Και «εφοριακοί-τουρίστες» θα ελέγχουν για παράνομες μισθώσεις Airbnb

Του Κωστή Πλάν­τζου

Σχέδιο δράσης για να επι­βά­λει φόρους 48 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ μέσα στο 2018, σε όσους εκμι­σθώ­νουν κατοι­κίες σε του­ρί­στες μέσω ίντερ­νετ, κατα­στρώ­νει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και εκτι­μούν ότι από τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο το αργό­τερο, θα μπορούν να ξεκι­νή­σουν οι δια­χει­ρι­στές και ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, να δηλώ­νουν σε ειδική εφαρ­μογή στο Taxisnet τα σπίτια που νοι­κιά­ζουν με βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση “τύπου Airbnb”.

Για να δια­πι­στω­θεί αν δήλωσαν ή όχι την δρα­στη­ριό­τητα που ασκούν οι ιδιο­κτή­τες, όπως έχουν πλέον νόμιμη υπο­χρέ­ωση, στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών συζη­τούν τρόπους για να γίνο­νται ηλε­κτρο­νι­κοί αλλά και φυσικοί έλεγχοι από την εφορία.

Στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών συζη­τούν ήδη για «εφο­ρια­κούς του­ρί­στες» που θα κάνουν δειγ­μα­το­λη­πτι­κούς ελέγ­χους και θα εμφα­νί­ζο­νται σαν πελάτες με κρα­τή­σεις λίγων ημερών ώστε, εκ των υστέρων, να δια­πι­στώ­νε­ται αν ο ιδιο­κτή­της ή δια­χει­ρι­στής δήλωσαν τα πραγ­μα­τικά γεγο­νότα στην εφορία, ως όφειλαν.

Οι ηλε­κτρο­νι­κοί έλεγχοι προ­ϋ­πο­θέ­τουν πάντως ότι οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες θα κατα­φέ­ρουν να βάλουν «στο κόλπο» τις ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ακι­νή­των, προ­κει­μέ­νου να δίνουν στοι­χεία στην εφορία για τις ενοι­κιά­σεις που κλεί­στη­καν μέσω αυτών. Στόχος είναι να εξα­να­γκα­στούν οι ιδιο­κτή­τες και δια­χει­ρι­στές των ακι­νή­των να δηλώ­σουν και τα εισο­δή­ματα που απέ­κτη­σαν το 2017, ώστε να πλη­ρώ­σουν φόρο έως 45% μέσα στην νέα χρονιά.

Πώς θα ελεγ­χθούν οι ιδιο­κτή­τες

Ωστόσο ξενο­δο­χεια­κοί παρά­γο­ντες θεωρούν ανε­φάρ­μο­στο τον έλεγχο, αν η Airbnb και οι άλλες πλατ­φόρ­μες δεν δώσουν στοι­χεία στις ελλη­νι­κές φορο­λο­γι­κές αρχές για όσους ενοι­κιά­ζουν οικίες. Και αυτό γιατί η απόφαση προ­βλέ­πει (άρθρο 5) ότι οι «δηλώ­σεις Βρα­χυ­χρό­νιας Δια­μο­νής» υπο­βάλ­λο­νται μέχρι τα μεσά­νυ­χτα της επο­μέ­νης εργά­σι­μης ημέρας από την ημέρα ανα­χώ­ρη­σης του μισθωτή από το ακίνητο (άρθρο 5). Με άλλα λόγια, η δήλωση υπο­βάλ­λε­ται αφού αδειά­σει το δωμάτιο και φύγει ο πελάτης.

