Εξι προϋποθέσεις για ένταξη στον νέο ν. Κατσέλη

Εξι προ­ϋ­πο­θέ­σεις που πρέπει να συντρέ­χουν σωρευ­τικά θα πρέπει να καλύ­πτει ένας οφει­λέ­της προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σει την πρώτη του κατοι­κία με βάση τον νέο νόμο που ανα­μέ­νε­ται να φέρει στη Βουλή η κυβέρ­νηση την προσεχή εβδο­μάδα. Οπως προ­βλέ­πει το νομο­σχέ­διο που έχει στη διάθεσή της η «Κ», το τυχόν «κούρεμα» που θα προ­σφέ­ρουν οι τρά­πε­ζες θα δίδεται υπό αυστη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις και αφού έχουν ελεγ­χθεί όλα τα εισο­δη­μα­τικά και περιου­σιακά στοι­χεία του οφει­λέτη.

Η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα που θα δημιουρ­γη­θεί στην Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων θα λει­τουρ­γή­σει ως μεγάλος αδελφός για τους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές και σε συν­δυα­σμό με την άρση του απορ­ρή­του που θα ισχύει για όλη τη διάρ­κεια της ρύθ­μι­σης, θα είναι το μαστί­γιο για όσους κατα­χρη­στικά μέχρι σήμερα καλύ­πτο­νταν πίσω από τις χρο­νο­βό­ρες και γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σίες των δικα­στη­ρίων.

Το καρότο θα είναι η επι­δό­τηση του Δημο­σίου, που σύμφωνα με όλες τις εκτι­μή­σεις θα λει­τουρ­γή­σει ως δέλεαρ για όσους δεχθούν να ανοί­ξουν τα χαρτιά τους στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα και απο­δει­χθεί πως είναι ό,τι δηλώ­νουν. Η «Κ» στα­χυο­λο­γεί τις βασικές ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις για τους όρους που πρέπει να πληροί κάποιος προ­κει­μέ­νου να εντα­χθεί στην πλατ­φόρμα και να ρυθ­μί­σει την οφειλή του. Τα κρι­τή­ρια που πρέπει να πληροί κάποιος και τα οποία πρέπει να συντρέ­χουν σωρευ­τικά είναι:

• Η αντι­κει­με­νική αξία της προ­στα­τευό­με­νης κύριας κατοι­κίας κατά την υποβολή της αίτησης να μην υπερ­βαί­νει τις 250.000 ευρώ.

• Το οικο­γε­νειακό εισό­δημα του αιτού­ντος φυσικού προ­σώ­που, κατά το τελευ­ταίο έτος, για το οποίο υπάρχει δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής φορο­λο­γι­κής δήλωσης, να μην υπερ­βαί­νει το 170% των εύλογων δαπανών δια­βί­ω­σης.

• Το σύνολο του ανε­ξό­φλη­του κεφα­λαίου, στο οποίο συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται κεφα­λαιο­ποι­η­μέ­νοι τόκοι και, αν υπάρ­χουν, έξοδα εκτέ­λε­σης κατά την ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής της αίτησης, να μην υπερ­βαί­νει τις 130.000 ευρώ ανά πιστωτή. Αν η οφειλή έχει συνο­μο­λο­γη­θεί σε άλλο, πλην ευρώ, νόμισμα, τότε για τον καθο­ρι­σμό του μέγι­στου ορίου των 130.000 ευρώ λαμ­βά­νε­ται υπόψη η ισο­τι­μία αλλο­δα­πού νομί­σμα­τος και ευρώ κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της αίτησης.

• Οι κατα­θέ­σεις και τα χρη­μα­το­πι­στω­τικά προ­ϊ­ό­ντα του αιτού­ντος να μην έχουν συνο­λική αξία που υπερ­βαί­νει το ήμισυ της συνο­λι­κής προς ρύθμιση οφειλής κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της αίτησης.

• Η συνο­λική ακίνητη περιου­σία του αιτού­ντος, πέραν της κύριας κατοι­κίας του, να μην έχει αξία που υπερ­βαί­νει το διπλά­σιο της συνο­λι­κής προς ρύθμιση οφειλής κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της αίτησης. Στο όριο αυτό ενα­ντιώ­νε­ται η ΕΚΤ και πιθα­νό­τατα θα μειωθεί.

