Ξοδεύουμε 500 εκατ. ετησίως στην αντιμετώπιση πυρκαγιών αλλά… καιγόμαστε

Έρευνα της PwC – Ποιες παρεμ­βά­σεις προ­τεί­νει για την καλύ­τερη οργά­νωση και εκπαί­δευση των μηχα­νι­σμών πυρό­σβε­σης

Η Ελλάδα πλήτ­τε­ται από πυρ­κα­γιές πολύ περισ­σό­τερο απ’ ότι οι κλι­μα­τι­κές μετα­βλη­τές και τα δημόσια έξοδα για πυρο­προ­στα­σία θα δικαιο­λο­γού­σαν.

Ενώ από πλευράς πρό­λη­ψης πυρ­κα­γιών η χώρα βρί­σκε­ται λίγο πάνω από τον Ευρω­παϊκό μέσο όρο, η έκταση των πυρ­κα­γιών μεγα­λώ­νει παρά την αύξηση του κόστους.

Η απουσία οργα­νω­μέ­νης, συστη­μα­τι­κής, εσω­τε­ρικά συνε­πούς και προ­λη­πτι­κής προ­σέγ­γι­σης στην αντι­με­τώ­πιση των πυρ­κα­γιών, απο­τε­λεί δια­χρο­νικά καθο­ρι­στικό παρά­γο­ντα του μεγέ­θους της κατα­στρο­φής που προ­κα­λού­νται από αυτές, σύμφωνα με την μελέτη της PwC «Fire Protection in Greece: what is missing?».

Περίπου 8,1 εκ. εκτάρια γης είναι εκτε­θει­μένα στον κίνδυνο πυρ­κα­γιών, για την πρόληψη και αντι­με­τώ­πιση των οποίων το Ελλη­νικό Κράτος ξοδεύει περίπου 500 εκ. ευρώ ετησίως.

Ιστο­ρικά οι πυρ­κα­γιές ξεκι­νούν σε αραιά κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές και αραιά δάση κυρίως στο νότιο και δυτικό μέρος της χώρας, με τη Βόρεια Ελλάδα και τα νησιά να αντι­με­τω­πί­ζουν σπάνια τον κίνδυνο των πυρ­κα­γιών.

Η γεω­γρα­φική ανι­σο­κα­τα­νομή όσο και η επα­να­λη­ψι­μό­τητα του φαι­νο­μέ­νου, θέτουν δύο βασικά ζητή­ματα σχετικά με την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του μηχα­νι­σμού πρό­λη­ψης και της κατά­σβε­σης των πυρ­κα­γιών.

Σύμφωνα με στοι­χεία της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής που αφορούν σε 15 Ευρω­παϊ­κές χώρες, για την περίοδο 2008-2017, η Ελλάδα βρί­σκε­ται κάτω από τον μέσο όρο στον αριθμό των πυρ­κα­γιών ανά στρέμμα μη αστικής και καλ­λιερ­γη­μέ­νης γης. Ωστόσο, τοπο­θε­τεί­ται πολύ πάνω από το μέσο όρο ανα­φο­ρικά με την επι­φά­νεια καμένης γης ανά πυρ­κα­γιά.

Σχετικά με τη δαπάνη για την προ­στα­σία από πυρ­κα­γιές, η Ελλάδα βρί­σκε­ται κάτω από τον Ευρω­παϊκό μέσο όρο αλλά υπο­λεί­πε­ται σε μηχα­νικά μέσα πυρό­σβε­σης με σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της αντι­με­τώ­πι­σης.

Φωτιές και εκλογές

Πέρα από τους γνω­στούς παρά­γο­ντες που συντε­λούν στην έκταση και την συχνό­τητα των πυρ­κα­γιών στην Ευρώπη, όπως οι κλι­μα­τι­κές συν­θή­κες (μέση θερ­μο­κρα­σία, μέσο ύψος βροχής) και το εμβαδό της μη αστικής και μη καλ­λιερ­γή­σι­μης γης, η μελέτη επι­βε­βαιώ­νει –όπως έχουν δείξει προη­γού­με­νες μελέτες- την ύπαρξη ενός ακόμη παρά­γο­ντα για την Ελλάδα, που συνδέει την έντονη πολι­τική δρα­στη­ριό­τητα με την αύξηση των πυρ­κα­γιών.

