«Συνεταιριστική Τράπεζα, πέντε χρόνια μετά… Αξίζει να λειτουργήσει ξανά;»

Γράφουν οι:

Κυρια­ζής Μιχα­ή­λο­γλου

Οικο­νο­μο­λό­γος, Executive MBA

Μaster στη Διοί­κηση Επι­χει­ρή­σεων, κατ. Τρα­πε­ζική

και Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική

Μιχάλης Παπα­γε­ωρ­γίου

Δικη­γό­ρος, Υπ. Διδά­κτωρ Δημο­σίου Δικαίου Νομικής Αθηνών-Επ. Συνερ­γά­της Wolfson College Cambridge University

Πέντε χρόνια μετά το απότομο κλεί­σιμο της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου στο ερώτημα κατά πόσο άραγε αξίζει το κόπο να ορα­μα­τι­στούμε την σύνθεση και την σύσταση ενός νέου τοπικού χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού φορέα ανά­πτυ­ξης και ενδυ­νά­μω­σης της τοπικής μας οικο­νο­μίας, η αυθόρ­μητη απά­ντηση είναι θολή και μελαγ­χο­λική, γεμάτη επι­φυ­λά­ξεις. Ωστόσο μπορεί να κρύβει ορι­σμέ­νες αισιό­δο­ξες και ουσια­στι­κές προ­ο­πτι­κές που δεν πρέπει να παρα­με­ρι­στούν.

Σε ένα κρίσιμο οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον, που η τρα­πε­ζική αγορά περνά δύσκο­λες στιγμές και μαζί της νομο­τε­λειακά παρα­σύ­ρε­ται και κλο­νί­ζε­ται η κάθε προ­σπά­θεια επα­νεκ­κί­νη­σης και ανα­διάρ­θρω­σης της τοπικής οικο­νο­μίας προς όφελος της κοι­νω­νίας και των νησιών μας, δεν είναι δυνατόν να μην ανα­τρέ­ξει υπο­στη­ρι­κτικά κανείς στο γεγονός ότι στον ευρω­παϊκό χώρο, ο θεσμός των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζών, απο­τε­λεί κατα­λυ­τικό παρά­γο­ντα περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης και καθο­ρι­στική βάση υγειών συν­θη­κών στον τρα­πε­ζικό αντα­γω­νι­σμό. Αξίζει μάλιστα κανείς να ανα­τρέ­ξει στα επίσημα στοι­χεία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Συνε­ται­ρι­στι­κών Τρα­πε­ζών τα οποία είναι απο­κα­λυ­πτικά. Ένας στους πέντε ευρω­παί­ους πολίτες είναι μέλος μίας από τις περίπου τρεις χιλιά­δες συνε­ται­ρι­στι­κές περι­φε­ρεια­κές/τοπικές Τρά­πε­ζες, με πελα­το­λό­γιο που ανέρ­χε­ται σχεδόν στους 210 εκα­τομ­μύ­ρια ιδιώτες και επι­χει­ρή­σεις και απα­σχο­λώ­ντας συνο­λικά γύρω στους 720 χιλιά­δες εργα­ζό­με­νους. Μάλιστα σε χώρες με τελείως δια­φο­ρε­τικά μεταξύ τους δημο­σιο­νο­μικά χαρα­κτη­ρι­στικά, όπως η Γαλλία, Φιν­λαν­δία, Γερ­μα­νία και Ολλαν­δία, το συνε­ται­ρι­στικό τρα­πε­ζικό σύστημα κατέχει πάνω από το 30% του εγχώ­ριου τρα­πε­ζι­κού κεφα­λαίου και κίνησης. Πάρα τους αυστη­ρούς ελέγ­χους, όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις που έχουν θεσμο­θε­τη­θεί από την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις επι­μέ­ρους εγχώ­ριες Κεντρι­κές Τρά­πε­ζες η επεν­δυ­τική συνερ­γα­τι­κό­τητα, η κοι­νω­νική αλλη­λεγ­γύη και η στο­χευ­μένη ενί­σχυση της περι­φε­ρεια­κής βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης απο­τε­λούν κανο­νι­στι­κές αρχές για την δια­μόρ­φωση της ενιαίας εσω­τε­ρι­κής αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα κατά το σχε­δια­σμό της «μετά την κρίση» εποχής δεν πρέπει να μείνει φοβικά πίσω σε ανα­πτυ­ξια­κές πρω­το­βου­λίες παρα­σι­τώ­ντας παθη­τικά ως μόνιμος «φτωχός συγ­γε­νής» αλλά να υιο­θε­τή­σει ενερ­γη­τι­κές στρα­τη­γι­κές δια­μόρ­φω­σης ενός νέου παρα­γω­γι­κού ελκυ­στι­κού απο­κε­ντρω­μέ­νου ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου. Οτι­δή­ποτε άλλο θα μας οδη­γή­σει σύντομα και πάλι σε δημο­σιο­νο­μική κατάρ­ρευση επι­βε­βαιώ­νο­ντας την ανι­κα­νό­τητα του εσω­τε­ρι­κού κρα­τι­κού και επεν­δυ­τι­κού μηχα­νι­σμού να ανα­πτυ­χθεί ορθο­λο­γικά, απο­τε­λε­σμα­τικά και νομό­τυπα.