Σε κάθε περί­πτωση, όλα τελούν ακόμα υπό δια­μόρ­φωση και, όπως έλεγαν υπη­ρε­σιακά στελέχη, «φοβάται ο Γιάννης το θεριό και τον Γιάννη». Από τη μια, στην κυβέρ­νηση ετοί­μα­σαν ένα νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο και έχουν υπο­λο­γί­σει φόρους 48 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ από τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις κατοι­κιών. Φοβού­νται όμως ότι δεν αρκεί η επιβολή της υπο­χρέ­ω­σης, για να δηλώ­σουν οι ιδιο­κτή­τες και δια­χει­ρι­στές των ακι­νή­των την δρα­στη­ριό­τητά τους. Πολλοί ιδιο­κτή­τες πάλι «ποντά­ρουν» στην ανω­νυ­μία που τους εξα­σφα­λί­ζει –ως ένα βαθμό- η μίσθωση ακι­νή­των μέσω δια­δι­κτύου, προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γουν να εντο­πι­στούν. Αλλά και οι ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες μάλλον εμφα­νί­ζο­νται απρό­θυ­μες να παρά­σχουν στοι­χεία πελατών τους, παρότι αυξά­νε­ται η πίεση όχι μόνον από τις ελλη­νι­κές Αρχές, αλλά και από κυβερ­νή­σεις άλλων χωρών (Γαλλία, ΗΠΑ κλπ).

Όπως είχε απο­κα­λύ­ψει το ΘΕΜΑ, από το καλο­καίρι ήδη το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ζητούσε από τα κεντρικά της Airbnb στην Silicon Valley της Καλι­φόρ­νια να παρά­σχουν στοι­χεία, χωρίς όμως απο­τέ­λε­σμα. Αυτό ελπί­ζουν όμως πως τώρα πια θα αλλάξει, δεδο­μέ­νου ότι υπάρχει ένα νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο στη χώρα μας για την Οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού κατοι­κιών, το οποίο οι υπεύ­θυ­νοι της εται­ρίας δεν θα μπο­ρέ­σουν να αγνο­ή­σουν. Ωστόσο, από τον περα­σμένο Μάιο, υπήρχε ήδη άλλο σύστημα, ενώ και από το 2014 ακόμα ψηφί­ζο­νται νόμοι για να ρυθ­μί­σουν την νέα αγορά δια­μοι­ρα­σμού, που όμως όλο αλλά­ζουν και δεν εφαρ­μό­ζο­νται.

Σε κάθε περί­πτωση οι επι­κοι­νω­νίες συνε­χί­ζο­νται και με άλλες αντα­γω­νι­στι­κές πλατ­φόρ­μες, καθώς δεκάδες είναι οι νόμιμες πλατ­φόρ­μες που εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται τα κενά της νομο­θε­σίας και μισθώ­νουν ακίνητα για προ­σω­ρινή διαμονή (πχ Keeplow, LivewiththeNeighbour, HomeAway, Nineflats, HouseTrip, VRBOΟ, FlipKey κ.ά.).

Στο μικρο­σκό­πιο 63.000 ακίνητα

Το 2018 θα γίνει πρώτο βήμα για τη δια­μόρ­φωση πλαι­σίου φορο­λό­γη­σης και ελέγχου της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού. Με απόφαση που εκδό­θηκε στις 4 Δεκεμ­βρίου 2017 (ΠΟΛ 1187) όσοι μισθώ­νουν ακίνητα μέσω της πλατ­φόρ­μας τύπου Airbnb χωρίς να είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στο Μητρώο Ακι­νή­των Βρα­χυ­χρό­νιας Μίσθω­σης, θα βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με πρό­στιμα 5.000 έως και 10.000 ευρώ (σε περί­πτωση υπο­τρο­πής).

Αν και οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες απο­φεύ­γουν να πουν πόσα ακίνητα ανα­μέ­νουν να δηλω­θούν, πρό­σφατη μελέτη της Grant Thornton υπο­λο­γί­ζει σε 63.000 τα ενεργά ακίνητα, κυρίως σε Airbnb και TripAdvisor (από 52.000 το 2015). Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, η οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού στο ανα­μέ­νε­ται το 2017 να ξεπε­ρά­σει τα 1,74 δισ. ευρώ, προ­κα­λώ­ντας απώ­λειες 525 εκατ. ευρώ στον ξενο­δο­χειακό τομέα ύψους και δια­φυ­γό­ντα έσοδα 87 εκατ. για το δημόσιο.