Συγκε­κρι­μένα, κατά την περίοδο 1980-2016 η διαφορά στη συχνό­τητα των πυρ­κα­γιών μεταξύ των ετών κατά τα οποία διε­ξή­χθη­σαν εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις σε σύγκριση με τις περιό­δους πολι­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας είναι της τάξης του 10%.

Ωστόσο, παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική διαφορά 45,000 εκτα­ρίων (80%) στο εύρος των καμένων εκτά­σεων κατά τις περιό­δους πολι­τι­κής μετά­βα­σης. Το τελευ­ταίο, κατα­δει­κνύει τη χαλά­ρωση του μηχα­νι­σμού πυρό­σβε­σης στις συγκε­κρι­μέ­νες περιό­δους αλλά και την μείωση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των μηχα­νι­σμών δασο­πυ­ρό­σβε­σης παρόλο που η χρη­μα­το­δό­τησή τους δεν φαί­νε­ται να επη­ρε­ά­ζε­ται.

Το σύνθετο αυτό φαι­νό­μενο σχε­τί­ζε­ται με τη δομή των πυρο­σβε­στι­κών δυνά­μεων, τους δια­θέ­σι­μους πόρους, τη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων, τον γενι­κό­τερο επι­χει­ρη­σιακό συντο­νι­σμό αλλά και την κατα­νομή ανθρώ­πι­νων και τεχνι­κών πόρων.

Διορ­θω­τι­κές κινή­σεις

Βάσει άλλων Ευρω­παϊ­κών χωρών που απο­τε­λούν πρότυπα στην οργά­νωση μηχα­νι­σμού πυρο­προ­στα­σίας όπως Γαλλία, Γερ­μα­νία, Αυστρία, Ισπανία, Βουλ­γα­ρία, χρειά­ζε­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν οι παρα­κάτω παρεμ­βά­σεις στην Ελλάδα, σε τρία επίπεδα με ταυ­τό­χρονη αύξηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης:

• αυτό­νομη οργά­νωση της δασο­πυ­ρό­σβε­σης σε επίπεδο περι­φέ­ρειας με τοπικά και εθνικά κέντρα διοί­κη­σης

• κεντρικό σύστημα παρα­κο­λού­θη­σης και συντο­νι­σμού σε άμεση σύνδεση με αντί­στοιχα περι­φε­ρειακά συστή­ματα δασο­πυ­ρό­σβε­σης

• υψηλή εκπαί­δευση μόνιμου και επο­χια­κού προ­σω­πι­κού και αύξηση των μηχα­νι­κών μέσων πυρό­σβε­σης

Από την μελέτη της PwC απορ­ρέει η ανάγκη για την υλο­ποί­ηση δέσμης αλλαγών στις πολι­τι­κές και στους κανόνες που αφορούν στην αντι­με­τώ­πιση των πυρ­κα­γιών στην Ελλάδα.

Οι αλλαγές στην οργά­νωση, τις δια­δι­κα­σίες, τα συστή­ματα, την χρη­σι­μο­ποί­ηση μοντέ­λων επι­χει­ρη­σια­κής προ­σο­μοί­ω­σης, στην επιλογή και εκπαί­δευση του μόνιμου και επο­χι­κού προ­σω­πι­κού και στην ένταξη πιο πολλών μηχα­νι­κών μέσων θα βοη­θή­σουν στο να μειω­θούν μεσο­πρό­θε­σμα οι κατα­στρο­φι­κές επι­πτώ­σεις των πυρ­κα­γιών.

Πηγή tovima.gr