Τουρισμός: Η μετα-ολυμπιακή κούρσα και οι… αρρυθμίες-που μπαίνει ο πήχης για την επόμενη κρίσιμη διετία.

Κορυ­φαίοι θεσμι­κοί παρά­γο­ντες (Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων) και επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου σπεύ­δουν, ήδη, να χαμη­λώ­σουν τον πήχη των προσ­δο­κιών για την επόμενη διετία. Εμμέσως, πλην σαφώς, συγκλί­νουν στην εκτί­μηση πως ο συγκε­κρι­μέ­νος κύκλος των ρεκόρ δείχνει να ολο­κλη­ρώ­νε­ται. Χωρίς, ωστόσο, να απο­κλεί­ουν νέα (μικρό­τερη) άνοδο το 2019, ούτε να αμφι­σβη­τούν τις μακρο­πρό­θε­σμες ευοί­ω­νες προ­ο­πτι­κές του τομέα.

Επι­ση­μαί­νουν, ταυ­τό­χρονα, πως ο «αθλητής» ξεπέ­ρασε τον εαυτό του με βάση την προ­ε­τοι­μα­σία που είχε προη­γη­θεί (υπο­δο­μές, οργά­νωση) και για να επα­νέλ­θει σε ρυθμούς «πρω­τα­θλη­τι­σμού» και νέα ρεκόρ θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει εντα­τικό πρό­γραμμα «απο­κα­τά­στα­σης» και ανα­δό­μη­σης των λει­τουρ­γιών του για να αντέξει τους υψηλούς ρυθμούς που επι­βάλ­λει ο διεθνής αντα­γω­νι­σμός.

Ο ιατρι­κός φάκελος του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, ωστόσο, προϊ­δέ­αζε για την επι­κεί­μενη (υπέρ;) κόπωση. Ενδει­κτική είναι η εικόνα που απο­τυ­πώ­νε­ται στην ακτι­νο­γρα­φία του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού στην Ελλάδα την περίοδο 2005-2017(ορι­στικά στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας) που παρου­σί­ασε μόλις πριν τον περα­σμένο μήνα (Νοέμ­βριος 2018) το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, ΙΝΣΕΤΕ (INSETE Intelligence).

Σ’ αυτήν απο­τυ­πώ­νε­ται ευδιά­κριτα η υπερ­προ­σπά­θεια που κατέ­βαλε ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός στην 12ετή μετα-ολυμπιακή κούρσα και τα παρα­τε­τα­μένο σπριντ που επι­χεί­ρησε από το 2013 σπά­ζο­ντας όλα τα προη­γού­μενα ιστο­ρικά του ρεκόρ αφίξεων, δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και εισπρά­ξεων. Ταυ­τό­χρονα, ωστόσο, συγκε­κρι­μέ­νοι «δείκτες» προει­δο­ποιού­σαν, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία, για την επερ­χό­μενη κόπωση.

Όπως προ­κύ­πτει από τα σχετικά στοι­χεία, κατά την περίοδο 2005-2017 οι ξένοι επι­σκέ­πτες σχεδόν διπλα­σιά­στη­καν (+89%), αλλά οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυξή­θη­καν με λιγό­τερο από το μισό ρυθμό (+37%) και οι εισπρά­ξεις ακόμα λιγό­τερο (+32%).

Από τα ίδια στοι­χεία προ­κύ­πτει μια σοβαρή «αρρυθ­μία» και μια μεγάλη ευκαι­ρία για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Η αρρυθ­μία αφορά στο γεγονός πως τα οφέλη που απο­κό­μισε από τις αγορές που απο­τε­λούν το βασικό του πελα­το­λό­γιο (χώρες Ευρω­ζώ­νης) ήταν ακόμα μικρό­τερα απ’ όσα απο­τυ­πώ­νει η συνο­λική εικόνα. Πιο συγκε­κρι­μένα, οι επι­σκέ­πτες αυξή­θη­καν 39%, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις μόλις 7% και τα έσοδα 13%.

