«Κούρεμα» έως και 50% σε στεγαστικά δάνεια

Κοινή πρόταση σε περίπου 157.000 δανειο­λή­πτες να ρυθ­μί­σουν το στε­γα­στικό τους δάνειο με «κούρεμα» έως και 50% και τις οφειλές τους από κατα­να­λω­τικά δάνεια και κάρτες με «κούρεμα» έως και 90%, θα απευ­θύ­νουν οι τρά­πε­ζες σε όσους δανειο­λή­πτες έχουν υπο­βά­λει αίτηση για να υπα­χθούν στον νόμο Κατσέλη.

Η πρόταση για ρύθμιση θα είναι ευνοϊ­κό­τερη από αυτήν στην οποία κατα­λή­γουν τα δικα­στή­ρια, καθώς στόχος των τρα­πε­ζών είναι να επα­να­φέ­ρουν στα κατα­στή­ματα σημα­ντικό αριθμό υπο­θέ­σεων που εκκρε­μεί στα ειρη­νο­δι­κεία όλης της χώρας. Αφού μελέ­τη­σαν τις απο­φά­σεις που έχουν εκδι­κα­στεί μέχρι σήμερα, οι τρά­πε­ζες θα καλέ­σουν τους δανειο­λή­πτες σε εξω­δι­κα­στική δια­πραγ­μά­τευση, προ­τεί­νο­ντάς τους λύση με αυξη­μένα προ­νό­μια.

Το μαζικό κάλεσμα γίνεται για πρώτη φορά συντο­νι­σμένα και από τις τέσ­σε­ρις συστη­μι­κές τρά­πε­ζες, οι οποίες έχουν συμ­φω­νή­σει να ανα­θέ­σουν την πρω­το­βου­λία στην τράπεζα όπου ο δανειο­λή­πτης έχει το μεγα­λύ­τερο χρέος. Ετσι, εάν κάποιος έχει οφειλή από πιστω­τική κάρτα ή κατα­να­λω­τικό δάνειο, π.χ., στη Eurobank και συγ­χρό­νως στε­γα­στικό δάνειο στην Εθνική Τράπεζα, την πρω­το­βου­λία για την πρό­σκληση θα ανα­λά­βει η τελευ­ταία, στην οποία μάλιστα έχει δοθεί η ευχέ­ρεια να δια­πραγ­μα­τευ­τεί για λογα­ρια­σμό και των δύο πιστω­τών. Στην κοινή στάση των τρα­πε­ζών οδήγησε η δια­πί­στωση ότι η πλειο­νό­τητα των δανειο­λη­πτών που έχουν υπο­βά­λει αίτηση για ένταξη στον νόμο Κατσέλη έχει κατά μέσον όρο οφειλές σε 2,5 τρά­πε­ζες.

Από τη μαζική εκστρα­τεία που θα ξεκι­νή­σει τον Μάιο μέσω τηλε­φω­νι­κών κλήσεων στους οφει­λέ­τες και από τον βαθμό αντα­πό­κρι­σης που θα υπάρξει, θα δια­φα­νούν και οι πραγ­μα­τι­κές προ­θέ­σεις όσων έχουν υπο­βά­λει αίτηση ένταξης στον νόμο Κατσέλη να συνερ­γα­στούν με τις τρά­πε­ζες για την ορι­στική ρύθμιση της οφειλής τους. Με αυτόν τον τρόπο θα απο­κα­λυ­φθούν και οι στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές, αυτοί δηλαδή που απο­φεύ­γουν τη συνεν­νό­ηση με την τράπεζα, προσ­δο­κώ­ντας κυρίως να κερ­δί­σουν χρόνο.

Οι τρά­πε­ζες κρατούν μικρό καλάθι για την επι­τυ­χία αυτής της οργα­νω­μέ­νης εκστρα­τείας, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι η λύση «εδώ και τώρα» που θα προ­τεί­νουν, στερεί από τη συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία δανειο­λη­πτών την πίστωση χρόνου που της εξα­σφα­λί­ζει η επί μακρόν υπαγωγή τους στην ομπρέλα της προ­στα­σίας του νόμου Κατσέλη. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ο μέσος όρος εκδί­κα­σης μιας υπό­θε­σης στα Ειρη­νο­δι­κεία της Αττικής (Χαλάν­δρι, Περι­στέρι, Νέα Ιωνία, Νίκαια, Καλ­λι­θέα) κυμαί­νε­ται από 2,5 έως 3,5 χρόνια, στο Ειρη­νο­δι­κείο των Αχαρνών φθάνει τα 5,5 χρόνια και στον Πειραιά τα 11 χρόνια.

Από τα στοι­χεία, άλλωστε, που έχουν συλ­λέ­ξει οι τρά­πε­ζες δια­πι­στώ­νε­ται ότι ένας στους δύο δεν τηρεί τη ρύθμιση που του έχει επι­δι­κά­σει το δικα­στή­ριο, ενώ αγνοεί ακόμη και την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής της μικρής δόσης που έχει υπο­λο­γι­στεί για τη διάσωση της κύριας κατοι­κίας του.

