Ο τουρισμός δεν είναι μόνο έσοδα, έχει και απόβλητα – πρακτικός οδηγός INΣΕΤΕ για «Ανακύκλωση και διαχείριση στερεών αποβλήτων στις τουριστικές επιχειρήσεις”

Το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, εξέδωσε πρα­κτικό οδηγός INΣΕΤΕ με θέμα «Ανα­κύ­κλωση και δια­χεί­ριση στερεών απο­βλή­των στις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις της Ελλάδας».

Ένα από τα μεγα­λύ­τερα ζητή­ματα διεθνώς που γίνεται ακόμα μεγα­λύ­τερο στη χώρα μας, είναι η δια­χεί­ριση των στερεών απο­βλή­των και εν γένει των απορ­ριμ­μά­των.

Στην Ευρω­παϊκή Ένωση, ο του­ρι­στι­κός τομέας παράγει 35 εκατ. τόνους στερεών απο­βλή­των το χρόνο, ποσό­τητα που αντι­στοι­χεί περίπου στο 7% της συνο­λι­κής παρα­γω­γής απο­βλή­των του κλάδου των υπη­ρε­σιών.

Στην Ελλάδα, η μέση παρα­γωγή ανά δια­νυ­κτέ­ρευση για κάθε άτομο, κυμαί­νε­ται από 1,7 έως 2,5 κιλά. Έτσι ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος μαζί με την κρουα­ζιέρα στην Ελλάδα, εκτι­μά­ται ότι παράγει μεταξύ 400.000 και 550.000 τόνους στερεά από­βλητα, ενώ μαζί με την εστίαση η ποσό­τητα ανέρ­χε­ται μεταξύ 600.000 και 650.000 τόνους το χρόνο.

Σε αυτές τις ποσό­τη­τες η δυνα­τό­τητα για ανα­κύ­κλωση υπο­λο­γί­ζε­ται μεταξύ 250.000 και 350.000 τόνους ενώ για τα οργα­νικά μεταξύ 200.000 και 250.000 τόνους ανά έτος.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι οι παρα­πάνω παρα­γό­με­νες ποσό­τη­τες, προ­έρ­χο­νται από την επτά­μηνη κατά μέσο όρο λει­τουρ­γία των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρ­χουν 22 Εγκε­κρι­μένα Συστή­ματα εναλ­λα­κτι­κής δια­χεί­ρι­σης που βασί­ζο­νται στην αρχή της διευ­ρυ­μέ­νης ευθύνης του παρα­γω­γού και καλύ­πτουν τις συσκευα­σίες, τις φορητές στήλες (μπα­τα­ρίες), τους συσ­σω­ρευ­τές, τα από­βλητα ηλε­κτρι­κού και ηλε­κτρο­νι­κού εξο­πλι­σμού, τα μετα­χει­ρι­σμένα ελα­στικά, τα από­βλητα λιπα­ντι­κών ελαίων, τα Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής (αυτο­κί­νητα) και τα από­βλητα των εκσκα­φών, κατα­σκευών και κατε­δα­φί­σεων.

Η Ευρω­παϊκή Ένωση εκτι­μάει ότι η καθο­λική εφαρ­μογή της υπάρ­χου­σας ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας σχετικά με τα από­βλητα θα μπο­ρούσε να μειώσει το κόστος δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των κατά 72 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2020, ενώ ταυ­τό­χρονα θα δημιουρ­γούσε περισ­σό­τε­ρες από 400.000 θέσεις εργα­σίας. Γίνεται κατά συνέ­πεια κατα­νοητό, ότι τα οφέλη από την εφαρ­μογή αει­φό­ρων πρα­κτι­κών δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και ανα­κύ­κλω­σης στον του­ρι­στικό τομέα, είναι περι­βαλ­λο­ντικά, κοι­νω­νικά και οικο­νο­μικά.

Η αει­φό­ρος δια­χεί­ριση των απο­βλή­των μπορεί να συμ­βά­λει ουσια­στικά στην ανα­βάθ­μιση της εμπει­ρίας των πελατών, στην προ­στα­σία της φύσης και των φυσικών πόρων, στη μείωση της ρύπαν­σης, αλλά και σε σημα­ντι­κές εξοι­κο­νο­μή­σεις χρη­μά­των και μείωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού ρίσκου, μέσω της απο­τε­λε­σμα­τι­κής τήρησης της νομο­θε­σίας. Στόχος του οδηγού είναι να ενη­με­ρω­θούν οι επι­χει­ρή­σεις, επαγ­γελ­μα­τίες και εργα­ζό­με­νοι στον τομέα του του­ρι­σμού για το θεσμικό πλαίσιο της ανα­κύ­κλω­σης, την ανά­δειξη των ωφε­λειών της και την καθο­δή­γηση των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη εφαρ­μογή της μέσα από εκπαι­δευ­τικό υλικό και τα κατάλ­ληλα εργα­λεία.