Στην προσ­δο­κία αυτής της νέας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας λοιπόν, δεν μπορεί να μην ανα­λο­γι­σθεί κανείς πως θα ήταν δια­φο­ρε­τικά τα πράγ­ματα για την επα­νεκ­κί­νηση των ανα­πτυ­ξια­κών προ­ο­πτι­κών της περιο­χής, αν υπήρχε σε ζωή και στο τόπο μας μια Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα, ισχυρή και ανοικτή στη κοι­νω­νία με άξονα και σκοπό τη τοπική ανά­πτυξη. Πολύ περισ­σό­τερο βέβαια για τις νεώ­τε­ρες γενιές που εισέρ­χο­νται στην αγορά και βιώνουν από κάθε επαγ­γελ­μα­τικό μετε­ρίζι την κρίση και τις δυσμε­νείς τρα­πε­ζι­κές συν­θή­κες που υπάρ­χουν, δια­πι­στώ­νο­ντας αξε­πέ­ρα­στα εμπόδια, απο­τρε­πτικά για την πραγ­μά­τωση των φιλο­δο­ξιών και των ορα­μά­των τους για ένα καλύ­τερο αύριο.

Με αυτές τις σκέψεις ωστόσο, από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί παρά με περί­σκεψη να ανα­σκο­πή­σει ο καθένας ότι πέρασαν κιόλας πέντε χρόνια από τότε που ανα­κοι­νώ­θηκε η ανα­στολή της άδειας λει­τουρ­γίας της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου. Πέντε χρόνια που πέρα ότι δεν ήταν αρκετά για να δοθούν σαφείς απα­ντή­σεις για τα αίτια του «λου­κέ­του», ανα­δει­κνύ­ουν ταυ­τό­χρονα ότι υπήρξε μεγάλη απώλεια ενός θεσμι­κού εργα­λείου της αγοράς στην υπη­ρε­σία της θωρά­κι­σης της ευη­με­ρίας της κοι­νω­νίας, της εξυ­πη­ρέ­τη­σης δηλαδή αυτού που ονο­μά­ζε­ται «δημόσιο συμ­φέ­ρον».

