Δασικοί χάρτες: Σε Πάτµο και Σύµη το 68% των εκτάσεων που εµφανίζονται ως δασωµένοι αγροί έχει ήδη αµφισβητηθεί

Ενα πρόβληµα που έµενε επί δεκα­ε­τίες κρυµµένο κάτω από το χαλί, ταλαι­πω­ρώ­ντας χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες αγρο­τι­κής γης, ανα­δει­κνύει η πρόοδος του έργου των δασικών χαρτών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι το 5,2% των αναρτηµένων δασικών χαρτών που αφορούν τη µισή επι­κρά­τεια (51%) αντι­στοι­χεί σε εκτά­σεις που δασώ­θη­καν.

Πρό­κει­ται ουσια­στικά για έκταση που αντι­στοι­χεί σε 3,5 εκατοµµύρια στρέµµατα γης, ενώ αναγόµενη στην ελλη­νική επι­κρά­τεια θα µπορούσε να φτάσει τα 7 εκατοµµύρια στρέµµατα και να αντι­στοι­χεί -ούτε λίγο ούτε πολύ- σε περίπου… δύο νοµούς της χώρας. Στον αντί­ποδα, το 2,4% των αναρτηµένων δασικών χαρτών αφορά εκτά­σεις που απώ­λε­σαν τον δασικό τους χαρα­κτήρα κυρίως από εκχερ­σώ­σεις, προκειµένου να καλ­λιερ­γη­θούν ή να αξιο­ποι­η­θούν.

Τα στοι­χεία για το ποσοστό των δασωµένων αγρών στους κυρωµένους και αναρτηµένους δασι­κούς χάρτες, ζήτηµα που θα απο­τε­λέ­σει την επόµενη µεγάλη πρό­κληση για το εγχείρηµα της ολο­κλή­ρω­σής τους, παρου­σί­ασε ο Σταύρος Τσι­λί­κου­νας, προϊστάµενος της Διεύ­θυν­σης Δασικών Εργων και Υποδοµών του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, κατά τη διάρ­κεια ηµερίδας µε θέµα «Αγροί που άλλαξαν µορφή – Λύση στην αδικία». Την εκδή­λωση, η οποία πραγµατοποιήθηκε στο Ινστι­τούτο Δασικών Ερευνών µε αφορµή τον εορτασµό της Παγκόσµιας Ηµέρας Δασο­πο­νίας, διορ­γά­νωσε η Γεω­τε­χνική Ενωτική Κίνηση.

Εκχερ­σώ­σεις

Σε Πάτµο και Σύµη το 68% των εκτά­σεων που εµφανίζονται ως δασωµένοι αγροί έχει ήδη αµφισβητηθεί

«Το ζήτηµα των δασωµένων αγρών απο­τε­λεί µια κατά­φωρη αδικία και θα πρέπει να αντιµετωπιστεί άµεσα. Τη στιγµή που λαµβάνονται αλλε­πάλ­ληλα µέτρα για τους κατα­πα­τη­τές και για όσους έχουν εκχερ­σώ­σει εκτά­σεις, οι ιδιο­κτή­τες αυτοί έχουν εγκα­τα­λει­φθεί» τονίζει στο «Εθνος» ο δασο­λό­γος Ηλίας Απο­στο­λί­δης, προ­σθέ­το­ντας ότι «αφορά χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες όχι µόνο σε περιο­χές στις οποίες η αξία των γεωτεµαχίων είναι κυρίως συναισθηµατική αλλά και σε περιο­χές, όπως η Αράχοβα,η Αγό­ριανη ή η Γραβιά, µε µεγάλη αξία». Το πρόβληµα, όπως προ­κύ­πτει και από τις αντιρ­ρή­σεις που έχουν υπο­βλη­θεί µέχρι σήµερα, είναι ιδιαί­τερα οξύ στα νησιά, όπου ως δασική έκταση έχει χαρα­κτη­ρι­στεί το µεγαλύτερο τµήµα ολό­κλη­ρων νησιών, όπως της Πάτµου ή της Σύµης. Σύµφωνα µε τα επίσηµα στοι­χεία, σε αυτά τα δύο νησιά το 68% των εκτά­σεων στους αναρτηµένους δασι­κούς χάρτες που εµφανίζονται ως δασωµένοι αγροί έχει ήδη αµφισβητηθεί ως προς τον χαρα­κτήρα του.

