Οι προτάσεις Γεννηματά για το δημογραφικό

Η ομιλία της Φώφης Γεν­νη­ματα

Είμαστε όλοι προ­βλη­μα­τι­σμέ­νοι, βλέ­πο­ντας το πρό­σφατο δημο­σί­ευμα της Washington Post. O τίτλος ήταν σοκα­ρι­στι­κός: “Πού πήγαν τα παιδιά στην Ελλάδα;”

Η χώρα μας αντι­με­τω­πί­ζει πρό­βλημα με το δημο­γρα­φικό τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες. Η χώρα “γερνά”, ο πλη­θυ­σμός μειώ­νε­ται. Oι αριθμοί είναι απο­κα­λυ­πτι­κοί.

Μόνο για το 2017, οι γεν­νή­σεις ήταν κατά 36.000 λιγό­τε­ρες από τους θανά­τους.

Στην τριετία 2015-2017 η υστέ­ρηση αυτή έφθασε τις 92.000. Και σε αυτή την εικόνα πρέπει να προ­σθέ­σουμε και τις δρα­μα­τι­κές συνέ­πειες της διαρ­κούς φυγής νέων ανθρώ­πων, που ανα­ζη­τούν μια καλύ­τερη ζωή έξω από την πατρίδα μας.

Σε δέκα πέντε χρόνια ο πλη­θυ­σμός της Ελλάδας θα είναι μειω­μέ­νος από μισό έως και ενάμιση εκα­τομ­μύ­ριο, σε από­λυ­τες τιμές. Στο τέλος δε του 2050 θα έχει μειωθεί έως και 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια!

Στα επόμενα είκοσι χρόνια, η μέση ηλικία του πλη­θυ­σμού ανα­μέ­νε­ται να φτάσει ή να ξεπε­ρά­σει τα 50 έτη. Η Ελλάδα μετα­τρέ­πε­ται σε χώρα ηλι­κιω­μέ­νων. Και αυτό θα καθη­λώ­σει κάθε προ­ο­πτική για Ανά­πτυξη, θα δημιουρ­γή­σει ασφυξία στο Ασφα­λι­στικό, θα οδη­γή­σει σε υπο­βάθ­μιση του ρόλου της χώρας στην ευρύ­τερη περιοχή και σε κιν­δύ­νους για την εθνική μας προ­ο­πτική. Το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα, ασφαλώς, δεν είναι προϊόν της κρίσης, αλλά επι­δει­νώ­θηκε κατά τη διάρ­κειά της.

Πρω­ταρ­χικά αίτια της σημε­ρι­νής επι­δεί­νω­σης: Ανεργία – Επι­σφα­λής απα­σχό­ληση – Μείωση Οικο­γε­νεια­κού Εισο­δή­μα­τος. Βαθαί­νει το χάσμα μεταξύ νέων και ηλι­κιω­μέ­νων. Οι νέοι αισθά­νο­νται βαθιά αδι­κη­μέ­νοι σε σχέση με τις προη­γού­με­νες γενιές. Πλήτ­τε­ται απο­φα­σι­στικά η οικο­γέ­νεια, θεμέ­λιος λίθος της κοι­νω­νι­κής συνοχής.

Μιλώ­ντας βέβαια για το δημο­γρα­φικό, πρέπει να μιλή­σουμε και για την ουσία των οικο­γε­νεια­κών σχέσεων, τις σχέσεις των ζευ­γα­ριών, την ισότητα των φύλων, τον σεβασμό της ανθρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας. Επι­τρέψτε μου εδώ μια αναφορά στο φριχτό έγκλημα της Ρόδου, στο χαμό ενός τόσο νέου κορι­τσιού, που έπεσε θύμα ωμής βίας. Πρέπει -επιτέλους- να μιλή­σουμε ανοικτά. Δεν μπο­ρούμε να εθε­λο­τυ­φλούμε. Δεν μπο­ρούμε να ανε­χό­μα­στε τη βία και τη βία κατά των γυναι­κών, πόσο μάλλον στην τρυφερή νεανική ηλικία. Δεν μπο­ρούμε και δεν έχουμε κανένα περι­θώ­ριο να παρα­τη­ρούμε αμέ­το­χοι την καλ­λιέρ­γεια του μίσους στην οικο­γέ­νεια, στις παρέες, στα πανε­πι­στή­μια, στις πόλεις.

