To πραγματικό διακύβευμα των Ευρωεκλογών και η ελληνική «επανένταξη»

Μιχάλης Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου Δικη­γό­ρος,

Υπ. Διδά­κτωρ Δημο­σίου

Δικαίου Νομικής Αθηνών

VResearch Fellow University of Cambridge

Ίσως οι παρα­κάτω σκέψεις για πολλούς φανούν ένας νεα­νι­κός ρομα­ντι­σμός ή ένας επι­στη­μο­νι­κός ιδε­α­λι­σμός, ωστόσο είναι ανα­γκαίο να παρου­σιά­ζο­νται στο δημόσιο λόγο προ­βλη­μα­τι­σμοί κοι­νω­νι­κής «ενσυ­ναί­σθη­σης» και επα­γρύ­πνη­σης, σε μία περίοδο που ο λαϊ­κι­σμός στην Πατρίδα μας δεν τηρεί τα προ­σχή­ματα και τους στοι­χειώ­δεις πολι­τι­κούς και θεσμι­κούς κανόνες.

Παρα­δο­σιακά η μέση πολι­τική αντί­ληψη για την παρου­σία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης στις ζωές μας, για τους πολίτες και πολι­τι­κούς της χώρας μας, δια­λαμ­βά­νει μία κατά κύριο λόγο πλειο­ψη­φούσα θετική αποδοχή με ένα όμως ελλη­νο­κε­ντρικό στίγμα «μεγα­λοι­δε­α­τι­σμού» ως προς τις ρίζες και τις αξίες της, κομμένη και ραμμένη σε συγκυ­ριακά συμ­φέ­ρο­ντά μας, έχοντας παράλ­ληλα πλήρη μεσά­νυ­χτα για τις κεντρι­κές ενω­σια­κές επι­διώ­ξεις και αγωνίες. Η συγκε­κρι­μένη προ­σέγ­γιση έχει πράγ­ματι έναν «γενε­τικό» χαρα­κτήρα αλή­θειας. Ωστόσο δεν τελειώ­νουν, ούτε και βέβαια αρχί­ζουν όλα εκεί. Η Ευρώπη είναι πάρα πολλά περισ­σό­τερα και η ελλη­νική πολι­τική σκηνή, πλην ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων, συστη­μα­τικά αδια­φο­ρεί για τα θεσμικά πεπραγ­μένα της και τη δυνα­μική πολι­τειακή μας συμ­με­τοχή στη εξε­λισ­σό­μενη κοινή μας Δια­κυ­βέρ­νηση.

Η Ε.Ε. ιδιαί­τερα μετά την είσοδο των «φτω­χό­τε­ρων» από εμάς ανα­το­λι­κών ευρω­παϊ­κών κρατών στα­μά­τησε να είναι το «σακί με τα χρυσά φλουριά» και πέρα από τις αξιώ­σεις μίας ενιαίας, αποζητά την πολι­τειακή της ταυ­το­τική εξέλιξη μέσα από την συνε­κτική ανά­πτυξη θεσμών που δεν άπτο­νται αμιγώς χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών παρα­μέ­τρων. Σε αυτό το πεδίο η χώρα μας πρέπει να κατα­γρά­ψει μία εμφα­τική παρου­σία.

Σε μία κρι­σι­μό­τατη καμπή της Ένωσης που η διάλυση της έχει ακριβώς τις ίδιες πιθα­νό­τη­τες με την ολι­στική ομο­σπον­δια­κού της τύπου μετε­ξέ­λιξη, η Ελλάδα είναι ανα­γκαίο να δώσει το παρόν και μάχες για μία απο­τε­λε­σμα­τική Δια­κυ­βερ­νη­σι­μό­τητα όχι ως φτωχός συγ­γε­νής αλλά ως ένας αδιαμ­φι­σβή­τη­τος πολι­τι­στι­κός και γεω­στρα­τη­γι­κός εταίρος στα­θε­ρό­τη­τας. Η αντι­προ­σώ­πευση μας στο Κοι­νο­βού­λιο απαιτεί να έχει ουσία, να προ­κα­λέ­σει ζυμώ­σεις εντός των ευρω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ομάδων και όποτε χρεια­στεί, πέρα από κομ­μα­τι­κές μικρο­πο­λι­τι­κές να απο­τε­λέ­σει μία επί­λε­κτη «Εθνική Ελλάδος» ως προς την ενσω­μά­τωση των εθνικών μας διεκ­δι­κή­σεων, στο κοινό συμ­φέ­ρον της Ευρω­παϊ­κής Οικο­γέ­νειας. Αντί­στοιχη αντί­δραση είναι ανα­γκαίο να υπάρξει και στο επίπεδο της Επι­τρο­πής και του Συμ­βου­λίου, όπου και εκεί η Ελλη­νική αντι­προ­σω­πεία κατά κανόνα απέχει από το θεσμικό παι­χνίδι των συσχε­τι­σμών στη λήψη της ενω­σια­κής από­φα­σης με απο­τέ­λε­σμα να απο­δυ­να­μώ­νει ολοένα και περισ­σό­τερο τη θέση και το ρόλο της.

