­τής να κόψει τα πόδια των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Είναι ίδιο το σκηνικό της Δίκης του Φράντζ Κάφκα, όταν πριν από 110 χρόνια έγραφε για το φαντα­στικό ήρωα “Τζόζεφ Κ.”, που ένα πρωί συλ­λαμ­βά­νε­ται και οδη­γεί­ται σε δίκη χωρίς να γνω­ρί­ζει για ποιο λόγο κατη­γο­ρεί­ται. Τελικά ο ήρωας του Κάφκα εκτε­λεί­ται, χωρίς ποτέ να του έχει απαγ­γελ­θεί η κατη­γο­ρία και έχοντας ως την τελευ­ταία στιγμή τη θέληση “να δια­τη­ρήσω το λογικό μου”. Αυτό το λογικό που θέτει μια δια­χω­ρι­στική γραμμή μεταξύ έννομου πολίτη και τρο­μο­κράτη, του έννομου κράτους και του ολο­κλη­ρω­τι­κού καθε­στώ­τος.

Τα δεδο­μένα δεν είναι καλύ­τερα για τους μισθω­τούς. Ο πρώτος εκβια­σμός έρχεται από τις τρά­πε­ζες. Εκείνες που πρώτες διε­σώ­θη­σαν στη διάρ­κεια της κρίσης, με τα λεφτά των Ελλήνων φορο­λο­γου­μέ­νων. Είναι οι ίδιες τρά­πε­ζες στο όνομα των οποίων το δημόσιο χρέος μετα­κύ­λησε στις πλάτες των Ελλήνων και τους έκοψε τα πόδια. Κι όταν οι τρά­πε­ζες εν μιά νυκτί που­λή­θη­καν σε συμ­φέ­ρο­ντα της αλλο­δα­πής, η θυσία των Ελλήνων μετα­τρά­πηκε σε πάγια υπο­χρέ­ωση. Η οφειλή είναι βεβαιω­μένη και η τράπεζα δεν χάνει. Τα τηλε­φω­νή­ματα των εισπρα­κτι­κών εται­ρειών έχουν γίνει μέρος της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Ποιοι είναι εκείνοι που τηλε­φω­νούν; Είναι απο­τυ­χη­μέ­νοι δικη­γό­ροι; Είναι άλλα πρόσωπα που εμφα­νί­ζο­νται ως δικη­γό­ροι; Πάντως το σίγουρο είναι πως είναι κομ­μά­τια μιας μηχανής τα γρα­νά­ζια της οποίας περι­πλέ­κο­νται μεταξύ προ­σώ­πων που έχουν τρα­πε­ζι­κές και πολι­τι­κές θέσεις. Εκείνοι που υπο­τί­θε­ται υπε­ρα­σπί­ζο­νται τα συμ­φέ­ρο­ντα των ελλήνων, είναι οι ίδιοι που προ­ω­θούν την παντελή τους οικο­νο­μική εξό­ντωση. Την εξα­θλί­ωσή τους. Την κατα­στροφή της αξιο­πρέ­πειάς τους. Γι’ αυτά τα “γρα­νά­ζια” δεν θα υπάρξει δίκη. Οι ίδιοι είναι και δικα­στές και φύλακες. Κάφκα: «Σημεί­ωσε ότι είμαι ισχυρός και δεν είμαι παρά ο τελευ­ταίος των φυλάκων. Μπροστά σε κάθε αίθουσα στέκουν φύλακες, ο ένας πιο ισχυρός από τον άλλο. Κιόλας στη θέα του τρίτου, ούτε εγώ μπορώ ν’ αντέξω». Πλύση εγκε­φά­λου πριν από έναν αιώνα. Πλύση εγκε­φά­λου και σήμερα.

Το ύφος των φυλάκων και των εισπρα­κτό­ρων της σύγ­χρο­νης Ελλάδας είναι κι αυτό ένα στοι­χείο του τρόπου με τον οποίο το κράτος αντι­με­τω­πί­ζει τον φορο­λο­γού­μενό του. Τα στρα­το­δι­κεία που είχαν στηθεί στη χώρα κατά την εκπνοή του β’ Παγκο­σμίου Πολέμου, ή τα μιά­σματα που έδρασαν στην ταράτσα της οδού Μπου­μπου­λί­νας την περίοδο της Χούντας φαί­νε­ται πως ενέ­πνευ­σαν μεγάλο μέρος της σύγ­χρο­νης οικο­νο­μι­κο­πο­λι­τι­κής μούργας. Από την ευγέ­νεια στη φάλαγγα ένα τσιγάρο δρόμος.