Πρέπει να ανοί­ξουμε τα μάτια και το στόμα. Απέ­να­ντι σε όσους δικαιο­λο­γούν και αιτιο­λο­γούν τη βία. Απέ­να­ντι σε όσους καλ­λιερ­γούν και πολ­λα­πλα­σιά­ζουν το μίσος. Απέ­να­ντι στον εκφα­σι­σμό της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς μας. Λύση δεν είναι βέβαια η αυτο­δι­κία. Υπάρχει κράτος δικαίου.

Φίλες και Φίλοι, Για το δημο­γρα­φικό υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα. Τι κάνουμε σήμερα. Σ’ αυτό το ερώτημα εμείς, το Κίνημα Αλλαγής δώσαμε έγκαιρα απά­ντηση. Δεν περι­μέ­ναμε ούτε τα ξένα μέσα, ούτε τα επίσημα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, για να κινη­το­ποι­η­θούμε.

Ήδη από τις 27 Απρι­λίου του 2017, ζήτησα την συγκρό­τηση Δια­κομ­μα­τι­κής Επι­τρο­πής της Βουλής, για την μελέτη των αιτιών του προ­βλή­μα­τος και την ανα­ζή­τηση κοινών προ­τά­σεων για την αντι­με­τώ­πισή του. Ούτως ή άλλως η αντι­με­τώ­πιση ενός τόσο σοβαρού για το μέλλον της χώρας και της Κοι­νω­νίας μας προ­βλή­μα­τος, απαιτεί ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗ, ένα κοινό μέτωπο ενερ­γειών από όλες τις πολι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές δυνά­μεις.

Είναι σημα­ντικό ότι η Πρότασή μας έγινε απο­δε­κτή, η Δια­κομ­μα­τική Επι­τροπή συγκρο­τή­θηκε και μετά από μια σημα­ντική και συστη­μα­τική δουλειά, έχει έρθει η ώρα της κατά­θε­σης των Προ­τά­σεων. Θέλω ιδιαί­τερα να συγχαρώ τους συνα­δέλ­φους βου­λευ­τές που μετεί­χαν σε αυτήν, αλλά και τους έγκρι­τους ακα­δη­μαϊ­κούς και ερευ­νη­τές που συνέ­βα­λαν με την επι­στη­μο­νική τους γνώση. Όπως και τους εκπρο­σώ­πους όλων των Ακα­δη­μαϊ­κών, Κοι­νω­νι­κών, Πολυ­τε­κνι­κών, Αυτο­διοι­κη­τι­κών φορέων και των Οργα­νώ­σεων της Κοι­νω­νίας των Πολιτών, που ήρθαν και κατέ­θε­σαν τεκ­μη­ριω­μένα τις απόψεις τους.

ώρα της δράσης φθάνει. Έχοντας λάβει υπόψη τις πολύ σημα­ντι­κές θέσεις που ανα­πτύ­χθη­καν από τους συμ­με­τέ­χο­ντες στον διάλογο που έγινε στην Βουλή, κατα­θέ­τουμε ,χωρίς καμιά καθυ­στέ­ρηση, τη δική μας ολο­κλη­ρω­μένη Πρόταση για το θέμα, με τη μορφή μάλιστα συγκε­κρι­μέ­νων δια­τά­ξεων που περι­λαμ­βά­νουμε σε Πρόταση Νόμου της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής μας Ομάδας. Σας την παρου­σιά­ζουμε σήμερα ώστε να την εμπλου­τί­σουμε με τις απόψεις σας. Κυρίες και Κύριοι, Φίλες και φίλοι, Το μέλλον μας εξαρ­τά­ται από το μέλλον της νέας γενιάς. Που η ανεργία, η κρίση, τα κοι­νω­νικά αδιέ­ξοδα της στερούν και βασικά ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, όπως το να κάνουν δική τους οικο­γέ­νεια.