Κατά κοινή ομο­λο­γία, το κλεί­σιμο της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου απο­τέ­λεσε ένα τερά­στιο πλήγμα για την τοπική κοι­νω­νία και χαρα­κτη­ρι­στικό αυτού είναι ότι μέχρι και σήμερα δεν έχει γεφυ­ρω­θεί το χάσμα που προ­έ­κυψε στις χρη­μα­το­δο­τή­σεις των τοπικών επι­χει­ρή­σεων. Απο­τέ­λε­σμα είναι η τοπική οικο­νο­μία να αγω­νί­ζε­ται να κρα­τή­σει τις ανα­πνοές της και να μην μπορεί να σηκωθεί και ανα­πτυ­χθεί, παρόλο που τα Δωδε­κά­νησα κάθε τόσο απο­δει­κνύ­ουν ότι δια­θέ­τουν όλα τα εχέγγυα για να είναι εκ νέου πρω­τα­γω­νι­στι­κός παρά­γο­ντας στην πολυ­πό­θητη όχι μόνο εγχώρια αλλά συνο­λική εξω­στρεφή ανά­πτυξη της χώρας.

Μετά από μία εκ βάθους οικο­νο­μική ανάλυση σε όσα στοι­χεία έχουν εξε­τα­στεί μέχρι σήμερα, και σε όσα έχουν γίνει γνωστά υπό το φως της δημο­σιό­τη­τας και οδή­γη­σαν στο κλεί­σιμο της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου, μπορεί εύκολα να εξαχθεί το συμπέ­ρα­σμα ακόμα και από μη ειδι­κούς οικο­νο­μο­λό­γους, ότι κανένα από αυτά δεν συνι­στούσε συνε­κτικό συστα­τικό στοι­χείο του συνε­ται­ρι­στι­κού χαρα­κτήρα της τρά­πε­ζας, που ως τέτοιο να απο­τε­λεί ένα εγγενές τρο­χο­πέδη ανα­στο­λής για την εκ νέου λει­τουρ­γία ενός τέτοιου φορέα. Καθώς τα κύρια προ­βλή­ματα που αντι­με­τώ­πισε το ίδρυμα και οδή­γη­σαν την ΤτΕ να απο­φα­σί­σει το μοιραίο κλεί­σιμο για όλη την Δωδε­κα­νη­σιακή κοι­νω­νία, έγκει­νται σε παρά­γο­ντες που εύκολα μπορούν να ξεπε­ρα­στούν ή και να απο­τρα­πούν. Τα κυριό­τερα αίτια που ανα­φέρ­θη­καν για την ανα­στολή της αδείας της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου, σύμφωνα με την ΤτΕ, αφο­ρού­σαν στην εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση που εφαρ­μο­ζό­ταν, την πιστο­δο­τική πολι­τική, το δανειακό χαρ­το­φυ­λά­κιο της, το σύστημα εσω­τε­ρι­κού ελέγχου, τη χαμηλή ρευ­στό­τητα, τις επο­πτι­κές προ­βλέ­ψεις επί των κατα­χω­ρη­μέ­νων δανείων και τα στοι­χεία του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας (ΔΚΕ).

Παρά­γο­ντες δηλαδή που ανε­ξάρ­τητα σε ποιο βαθμό ο καθένας τους υπήρχε και επη­ρέ­ασε, σε κάθε περί­πτωση ανα­δει­κνύ­ουν ότι δεν είναι αθε­ρά­πευ­τοι και ανε­πα­νόρ­θω­τοι αλλά αντί­θετα μπορούν να είναι πάντοτε προ­βλέ­ψι­μοι και αντι­με­τω­πί­σι­μοι, εφόσον δια­σφα­λί­ζο­νται βέβαια με νομικές από­λυ­τες κατα­στα­τι­κές δικλεί­δες και οι ουσια­στι­κές βάσεις μίας απόλυτα ορθο­λο­γι­κής δια­χεί­ρι­σης. Κατα­στα­τι­κές άλλωστε δικλεί­δες όχι μόνο για το σταθερά και ευλα­βικά βιώσιμο ενός πιστω­τι­κού ιδρύ­μα­τος, αλλά και ως ρήτρες μέσω των οποίων δεν θα προ­βάλ­λο­νται μόνο δια­δι­κα­στικά νομι­μο­φανή εξω­τε­ρικά στοι­χεία αλλά κυρίως τα εσω­τε­ρικά συνε­κτικά στοι­χεία και οι λει­τουρ­γι­κοί σκοποί που πρέπει αενάως και απρο­σώ­πως να υπη­ρε­τεί ένας συνε­ται­ρι­στι­κός οργα­νι­σμός, στην κοι­νω­νική διά­σταση που οφείλει να έχει.