Πώς στή­νε­ται ο Big brother των ιδιο­κτη­τών AirBNB

Ο «Μεγάλος Αδελφός» των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων ακι­νή­των, θα είναι μια ηλε­κτρο­νική εφαρ­μογή μέσω της οποίας η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων αρχικά θα «φακε­λώ­νει» και στη συνέ­χεια θα παρα­κο­λου­θεί όσους ενοι­κιά­ζουν ακίνητα μέσω της πλατ­φόρ­μας AirBNB.

Μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής, η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή θα μπορεί να εντο­πί­ζει τις περι­πτώ­σεις παρα­βί­α­σης της νομο­θε­σίας για τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις και ειδι­κό­τερα:

1. αν ο ιδιο­κτή­της ή ο δια­χει­ρι­στής ακι­νή­του έχει εγγρα­φεί στο «μητρώο ακι­νή­των βρα­χυ­χρό­νιας δια­μο­νής». Μάλιστα, ο αριθμός εγγρα­φής στο μητρώο ακι­νή­των βρα­χυ­χρό­νιας δια­μο­νής, θα πρέπει να συνο­δεύει υπο­χρε­ω­τικά την ανάρ­τηση του ακι­νή­του στις ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες, όπως και σε κάθε μέσο προ­βο­λής.

2. αν ο ιδιο­κτή­της του ακι­νή­του ανα­θέ­σει σε κάποιον τρίτο τη δια­χεί­ριση του ακι­νή­του (ιδιώτη ή εταιρία) θα πρέπει να υπο­βάλ­λει και σχετική δήλωση πλη­ρο­φο­ρια­κών στοι­χείων στις φορο­λο­γι­κές αρχές για τα στοι­χεία του δια­χει­ρι­στή. Παρά­λειψη δήλωσης τιμω­ρεί­ται με 5.000 ευρώ που διπλα­σιά­ζε­ται αν επα­να­λη­φθεί, ενώ η εκπρό­θε­σμη δήλωση «χρε­ώ­νε­ται» με πρό­στιμο 100 ευρώ.

3. αν νοι­κιά­ζο­νται περισ­σό­τερα από δύο ακίνητα ανά ΑΦΜ δικαιού­χου εισο­δή­μα­τος. Ο νόμος προ­βλέ­πει ότι θα καθο­ρι­στούν γεω­γρα­φι­κές περιο­χές με τέτοιους περιο­ρι­σμούς, αλλά απαι­τεί­ται υπουρ­γική απόφαση που εκκρε­μεί.

4. αν παρα­βιά­ζε­ται το μέγιστο όριο ημε­ρή­σιων μισθώ­σεων ( 90 ημέρες ανά ημε­ρο­λο­γιακό έτος ή 60 μέρες για νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω των 10.000 κατοί­κων) εκτός αν το συνο­λικό εισό­δημα του εκμι­σθωτή ή υπεκ­μι­σθωτή δεν ξεπερνά τις 12.000 ευρώ το χρόνο.

Και φόρος έως 50%

Για φυσικά πρόσωπα, το εισό­δημα από βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις θα φορο­λο­γεί­ται ως εισό­δημα από ενοίκια -και θα αθροί­ζε­ται με αυτά. Ο ιδιο­κτή­της θα επι­βα­ρύ­νε­ται με φόρο 15% για εισό­δημα έως 12.000 ευρώ ετησίως, με 35% αν κυμαί­νε­ται από 12.000 έως 35.000 ευρώ και με 45% αν ξεπερνά τις 35.000. Η επι­βά­ρυνση θα αγγίζει και το 50% μαζί με την εισφορά αλλη­λεγ­γύης και την προ­μή­θεια 3% στην Airbnb.

Πηγή: Μελέτη της Grant Thornton, για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος, Σεπτέμ­βριος 2017