Εκλογές… παραλίας: Τρομάζει τα κόμματα η έκταση της αποχής

Λίγες μέρες πριν από τις εκλογές και το μεγάλο άγχος των κομ­μά­των δεν αφορά μόνο το πώς θα συμπε­ρι­φερ­θούν αυτοί που θα προ­σέλ­θουν στις κάλπες αλλά και ποιοι είναι αυτοί που τελικά θα επι­λέ­ξουν να μην προ­σέλ­θουν στα εκλο­γικά τμήματα.

Η αίσθηση ότι η συμ­με­τοχή στις εκλογές της 7ης Ιουλίου θα είναι μικρό­τερη από αυτή των ευρω­ε­κλο­γών είναι κάτι που προ­κύ­πτει και από τα δεδο­μένα των δημο­σκο­πή­σεων αλλά και από ορι­σμένα άλλα στοι­χεία. Οι ευρω­ε­κλο­γές της 26ης Μαΐου συνέ­πε­σαν με τον πρώτο γύρο των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών όταν περίπου 70.000 συμπο­λί­τες μας ήταν υπο­ψή­φιοι και άρα κινη­το­ποί­η­σαν έναν προ­σω­πικό, οικο­γε­νειακό και επαγ­γελ­μα­τικό περί­γυρο που μπορεί δια­φο­ρε­τικά να μην είχε πάει να ψηφίσει. Σήμερα τα πράγ­ματα είναι δια­φο­ρε­τικά, οι εκλογές θα γίνουν καλο­καίρι και το συνο­λικό κλίμα είναι αρκετά υπο­το­νικό.

Οι παρά­γο­ντες που ενι­σχύ­ουν την αποχή

Καταρ­χάς, κανείς δεν μπορεί να παρα­βλέ­ψει το γεγονός ότι η περί­ο­δος που θα διε­ξα­χθούν οι εκλογές συμπί­πτει με περίοδο δια­κο­πών αλλά και με περίοδο μετα­κι­νή­σεων για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους όσων απα­σχο­λού­νται στη βιο­μη­χα­νία του του­ρι­σμού. Ακόμη και οι και­ρι­κές συν­θή­κες μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πρό­βλημα, καθώς υπάρ­χουν και αυτοί που θα θεω­ρή­σουν περιττή ταλαι­πω­ρία την αναμονή για την ψήφο. 

Ας θυμη­θούμε άλλωστε ότι όχι μόνο πρό­σφατα, π.χ. όταν ο Ανδρέας Παπαν­δρέου δια­κή­ρυξε ότι τα «μπάνια του λαού» πρέπει να είναι πάντα σεβαστά, αλλά και παλαιό­τερα η καλο­και­ρινή περί­ο­δος και δη το προ­χω­ρη­μένο καλο­καίρι του Ιουλίου θεω­ρή­θη­καν απα­γο­ρευ­τικά για εκλο­γι­κές δια­δι­κα­σίες.

Υπάρχει, βέβαια, μια εξαί­ρεση: το δημο­ψή­φι­σμα του 2015. Όμως, μιλάμε για μια έκτακτη περί­πτωση, μέσα σε οριακές πολι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές συν­θή­κες και μια παγκι­νη­το­ποί­ηση της κοι­νω­νίας σε κλίμα πόλωσης που οδή­γη­σαν στην αύξηση της συμ­με­το­χής. Όμως, τέσσερα χρόνια μετά το κλίμα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό. Εάν τότε είχαμε μια κορύ­φωση πολι­τι­κής ενερ­γο­ποί­η­σης, σε ένα περι­βάλ­λον που είχε το φόβο αλλά είχε και την ελπίδα. Σήμερα το συνο­λι­κό­τερο κλίμα δύσκολα μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί με ανά­λο­γους όρους.

Όμως, υπάρ­χουν και πολι­τι­κοί λόγοι. Η προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία έχει υπάρξει κατά γενική ομο­λο­γία  υπο­το­νική. Αυτό οφεί­λε­ται όχι μόνο στο ότι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα τα περισ­σό­τερα επι­χει­ρή­ματα κατα­τέ­θη­καν ήδη στη δια­δρομή προς τις ευρω­ε­κλο­γές αλλά και στο ίδιο το γεγονός ότι το απο­τέ­λε­σμα φαντά­ζει αρκετά προ­δια­γε­γραμ­μένο μετά το απο­τέ­λε­σμα των ευρω­ε­κλο­γών και την μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Όλα αυτά έχουν να κάνουμε και με τον τρόπο που τα κόμματα κυρίως προ­σπα­θούν να απο­φύ­γουν τις κακο­το­πιές σε αυτές τις εκλογές, παρά τα περι­στα­σιακά φάλτσα και αυτό συντε­λεί στην εικόνα μιας προ­ε­κλο­γι­κής εκστρα­τείας σχετικά χαμηλών τόνων (σε αντί­θεση με σχετικά υψηλών τόνων φρα­στική ρητο­ρική των περισ­σό­τε­ρων τοπο­θε­τή­σεων), κάτι που επίσης δεν ενι­σχύει τη συμ­με­τοχή.