Κρί­σι­μος για την επι­τυ­χία του όλου εγχει­ρή­μα­τος είναι ο ρόλος των δικη­γό­ρων. Η υπο­στή­ριξη της προ­σπά­θειας και από την πλευρά του δικη­γο­ρι­κού κόσμου, με προ­ϋ­πό­θεση φυσικά ότι η πρόταση εξυ­πη­ρε­τεί τα συμ­φέ­ρο­ντα του δανειο­λή­πτη, θα απο­μο­νώ­σει και φαι­νό­μενα εξώ­θη­σης των οφει­λε­τών σε κατα­χρη­στι­κές συμπε­ρι­φο­ρές με απο­κλει­στικό στόχο την παρά­ταση της εκκρε­μό­τη­τας.

Η συνερ­γα­σία των τρα­πε­ζών, με οργα­νω­μένο μάλιστα τρόπο, συμ­φω­νή­θηκε στο πλαίσιο της πρω­το­βου­λίας για την εξω­δι­κα­στική επίλυση των υπο­θέ­σεων του νόμου Κατσέλη, στον οποίο εκκρε­μούν πάνω από 157.000 υπο­θέ­σεις. Η ορι­ζό­ντια ρύθμιση των οφειλών ανά κατη­γο­ρία δανείου στη­ρί­χθηκε στην εμπει­ρία που έχει απο­κτη­θεί μέχρι σήμερα από τις υπο­θέ­σεις που έχουν εκδι­κα­στεί. Πρό­κει­ται για περίπου 50.000 υπο­θέ­σεις που έχουν ψηφιο­ποι­η­θεί από τις τρά­πε­ζες με βάση κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά και κρι­τή­ρια, έτσι ώστε να αξιο­λο­γη­θούν ως προς τον μέσο όρο «κου­ρέ­μα­τος» σε σχέση με το είδος της οφειλής, δηλαδή από στε­γα­στικό δάνειο, κατα­να­λω­τικό ή πιστω­τική κάρτα.

Μόλις το 0,5% απαλ­λάσ­σε­ται των οφειλών του από τα δικα­στή­ρια

Η εικόνα που προ­κύ­πτει από τις απο­φά­σεις που εκδί­δουν τα δικα­στή­ρια της χώρας απέχει από τη γενι­κευ­μένη εντύ­πωση που έχει δημιουρ­γη­θεί ότι ο νόμος Κατσέλη απο­τε­λεί πλυ­ντή­ριο για τα υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά που κατα­χρη­στικά ζητούν τη διευ­θέ­τηση των οφειλών τους. Αν και πολλοί είναι εκείνοι που επι­χεί­ρη­σαν να εντα­χθούν στον νόμο με στόχο να κερ­δί­σουν ασυλία, η συσ­σω­ρευ­μένη εμπει­ρία που έχει απο­κτη­θεί, πλέον, στα μεγάλα δικα­στή­ρια της χώρας, περιο­ρί­ζει τις πιθα­νό­τη­τες κατα­χρη­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς. Σύμφωνα με τα σχετικά στοι­χεία, το ποσοστό εκείνων που επι­τυγ­χά­νουν πλήρη άφεση αμαρ­τιών, δηλαδή πλήρη απαλ­λαγή από το χρέος τους, είναι μηδα­μινό και δεν ξεπερνά το 0,5%. Επίσης σημα­ντικό ποσοστό αιτή­σεων που φθάνει το 30% – 35%, δηλαδή μία στις τρεις, απορ­ρί­πτε­ται είτε για λόγους τυπι­κούς είτε για λόγους ουσίας, δικαιώ­νο­ντας δηλαδή την τράπεζα ως προς τις διεκ­δι­κή­σεις της απέ­να­ντι σε δανειο­λή­πτες. Πρό­κει­ται για περι­πτώ­σεις που απορ­ρί­πτο­νται ως αβά­σι­μες, ανει­λι­κρι­νείς ή απα­ρά­δε­κτες. Μία αίτηση μπορεί να απορ­ρι­φθεί ως αβάσιμη γιατί κάποιος δια­πι­στώ­θηκε ότι ενήρ­γησε δόλια. Αντί­στοιχα, μπορεί κάποιος να κριθεί ως ανει­λι­κρι­νής γιατί απέ­κρυψε περιου­σία ή γιατί ενώ έχει την εμπο­ρική ιδιό­τητα έκανε αίτηση ένταξης στον νόμο. Η έννοια της απα­ρά­δε­κτης αίτησης απο­τε­λεί μια πιο απλή περί­πτωση απόρ­ρι­ψης της αίτησης, που δίνει στον δανειο­λή­πτη το δικαί­ωμα να επα­νέλ­θει στη δια­δι­κα­σία, αφού προη­γου­μέ­νως συμπλη­ρώ­σει τα απα­ραί­τητα στοι­χεία.

Αλλαγές στον νόμο για τους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές

Ανα­δρο­μικό επα­νυ­πο­λο­γι­σμό των τόκων που «παγώ­νουν» με την υποβολή της αίτησης στον νόμο Κατσέλη από τον οφει­λέτη, σε περί­πτωση που η προ­σφυγή του απορ­ρι­φθεί από το δικα­στή­ριο, προ­βλέ­πει μεταξύ άλλων το πλαίσιο των αλλαγών που θα θεσμο­θε­τη­θούν από την κυβέρ­νηση έπειτα από συμ­φω­νία με τους θεσμούς στην επόμενη αξιο­λό­γηση.