Πιο συγκε­κρι­μένα, και άσχετα με τον ανα­γκαίο παρα­δειγ­μα­τι­σμό μας από τα όποια «τραυ­μα­τικά» προη­γού­μενα στη χώρα και στον ιδιαί­τερο τόπο μας, με βάση τις σύγ­χρο­νες θεω­ρη­τι­κές κατευ­θύν­σεις και εφαρ­μο­γές των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζι­κών θεσμών σε όλη την ανα­πτυγ­μένη Ευρώπη που θέλουμε να είμαστε πλήρη μέλη, από την συν­θε­τική οπτική του οργα­νω­τι­κού Ευρω­παϊ­κού Δημό­σιου Δίκαιου και της εκτε­λε­στι­κής Οικο­νο­μι­κής ανά­λυ­σης του Συνε­ται­ρι­στι­κού μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης αξίζει να επι­ση­μαν­θούν, κατα­νοη­θούν και να συνει­δη­το­ποι­η­θούν προς το ευρύ­τερο κοινό κάποια δομικά στοι­χεία για την οποια­δή­ποτε νέα προ­ο­πτική.

Στον κανο­νι­σμό της Ε.Ε. 1435/2003 που αφορά το Κατα­στα­τικό Ευρω­παϊ­κής Συνε­ται­ρι­στι­κής Εται­ρείας, οι συνε­ται­ρι­σμοί είναι οντό­τη­τες «με ιδιαί­τε­ρες λει­τουρ­γι­κές αρχές που είναι εντελώς δια­φο­ρε­τι­κές από εκείνες των άλλων οικο­νο­μι­κών φορέων. Σε αυτές περι­λαμ­βά­νο­νται η αρχή της δημο­κρα­τι­κής διάρ­θρω­σης και ελέγχου και η διανομή των καθαρών κερδών της οικο­νο­μι­κής χρήσης με βάση την ισότητα. …». Οι συνε­ται­ρι­σμοί είναι μια ειδική μορφή επι­χεί­ρη­σης, της οποίας το επι­χει­ρη­σιακό πρότυπο παρου­σιά­ζει ουσια­στικά δομικά και λει­τουρ­γικά χαρα­κτη­ρι­στικά, τα οποία είναι εντελώς δια­φο­ρε­τικά από εκείνα των επι­χει­ρή­σεων, των οποίων οι μετοχές δια­τί­θε­νται δημόσια. Επο­μέ­νως, θεω­ρεί­ται ανα­πό­φευ­κτο ότι οι συνε­ται­ρι­στι­κές ιδιο­μορ­φίες θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη κατά την ανά­πτυξη μελ­λο­ντι­κών πρω­το­βου­λιών στον τομέα της εται­ρι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης.

Ενδει­κτικά, το κίνητρο για την ιδιό­τητα μέλους προ­έρ­χε­ται κυρίως από τις υπη­ρε­σίες που θα προ­σφέ­ρο­νται από το συνε­ται­ρι­σμό παρά από την απόδοση του κεφα­λαίου που θα επεν­δύ­ε­ται. Η παροχή συγκε­κρι­μέ­νων υπη­ρε­σιών στα μέλη είναι ένας από τους κύριους λόγους για τη δημιουρ­γία και τη λει­τουρ­γία των συνε­ται­ρι­σμών. Άλλοι βέβαια στόχοι μπορούν να είναι η προ­ώ­θηση της συμ­με­το­χής των μελών στις οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως π.χ. η δημιουρ­γία των απα­ραί­τη­των οικο­νο­μιών κλί­μα­κας για τα μεμο­νω­μένα μέλη με τη συγκέ­ντρωση των πόρων τους. Αυτή η επι­δί­ωξη μπορεί να υπο­νο­ή­σει ότι οι Συνε­ται­ρι­στι­κές Τρά­πε­ζες δεν προ­σα­να­το­λί­ζο­νται στην κεφα­λαια­γορά ή ότι η μεγι­στο­ποί­ηση του κέρδους δεν είναι ο βασικός τους στόχος. Όμως, φυσικά ένας συνε­ται­ρι­σμός δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει κάτω από το κόστος ή ακόμα και χωρίς οποιο­δή­ποτε περι­θώ­ριο επεν­δυ­τι­κού κέρδους. Οι συνε­ται­ρι­σμοί πρέπει να λει­τουρ­γούν επι­κερ­δώς και και­νο­τόμα για να επι­βιώ­σουν αλλά με σημείο ανα­φο­ράς τις προ­τε­ραιό­τη­τες των μελών τους.