• Να μην έχει εκδοθεί τελε­σί­δικη απόφαση, που απέρ­ριψε αίτηση του ν. 3869/2010 λόγω ύπαρξης επαρ­κούς περιου­σίας του αιτού­ντος ή αν σκο­πί­μως περι­ήλθε σε αδυ­να­μία πλη­ρω­μής.

– Πώς αξιο­λο­γεί­ται η εισο­δη­μα­τική κατά­σταση του οφει­λέτη;

– Για την αξιο­λό­γηση λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι δαπάνες δια­βί­ω­σης 2ης κατη­γο­ρίας με βάση τον δείκτη που καταρ­τί­ζει η ΕΛΣΤΑΤ. Ο δείκτης αυτός ορίζει ότι το ελά­χι­στο εισό­δημα που πρέπει να έχει κάποιος για να δια­βιώ­νει αξιο­πρε­πώς είναι 7.337 ευρώ τον χρόνο όταν είναι άγαμος, 12.412 ευρώ τον χρόνο όταν είναι ζευγάρι, 15.367 ευρώ όταν είναι ζευγάρι με ένα τέκνο, 18.322 ευρώ όταν είναι ζευγάρι με δύο τέκνα και 21.284 ευρώ όταν έχει και πρό­σθετο εξαρ­τώ­μενο μέλος. Αν το πραγ­μα­τικό εισό­δημα του αιτού­ντος με βάση τα φορο­λο­γικά του στοι­χεία είναι χαμη­λό­τερο από αυτό που έχει υπο­λο­γι­στεί με βάση τις δαπάνες δια­βί­ω­σης, τότε είναι επι­λέ­ξι­μος.

– Ποιες οφειλές ρυθ­μί­ζο­νται;

– Αυτές που είναι σε καθυ­στέ­ρηση του­λά­χι­στον 90 ημερών στις 31 Δεκεμ­βρίου 2018. Ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές μετά την ημε­ρο­μη­νία αυτή μπορούν να εντα­χθούν μόνο αν ο αιτών ή ο σύζυγός του ή εξαρ­τώ­μενο μέλος έχει 67% ανα­πη­ρία ή είναι άνεργος στον ΟΑΕΔ.

Πότε γίνεται «κούρεμα» του δανείου

– Με βάση ποιους όρους μπορεί κάποιος να ρυθ­μί­σει την οφειλή του;

– Για την προ­στα­σία της κύριας κατοι­κίας του, ο οφει­λέ­της πρέπει να κατα­βάλ­λει το 120% της εμπο­ρι­κής της αξίας σε μηνιαίες ισό­πο­σες τοκο­χρε­ω­λυ­τι­κές δόσεις, με επι­τό­κιο ίσο με το euribor τρι­μή­νου προ­σαυ­ξη­μένο κατά 2%. Αν το 120% της αξίας της κύριας κατοι­κίας υπερ­βαί­νει το σύνολο των οφειλών που περι­λαμ­βά­νο­νται στην αίτηση, τότε κατα­βάλ­λε­ται το σύνολο των οφειλών σε αντί­στοι­χες τοκο­χρε­ω­λυ­τι­κές δόσεις. Η οφειλή εξο­φλεί­ται σε χρονικό διά­στημα 25 ετών και με την προ­ϋ­πό­θεση ότι η απο­πλη­ρωμή δεν υπερ­βαί­νει το 80ό έτος της ηλικίας του αιτού­ντος, εκτός εάν συμ­βλη­θεί εγγυ­η­τής απο­δο­χής των πιστω­τών, ευθυ­νό­με­νος ως αυτο­φει­λέ­της.

– Η λύση θα είναι ορι­ζό­ντια, δηλαδή ίδια για όλους ή θα υπάρ­χουν και άλλες επι­λο­γές;

– Η ρύθμιση είναι ίδια για όλους.

