Δημογραφικό: Γιατί η Ελλάδα είναι στο «κόκκινο» – Τι θα ανακοινώσει ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ

Κυρί­αρχη θέση στις φετινές εξαγ­γε­λίες της ΔΕΘ ανα­μέ­νε­ται να κατα­λά­βει το δημο­γρα­φικό, με έμφαση στις οικο­γέ­νειες με παιδιά και μέτρα στή­ρι­ξης στα νέα ζευ­γά­ρια προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γή­σουν τη δική τους οικο­γέ­νεια.

Η ανα­προ­σαρ­μογή των κρι­τη­ρίων χορή­γη­σης του επι­δό­μα­τος τέκνων θα περι­λαμ­βά­νε­ται -εκτός απρο­ό­πτου – στο «καλάθι» της ΔΕΘ, καθώς οι περ­σι­νές εξαγ­γε­λίες δεν υλο­ποι­ή­θη­καν ποτέ αφού η κυβέρ­νηση πρόταξε την ανάγκη να δημιουρ­γη­θεί το Μητρώο Δικαιού­χων Κοι­νω­νι­κών Επι­δο­μά­των. Στο μεταξύ πολλοί δικαιού­χοι του επι­δό­μα­τος βγήκαν εκτός αυτό τον χρόνο (λόγω αύξησης των ονο­μα­στι­κών εισο­δη­μά­των) με απο­τέ­λε­σμα να μειωθεί δρα­στικά ο αριθμός τους και να πέσει -για πρώτη φορά- κάτω από τις 500.000.

Στο τραπέζι βρί­σκε­ται και η επέ­κταση των παροχών που ισχύουν για τους πολύ­τε­κνους και στις τρί­τε­κνες οικο­γέ­νειες, μια δέσμευση της κυβέρ­νη­σης που έχει καθυ­στε­ρή­σει να υλο­ποι­η­θεί.

Τις απει­λη­τι­κές δια­στά­σεις που λαμ­βά­νει το δημο­γρα­φικό επι­βε­βαιώ­νουν τα στα­τι­στικά της ΕΛΣΤΑΤ, που φανε­ρώ­νουν ότι κατα­γρά­φη­καν στην Ελλάδα μόλις 62.624 γεν­νή­σεις το 2024, αισθητά λιγό­τε­ρες από τις 71.249 του 2023. Η μείωση του πλη­θυ­σμού άνω των 15 ετών το 2024 έφτασε τις 22.140.000 άτομα. Η μεγα­λύ­τερη μείωση κατα­γρά­φηκε για την ηλι­κιακή ομάδα 30-44 ετών (78.300.000 ή 4%) και η δεύτερη μεγα­λύ­τερη στην ομάδα 20-24 ετών (15.100.000 ή 3,1%).

Οι αρνη­τι­κές προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης του πλη­θυ­σμού στη χώρα μας αντι­κα­το­πτρί­ζο­νται και σε πρό­σφατη έκδοση του Ageing Report της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής. Εκεί εκτι­μά­ται ότι ο πλη­θυ­σμός της χώρας θα μειωθεί σε περίπου 10 εκατ. άτομα ως το 2030 κατα­γρά­φο­ντας σωρευ­τική μείωση άνω του 4% την περίοδο 2022-2030 ή μέσο όρο ετήσιας μείωσης άνω του 0,5%.

Υπο­γο­νι­μό­τητα – Λιγό­τερα παιδιά

Η Ελλάδα εμφα­νί­ζει ένα από τα χαμη­λό­τερα ποσοστά γεν­νή­σεων στην Ευρώπη. Το 2023, ο δείκτης γονι­μό­τη­τας έφτασε μόλις το 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, αρκετά κάτω από το απαι­τού­μενο επίπεδο ανα­πλή­ρω­σης του πλη­θυ­σμού, που βρί­σκε­ται στο 2,1.