Ο χαρακτηρισµός απο­δί­δε­ται κυρίως σε µια αυστηρή ερµηνεία του νόµου, βάσει του οποίου έχουν απο­δο­θεί -κατά την ανάρ­τηση του δασικού χάρτη- ως δάση/ δασικές εκτά­σεις κάποιες αγρο­τι­κές κατά το παρελ­θόν περιο­χές, οι οποίες εγκα­τα­λεί­φθη­καν και ήδη καλύ­πτο­νται από φρύγανα. Ουσια­στικά έχουν περι­γρα­φεί τα φρύγανα ως ξυλώδη φυτά,χαρα­κτη­ρι­στικό που προσ­δί­δει στην περιοχή δασικό χαρα­κτήρα. Στις περιο­χές µε υψηλό ποσοστό δασωµένων αγρών επί των αναρτηµένων εκτά­σεων συγκα­τα­λέ­γο­νται η Αρκαδία µε 12,8%, η Μεσ­ση­νία µε 12,6%, ο Πει­ραιάς (νησιά) µε 9,7%, τα Ιωάν­νινα µε 7,2%, η Λακωνία και η Αχαΐα µε 6,8% και η Δράµα µε 5,7%. Μεταξύ των συγκεκριµένων περιο­χών, «πρω­τα­θλη­τές» στις αντιρ­ρή­σεις ως προς αυτό το ζήτηµα είναι ο Πει­ραιάς (νησιά) µε 14,7% και η Λακωνία µε 11,3%.

Αντί­στοιχα, στις περιο­χές µε τα χαµηλότερα ποσοστά δασωµένων αγρών συγκα­τα­λέ­γο­νται η Λάρισα, η Πιερία και η Χαλ­κι­δική, ενώ από τα µεγαλύτερα ποσοστά εκχερσωµένων δασικών εκτά­σεων έχει η Ηλεία µε 8,3%, το οποίο απο­δί­δε­ται στη µεγάλη πίεση για αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα παλαιό­τερα. Το ζήτηµα της απώ­λειας περιου­σιών εξαι­τίας εκτά­σεων που δασώ­θη­καν ξεκί­νησε στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις από την εγκα­τά­λειψή τους είτε λόγω εσω­τε­ρι­κής ή εξω­τε­ρι­κής µετανάστευσης τη δεκα­ε­τία του 1960 είτε λόγω της παύσης της γεωρ­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας µε εγκα­τά­λειψη των αγρών εξαι­τίας της µη επαρ­κούς από­δο­σης εισοδήµατος. Ωστόσο, σήµερα αποκτά άλλη διά­σταση, δεδοµένου ότι δεν είναι λίγοι εκείνοι που θέλουν να επι­στρέ­ψουν στα πατρο­γο­νικά εδάφη εξαι­τίας της οικονοµικής κρίσης ή για να εφαρµόσουν εναλ­λα­κτι­κές µορφές καλ­λιέρ­γειας.

Από τα µεγαλύτερα ποσοστά εκχερσωµένων δασικών εκτά­σεων έχει η Ηλεία µε 8,3%, το οποίο απο­δί­δε­ται στη µεγάλη πίεση για αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα παλαιό­τερα

