Ερχονται δύσκολοι μήνες στα νησιά

Επι­τεί­νε­ται η ανη­συ­χία για τις «προ­θέ­σεις» του Τούρκου προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν όσον αφορά τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές στο Αιγαίο, ενόψει καλο­και­ριού, ειδικά στο πλαίσιο της επι­δεί­νω­σης των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων. «Αφήστε μας να κάνουμε Πάσχα γιατί έρχο­νται δύσκο­λοι μήνες», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά στην «Κ» ένας εκ των διοι­κη­τών των hotspots στα ελλη­νικά νησιά. «Για να στα­μα­τή­σουν οι ροές, χρειά­ζε­ται να στα­μα­τή­σουν οι λαθρο­δια­κι­νη­τές. Αυτό απαιτεί να υπάρχει καλή συνερ­γα­σία και καλή πίστη μεταξύ των δύο χωρών και η ένταση στις σχέσεις δεν βοηθάει», τονίζει στην «Κ» ο υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Δημή­τρης Βίτσας. Μάλιστα, προ­χω­ρώ­ντας ένα βήμα παρα­πάνω, διευ­κρι­νί­ζει ότι το υπουρ­γείο Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής «οφείλει να δια­τη­ρεί επι­κοι­νω­νία με την Τουρκία και να έχει συστη­μα­τι­κές επαφές και συζη­τή­σεις».

Η ξαφνική αύξηση των αφίξεων στα ελλη­νικά νησιά την προη­γού­μενη εβδο­μάδα κατα­δει­κνύει με τον πλέον σαφή τρόπο ότι οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές προς την Ελλάδα απο­τε­λούν ένα ακόμα όπλο στη φαρέτρα του Ερντο­γάν, για να ασκήσει πίεση προς τη χώρα μας αλλά και στην Ε.Ε. προ­κει­μέ­νου να απο­κο­μί­σει τα μεγα­λύ­τερα δυνατά οφέλη. Δεν είναι, άλλωστε, καθόλου τυχαίο ότι μία ακριβώς ημέρα μετά τη δημο­σιο­ποί­ηση από το Spiegel της «κόντρας» που δημιουρ­γή­θηκε μεταξύ των κρατών-μελών για την προ­έ­λευση των χρη­μά­των που δίδο­νται στην Τουρκία, σημειώ­θηκε «απόβαση» μετα­να­στών στα ελλη­νικά νησιά και κυρίως στη Χίο.

Το δημο­σί­ευμα

Ομάδα κρατών-μελών (Γαλλία, Αυστρία, Σουηδία, Δανία και Φιν­λαν­δία) υπο­στη­ρί­ζει ότι τα 3 δισ., που πρό­κει­ται να δοθούν στην Τουρκία στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης Ε.Ε. – Τουρ­κίας για το μετα­να­στευ­τικό, πρέπει να προ­έρ­χο­νται από τον κοι­νο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και όχι από τα κράτη-μέλη όπως απο­κά­λυψε το δημο­σί­ευμα. «Η καρδιά της κοινής δήλωσης Ευρω­παϊ­κής Ενωσης – Τουρ­κίας για το μετα­να­στευ­τικό – προ­σφυ­γικό είναι τα χρήματα που δίνο­νται προς την Τουρκία για να μένουν εκεί οι μετα­νά­στες και οι πρό­σφυ­γες. Ολα τα άλλα είναι διορ­θω­τι­κοί μηχα­νι­σμοί, δεν απο­τε­λούν όμως την ουσία», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά στην «Κ» ο υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Δημή­τρης Βίτσας. Και ο ίδιος ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν έχει πολλές φορές απει­λή­σει την Ευρω­παϊκή Ενωση ότι εφόσον δεν λάβει την υπό­λοιπη χρη­μα­το­δό­τηση ύψους τριών δισ. θα αφήσει ελεύ­θε­ρους τους μετα­νά­στες να περά­σουν στην Ευρώπη.