Ο οδηγός περι­λαμ­βά­νει ειδικά εγχει­ρί­δια για τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των και την ανα­κύ­κλωση από ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις, από επι­χει­ρή­σεις παροχής του­ρι­στι­κών μετα­φο­ρών καθώς και από μαρίνες και σκάφη ανα­ψυ­χής. Επίσης, περι­λαμ­βά­νει εκπαι­δευ­τικό υλικό και τα βοη­θη­τικά εργα­λεία που θα απλο­ποι­ή­σουν τις δια­δι­κα­σίες της ανα­κύ­κλω­σης και δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των στις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και θα συμ­βάλ­λουν στην απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή της.

H ανα­κύ­κλωση στον του­ρι­στικό τομέα

Η ανα­κύ­κλωση στον του­ρι­στικό τομέα εξαρ­τά­ται άμεσα από τις προ­σπά­θειες και τις δυνα­τό­τη­τες ανα­κύ­κλω­σης που παρέ­χο­νται από τους Δήμους που βρί­σκο­νται οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και σε ιδιω­τι­κές εται­ρίες που στη­ρί­ζουν κυρίως την ανα­κύ­κλωση των επι­κίν­δυ­νων απο­βλή­των.

Σε μερικές περι­πτώ­σεις η δια­χεί­ριση της ανα­κύ­κλω­σης γίνεται μέσω ιδιω­τι­κών εται­ριών με απ’ ευθείας συμ­βά­σεις με τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Οι δυνα­τό­τη­τες της ανα­κύ­κλω­σης στον του­ρι­στικό τομέα είναι τερά­στιες. Τα ποσοστά της ανα­κύ­κλω­σης μπορούν να φτάσουν έως και το 60% (από το 20% που περίπου βρί­σκο­νται σήμερα), ενώ παράλ­ληλα μπορούν να γίνουν προ­σπά­θειες για να μειω­θούν τα οργα­νικά από­βλητα. Η έρευνα στις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις Μεταξύ των προ­βλη­μά­των που ανα­δεί­χθη­καν από την έρευνα είναι τα εξής:

– Η έλλειψη απο­τε­λε­σμα­τι­κών προ­γραμ­μά­των ανα­κύ­κλω­σης σε τοπικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο.

– Η έλλειψη υπο­δο­μών και σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις στα συστή­ματα κάδων. Τα περιο­ρι­σμένα συστή­ματα κάδων, απο­τρέ­πουν τις επι­χει­ρή­σεις από το να ανα­κυ­κλώ­νουν σωστά το σύνολο των παρα­γό­με­νων απο­βλή­των.

– Το μη σταθερό πρό­γραμμα απο­κο­μι­δής με απο­τέ­λε­σμα οι κάδοι ανα­κύ­κλω­σης να «μετα­τρέ­πο­νται» σε κάδους απορ­ριμ­μά­των. Οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν ένα σταθερό πρό­γραμμα απο­κο­μι­δής των απορ­ριμ­μά­των και της ανα­κύ­κλω­σης, προ­κει­μέ­νου να οργα­νω­θούν κατάλ­ληλα και να «παρα­δί­δουν» πρα­κτικά τα απορ­ρίμ­ματα και την ανα­κύ­κλωση στα οχήματα συλ­λο­γής.

– Δεν εφαρ­μό­ζε­ται διαλογή στην πηγή, ενώ το υφι­στά­μενο σύστημα δεν λει­τουρ­γεί προ­τρε­πτικά στη διάδοση της ανα­κύ­κλω­σης. Το σχόλιο αυτό σημαί­νει ότι απαι­τεί­ται καλύ­τερη σήμανση και ανα­δει­κνύει την ανάγκη για τη διαλογή στην πηγή.

– Η έλλειψη ενη­μέ­ρω­σης και καθο­δή­γη­σης από τους φορείς ανα­κύ­κλω­σης. Η ολο­κλη­ρω­μένη καθο­δή­γηση μπορεί να συμ­βά­λει ουσια­στικά στην εφαρ­μογή ολο­κλη­ρω­μέ­νων προ­γραμ­μά­των ανα­κύ­κλω­σης. Απο­τροπή και περιο­ρι­σμός της παρα­γω­γής απο­βλή­των – ενί­σχυση της ανα­κύ­κλω­σης

– Η πλήρης εφαρ­μογή της περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας, με υπο­χρε­ω­τική τη διαλογή στην πηγή

– Η προ­ώ­θηση των στόχων της ανα­κύ­κλω­σης, σε όλους του τομείς της οικο­νο­μίας – Η περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­το­ποί­ηση των επι­χει­ρή­σεων και των πολιτών

– Η σύνδεση του κόστους με την παρα­γωγή απο­βλή­των και συγκε­κρι­μένα:

α) Η διευ­ρυ­μένη ευθύνη του παρα­γω­γού

β) Ο περιο­ρι­σμός του κόστους δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των και η παροχή κινή­τρων μέσω μοντέ­λων «ο ρυπαί­νων πλη­ρώ­νει»

γ)Η ανάγκη για τη μείωση της συσκευα­σίας των προ­ϊ­ό­ντων, προ­κει­μέ­νου να μειωθεί ο παρα­γό­με­νος αριθμός απο­βλή­των

Οι προ­τά­σεις για την προ­ώ­θηση της ανα­κύ­κλω­σης

1. Κωδι­κο­ποί­ηση της περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας για την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία και ξεκά­θαρη απο­τύ­πωση των υπο­χρε­ώ­σεων των επι­χει­ρή­σεων, μέσω της περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης και κατάλ­λη­λης ενη­μέ­ρω­σης του τομέα. Η ξεκά­θαρη απο­τύ­πωση των στόχων της πολι­τείας και των υπο­χρε­ώ­σεων της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας (νομικών και περι­βαλ­λο­ντι­κών) θα βοη­θή­σει τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις να κατα­νο­ή­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους σχετικά με τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των υπο­χρε­ώ­σεων και να εφαρ­μό­σουν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα πρα­κτι­κές και δράσεις προ­στα­σίας περι­βάλ­λο­ντος και δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των.

2. Υιο­θέ­τηση περι­βαλ­λο­ντι­κών ελέγχων και επι­σκέ­ψεων στις επι­χει­ρή­σεις, με στόχο τον έλεγχο και αξιο­λό­γηση της συμ­μόρ­φω­σης με την περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία. Είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό η πολι­τεία να συμ­βά­λει στον έλεγχο της τήρησης της νομο­θε­σίας, μέσω ενός συστη­μα­τι­κού μηχα­νι­σμού συνερ­γα­σίας με τις επι­χει­ρή­σεις.

3. Προ­ώ­θηση καλών πρα­κτι­κών του κλάδου μέσω ετήσιων δια­γω­νι­σμών, ιστο­σε­λί­δων κτλ. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να δημιουρ­γη­θεί και συνα­γω­νι­σμός μεταξύ των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, σε θέματα αει­φό­ρου δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και ανα­κύ­κλω­σης

4. Σχε­δια­σμός προ­γράμ­μα­τος κατάρ­τι­σης για την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία – για την εκπαί­δευση στη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των. Οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, δεί­χνουν έντονο ενδια­φέ­ρον σε προ­γράμ­ματα κατάρ­τι­σης. Από την έρευνα δια­φά­νηκε ότι υπάρχει ανάγκη κατάρ­τι­σης των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων σε θέματα περι­βαλ­λο­ντι­κής δια­χεί­ρι­σης και δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των. Το πρό­γραμμα κατάρ­τι­σης ,θα βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις να εφαρ­μό­σουν καλύ­τερα ολο­κλη­ρω­μένα προ­γράμ­ματα δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και ανα­κύ­κλω­σης.

5. Άμεση υιο­θέ­τηση του μοντέ­λου PAYT (pay as you throw) ή αντί­στοιχα στα Ελλη­νικά «Πληρώνω Όσο Πετάω» (ΠΟΠ) με αντί­στοιχη εφαρ­μογή μίας πολι­τι­στι­κής κινή­τρων για τις επι­χει­ρή­σεις που εφαρ­μό­ζουν προ­γράμ­ματα ανα­κύ­κλω­σης.

6. Προ­ώ­θηση πρά­σι­νων σημείων προ­κει­μέ­νου οι μικρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις να απο­θέ­τουν τα ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά τους. Το μέτρο των πρά­σι­νων σημείων, μπορεί να λει­τουρ­γή­σει απο­τε­λε­σμα­τικά σε περιο­χές με υψηλή πυκνό­τητα του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων. To Πράσινο Σημείο, είναι ένας οριο­θε­τη­μέ­νος και δια­μορ­φω­μέ­νος χώρος με κατάλ­ληλη κτι­ριακή υποδομή (όπου απαι­τεί­ται) και εξο­πλι­σμό, οργα­νω­μέ­νος από το Δήμο, ώστε οι δημότες να απο­θέ­τουν ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά, χωριστά συλ­λε­γέ­ντα, όπως χαρτί, γυαλί, μέταλλα, πλα­στικά, υφά­σματα, βρώσιμα έλαια ή χρη­σι­μο­ποι­η­μένα αντι­κεί­μενα και εξο­πλι­σμό (όπως ρου­χι­σμό, έπιπλα, ηλε­κτρικό και ηλε­κτρο­νικό εξο­πλι­σμό), προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θη­θούν στη συνέ­χεια για ανα­κύ­κλωση ή για επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση.

πηγή news247.gr

Συντά­κτης Δημή­τρης Μπαλής