Ποια τα χαρα­κτη­ρι­στικά της αποχής;

Όμως το βασικό πολι­τικό ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει αποχή ή σε ποιο ποσοστό θα φτάσει. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν και σε ποιο βαθμό η αποχή θα είναι αντι­προ­σω­πευ­τική του εκλο­γι­κού σώματος, δηλαδή αυτοί που θα απέχουν θα ψήφιζαν λίγο πολύ όπως και αυτοί που τελικά θα κάνουν την επιλογή να συμ­με­τά­σχουν ή εάν είναι δια­φο­ρε­τικό το σώμα αυτών που θα ψηφί­σουν και αυτών που θα απέχουν. Στη δεύτερη περί­πτωση η αποχή γίνεται μια πολι­τική συμπε­ρι­φορά και αντα­να­κλά συγκε­κρι­μέ­νες πολι­τι­κές στάσεις.

Για παρά­δειγμα είναι δια­φο­ρε­τικό εάν οι ψηφο­φό­ροι που απέχουν τελικά προ­έρ­χο­νται ανα­λο­γικά από όλους τους πολι­τι­κούς χώρους και άλλο εάν π.χ. ανάμεσά τους υπερ­τε­ρούν αυτοί που είχαν ψηφίσει στις προη­γού­με­νες εκλογές ΣΥΡΙΖΑ και σήμερα εξα­κο­λου­θούν να αισθά­νο­νται απο­γοη­τευ­μέ­νοι (χωρίς να πεί­θο­νται από την πολι­τική πρόταση της ΝΔ) και σε αυτό το πλαίσιο επι­λέ­γουν την αποχή.

Οι δια­φο­ρε­τι­κές αντι­με­τώ­πι­σης της αποχής

Στην περί­πτωση που η αποχή κυρίως αντα­να­κλά την απο­γο­ή­τευση ψηφο­φό­ρων του ΣΥΡΙΖΑ η πίεση είναι μεγάλη πάνω κυρίως στο επι­τε­λείο του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να δει εάν έχει κάποιον τρόπο να αντι­στρέ­ψει αυτή την τάση και να μπο­ρέ­σει να πείσει έστω και την τελευ­ταία στιγμή, π.χ. μέσα από τη «στρα­τη­γική του φόβου», αυτούς τους ψηφο­φό­ρους να επα­να­κάμ­ψουν.

Αντί­στοιχα σε μια τέτοια περί­πτωση, η ΝΔ θα ήθελε, στο βαθμό που έχει γίνει σαφές ότι δεν μπορεί να κερ­δί­σει αυτούς τους ψηφο­φό­ρους, να εξα­σφα­λί­σει ότι όντως θα παρα­μεί­νουν απο­θαρ­ρυ­μέ­νοι και δεν θα προ­σέλ­θουν στην κάλπη.

Όμως, εάν κατα­γρα­φεί ότι η αποχή είναι πιο ορι­ζό­ντια και αντα­να­κλά εκτός όλων των άλλων και μια συνο­λι­κό­τερη επα­νά­παυση του εκλο­γι­κού σώματος που επη­ρε­ά­ζει και τα δύο κόμματα στον ίδιο βαθμό, τότε πρέπει και η ΝΔ κυρίως να προ­σπα­θή­σει να εξα­σφα­λί­σει ότι δεν έχει απώ­λειες.

Αγώνας δρόμου για τους απέ­χο­ντες

Εάν πάλι εκτι­μή­σουμε – που είναι και το πιο πιθανό – ότι στην αποχή θα συνα­ντή­σουμε την ιδιαί­τερη απο­θάρ­ρυνση των ψηφο­φό­ρων του ΣΥΡΙΖΑ όσο όμως και μια πιο ορι­ζό­ντια επα­νά­παυση ή χαλά­ρωση, τότε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η τελική ευθεία των εκλογών γίνεται ένας αγώνας δρόμου όχι  μόνο για αυτούς που τελικά θα συμ­με­τέ­χουν στις εκλογές, κύρια ως προς τις μετα­κι­νή­σεις από μικρό­τερα κόμματα προς τους δύο μονο­μά­χους, αλλά και ως προς αυτούς που δεν προ­τί­θε­νται να συμ­με­τέ­χουν, δηλαδή μια μάχη των δύο μεγάλων κομ­μά­των ταυ­τό­χρονα να αντλή­σουν ψηφο­φό­ρους τους από τη δεξα­μενή της αποχής αλλά και ταυ­τό­χρονα να συμ­βά­λουν στην απο­καρ­δί­ωση των ψηφο­φό­ρων του αντί­πα­λου κόμ­μα­τος ώστε να προ­τι­μή­σουν κάποια από τις κοντι­νές παρα­λίες.

πηγή in.gr