Κατά συνέ­πεια, η εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζών επι­κε­ντρώ­νε­ται λιγό­τερο στις οικο­νο­μι­κές αξιώ­σεις των μελών, αλλά εστιά­ζει κυρίως στην ικα­νο­ποί­ηση της απαί­τη­σης για σωστές, άμεσες και πλήρεις υπη­ρε­σίες αντα­πο­κρι­νό­με­νες στις ιδιαί­τε­ρες ανάγκες της τοπικής αγοράς.

Ένα άλλο κύριο χαρα­κτη­ρι­στικό των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζών, το οποίο συν­δέ­ε­ται με τον τρόπο υλο­ποί­η­σης των συγκε­κρι­μέ­νων συνε­ται­ρι­στι­κών στόχων είναι ότι έχουν μέλη και όχι απλά μετό­χους. Η θέση των συνε­ται­ρι­στι­κών μελών είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική από αυτή των μετόχων μιας εγγε­γραμ­μέ­νης ανώ­νυ­μης εται­ρίας. Η ιδιό­τητα του μέλους στο­χεύει στην δημιουρ­γία μίας μακρο­πρό­θε­σμης συμ­με­το­χι­κής σχέσης με την συνε­ται­ρι­στική τράπεζα. Τα μέλη των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζών, συμ­με­τέ­χουν γενικά στις δρα­στη­ριό­τη­τες της τρά­πε­ζας και ασκούν επιρροή μέσα από μια διπλή ιδιό­τητα «μέλους-επενδυτή» και «πελάτη-χρήστη». Συνεπώς, οι συνε­ται­ρι­στι­κές τρά­πε­ζες πρέπει να είναι προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις ανάγκες των μελών τους προ­ω­θώ­ντας συγκε­κρι­μένη πελα­τειακή πολι­τική και παρέ­χο­ντας το δικαί­ωμα λόγου στα μέλη τους, στη χάραξη της επι­χει­ρη­σια­κής πολι­τι­κής.

Τα δημο­κρα­τικά ιδεώδη απο­τε­λούν την ιδιό­τυπη βάση της εται­ρι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης των συνε­ται­ρι­σμών. Παρόλα αυτά, οι συνε­ται­ρι­σμοί έχουν μια ειδική αντί­ληψη του δημο­κρα­τι­κού μοντέ­λου. Ο κανόνας «ένα άτομο – μια ψήφος» παρέχει τη μέγιστη προ­στα­σία για τη δημο­κρα­τική συμ­με­τοχή όλων των μελών ενός συνε­ται­ρι­σμού η οποία ωστόσο χρήζει ειδι­κό­τε­ρων εγγυ­ή­σεων και καλό­πι­στης ευε­λι­ξίας ώστε να αντα­πε­ξέλ­θει η συνε­ται­ρι­στική τράπεζα στον αντα­γω­νι­σμό και την απο­τε­λε­σμα­τική της συμ­με­τοχή στην κοινή τρα­πε­ζική και συναλ­λα­κτική αγορά. Εξα­σφα­λί­ζει τη δίκαιη αντι­προ­σώ­πευση των συμ­φε­ρό­ντων όλων των μεμο­νω­μέ­νων μελών, τα οποία θα ήταν μειο­νό­τητα στις εγγε­γραμ­μέ­νες ανώ­νυ­μες εται­ρίες όπου η εφαρ­μό­ζε­ται η αρχή «μία μετοχή – μία ψήφος». Δεδο­μέ­νου ότι το δικαί­ωμα ψήφου δεν εξαρ­τά­ται από το ποσόν του επεν­δυ­μέ­νου κεφα­λαίου, δεν υπάρ­χουν μέτοχοι πλειο­ψη­φίας που θα μπο­ρού­σαν να ελατ­τώ­σουν το βάρος της επί­δρα­σης των άλλων ψήφων και με αυτόν τον τρόπο να περιο­ρί­σει τον έλεγχο της πλειο­ψη­φίας των μελών. Έτσι, κατά τη λήψη επι­χει­ρη­σια­κών απο­φά­σεων οι Δ/ντές θα πρέπει να ικα­νο­ποι­ή­σουν τις ανάγκες όσο το δυνατό περισ­σό­τε­ρων μελών και στον ίδιο βαθμό, ανα­φε­ρό­με­νοι απευ­θείας σε αυτούς.