– Με ποιο κρι­τή­ριο η τράπεζα μπορεί να κάνει «κούρεμα» της οφειλής του δανειο­λή­πτη;

– Το βασικό κρι­τή­ριο είναι η περιου­σιακή κατά­σταση του οφει­λέτη. Το κρι­τή­ριο αυτό εξε­τά­ζε­ται ανά περί­πτωση και σε συν­δυα­σμό με τα υπό­λοιπα κρι­τή­ρια. Δηλαδή, εάν κάποιος δια­θέ­τει ένα εμπο­ρικό ακίνητο, π.χ. ένα κατά­στημα ή άλλο εμπο­ρεύ­σιμο ακίνητο, η τράπεζα μπορεί να ζητήσει τη ρευ­στο­ποί­ησή του προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια να ρυθ­μί­σει το δάνειο.

– Πότε γίνεται η δια­γραφή μέρους του δανείου;

– Το δάνειο ρυθ­μί­ζε­ται με βάση το τυχόν «κούρεμα» που θα απο­φα­σί­σει η τράπεζα, αλλά η ορι­στική δια­γραφή γίνεται με την ολο­σχερή απο­πλη­ρωμή της οφειλής.

– Ποιες άλλες προ­ϋ­πο­θέ­σεις πρέπει να συντρέ­χουν για να δια­γρά­ψει η τράπεζα μέρος της οφειλής;

– Θα πρέπει το υπό­λοιπο του δανείου να υπερ­βαί­νει το 120% της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του. Δηλαδή, εάν η σημε­ρινή τιμή του ακι­νή­του είναι 150.000 ευρώ και το δάνειο είναι 130.000 ευρώ, τότε η τράπεζα δεν θα κάνει «κούρεμα». Αν όμως η εμπο­ρική αξία του ακι­νή­του είναι 90.000 ευρώ και το δάνειο είναι 120.000 ευρώ, τότε η τράπεζα μπορεί να δια­γρά­ψει 12.000 ευρώ, δηλαδή 120.000- (90.000 x 120%).

– Μπορεί η τράπεζα να επι­βά­λει τη ρευ­στο­ποί­ηση της περιου­σίας του οφει­λέτη, πλην πρώτης κατοι­κίας;

– Ναι, μπορεί. Στον νόμο Κατσέλη την επι­βάλ­λει ο δικα­στής. Στον νέο νόμο θα μπορεί να τη ζητήσει η τράπεζα, απευ­θυ­νό­μενη σε εκκα­θα­ρι­στή.

– Τι θα γίνει εάν κάποιος που έχει ρυθ­μί­σει την οφειλή του, δεν κατα­βάλ­λει κάποιες δόσεις; Χάνει την προ­στα­σία;

– Για να χάσει τη ρύθμιση θα πρέπει να μην κατα­βάλ­λει τρεις δια­δο­χι­κές δόσεις της οφειλής του.

Τι γίνεται αν απορ­ρι­φθεί η αίτηση του οφει­λέτη από την πλατ­φόρμα

– Τι συμ­βαί­νει στην περί­πτωση που κάποιος οφει­λέ­της κάνει αίτηση και απορ­ρι­φθεί από την πλατ­φόρμα ως μη επι­λέ­ξι­μος;

– Αν θεω­ρη­θεί μη επι­λέ­ξι­μος μπορεί και πάλι να κατα­φύ­γει στο δικα­στή­ριο για τη ρύθμιση της οφειλής του. Η αίτηση πρέπει να υπο­βλη­θεί εντός 30 ημερών από την απόρ­ριψη της αίτησής του μέσω της πλατ­φόρ­μας.

– Μπορεί ο οφει­λέ­της να μη δεχθεί τη λύση που του προ­τεί­νει η τράπεζα μέσω της πλατ­φόρ­μας, και τι συμ­βαί­νει σε αυτή την περί­πτωση;

– Ναι, μπορεί να την απορ­ρί­ψει. Σε αυτή την περί­πτωση έχει το δικαί­ωμα να ζητήσει τη ρύθμιση των οφειλών του μέσω του δικα­στη­ρίου, κατα­βάλ­λο­ντας κάθε μήνα το 30% της δόσης που του ανα­λο­γούσε από την τελευ­ταία σύμβαση που είχε με την τράπεζα.