Την ίδια στιγμή απο­μυ­θο­ποιεί­ται σε μεγάλο βαθμό ο Γερ­μα­νός του­ρί­στας που απο­τε­λεί τον υπ’ αριθμόν ένα πελάτη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τα τελευ­ταία χρόνια. Κι αυτό καθώς στην περίοδο 2004-2017 οι Γερ­μα­νοί επι­σκέ­πτες αυξή­θη­καν, μεν, κατά 33% αλλά οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν στη χώρα μας μειώ­θη­καν(!) 4% με τις συνο­λι­κές εισπρά­ξεις, ωστόσο, να κατα­γρά­φουν αύξηση κατά 14%.

Στις «αρρυθ­μίες» από τις αγορές της Ευρω­ζώ­νης θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί, ιδιαί­τερα, η υπο­χώ­ρηση αγορών όπως η Ιταλία (μείωση 11% των εισπρά­ξεων παρά την αύξηση 33% των επι­σκε­πτών), η Κύπρος (-8% δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, -17% έσοδα), η Αυστρία (-16% επι­σκέ­πτες, -27% δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, -23% έσοδα), η Δανία (-16% οι εισπρά­ξεις) και η Ισπανία (-28% οι εισπρά­ξεις παρά την αύξηση 21% των επι­σκε­πτών και 19% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων).

Η ευκαι­ρία για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό δείχνει να κρύ­βε­ται στις αγορές εκτός Ε.Ε.από τις οποίες ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός εμφα­νί­ζε­ται να αποσπά τα σημα­ντι­κό­τερα και πιο «ορθο­λο­γικά» οφέλη. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως οι επι­σκέ­πτες από τρίτες χώρες αυξή­θη­καν 172% οδη­γώ­ντας σε άνοδο των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων 118% και εσόδων 90% από τις συγκε­κρι­μέ­νες χώρες. Το 2019, μάλιστα, ανα­μέ­νε­ται να κατα­γρα­φεί ως χρονιά ανα­τρο­πών καθώς η απο­χώ­ρηση της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε θα εκτο­ξεύ­σει το ειδικό βάρος αυτών των χωρών στις οποίες θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται, πλέον, και το Ηνωμένο Βασί­λειο.

Οι πιο ανη­συ­χη­τι­κοί δείκτες, ωστόσο, είναι οι λιγό­τερο «εμπο­ρι­κοί», αφού ανα­φέ­ρο­νται στα χρήματα που δαπα­νούν στη χώρα μας οι ξένοι επι­σκέ­πτες ανά ταξίδι και ανά δια­νυ­κτέ­ρευση αλλά και τη μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής. Δείκτες στους οποίους κυριαρ­χεί το αρνη­τικό πρόσημο. Στοι­χείο το οποίο απο­τυ­πώ­νει μια μεγάλη αλήθεια: ότι η Ελλάδα προ­σελ­κύει ολοένα περισ­σό­τε­ρους ξένους επι­σκέ­πτες οι οποίοι δαπα­νούν ολοένα λιγό­τερα χρήματα.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως παρά τον σχεδόν διπλα­σια­σμό των ξένων του­ρι­στών στην περίοδο 2005-2017 η μέση κατά κεφαλή δαπάνη (ΜΚΔ) των ξένων επι­σκε­πτών μειώ­θηκε 30%, τα χρήματα που δαπα­νούν για κάθε δια­νυ­κτέ­ρευση 3%, ενώ παρα­μέ­νουν στην Ελλάδα κατά μέσο όρο 28% λιγό­τε­ρες μέρες. Επι­δό­σεις οι οποίες ορίζουν με έμμεσο τρόπο και την «οροφή» του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού την οποία φαί­νε­ται πως πλη­σιά­ζει με φόρα η αυξα­νό­μενη του­ρι­στική κίνηση από το εξω­τε­ρικό.

Παρά­γο­ντες του χώρου επι­ση­μαί­νουν, άλλωστε, πως δια­φαί­νε­ται πως το κύμα ξένων επι­σκε­πτών αρχίζει να επι­βα­ρύ­νει το περι­βάλ­λον δυσα­νά­λογα σε σχέση με τα οφέλη που απο­κο­μί­ζει η χώρα από τους ξένους που υπο­δέ­χε­ται. Κι αυτό ίσως να είναι το μεγα­λύ­τερο στοί­χημα με το οποίο καλεί­ται να ανα­με­τρη­θεί ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός τα επόμενα χρόνια.