Η δημο­κρα­τική συμ­με­τοχή των μελών στη γενική συνέ­λευση εξα­σφα­λί­ζει μάλιστα απο­τε­λε­σμα­τικά την ισορ­ρο­πία δυνά­μεων μεταξύ των μελών ως ιδιο­κτη­τών και των συμ­βου­λίων και διευ­θυ­ντών ως δια­χει­ρι­στών των συνε­ται­ρι­στι­κών τρα­πε­ζών.Τα συγκε­κρι­μένα χαρα­κτη­ρι­στικά γνω­ρί­σματα των συνε­ται­ρι­σμών, που περι­γρά­φο­νται ανωτέρω, δομικά απο­τρέ­πουν πιθανές κατα­στά­σεις σύγκρου­σης συμ­φε­ρό­ντων όσον αφορά τα εκτε­λε­στικά όργανα και με αυτόν τον τρόπο ελέγ­χουν τις διοι­κη­τι­κές απο­φά­σεις αυτών. Ο κίν­δυ­νος σύγκρου­σης συμ­φε­ρό­ντων είναι περιο­ρι­σμέ­νος εξαι­τίας του μοντέ­λου «ένα άτομο- μία ψήφος» αλλά και της απα­γό­ρευ­σης άντλη­σης βρα­χυ­πρό­θε­σμου κεφα­λαια­κού κέρδους, έχοντας ως μόνο στόχο τη συνεχή και μακρο­πρό­θε­σμη ανά­πτυξη του συνε­ται­ρι­σμού.

Στις συνε­ται­ρι­στι­κές τρά­πε­ζες, υπάρχει και μια δεύτερη διά­σταση της εται­ρι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης αυτής του εθνικού συνε­ται­ρι­στι­κού απο­κε­ντρω­μέ­νου επεν­δυ­τι­κού τρα­πε­ζι­κού δικτύου. Στις περισ­σό­τε­ρες μάλιστα ευρω­παϊ­κές χώρες, οι συνε­ται­ρι­στι­κές τρά­πε­ζες οργα­νώ­νο­νται σε τρα­πε­ζικά δίκτυα, τα οποία απο­τε­λού­νται συνήθως από δύο-τρία επίπεδα περι­λαμ­βά­νο­ντας: τις τοπικές τρά­πε­ζες, τις περι­φε­ρεια­κές τρά­πε­ζες και τα εθνικά ιδρύ­ματα, μεταξύ των οποίων και μια κεντρική τράπεζα.