Ο Έλληνας είναι ανυ­πε­ρά­σπι­στος. Είναι δέκτης διαρ­κούς πίεσης και κάποια στιγμή θα καταρ­ρεύ­σει και θα είναι μια κατάρ­ρευση εσω­τε­ρική, που θα την υποστεί εξ’ ολο­κλή­ρου η οικο­γέ­νειά του. Κατα­στρέ­φε­ται κι αυτή. Ήδη υπάρ­χουν παρα­δείγ­ματα.

Κι αν τώρα αίρο­νται τα capital controls στην πράξη δεν αλλάζει τίποτα για τον Έλληνα πολίτη. Θα ήταν πραγ­μα­τικά ριζο­σπα­στικό αν σήμερα η Κυβέρ­νηση με ένα Νόμο απα­γό­ρευε τη λει­τουρ­γία των εισπρα­κτι­κών εται­ρειών. Αυτό θα άλλαζε την αισιο­δο­ξία, την αυτο­ε­κτί­μηση και την αξιο­πρέ­πεια των δανειο­λη­πτών. Ποιος όμως θα σκεφτεί τους δανειο­λή­πτες ευτυ­χι­σμέ­νους; Ο στι­χουρ­γός και συγ­γρα­φέας Μάνος Ελευ­θε­ρίου έγραψε «τι ελπίδες έχει ένα σκου­λήκι για ένα καλύ­τερο αύριο;».

Το σκηνικό της τρο­μο­κρα­τίας συμπλη­ρώ­νει η ΔΕΗ. Αυτή η εται­ρεία, η Δημόσια Επι­χεί­ρηση Ηλε­κτρι­σμού απο­τε­λεί σήμερα το απόλυτο όπλο του εκβια­σμού. Απρό­κλητα, χωρίς έλεγχο, χωρίς αιδώ, προχωρά σε δια­κο­πές ηλε­κτρο­δό­τη­σης κατοι­κιών, χωρίς ποτέ να ελέγχει εάν πίσω από τους τέσ­σε­ρις τοίχους υπάρ­χουν άνθρω­ποι κατά­κοι­τοι, με μηχα­νική υπο­στή­ριξη, μαθητές που θέλουν να δια­βά­σουν, ζευ­γά­ρια που προ­σπα­θούν να στήσουν ένα νοι­κο­κυ­ριό. Είναι τελικά παρά­δοξο. Αφού η ΔΕΗ είναι δημόσια επι­χεί­ρηση, γιατί οι ανεί­σπρα­κτες οφειλές δεν βεβαιώ­νο­νται στην Εφορία κι από κει και πέρα το κάθε νοι­κο­κυ­ριό να έχει να κάνει μόνο με τις τρέ­χου­σες υπο­χρε­ώ­σεις (και κάποια στιγμή να ρυθ­μί­σει τις παλιές οφειλές);

Είναι ανυ­πο­λό­γι­στος ο αριθμός των νοι­κο­κυ­ριών που καθη­με­ρινά στέ­κο­νται στις ουρές της ντροπής ανα­ζη­τώ­ντας να βρουν μια λύση στο πρό­βλημά δια­κο­πής της ηλε­κτρο­δό­τη­σής τους. Για τους περισ­σό­τε­ρους δεν υπάρχει λύση. Για τα νοι­κο­κυ­ριά των ανέργων, των συντα­ξιού­χων, των ατόμων που δεν έχουν στο ήλιο μοίρα είναι αδύνατη η εφάπαξ κατα­βολή της μισής οικο­νο­μι­κής οφειλής. Με τι κου­ρά­γιο θα επι­στρέ­ψει αυτός ο άνθρω­πος στην κατοι­κία του;

Ο σύγ­χρο­νος Έλληνας, εγώ, εσύ, βρι­σκό­μα­στε ακριβώς στην ίδια θέση, δεχό­μα­στε ακριβώς τον ίδιο εκβια­σμό. Κι αν τύχει μια ανα­πο­διά, μια πιθανή ασθέ­νεια, θα ξεπου­λη­θούμε ολό­κλη­ροι για να τη ξεπε­ρά­σουμε. Θα το κάνουμε έχοντας πλήρη συνεί­δηση ότι αυτό το κράτος δεν έχει να μας προ­σφέ­ρει απο­λύ­τως τίποτα. Αυτή είναι η κατά­ντια του Ελληνα σήμερα. Να πρέπει να πλη­ρώ­νει για τα πάντα, να υπο­μέ­νει τους εκβια­σμούς όλων και αδύ­να­τος να αντι­δρά­σει να πρέπει να ακούει τις κορώνες των πολι­τι­κών που επαί­ρο­νται ότι ενδια­φέ­ρο­νται το καλό των πολιτών.