– Μπορούν όσοι έχουν κάνει αίτηση ένταξης στον νόμο Κατσέλη να εντα­χθούν στην πλατ­φόρμα;

– Ολοι όσοι η αίτησή τους εκκρε­μεί, δηλαδή δεν έχει εκδι­κα­στεί, μπορούν να αξιο­ποι­ή­σουν τη δυνα­τό­τητα για ρύθμιση που θα δοθεί μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας. Ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση είναι να πληρούν τα κρι­τή­ρια.

– Μπορεί κάποιος, η αίτηση του οποίου για ένταξη στον νόμο Κατσέλη έχει απορ­ρι­φθεί από το δικα­στή­ριο, να κάνει αίτηση για να μπει στην πλατ­φόρμα;

– Ναι μπορεί εφόσον πληροί τα κρι­τή­ρια. Μονα­δική εξαί­ρεση απο­τε­λεί η αίτηση απόρ­ρι­ψης από το δικα­στή­ριο να μην έχει γίνει για λόγους όπως η από­κρυψη περιου­σίας ή αν σκο­πί­μως κάποιος περι­ήλθε σε αδυ­να­μία πλη­ρω­μής, δηλαδή αν μετα­βί­βασε την περιου­σία του.

– Πώς υπο­λο­γί­ζε­ται η επι­δό­τηση του Δημο­σίου. Θα είναι το ένα τρίτο της δόσης;

– Οχι, η επι­δό­τηση του Δημο­σίου δεν θα είναι ορι­ζό­ντια. Θα υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση το δια­θέ­σιμο εισό­δημα που έχει ο οφει­λέ­της. Αφού δηλαδή αφαι­ρε­θούν οι δαπάνες δια­βί­ω­σης, θα δια­πι­στώ­νε­ται τι απο­μέ­νει από το εισό­δημά του προ­κει­μέ­νου να πλη­ρώ­νει τη δόση που έχει προ­τεί­νει η τράπεζα μετά τη ρύθμιση του δανείου του. Αν π.χ. η δόση είναι 300 ευρώ και από το μηνιαίο εισό­δημα του μένουν μόνο 200 ευρώ για να την καλύψει, το Δημόσιο θα συνει­σφέ­ρει τα υπό­λοιπα 100 ευρώ. Αν του λείπουν 200 ευρώ, το Δημόσιο θα συνει­σφέ­ρει 200. Με αυτή την έννοια η επι­δό­τηση του Δημο­σίου μπορεί να είναι το μισό της δόσης, το ένα τρίτο, το ένα τέταρτο, το 100% ή ακόμα και μηδέν.

– Πώς δια­σφα­λί­ζε­ται ότι το Δημόσιο θα κατα­βά­λει από την πλευρά του την επι­δό­τηση;

– Η έγκριση της επι­δό­τη­σης θα είναι μέρος της αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νης δια­δι­κα­σίας και θα πιστώ­νε­ται σε ειδικό ακα­τά­σχετο λογα­ρια­σμό. Για να απο­φευ­χθούν τυχόν αστο­χίες λόγω γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών από την πλευρά του Δημο­σίου, προ­βλέ­φθηκε ότι για να χάσει κάποιος τη ρύθμιση και την προ­στα­σία με ευθύνη του Δημο­σίου, αυτό θα πρέπει να έχει καθυ­στε­ρή­σει την κατα­βολή της επι­δό­τη­σης για εννέα μήνες.

– Τι ισχύει αν το δάνειο έχει πωληθεί σε fund και ο οφει­λέ­της θέλει να ρυθ­μί­σει την οφειλή του;

– Ο οφει­λέ­της μπορεί να υπο­βά­λει αίτηση στην πλατ­φόρμα χωρίς περιο­ρι­σμό και η εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης που έχει ανα­λά­βει το δάνειο υπο­χρε­ού­ται να ακο­λου­θή­σει τη δια­δι­κα­σία που θα ακο­λου­θούσε και αν το δάνειο παρέ­μενε στην τράπεζα.

– Η δια­δι­κα­σία ρύθ­μι­σης μέσω της πλατ­φόρ­μας είναι χρο­νο­βό­ρος, όπως στο δικα­στή­ριο;

– Οχι, η δια­δι­κα­σία είναι σύντομη και προ­βλέ­πει συγκε­κρι­μέ­νες προ­θε­σμίες που δεν θα ξεπερ­νούν τους 3 μήνες.