Οι δου­λειές λίγες, με κυριαρ­χία των ελα­στι­κών μορφών και πολύ χαμη­λούς μισθούς.

Η υπο­χρη­μα­το­δό­τηση από το Κράτος, αφήνει παιδιά έξω από βρε­φο­νη­πια­κούς και Παι­δι­κούς σταθ­μούς, υπο­βαθ­μί­ζει το Δημόσιο Σχολείο.

Οι συν­θή­κες εργα­σια­κής ζού­γκλας, η δουλειά “χωρίς ωράριο”, απο­θαρ­ρύ­νουν τη γέννηση παιδιών. Η εναρ­μό­νιση εργα­σίας και προσωπικής-οικογενειακής ζωής παρα­μέ­νει ζητού­μενο.

Ιδιαί­τερα για τις γυναί­κες, τα εργα­σιακά τους δικαιώ­ματα υφί­στα­νται συνεχώς παρα­βιά­σεις λόγω εγκυ­μο­σύ­νης και μητρό­τη­τας. Υπάρχει βέβαια και το γενι­κό­τερο θέμα αντί­λη­ψης για τις προ­τε­ραιό­τη­τες των νέων ζευ­γα­ριών που ακόμη κι αν μπορούν οικο­νο­μικά, κάνουν λίγα παιδιά.

Είναι ζήτημα ενη­μέ­ρω­σης των νέων ανθρώ­πων (και από το σχολείο) για τις συνέ­πειες της δημο­γρα­φι­κής κρίσης. Χρειά­ζε­ται η σχετική «εκστρα­τεία» για την αλλαγή νοο­τρο­πίας στην προ­σέγ­γιση του προ­βλή­μα­τος. Η φτω­χο­ποί­ηση της Ελλη­νι­κής Κοι­νω­νίας, από την εξο­ντω­τική πολι­τική των ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ, επέ­τεινε την αρνη­τική κατά­σταση. Όλα για τα υπερ­πλε­ο­νά­σματα, με εξο­ντω­τι­κές φορο­λο­γι­κές παρεμ­βά­σεις, με περι­κοπή των Κοι­νω­νι­κών παροχών, και σε “αντάλ­λαγμα” η επι­στροφή του 1/10 των όσων έχασαν οι πολίτες, με τη μορφή προ­σω­ρι­νών επι­δο­μά­των.

Αυτή την κατά­σταση πρέπει να ανα­τρέ­ψουμε. Με την Προ­ο­δευ­τική Ανα­τροπή που έχει ανάγκη ο τόπος. Φίλες και Φίλοι, Εμείς έχουμε ως προ­τε­ραιό­τητα: Να στη­ρί­ξουμε τα νέα ζευ­γά­ρια. Να ανα­βαθ­μί­σουμε τις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες και υπο­δο­μές. Να δώσουμε κίνητρα και διευ­κο­λύν­σεις, για την ανα­τροφή των παιδιών. Η Παρά­ταξη μας εξάλλου υλο­ποί­ησε τις μεγάλες τομές για την οικο­γέ­νεια, την ισότητα, τις κοι­νω­νι­κές δομές και υπη­ρε­σίες, για τα παιδιά, τους ηλι­κιω­μέ­νους, τα άτομα με ανα­πη­ρία. Σήμερα σχε­διά­ζουμε και δεσμευό­μα­στε για τις νέες προ­ο­δευ­τι­κές αλλαγές. Πριν ανα­φερθώ στις εξει­δι­κευ­μέ­νες πολι­τι­κές θέλω να ανα­φερθώ σε πέντε προ­ϋ­πο­θέ­σεις που δια­μορ­φώ­νουν ευνοϊ­κές συν­θή­κες.

