Οι κανόνες για τα προσωπικά δεδομένα στην προεκλογική περίοδο – Οδηγίες της αρμόδιας Αρχής

Η Αρχή Προ­στα­σίας των Προ­σω­πι­κών Δεδο­μέ­νων, εν όψει των επι­κει­μέ­νων εθνικών-βουλευτικών εκλογών της 7ης Ιουλίου 2019, επα­να­λαμ­βά­νει τις κατευ­θυ­ντή­ριες οδηγίες της, στις οποίες περι­γρά­φο­νται οι κανόνες για τη σύννομη επε­ξερ­γα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων μέσω τηλε­φω­νι­κών κλήσεων, αλλά και με χρήση ηλε­κτρο­νι­κών μέσων (SMS, MMS, email, εφαρ­μο­γές ανταλ­λα­γής μηνυ­μά­των υπη­ρε­σιών «της κοι­νω­νίας των πλη­ρο­φο­ριών» και αυτό­μα­τες τηλε­φω­νι­κές κλήσεις με προη­χο­γρα­φη­μένο μήνυμα και φωνη­τικά μηνύ­ματα που απο­θη­κεύ­ο­νται μέσω υπη­ρε­σίας αυτό­μα­του τηλε­φω­νητή).

Με τις οδηγίες της Αρχής εξει­δι­κεύ­ο­νται οι κανόνες για τη σύννομη επε­ξερ­γα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων στην πολι­τική επι­κοι­νω­νία, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί­ται με ποι­κί­λους τρόπους και σε οποια­δή­ποτε χρονική περίοδο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της προ­ε­κλο­γι­κής, από πολι­τικά κόμματα, βου­λευ­τές, ευρω­βου­λευ­τές, παρα­τά­ξεις και κατό­χους αιρετών θέσεων στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση ή υπο­ψη­φί­ους στις βου­λευ­τι­κές εκλογές, τις ευρω­ε­κλο­γές και τις εκλογές Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (νομαρ­χια­κές, δημαρ­χια­κές και δημο­τι­κές).

Σύμφωνα με την Αρχή, οι τηλε­φω­νι­κές κλήσεις πολι­τι­κού περιε­χο­μέ­νου με ανθρώ­πινη παρέμ­βαση που πραγ­μα­το­ποιού­νται μέσω δημο­σίων δικτύων επι­κοι­νω­νιών επι­τρέ­πο­νται και χωρίς συγκα­τά­θεση του υπο­κει­μέ­νου, εκτός αν ο καλού­με­νος έχει προη­γου­μέ­νως δηλώσει ότι δεν επι­θυ­μεί να δέχεται τέτοιες κλήσεις (σύστημα «opt-out»).

Ως προς την πολι­τική επι­κοι­νω­νία μέσω ηλε­κτρο­νι­κών μέσων χωρίς την ανθρώ­πινη παρέμ­βαση και χωρίς τη συγκα­τά­θεση του υπο­κει­μέ­νου, δηλαδή (α) SMS και μηνύ­ματα πολυ­μέ­σων (MMS), (β) Μηνύ­ματα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου (e-mail), (γ) Ηλε­κτρο­νικά μηνύ­ματα που απο­στέλ­λο­νται μέσω εφαρ­μο­γών ανταλ­λα­γής μηνυ­μά­των υπη­ρε­σιών «της κοι­νω­νίας των πλη­ρο­φο­ριών» π.χ Viber, Whatsapp, Skype, Facebook Messenger, FaceΤime, κ.τλ., (δ) Επι­κοι­νω­νία μέσω τηλε­ο­μοιο­τυ­πίας (φαξ), (ε) Αυτό­μα­τες τηλε­φω­νι­κές κλήσεις, κατά τις οποίες με την αποδοχή της κλήσης ακού­γε­ται μαγνη­το­φω­νη­μένο μήνυμα και (στ) Φωνη­τικά μηνύ­ματα που απο­θη­κεύ­ο­νται μέσω υπη­ρε­σίας αυτό­μα­του τηλε­φω­νητή, σύμφωνα με την Αρχή, επι­τρέ­πε­ται μόνο εφόσον συντρέ­χουν σωρευ­τικά οι ακό­λου­θες προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

1) Tα στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας έχουν απο­κτη­θεί νομίμως στο πλαίσιο προη­γού­με­νης, παρό­μοιας επαφής με τα υπο­κεί­μενα των δεδο­μέ­νων, και το υπο­κεί­μενο κατά τη συλλογή των δεδο­μέ­νων ενη­με­ρώ­θηκε για τη χρήση τους με σκοπό την πολι­τική επι­κοι­νω­νία και δεν εξέ­φρασε αντίρ­ρηση για αυτή τη χρήση.

Η προη­γού­μενη επαφή δεν είναι απα­ραί­τητο να έχει αμιγώς πολι­τικό χαρα­κτήρα, π.χ. είναι νόμιμη η απο­στολή μηνυ­μά­των όταν τα στοι­χεία ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου συλ­λέ­χθη­καν στο πλαίσιο προη­γού­με­νης πρό­σκλη­σης για συμ­με­τοχή σε κάποια εκδή­λωση ή δράση, ανε­ξαρ­τή­τως του πολι­τι­κού χαρα­κτήρα της.