Η εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση (δομή ιδιο­κτη­σίας και ανά­θε­σης εξου­σιών) μέσα στο συνε­ται­ρι­στικό δίκτυο είναι αντί­στροφη από την αντί­στοιχη των ομίλων ανω­νύ­μων εται­ριών. Η κεφα­λαιακή δομή αυτών επι­τρέ­πει στη μητρική εται­ρεία να ελέγχει τις θυγα­τρι­κές της. Συνεπώς, η μητρική εται­ρεία έχει το βέτο και ασκεί τον έλεγχο μέσα στον όμιλο. Αντί­θετα στο συνε­ται­ρι­στικό θεσμικό πλαίσιο η κατα­νομή εξου­σίας και ελέγχου προ­έρ­χε­ται από τη βάση ώστε να εξα­σφα­λί­ζε­ται ότι οι τοπικές ανάγκες λαμ­βά­νο­νται υπόψη σε κάθε απόφαση πολι­τι­κής που λαμ­βά­νε­ται σε κεντρικό επίπεδο. Με το πρότυπο ιεραρ­χίας «αντί­στρο­φων πυρα­μί­δων», η βάση, σε τοπικό επίπεδο, εξου­σιο­δο­τεί και ελέγχει τα ανώτερα όργανα. Τα μέλη των τοπικών τρα­πε­ζών εκλέ­γουν τα μέλη των διοι­κη­τι­κών οργάνων των δευ­τε­ρο­βάθ­μιων ή τρι­το­βάθ­μιων ιδρυ­μά­των, συμ­βάλ­λο­ντας στο εκδη­μο­κρα­τι­σμό ενός κομ­βι­κού πυλώνα του εθνικού και ευρω­παϊ­κού τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος και επα­κό­λουθα στην ανα­δια­μόρ­φωση των ευρύ­τε­ρων κανόνων της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής αγοράς υπέρ των πολιτών και δυνα­μι­κό­τε­ρων επεν­δυ­τών.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι τα Δωδε­κά­νησα έχουν ανάγκη από ένα δικό τους υγειές χρη­μα­το­πι­στω­τικό φορέα που θα μπορεί να προ­σαρ­μο­στεί στα τοπικά δεδο­μένα και να στη­ρί­ξει έμπρα­κτα και με ασφά­λεια όλα του τα μέλη αλλά κυρίως την ευρύ­τερη επι­χει­ρη­μα­τική αγορά και εν γένει την κοι­νω­νία. Αυτό μπορεί απο­φα­σι­στικά να υλο­ποι­η­θεί αξιο­ποιώ­ντας το ήδη υφι­στά­μενο κανο­νι­στικό πλαίσιο και την δυνα­μική της τοπικής αγοράς. Με μόνη ελπίδα, ότι διδα­σκό­με­νοι από το παρελ­θόν δύναται να απο­φευ­χθούν τα όποια συγκυ­ριακά ή μη σφάλ­ματα και να μπο­ρέ­σει ο οργα­νι­σμός να προ­σφέ­ρει ουσια­στικά στην ανά­πτυξη της περιο­χής μας.

Όσον αφορά το χρονικό έναυσμα μίας νέας αρχής, κατα­δει­κνύ­ε­ται πως οι σημε­ρι­νές προ­κλή­σεις απο­τε­λούν την ιδα­νι­κό­τερη αφορμή για την ανα­γέν­νηση της «δικής μας» νέας Τρά­πε­ζας καθώς όλοι ελπί­ζουμε ότι οι δύσκο­λες οικο­νο­μι­κές συγκυ­ρίες έχουν στα­διακά έστω παρέλ­θει και πως η οικο­νο­μία της χώρας μπορεί να αρχίσει να στα­θε­ρο­ποιεί­ται με αυτο­πε­ποί­θηση και τα Δωδε­κά­νησα οφεί­λουν πρώτα να προβούν στο επόμενο βήμα απο­τε­λώ­ντας πρότυπο για τον κινη­τή­ριο μοχλό της περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης της χώρας κάτω από ευρω­παϊκά σύγ­χρονα ιδεώδη και κανόνες. Θα το τολ­μή­σουμε λοιπόν, ή υπο­τι­μώ­ντας τις πραγ­μα­τι­κές μας δυνα­τό­τη­τες θα εθε­λο­τυ­φλή­σουμε και θα απο­λέ­σουμε μια τόσο σημα­ντική ευκαι­ρία για τον τόπο μας;