Πρώτη: Η Ανά­πτυξη, οι Επεν­δύ­σεις, η ορι­στική έξοδος της Ελλάδας από την κρίση. Με το Σχέδιο Ελλάδα απα­ντάμε αξιό­πι­στα σε αυτή την ανάγκη. Ώστε να δημιουρ­γη­θούν πολλές χιλιά­δες ποιο­τι­κές θέσεις εργα­σίας, επι­χει­ρη­μα­τι­κές ευκαι­ρίες για τους νέους ανθρώ­πους, να δοθούν δυνα­τό­τη­τες να επι­στρέ­ψουν τα νέα παιδιά που έχουν ξενι­τευ­τεί.

Γι’ αυτό και δίνουμε ιδιαί­τερα κίνητρα:

για την πρό­σληψη νέων και γυναι­κών στον ιδιω­τικό τομέα, με φορο­α­παλ­λα­γές 150 ευρώ για κάθε 100 ευρώ που κοστί­ζει ο μισθός τους.

για την δημιουρ­γία επι­χει­ρή­σεων από νέους ανθρώ­πους, απαλ­λάσ­σο­ντας τους από φόρους και εισφο­ρές για 3 χρόνια.

Δεύτερη: Η δια­σφά­λιση των Εργα­σια­κών Δικαιω­μά­των στους χώρους δου­λειάς. Η ανα­βάθ­μιση των Συλ­λο­γι­κών Συμ­βά­σεων και έλεγχοι, ώστε να απο­τρέ­πε­ται η εκμε­τάλ­λευση και να δημιουρ­γού­νται αξιο­πρε­πείς όροι αμοιβής και εργα­σίας.

Τρίτη: Οι ποιο­τι­κές και καθο­λι­κές υπη­ρε­σίες Υγείας και ειδικά Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας. Η ανα­βάθ­μιση του Δημό­σιου Σχο­λείου με υπη­ρε­σίες που διευ­κο­λύ­νουν και την ζωή των νέων ζευ­γα­ριών (πχ ολο­ή­μερο Σχολείο, διδα­σκα­λίες ξένων γλωσσών, εκμά­θηση υπο­λο­γι­στών).

Τέταρτη: Το βιώσιμο και δίκαιο σύστημα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης. Δεν είναι δυνατόν τα νέα παιδιά, να αισθά­νο­νται ότι δου­λεύ­ουν για τις προη­γού­με­νες γενιές, ότι όπως λένε: “ποτέ δεν θα πάρουν σύνταξη”. Είναι πια σε όλους καθαρό ότι ο Νόμος Κατρου­γκα­λου καταρ­ρέει .

Σήμερα στη Βουλή, μετά την κατα­κραυγή η Κυβέρ­νηση παίρνει πίσω τις μειώ­σεις που η ίδια ειση­γή­θηκε και ψήφισε για τις παλιές συντά­ξεις. Μένουν όμως οι μεγάλες μειώ­σεις στις νέες συντά­ξεις, στις ανα­πη­ρι­κές και οι εξο­ντω­τι­κές παρεμ­βά­σεις στις συντά­ξεις χηρείας.Με τον νόμο αυτό, τον νόμο των χαμηλών συντά­ξεων και των μεγάλων αδικιών, η Κυβέρ­νηση γίνεται ο μεγάλος χορηγός της Νέας Δημο­κρα­τίας για ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της ασφά­λι­σης.

Ο Νόμος Κατρου­γκα­λου, ο νόμος των ΣΥΡΙΖΑ/Ανελ δεν διορ­θώ­νε­ται ,καταρ­γεί­ται.Το σύστημα να ανα­μορ­φω­θεί και να ενι­σχυ­θεί με νέους πόρους-ειδικά για την νέα γενιά- μέσω της αξιο­ποί­η­σης -(και όχι εκχώ­ρη­σης) της Δημό­σιας περιου­σίας και του Ορυκτού μας πλούτου. και Πέμπτη:

Η ανά­πτυξη Εθνικού Συστή­μα­τος Κοι­νω­νι­κής Προ­στα­σίας για την Οικο­γέ­νεια, την Παιδική Προ­στα­σία, την ενεργό γήρανση.