Η Ε.Ε. τα επόμενα χρόνια οφείλει να δια­σφα­λί­σει και να δια­χει­ρι­στεί τρεις βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες, «κοινού δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος»: Την Μετα­να­στευ­τική Πολι­τική με την αρμο­νική ένταξη και συνύ­παρξη των προ­σφύ­γων που «ήρθαν για να μείνουν» εντός των ευρω­παϊ­κών κοι­νω­νιών, την Βιώσιμη Ανά­πτυξη με την πρω­τα­γω­νι­στική της παρου­σία σε ρόλο παγκό­σμιας «πρά­σι­νης» ηγέ­τι­δας δύναμης και την Δημο­σιο­νο­μική της Στα­θε­ρό­τητα με την συμπαγή συνοχή μεταξύ των κρατών μελών. Η Δημο­κρα­τική λει­τουρ­γική της διεύ­ρυνση, η απο­φα­σι­στική καθιέ­ρωση του Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ε.Ε. ως «ευρω­συ­νταγ­μα­τικό» κεκτη­μένο και η Οικο­νο­μική Δια­κυ­βέρ­νηση πέρα της στενής νομι­σμα­τι­κής επι­βο­λής, απο­τε­λούν τις θεσμι­κές απα­ντή­σεις αλλά και τις επι­τα­κτι­κές επι­διώ­ξεις της Ένωσης.

Με τα ιστο­ρικά τραύ­ματα του Brexit και την αυξα­νό­μενη επιρροή της και­ρο­σκο­πι­κής ακρο­δε­ξιάς να απο­τε­λούν τους «κοινούς κακούς μας δαί­μο­νες», τα δια­χρο­νικά δια­κυ­βεύ­ματα της Γαλ­λι­κής Επα­νά­στα­σης απο­τε­λούν τις ασφα­λέ­στε­ρες δογ­μα­τι­κές δικλεί­δες για όλα τα παρα­πάνω. Η Ισότητα και η Δικαιο­σύνη απαι­τούν πράγ­ματι δια­θρω­τι­κές θεσμι­κές παρεμ­βά­σεις για την ρεα­λι­στική απο­δο­τι­κό­τητα τους, ωστόσο η Αδελ­φο­σύνη (σήμερα Αλλη­λεγ­γύη) επι­βάλ­λει τη δική μας Επα­νά­σταση, την Επα­νά­σταση του μέσου ευρω­παίου πολίτη, για την επί­τευξη μίας ουσια­στι­κής Ευρω­παϊ­κής Ολο­κλή­ρω­σης.

Σε αυτό το ζητού­μενο η Ελλάδα, με όρους «κανο­νι­κού» κράτους δικαίου, μετά από μία δεκα­ε­τία ύφεσης δεν πρέπει πλέον να απο­τε­λεί ένα αδύναμο συνο­μι­λητή… κατά το δοκούν του εθνο­κε­ντρι­κού παρα­σι­τι­σμού της, αλλά ένα συστα­τικό πρω­τερ­γάτη της Ενω­σια­κής μετε­ξέ­λι­ξης, αφού βέβαια πρω­τί­στως και εμείς ως λαός, μεταξύ μας θέσουμε την… συνερ­γα­τική αλλη­λεγ­γύη ως συνει­δητή κοι­νω­νική και πολι­τική μας επιλογή, έναντι της κομ­μα­τι­κής μισαλ­λο­δο­ξίας που στη­ρί­ζει τον κρατικό μας μηχα­νι­σμό μέχρι σήμερα.