Ο υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής διευ­κρι­νί­ζει ότι η θέση της Ελλάδας στην κόντρα που έχει προ­κύ­ψει είναι ότι πρέπει και τα κράτη-μέλη να συνει­σφέ­ρουν. «Πρέπει να βρεθεί μια λύση ώστε να μην προ­έρ­χο­νται όλα τα χρήματα από τον κοι­νο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αλλά να υπάρχει κατα­με­ρι­σμός και στα κράτη-μέλη», τονίζει ο κ. Βίτσας. Η χρη­μα­το­δό­τηση της Τουρ­κίας απευ­θείας από τον κοι­νο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό μπορεί να οδη­γή­σει σε απο­στα­σιο­ποί­ηση από το πρό­βλημα των κρατών-μελών που δεν βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, και άρα δεν πλήτ­το­νται άμεσα, με απο­τέ­λε­σμα να περιο­ρι­στούν οι πολι­τι­κές συζη­τή­σεις για τη χάραξη μιας κοινής ευρω­παϊ­κής στρα­τη­γι­κής στην αντι­με­τώ­πιση του θέματος. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, πάντως, εκτι­μά­ται ότι η Γερ­μα­νία προ­κρί­νει τη συγκε­κρι­μένη λύση, ενώ αρχικά φάνηκε ότι συντάσ­σε­ται με το μπλοκ των χωρών που προ­τι­μούν τα χρήματα να προ­έρ­χο­νται από τον κοι­νο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Οσο όμως αυτά συμ­βαί­νουν στο υψηλό επίπεδο των πολι­τι­κών ηγεσιών και των κοι­νο­τι­κών οργάνων, στο Αιγαίο η αύξηση των μετα­να­στευ­τι­κών και προ­σφυ­γι­κών ροών δημιουρ­γεί άμεσα προ­βλή­ματα κυρίως στα νησιά που χρήζουν δια­χεί­ρι­σης και αντι­με­τώ­πι­σης. Την τελευ­ταία εβδο­μάδα 965 άτομα έφθασαν στα ελλη­νικά νησιά με βάρκες που ξεκί­νη­σαν από τα τουρ­κικά παράλια. Ετσι, και παρά το γεγονός ότι έχουν μετα­φερ­θεί χιλιά­δες άτομα στην ενδο­χώρα, τα hotspots των νησιών γέμισαν και πάλι ασφυ­κτικά. Συνο­λικά 14.700 άτομα βρί­σκο­νται σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο.

Πώς δια­νέ­μο­νται

Το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτού του πλη­θυ­σμού βρί­σκε­ται εντός των hotspots, ωστόσο αρκετοί δια­μέ­νουν και σε δια­με­ρί­σματα, ξενο­δο­χεία ή άλλους καταυ­λι­σμούς όπως στον Καρά Τεπέ στη Λέσβο. Συγκε­κρι­μένα, στη Μόρια της Λέσβου δια­μέ­νουν 6.000 άτομα, ενώ η χωρη­τι­κό­τητα της δομής είναι 3.000 άτομα (χωρίς μάλιστα να υπάρ­χουν οι ανα­γκαίες υπο­δο­μές κυρίως όσον αφορά το απο­χε­τευ­τικό δίκτυο), στη Χίο 1.250, ενώ η χωρη­τι­κό­τητα έχει καθο­ρι­στεί στα 1.050 άτομα, στη Σάμο 2.800 άτομα σε χώρο με προ­δια­γρα­φές για 650 άτομα, στην Κω 900 άτομα, ενώ χωρούν 820. Στη Λέρο οι παρα­μέ­νο­ντες, 633 άτομα συνο­λικά, είναι λιγό­τε­ροι από όσους θα μπο­ρού­σαν δυνη­τικά να φιλο­ξε­νη­θούν, δηλαδή 860 άτομα.

Η απο­συμ­φό­ρηση των νησιών απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα επι­ση­μαί­νει ο υπουρ­γός κ. Δημή­τρης Βίτσας, προ­σθέ­το­ντας ότι «όσοι άνθρω­ποι έχουν δικαί­ωμα να έρθουν στην ενδο­χώρα θα έρθουν, ενώ οι υπό­λοι­ποι θα επι­στρα­φούν στην Τουρκία», τονί­ζο­ντας ότι το υπουρ­γείο Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής έχει καταρ­τί­σει συγκε­κρι­μένο σχέδιο προς αυτή την κατεύ­θυνση, χωρίς ωστόσο να ανα­φέ­ρει λεπτο­μέ­ρειες. «Εχει μεγάλη σημασία η ταχύ­τητα στην εκδί­καση των υπο­θέ­σεων και στην περαί­ωση της δια­δι­κα­σίας εξέ­τα­σης των αιτη­μά­των ασύλου», κατα­λή­γει.

5.400 αφίξεις το πρώτο τρίμηνο του 2018

Από τις αρχές του 2018 έως και την 1η Απρι­λίου είχαν φτάσει στα ελλη­νικά νησιά 5.401 άνθρω­ποι. Η πλειο­νό­τητα των αφι­χθέ­ντων, περίπου το 40%, προ­έρ­χε­ται από τη Συρία, το 20% από το Ιράκ και το 12% από το Αφγα­νι­στάν. Από τον Ιούνιο του 2016 έως και τον Φεβρουά­ριο του 2018 μετα­φέρ­θη­καν από τα νησιά στην ενδο­χώρα του­λά­χι­στον 23.900 άτομα.

Συνο­λικά έως το τέλος Μαρτίου 2018 είχαν επι­στρα­φεί στην Τουρκία 1.583 άτομα στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης Ε.Ε. – Τουρ­κίας, οι περισ­σό­τε­ροι από τους οποίους ήταν Πακι­στα­νοί –646 άτομα–, 269 Σύροι, 184 Αλγε­ρι­νοί, 97 από το Μπαν­γκλα­ντές, 91 από το Αφγα­νι­στάν, 45 άτομα από το Μαρόκο, 44 Ιρανοί, 44 Ιρα­κι­νοί, 17 από τη Σρι Λάνκα, 17 από τη Νιγηρία και 129 από άλλες χώρες. Το 91% όσων επε­στρά­φη­σαν ήταν άνδρες, το 4% γυναί­κες και το 5% παιδιά.