Τα θετικά μέτρα για την προ­στα­σία της γυναί­κας εργα­ζό­με­νης, με διευ­κο­λύν­σεις για την μητρό­τητα και την ανα­τροφή των παιδιών (αυτό για άνδρες και γυναί­κες). ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΟΜΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΑΘΕΤΟΥΜΕ.

Προ­τεί­νουμε:

1. Καθιε­ρώ­νουμε “Εθνικό Απο­τα­μιευ­τικό Λογα­ρια­σμό” για κάθε παιδί, με την συμ­με­τοχή τόσο του Γονέα, όσο και της Πολι­τείας (Υπουρ­γείο Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης). Η οικο­γε­νειακή συμ­με­τοχή θα εκπί­πτει από τον ανα­λο­γού­ντα φόρο εισο­δή­μα­τος. Μονα­δι­κός δικαιού­χος θα είναι το παιδί, μετά την ενη­λι­κί­ωσή του, ώστε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το ποσό για σπουδές ή επαγ­γελ­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα.

2. Κάθε οικο­γέ­νεια δικαιού­ται “Κοι­νω­νική Επιταγή” για κάθε παιδί σε προ­σχο­λική ηλικία, η οποία εγγυά­ται το δικαί­ωμα για ένταξη και φρο­ντίδα, ΟΛΩΝ των παιδιών σε βρε­φο­νη­πιακό σταθμό. Κανένα παιδί έξω από βρε­φο­νη­πια­κούς και παι­δι­κούς σταθ­μούς.

3. Στε­γα­στική Συν­δρομή για κάθε οικο­γέ­νεια για διά­στημα δύο ετών από την από­κτηση νέου παιδιού. Η στε­γα­στική συν­δρομή δίδεται μέσω μείωσης του φόρου εισο­δή­μα­τος ή ειδικού επι­δό­μα­τος ενοι­κίου ή απαλ­λα­γής από τον ΕΝΦΙΑ, ανάλογα αν η οικο­γέ­νεια μένει ή όχι σε δικό της σπίτι.

4. Οι τρί­τε­κνοι απο­κτούν όλα τα δικαιώ­ματα των Πολύ­τε­κνων. Δεν θίγο­νται τα δικαιώ­ματα αυτών που σήμερα έχουν την πολυ­τε­κνική ιδιό­τητα.

5. Τα 382 Κέντρα Δημιουρ­γι­κής Απα­σχό­λη­σης Παιδιών και τα 59 Κέντρα Δημιουρ­γι­κής Απα­σχό­λη­σης παιδιών με Ανα­πη­ρία, δια­σφα­λί­ζο­νται πλήρως εντασ­σό­μενα στις Κοι­νω­φε­λείς υπη­ρε­σίες των Δήμων και στις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες τους, με το ανθρώ­πινο δυνα­μικό και τον εξο­πλι­σμό τους.

6. Καθιε­ρώ­νε­ται το ακα­τά­σχετο και ασυμ­ψή­φι­στο των οικο­γε­νεια­κών επι­δο­μά­των.

7. Τα οικο­γε­νειακά επι­δό­ματα θα κατα­βάλ­λο­νται με τον όρο της φοί­τη­σης των παιδιών στην Υπο­χρε­ω­τική Εκπαί­δευση.

8 Δημιουρ­γία Κέντρων Συμ­βου­λευ­τι­κής και Υπο­στή­ρι­ξης Οικο­γε­νειών σε κάθε Δήμο της χώρας. Τα Κέντρα λει­τουρ­γούν συμπλη­ρω­μα­τικά με τις κοι­νω­νι­κές Υπη­ρε­σίες των αντί­στοι­χων ΟΤΑ και παρέ­χουν δωρεάν υπη­ρε­σίες συμ­βου­λευ­τι­κής και υπο­στή­ρι­ξης σε οικο­γέ­νειες με προ­βλή­ματα. Τα κέντρα χρη­μα­το­δο­τού­νται από Εθνι­κούς και Κοι­νο­τι­κούς Πόρους.