Πρό­κει­ται για μία από τις σημα­ντι­κές αλλαγές στον νόμο, που απο­σκο­πεί στο να απο­θαρ­ρύ­νει τους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές και κυρίως αυτούς που σκο­πί­μως κάνουν αίτηση υπα­γω­γής στην προ­στα­σία του νόμου Κατσέλη, παρά το γεγονός ότι γνω­ρί­ζουν ότι δεν πληρούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του νόμου. Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις των τρα­πε­ζών, πρό­κει­ται για το 30%-40% αυτών που υπο­βάλ­λουν αίτηση για προ­στα­σία. Ο νόμος σήμερα προ­βλέ­πει το «πάγωμα» του εκτο­κι­σμού όλων των οφειλών από κατα­να­λω­τικά δάνεια και κάρτες, κατά τη στιγμή που ο δανειο­λή­πτης θα κάνει την αίτηση της υπα­γω­γής στον νόμο και τον εκτο­κι­σμό με το συμ­βα­τικό επι­τό­κιο των οφειλών από στε­γα­στικό δάνειο – χωρίς δηλαδή επι­βά­ρυνση τόκων υπε­ρη­με­ρίας. Ετσι, αρκετοί είναι εκείνοι που υπο­βάλ­λουν αίτηση υπα­γω­γής για να κερ­δί­σουν χρόνο, απο­λαμ­βά­νο­ντας άτοκη περίοδο χάριτος μέχρι την εκδί­καση της υπό­θε­σης, η οποία μπορεί να απαι­τή­σει από 1 έως και 11 χρόνια. Σε περί­πτωση που η αίτηση απορ­ρι­φθεί από το δικα­στή­ριο, ο οφει­λέ­της θα υπο­χρε­ω­θεί στην κατα­βολή των τόκων που ανα­λο­γούν στην οφειλή ανα­δρο­μικά, οι οποίοι θα επα­νυ­πο­λο­γι­στούν με στόχο να απο­τρα­πεί η κατά­χρηση της προ­στα­σίας του νόμου, στην οποία ο οφει­λέ­της παρο­τρύ­νε­ται με τη συν­δρομή δικη­γό­ρων ή άλλων επι­τή­δειων. Μεταξύ των αλλαγών που θα θεσμο­θε­τη­θούν είναι:

• Το φιλ­τρά­ρι­σμα των αιτή­σεων που υπο­βάλ­λο­νται, οι οποίες θα αξιο­λο­γού­νται κατά τη στιγμή της κατά­θε­σης του φακέλου από τον αρμόδιο υπάλ­ληλο. Ο έλεγχος θα είναι ουσια­στι­κός και δεν θα περιο­ρί­ζε­ται μόνο στην πλη­ρό­τητα των εγγρά­φων, αλλά θα αφορά και το κατά πόσον πλη­ρού­νται τα κρι­τή­ρια του νόμου, όπως ακριβώς συμ­βαί­νει με τον εξω­δι­κα­στικό μηχα­νι­σμό.

• Η άρση του τρα­πε­ζι­κού απορ­ρή­του, η οποία εξε­τά­ζε­ται να ισχύσει όχι μόνο για τις νέες αιτή­σεις αλλά και για όσες έχουν υπο­βλη­θεί στο παρελ­θόν. Για το θέμα, το οποίο εγείρει νομικές αμφι­σβη­τή­σεις, έχει ζητηθεί ειδική γνω­μο­δό­τηση. Να σημειω­θεί ότι η άρση του τρα­πε­ζι­κού απορ­ρή­του έχει θεσμο­θε­τη­θεί στο πλαίσιο της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης χρεών για τις υπερ­χρε­ω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις.

• Η άμεση απώλεια της προ­στα­σίας σε περί­πτωση που κάποιος δεν είναι συνεπής στη ρύθμιση που θα ορίσει το δικα­στή­ριο. Μονα­δική εξαί­ρεση θα απο­τε­λεί η συν­δρομή λόγων που δικαιο­λο­γούν ανωτέρα βία.

• Η απώλεια της προ­στα­σίας σε περί­πτωση που κάποιος οφει­λέ­της ζητήσει δύο ανα­βο­λές, μια πρα­κτική που υιο­θε­τεί­ται συχνά από τους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές, ανα­νε­ώ­νο­ντας επί μακρόν την ασυλία του νόμου.

• Η απώλεια της προ­στα­σίας σε περί­πτωση που ο οφει­λέ­της δεν προ­σέλ­θει στο δικα­στή­ριο κατά την ημέρα εκδί­κα­σης της υπό­θε­σής του. Ο νόμος θα δίνει περι­θώ­ριο 30 ημερών στον οφει­λέτη να πάρει νέα δικά­σιμο. Αν δεν το κάνει, θα θεω­ρεί­ται ότι παραι­τεί­ται της προ­στα­σίας.