Αντι­θέ­τως, δεν θεω­ρεί­ται ότι συνιστά παρό­μοια επαφή και δεν είναι νόμιμη η χρήση των ηλε­κτρο­νι­κών στοι­χείων επι­κοι­νω­νίας προς το σκοπό της πολι­τι­κής επι­κοι­νω­νίας όταν τα στοι­χεία αυτά απο­κτή­θη­καν στο πλαίσιο επαγ­γελ­μα­τι­κής σχέσης, όπως για παρά­δειγμα η χρήση του αρχείου πελατών από υπο­ψή­φιο βου­λευτή.

2) O υπεύ­θυ­νος επε­ξερ­γα­σίας οφείλει να παρέχει στο υπο­κεί­μενο των δεδο­μέ­νων τη δυνα­τό­τητα να ασκεί το δικαί­ωμα αντίρ­ρη­σης με τρόπο εύκολο και σαφή, και αυτό σε κάθε μήνυμα πολι­τι­κής επι­κοι­νω­νίας.

Ανα­φο­ρικά, με την πολι­τική επι­κοι­νω­νία μέσω των ΕΛΤΑ, η Αρχή επι­ση­μαί­νει ότι νομική βάση μπορεί να απο­τε­λέ­σει:

α) Η συγκα­τά­θεση των υπο­κει­μέ­νων για την επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων τους για το συγκε­κρι­μένο σκοπό και

β) Tο έννομο συμ­φέ­ρον του υπευ­θύ­νου επε­ξερ­γα­σίας, εφόσον πρό­κει­ται για απλά δεδο­μένα τα οποία προ­έρ­χο­νται από νόμιμες πηγές, δηλαδή, συλ­λέ­χθη­καν με νόμιμο τρόπο και η χρήση τους δεν είναι ασυμ­βί­βα­στη με το σκοπό της πολι­τι­κής επι­κοι­νω­νίας.

Τέτοιες πηγές είναι οι δημόσια προ­σβά­σι­μοι κατά­λο­γοι, τηλε­φω­νι­κοί (π.χ.: ο κατά­λο­γος του ΟΤΕΟΤΕ +1,89%), επαγ­γελ­μα­τι­κοί κατά­λο­γοι (π.χ.: ο Χρυσός Οδηγός), οι κατά­λο­γοι εμπο­ρι­κών εκθέ­σεων, καθώς και μητρώα που καθί­στα­νται εκ του νόμου δημόσια προ­σβά­σιμα.

Αντί­θετα, δεν θεω­ρού­νται δημόσια προ­σβά­σι­μοι κατά­λο­γοι αυτοί που έχουν συγκρο­τη­θεί χωρίς να συντρέ­χουν οι νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις ακόμα και αν είναι δια­θέ­σι­μοι μέσω του δια­δι­κτύου (π.χ.: κατά­λο­γοι με στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας που έχουν συλ­λε­χθεί χωρίς τη συγκα­τά­θεση των υπο­κει­μέ­νων).

Οι εκλο­γι­κοί κατά­λο­γοι απο­τε­λούν νόμιμη πηγή υπό τις εξής προ­ϋ­πο­θέ­σεις: Τα κόμματα λαμ­βά­νουν πλήρη σειρά των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων, οι βου­λευ­τές, ευρω­βου­λευ­τές, κάτοχοι αιρετών θέσεων στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση και οι υπο­ψή­φιοι λαμ­βά­νουν από­σπα­σμα για την εκλο­γική περι­φέ­ρεια, στην οποία έχουν εκλεγεί ή είναι υπο­ψή­φιοι.

Οι κατά­λο­γοι χορη­γού­νται απο­κλει­στι­κώς για εκλο­γική χρήση, ενώ η παρα­χώ­ρηση και η χρήση τους για άλλο σκοπό ή από οποιον­δή­ποτε τρίτο, απα­γο­ρεύ­ε­ται.

Κατά συνέ­πεια,

α) Απα­γο­ρεύ­ε­ται η δια­βί­βαση των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων ή των απο­σπα­σμά­των τους σε τρίτα πρόσωπα και

β) Επι­βάλ­λε­ται η κατα­στροφή τους σε εύλογο χρονικό διά­στημα, το οποίο να μην υπερ­βαί­νει τους τρεις μήνες μετά τη λήξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου.

Τέλος, η συγκα­τά­θεση για πολι­τική επι­κοι­νω­νία πρέπει να παρέ­χε­ται με σαφή θετική ενέρ­γεια η οποία να συνιστά ελεύ­θερη, συγκε­κρι­μένη, ρητή και εν πλήρει επι­γνώ­σει ένδειξη της συμ­φω­νίας του υπο­κει­μέ­νου των δεδο­μέ­νων υπέρ της επε­ξερ­γα­σίας των δεδο­μέ­νων που το αφορούν.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