9. Την σύσταση Εθνικής Επι­τρο­πής Δημο­γρα­φι­κής Πολι­τι­κής, ώστε να εξει­δι­κεύ­ε­ται και να παρα­κο­λου­θεί­ται η εφαρ­μογή του Πορί­σμα­τος της Δια­κομ­μα­τι­κής Επι­τρο­πής. Συμ­με­τέ­χουν εκπρό­σω­ποι Υπουρ­γείων, Αυτο­διοί­κη­σης, Πολύ­τε­κνων, Οργα­νώ­σεων Γυναι­κών, της ΕΣΑΜΕΑ, των ΑΕΙ, και των πολι­τι­κών κομ­μά­των της Βουλής.

10. Την σύσταση Ειδικής Γραμ­μα­τείας Δημο­γρα­φι­κής Πολι­τι­κής, στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, που θα εξει­δι­κεύ­σει και εφαρ­μό­σει πολι­τι­κές είτε με διάθεση των ανα­γκαίων πόρων, είτε με απο­τε­λε­σμα­τικό συντο­νι­σμό των συναρ­μό­διων δημό­σιων Υπη­ρε­σιών.

11. Υπο­χρε­ω­τικό μάθημα στην εκπαί­δευση για τα θέματα “Κυκλο­φο­ρια­κής Αγωγής και Οδικής Ασφά­λειας” καθώς και “Αγωγής Υγείας-Σεξουαλικής Αγωγής». Προ­τά­σεις που ατα­λά­ντευτα θα αγω­νι­στούμε και τώρα και μετά τις εκλογές για να γίνουν πράξη. Χωρίς συμ­βι­βα­σμούς και εκπτώ­σεις. Φίλες και Φίλοι, Όσα κίνητρα ή διευ­κο­λύν­σεις και αν παρέ­χουμε όμως πρέπει να καλυ­φθεί και ένα μεγάλο έλλειμμα, που ιδιαί­τερα απα­σχο­λεί τους νέους ανθρώ­πους.

Το έλλειμμα εμπι­στο­σύ­νης. Προς μια πολι­τεία που αδυ­να­τεί να οδη­γή­σει σε έξοδο από την κρίση, που ανα­πα­ρά­γει παλαιο­κομ­μα­τι­κές πρα­κτι­κές, που αντι­κα­θι­στά τα δικαιώ­ματα των πολιτών με την “ελε­η­μο­σύνη”, που δεν στη­ρί­ζει τη δημιουρ­γία και δεν ανα­γνω­ρί­ζει την αξιο­σύνη. Το έλλειμμα εμπι­στο­σύ­νης που δια­χέ­ε­ται σε όλη την Ευρώπη. Θέμα που μας απα­σχό­λησε ιδιαί­τερα εμάς τους Σοσια­λι­στές στο συνέ­δριο στη Λισα­βόνα.

Με δική μας πρω­το­βου­λία πρέπει να αλλά­ξουμε σελίδα . Δεν είμαστε απλά Δημο­κρά­τες, είμαστε σοσιαλ­δη­μο­κρά­τες και αυτό σημαί­νει για μας ότι η δημο­κρα­τία και η κοι­νω­νική πολι­τική πάνε μαζί. Γι’ αυτό ζητάμε και την Προ­ο­δευ­τική Ανα­τροπή στον τόπο μας. Γι’ αυτό επι­διώ­κουμε την ριζική αλλαγή των πολι­τι­κών συσχε­τι­σμών και τον Πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο του Κινή­μα­τος Αλλαγής. Για να νοιώσει ξανά η Νέα Γενιά, ότι κάτι πραγ­μα­τικά αλλάζει. Ότι κάποιος νοιά­ζε­ται γι αυτούς.