Τίτλοι ιδιο­κτη­σίας

Οι περισ­σό­τε­ρες εκτά­σεις αυτής της κατη­γο­ρίας βρί­σκο­νται σε ορεινές ή ηµιορεινές περιο­χές, οι οποίες άλλωστε δασώ­νο­νται ευκο­λό­τερα και ταχύ­τερα. Οσοι τις καλ­λιερ­γού­σαν το έκαναν συστηµατικά την περίοδο 1945-1965 και στην πλειο­νό­τητά τους δεν βρί­σκο­νται εν ζωή, ενώ δεν διέ­θε­ταν τίτλους και θεµελίωναν την εξου­σί­ασή τους σε δια­θή­κες που έκαναν αναφορά µόνο σε θέση και στρέµµατα, χωρίς αναφορά σε όρια και τίτλους δια­δο­χής φερόµενων ως δικαιο­πα­ρό­χων τους. Οι φερόµενοι σήµερα ως κληρονόµοι σε αρκετές περι­πτώ­σεις είναι τόσο πολλοί ώστε δύσκολα συνα­πο­φα­σί­ζουν ακόµα και την αποδοχή κληρονοµιάς. Βάσει της υφιστάµενης νοµοθεσίας, οι ιδιο­κτή­τες αυτοί θα µπορούσαν να κατα­φύ­γουν στο άρθρο 67 του Ν. 998/79 για την ανα­γνώ­ριση της ιδιο­κτη­σίας τους, κάτι που όµως προ­ϋ­πο­θέ­τει την ύπαρξη τίτλων προ του 1946. Ωστόσο, ακόµα και στις ελά­χι­στες περι­πτώ­σεις που αυτοί υπάρ­χουν, θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει δια­πι­στω­τική πράξη της ∆ιοί­κη­σης για την υπαγωγή ή µη της ιδιο­κτη­σίας στη δασική νοµοθεσία και επί της ουσίας στον αποχαρακτηρισµό της, κάτι που θεω­ρεί­ται ιδιαί­τερα δύσκολο. Ετσι, πρα­κτικά, οι άνθρω­ποι αυτοί, ακόµα κι αν δικαιω­θούν στο πρώτο βήµα, θα βρεθούν µε µια ιδιω­τική δασική έκταση, στην οποία ουσια­στικά δεν θα έχουν κανέναν δικαίωµα δια­χεί­ρι­σης και δεν θα µπορούν να προ­σβλέ­πουν στην ελεύ­θερη χρήση της. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι περισ­σό­τε­ροι δεν προ­χω­ρούν καν στην υποβολή αντιρ­ρή­σεων επί των δασικών χαρτών.

Τι προ­τεί­νουν οι ειδικοί

Ανάµεσα στις προ­τά­σεις για την αντιµετώπιση του προβλήµατος που παρου­σί­α­σαν οι ειδικοί δασο­λό­γοι (Ηλίας Απο­στο­λί­δης, Ηλίας Καπρά­λος, πρώην διευ­θυ­ντής ∆ασών Νοµών Εύβοιας, Φωκίδας, Βοιω­τίας, και Ελευ­θέ­ριος Φρα­γκου­δά­κης, πρώην γενικός διευ­θυ­ντής ∆ασών) στην ηµερίδα και θα κωδι­κο­ποι­η­θούν προκειµένου να απο­στα­λούν στην ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, συγκα­τα­λέ­γο­νται:

• Η υπο­χρε­ω­τική παρα­δοχή του δασικού χαρα­κτήρα της έκτασης από τον ενδιαφερόµενο και η ορι­στική χωρο­θέ­τηση χρήσεων γης στην περιοχή.
• Η επίλυση του ζητήµατος χρήσης των εκτά­σεων και όχι του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος.
• Η δια­φο­ρο­ποί­ηση των επιβαλλόµενων περιορισµών για δάση και δασικές εκτά­σεις, και συγκεκριµένα η παρα­δοχή ότι τα δάση -όπου κι αν βρίσκονται- προ­στα­τεύ­ο­νται από τις δια­τά­ξεις της δασικής νοµοθεσίας. Οι δασικές εκτά­σεις ανήκουν στους ιδιο­κτή­τες, δεν υπά­γο­νται στις δια­τά­ξεις της δασικής νοµοθεσίας και αλλά­ζουν χρήση χωρίς περιορισµό, µε εξαί­ρεση όσες είναι χαρακτηρισµένες ως «αγνώ­στου ιδιο­κτήτη» και όσες βρί­σκο­νται σε προστατευόµενες περιο­χές.
• Κανένας περιορισµός στους εγκαταλελειµµένους αγρούς.
• Η επα­να­καλ­λιέρ­γεια της έκτασης, εφόσον αυτή δεν προ­κα­λεί προβλήµατα στο οικοσύστηµα.
• Η αντι­κα­τά­σταση της έκτασης µε άλλη, µε τη σύµφωνη γνώµη του ιδιο­κτήτη.
• Η αποζηµίωση του ιδιο­κτήτη µε χρήµατα που θα συγκε­ντρω­θούν σε ειδικό ταµείο από τα έσοδα που θα προ­κύ­ψουν από τους κατα­πα­τη­τές δασικών εκτά­σεων. Προ­ϋ­πό­θεση, βέβαια, για την οποιασ­δή­ποτε µορφής αποζηµίωση ή αντι­κα­τά­σταση είναι η εκτίµηση της αξίας της έκτασης.

Πηγή ethnos.gr