Η κατα­κό­ρυφη μείωση των γεν­νή­σεων στην Ελλάδα σημαί­νει αυτό­ματα και λιγό­τε­ρους μαθητές στα σχολεία της χώρας. Δεν είναι τυχαίο ότι φέτος το υπουρ­γείο Παι­δείας υπο­χρε­ώ­θηκε να ανα­στεί­λει τη λει­τουρ­γία 766 σχο­λείων, πάνω από 5% του συνόλου, καθώς η απότομη μείωση των γεν­νή­σεων αφήνει πολλές τάξεις με λιγό­τε­ρους από 15 μαθητές, ανα­φέ­ρουν οι Financial Times.

Τα «λουκέτα» δεν επη­ρε­ά­ζουν μόνο απο­μα­κρυ­σμένα χωριά και νησιά, αλλά και περιο­χές της Αττικής, με αξιω­μα­τού­χους να προει­δο­ποιούν για «δημο­γρα­φική κατάρ­ρευση».

Τα τελευ­ταία επτά χρόνια οι μαθητές της πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης μειώ­θη­καν κατά 111.000, ή 19%. Από την κρίση χρέους του 2010, οι θάνατοι υπερ­βαί­νουν συνεχώς τις γεν­νή­σεις και οι γυναί­κες ηλικίας 20-40 ετών μειώ­θη­καν κατά 500.000, ενι­σχύ­ο­ντας την πτώση των δυνη­τι­κών γονέων. Η γονι­μό­τητα έχει υπο­χω­ρή­σει στο 1,35 και οι γυναί­κες απο­κτούν το πρώτο παιδί μετά τα 32.

Το Εργα­στή­ριο Δημο­γρα­φι­κών και Κοι­νω­νι­κών Ανα­λύ­σεων του Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λίας σε πρό­σφατη ανάλυσή του προ­βλέ­πει ότι τις επό­με­νες τρεις δεκα­ε­τίες θα συνε­χι­στεί η μείωση του πλη­θυ­σμού και η δημο­γρα­φική γήρανση, με το ισο­ζύ­γιο γεν­νή­σεων/θανάτων να παρα­μέ­νει αρνη­τικό.

Ήδη, μεταξύ 2011-2024, ο πλη­θυ­σμός μειώ­θηκε κατά 500.000 άτομα, ενώ οι γεν­νή­σεις το 2023 έφτασαν τις 72.300, σχεδόν οι μισές από τις ετήσιες γεν­νή­σεις της περιό­δου 1951-1970.

Η Ελλάδα είναι μια σχετικά γερα­σμένη χώρα: το 23% των κατοί­κων είναι άνω των 65 ετών, ενώ οι ηλι­κιω­μέ­νοι ξεπερ­νούν κατά περίπου 1 εκατ. τους νέους 0-14 ετών. Παράλ­ληλα, κατα­γρά­φε­ται αύξηση της ατε­κνίας (1 στους 5 στις γενεές γύρω από το 1980).

Έρευνα της Metron Analysis για την Eurobank (2024) ανέ­δειξε το δημο­γρα­φικό/υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα ως την τέταρτη μεγα­λύ­τερη απειλή για τη χώρα.

Ο πλέον απο­τρε­πτι­κός λόγος για την από­κτηση παιδιών είναι ο οικο­νο­μι­κός: το 73% δηλώνει ότι δεν μπορεί να προ­σφέ­ρει στα παιδιά την ποιό­τητα ζωής που θα ήθελε, ενώ θεωρεί ανε­παρ­κείς τις κρα­τι­κές παροχές (υγειο­νο­μική περί­θαλψη, βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί). Άλλοι απο­τρε­πτι­κοί παρά­γο­ντες: μη κατάλ­ληλη στέγη, ασυμ­βατό ωράριο σχολείων-εργασίας, έλλειψη οικο­γε­νεια­κής υπο­στή­ρι­ξης.

Περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς γονείς δηλώ­νουν ότι δεν επι­θυ­μούν περισ­σό­τερα παιδιά, ενώ ο μέσος όρος είναι 1 παιδί, με επι­θυ­μητό τα 2,3.

Πηγή: insider.gr